{
  "id": "rigveda/4.12.3",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/rigveda/4.12.3/",
  "work": {
    "key": "rigveda",
    "title": "Ṛgveda Saṃhitā"
  },
  "ref": "4.12.3",
  "speaker": "Addressed to Agni",
  "sanskrit": {
    "text": "अ॒ग्निरी॑शे बृह॒तः क्ष॒त्रिय॑स्या॒ग्निर्वाज॑स्य पर॒मस्य॑ रा॒यः ।\nदधा॑ति॒ रत्नं॑ विध॒ते यवि॑ष्ठो॒ व्या॑नु॒षङ्मर्त्या॑य स्व॒धावा॑न् ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": true
  },
  "transliteration": {
    "text": "agnír īśe bṛhatáḥ kṣatríyasyāgnír vā́jasya paramásya rāyáḥ |\ndádhāti rátnaṃ vidhaté yáviṣṭho vy ā̀nuṣáṅ mártyāya svadhā́vān ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "agniḥ",
      "meaning": "Agni",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "īśe",
      "meaning": "rules, is lord",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bṛhataḥ",
      "meaning": "of the mighty",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kṣatriyasya",
      "meaning": "of the warrior",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "agniḥ",
      "meaning": "Agni",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vājasya",
      "meaning": "of the strength, of the booty",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "paramasya",
      "meaning": "of the supreme",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "rāyaḥ",
      "meaning": "of wealth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dadhāti",
      "meaning": "bestows",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ratnam",
      "meaning": "treasure, jewel",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vidhate",
      "meaning": "to the worshipper",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaviṣṭhaḥ",
      "meaning": "youngest",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vi",
      "meaning": "apart, widely",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ānuṣak",
      "meaning": "in order, duly",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "martyāya",
      "meaning": "to the mortal",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "svadhāvān",
      "meaning": "possessing oblations",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "अग्नि महान क्षत्रिय-बल के स्वामी हैं, और अग्नि ही परम बल और धन के भी स्वामी हैं। सबसे युवा अग्नि, आहुति वाले, उपासक को रत्न प्रदान करते हैं और मर्त्य मनुष्य के लिए उचित रूप से विस्तार करते हैं।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "அக்னியே பெரிய க்ஷத்திரிய வலிமைக்குத் தலைவன்; அக்னியே உயர்ந்த வலிமைக்கும் செல்வத்திற்கும் தலைவன். இளையவனான அக்னி, வேள்வி செய்பவனுக்கு ரத்தினத்தை அளிக்கிறான், மனிதனுக்கு முறையாக விரிவாக்குகிறான்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "అగ్ని మహత్తర క్షత్రియ బలానికి ప్రభువు; అగ్నే పరమ బలానికి, ధనానికి కూడా ప్రభువు. యౌవనుడైన అగ్ని, హవిస్సులున్న ఉపాసకునికి రత్నాన్ని ప్రసాదిస్తాడు, మర్త్యునికి యథావిధిగా విస్తరింపజేస్తాడు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಅಗ್ನಿ ಮಹಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಬಲದ ಒಡೆಯ; ಅಗ್ನಿಯೇ ಪರಮ ಬಲ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿಗೂ ಒಡೆಯ. ಯುವಕನಾದ ಅಗ್ನಿ ಹವಿಸ್ಸುಳ್ಳ ಉಪಾಸಕನಿಗೆ ರತ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಮರ್ತ್ಯನಿಗೆ ಯಥಾವಿಧಿ ವಿಸ್ತಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "അഗ്നി മഹത്തായ ക്ഷത്രിയബലത്തിന്റെ അധിപതിയാണ്; അഗ്നി തന്നെ പരമബലത്തിന്റെയും സമ്പത്തിന്റെയും അധിപതി. യുവാവായ അഗ്നി ഹവിസ്സുള്ള ഉപാസകന് രത്നം നൽകുന്നു, മർത്യന് യഥാവിധി വിസ്താരം നൽകുന്നു.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "অগ্নি মহান ক্ষত্রিয় বলের অধীশ্বর; অগ্নিই পরম বল ও ধনেরও অধীশ্বর। সর্বকনিষ্ঠ অগ্নি আহুতিদাতা উপাসককে রত্ন দান করেন এবং মর্ত্যমানুষের জন্য যথাযথভাবে বিস্তার ঘটান।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "अग्नी महान क्षत्रिय बलाचा स्वामी आहे; अग्नीच परम बल व धनाचाही स्वामी आहे. तरुण अग्नी आहुती देणाऱ्या उपासकाला रत्न देतो आणि मर्त्य मानवासाठी यथाविधी विस्तार करतो.