{
  "id": "rigveda/10.43.8",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/rigveda/10.43.8/",
  "work": {
    "key": "rigveda",
    "title": "Ṛgveda Saṃhitā"
  },
  "ref": "10.43.8",
  "speaker": "Addressed to Indra",
  "sanskrit": {
    "text": "वृषा॒ न क्रु॒द्धः प॑तय॒द्रज॒~स्स्वा यो अ॒र्यप॑त्नी॒रकृ॑णोदि॒मा अ॒पः ।\nस सु॑न्व॒ते म॒घवा॑ जी॒रदा॑न॒वेऽवि॑न्द॒ज्ज्योति॒र्मन॑वे ह॒विष्म॑ते ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": true
  },
  "transliteration": {
    "text": "vŕ̥ṣā ná kruddháḥ patayad rájassv~ā́ yó aryápatnīr ákṛṇod imā́ apáḥ |\nsá sunvaté maghávā jīrádānavé'vindaj jyótir mánave havíṣmate ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "vṛṣā",
      "meaning": "like a bull",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "like",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kruddhaḥ",
      "meaning": "angered",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "patayat",
      "meaning": "he rushed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "rajassu",
      "meaning": "in the spaces",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ā",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "the waters",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aryapatnīḥ",
      "meaning": "with unlawful",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "akṛṇot",
      "meaning": "he made",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "imāḥ",
      "meaning": "these",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "apaḥ",
      "meaning": "the waters",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sa",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sunvate",
      "meaning": "to the one who presses soma",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "maghavā",
      "meaning": "the bountiful",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jīradānave",
      "meaning": "to the one of ancient gifts",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "avindat",
      "meaning": "he found",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jyotiḥ",
      "meaning": "light",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "manave",
      "meaning": "for Manu",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "haviṣmate",
      "meaning": "who brings oblations",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "वृषभ के समान क्रुद्ध होकर वह अन्तरिक्ष-लोकों में दौड़ा; जिसने इन जलों को पतिवाली स्त्रियों जैसा बना दिया। उस दानी इन्द्र ने सोम निचोड़ने वाले पुराने दानी को प्रकाश पाया, और हविष्मान् मनु के लिए भी प्रकाश पाया।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "காளையைப் போல் கோபங்கொண்டு அவன் உலகங்களில் பாய்ந்தான்; இந்த நீர்களைக் கணவருடைய பெண்களைப் போல் ஆக்கியவன். அந்த வளமிக்க இந்திரன் சோமம் பிழிபவனுக்காக, பழைய கொடையாளிக்காக ஒளியைக் கண்டான்; ஹவிஸ் படைக்கும் மனுவுக்காகவும் ஒளியைக் கண்டான்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ఎద్దులా కోపంతో అతడు లోకాలలో పరుగెత్తాడు; ఈ జలాలను భర్తలున్న స్త్రీలవలె చేసినవాడు. ఆ దానశీలి ఇంద్రుడు సోమం పిండేవానికి, పురాతన దాతకు వెలుగును కనుగొన్నాడు; హవిస్సులు అర్పించే మనువుకు కూడా వెలుగును కనుగొన్నాడు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಗೂಳಿಯಂತೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಅವನು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಧಾವಿಸಿದನು; ಈ ನೀರುಗಳನ್ನು ಪತಿಯುಳ್ಳ ಸ್ತ್ರೀಯರಂತೆ ಮಾಡಿದವನು. ಆ ದಾನಶೀಲ ಇಂದ್ರನು ಸೋಮವನ್ನು ಹಿಂಡುವವನಿಗೆ, ಪುರಾತನ ದಾತನಿಗೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು; ಹವಿಸ್ಸು ಅರ್ಪಿಸುವ ಮನುವಿಗೂ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "കാളയെപ്പോലെ കോപിച്ച് അവൻ ലോകങ്ങളിൽ പാഞ്ഞു; ഈ ജലങ്ങളെ ഭർത്താക്കന്മാരുള്ള സ്ത്രീകളെപ്പോലെ ആക്കിയവൻ. ആ ദാനശീലനായ ഇന്ദ്രൻ സോമം പിഴിയുന്നവനു, പുരാതന ദാതാവിനു പ്രകാശം കണ്ടെത്തി; ഹവിസ്സ് അർപ്പിക്കുന്ന മനുവിനും പ്രകാശം കണ്ടെത്തി.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "ষাঁড়ের মতো ক্রুদ্ধ হয়ে তিনি লোকসমূহে ছুটে গেলেন; এই জলগুলিকে যিনি পতিযুক্তা নারীর মতো করেছিলেন। সেই দানশীল ইন্দ্র সোমনিষ্পীড়ক দাতার জন্য আলো পেয়েছিলেন, এবং হবিষ্মান মনুর জন্যও আলো পেয়েছিলেন।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "वृषभाप्रमाणे क्रुद्ध होऊन तो लोकांमध्ये धावला; ज्याने ही पाणी पतिसहित स्त्रियांप्रमाणे केली. त्या दानशील इंद्राने सोम पिळणाऱ्या जुन्या दात्याला प्रकाश मिळवून दिला, आणि हविष्मान मनूलाही प्रकाश मिळवून दिला.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "બળદની જેમ ક્રોધે ભરાઈને તે લોકોમાં દોડ્યો; આ જળોને જેણે પતિવાળી સ્ત્રીઓ જેવાં બનાવ્યાં. તે દાનશીલ ઇન્દ્રે સોમ નિચોવનારને, પ્રાચીન દાતાને પ્રકાશ મેળવી આપ્યો, અને હવિષ્માન મનુને પણ પ્રકાશ મેળવી આપ્યો.