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "અગ્નિ મહાન ક્ષત્રિય બળના સ્વામી છે; અગ્નિ જ પરમ બળ અને ધનના પણ સ્વામી છે. યુવાન અગ્નિ હવિવાળા ઉપાસકને રત્ન આપે છે અને મર્ત્ય માટે યથાવિધિ વિસ્તાર કરે છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਅਗਨੀ ਵੱਡੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਬਲ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ; ਅਗਨੀ ਹੀ ਪਰਮ ਬਲ ਅਤੇ ਧਨ ਦਾ ਵੀ ਸੁਆਮੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਅਗਨੀ ਆਹੂਤੀ ਵਾਲੇ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਰਤਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਤ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଅଗ୍ନି ମହାନ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଳର ଅଧିପତି; ଅଗ୍ନି ହିଁ ପରମ ବଳ ଓ ଧନର ମଧ୍ୟ ଅଧିପତି। ଯୁବକ ଅଗ୍ନି ହବିଷ୍ୟ ଥିବା ଉପାସକକୁ ରତ୍ନ ଦିଏ ଏବଂ ମର୍ତ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଯଥାବିଧି ବିସ୍ତାର କରେ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اگنی عظیم کھشتریہ طاقت کا مالک ہے، اور اگنی ہی اعلیٰ طاقت اور دولت کا بھی مالک ہے۔ سب سے کم عمر اگنی آہوتی والے عبادت گزار کو جواہر عطا کرتا ہے اور فانی انسان کے لیے مناسب طور پر پھیلاؤ پیدا کرتا ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Agni is lord of great warrior strength, and Agni is lord of supreme strength and wealth. The youthful Agni, possessor of oblations, bestows treasure on the worshipper and duly spreads abroad for the mortal.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Agni es señor de la gran fuerza guerrera, y Agni es señor de la fuerza suprema y de la riqueza. El joven Agni, poseedor de ofrendas, concede tesoro al devoto y lo extiende debidamente para el mortal.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Agni est maître de la grande force guerrière, et Agni est maître de la force suprême et de la richesse. Le jeune Agni, possesseur des oblations, accorde le trésor à l'adorateur et le répand dûment pour le mortel.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Agni ist Herr der großen kriegerischen Kraft, und Agni ist Herr der höchsten Kraft und des Reichtums. Der junge Agni, Besitzer der Opfergaben, schenkt dem Verehrer den Schatz und breitet ihn gebührend für den Sterblichen aus.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Agni é senhor da grande força guerreira, e Agni é senhor da força suprema e da riqueza. O jovem Agni, possuidor das oblações, concede o tesouro ao adorador e o estende devidamente para o mortal.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Агни — владыка великой воинской силы, и Агни — владыка высшей силы и богатства. Юный Агни, обладатель жертвенных даров, даёт сокровище почитателю и должным образом расширяет его для смертного.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "阿耆尼是伟大刹帝利力量的主宰，阿耆尼也是至高力量与财富的主宰。少年阿耆尼，拥有祭品，将宝物赐予供奉者，并为凡人适当地扩展。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "アグニは偉大な武人の力の主であり、アグニは至上の力と富の主でもある。若きアグニは供物をもつ者に宝を授け、死すべき人のために正しく広げ与える。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "أغني سيد القوة الحربية العظيمة، وأغني سيد القوة العليا والثروة. يمنح أغني الفتيّ، صاحب القرابين، العبد المتعبد كنزًا، ويبسطه للفاني على وجهه الصحيح.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Agni adalah penguasa kekuatan ksatria yang agung, dan Agni adalah penguasa kekuatan tertinggi dan kekayaan. Agni yang muda, pemilik persembahan, menganugerahkan harta kepada pemuja dan menyebarkannya dengan semestinya bagi manusia fana.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Ṛgveda Saṃhitā, accented text and word analysis of the University of Zurich, via VedaWeb (University of Cologne)",
    "license": "CC BY 4.0"
  },
  "topics": [
    "agni",
    "kingship",
    "wealth"
  ],
  "citation": "Ṛgveda Saṃhitā 4.12.3. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/rigveda/4.12.3/"
}