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜਿਆ; ਜਿਸ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਪਤੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਰਗਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦਾਨੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੋਮ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਪੁਰਾਣੇ ਦਾਤੇ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲੱਭਿਆ; ਹਵਿਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਨੂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲੱਭਿਆ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ବୃଷଭ ପରି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ଲୋକସମୂହରେ ଧାଇଁଲେ; ଯିଏ ଏହି ଜଳଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱାମୀଯୁକ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ ପରି କଲେ। ସେହି ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମ ପିଷୁଥିବା ଦାତାଙ୍କୁ ଆଲୋକ ପାଇଲେ, ଏବଂ ହବିଷ୍ମାନ ମନୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକ ପାଇଲେ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "بیل کی مانند غضبناک ہو کر وہ عالموں میں دوڑا؛ جس نے ان پانیوں کو شوہر والی عورتوں جیسا بنا دیا۔ اس سخی اندر نے سوم نچوڑنے والے، قدیم داتا کے لیے روشنی پائی، اور ہویشمان منو کے لیے بھی روشنی پائی۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Like a bull enraged, he rushed through the spaces; he who made these waters like wives with husbands. That bountiful Indra found light for the presser of Soma, for the ancient giver, and found light for Manu who brings oblations.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Como un toro enfurecido, corrió por los espacios; él, que hizo estas aguas como esposas con maridos. Aquel generoso Indra halló la luz para el que exprime el Soma, para el antiguo dador, y halló luz para Manu, que trae ofrendas.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Tel un taureau courroucé, il s'élança à travers les espaces; lui qui rendit ces eaux semblables à des épouses ayant des maris. Ce généreux Indra trouva la lumière pour celui qui presse le Soma, pour le donateur d'antan, et trouva la lumière pour Manu qui apporte les oblations.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Wie ein erzürnter Stier stürmte er durch die Räume; er, der diese Wasser wie Frauen mit Ehemännern machte. Jener freigebige Indra fand das Licht für den Soma-Presser, für den alten Spender, und fand Licht für Manu, der die Opfergaben bringt.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Como um touro enfurecido, ele correu pelos espaços; ele que fez estas águas como esposas com maridos. Aquele generoso Indra encontrou a luz para o que espreme o Soma, para o antigo doador, e encontrou luz para Manu, que traz as oblações.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Как разъярённый бык, он ринулся сквозь пространства; тот, кто сделал эти воды подобными женам с мужьями. Щедрый Индра нашёл свет для выжимающего Сому, для древнего дарителя, и нашёл свет для Ману, приносящего жертвы.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "他如同愤怒的公牛，冲过诸天；他使这些水如同有夫之妻。那位慷慨的因陀罗为压榨苏摩者、为古老的施主寻得光明，也为奉献祭品的摩努寻得光明。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "怒れる雄牛のように、彼は虚空を駆け抜けた。夫を持つ妻のようにこれらの水を従わせた者。その慈悲深いインドラは、ソーマを搾る者と古の施主のために光を見出し、供物を捧げるマヌのためにも光を見出した。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "كثورٍ غاضب، اندفع عبر الفضاءات؛ هو الذي جعل هذه المياه كزوجاتٍ ذوات أزواج. وجد ذلك إندرا السخي النور لعاصر السوما، وللمعطي القديم، ووجد النور لمانو الذي يقدم القرابين.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Seperti banteng yang murka, ia melesat melintasi angkasa; dialah yang menjadikan air-air ini seperti istri yang bersuami. Indra yang dermawan itu menemukan cahaya bagi pemeras Soma, bagi sang pemberi kuno, dan menemukan cahaya bagi Manu yang membawa persembahan.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "เหมือนวัวที่โกรธจัด พระองค์พุ่งทะยานไปในห้วงอากาศ ผู้ทำให้น้ำเหล่านี้เหมือนภรรยาที่มีสามี พระอินทร์ผู้ใจบุญนั้นได้พบแสงสว่างให้แก่ผู้คั้นโสม ให้แก่ผู้ให้โบราณ และได้พบแสงสว่างให้แก่มนุผู้ถวายเครื่องบูชา",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Ṛgveda Saṃhitā, accented text and word analysis of the University of Zurich, via VedaWeb (University of Cologne)",
    "license": "CC BY 4.0"
  },
  "topics": [
    "indra",
    "rain",
    "dawn",
    "soma"
  ],
  "citation": "Ṛgveda Saṃhitā 10.43.8. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/rigveda/10.43.8/"
}