{
  "id": "rigveda/5.63.3",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/rigveda/5.63.3/",
  "work": {
    "key": "rigveda",
    "title": "Ṛgveda Saṃhitā"
  },
  "ref": "5.63.3",
  "speaker": "Addressed to Mitra and Varuna",
  "sanskrit": {
    "text": "स॒म्राजा॑ उ॒ग्रा वृ॑ष॒भा दि॒वस्पती॑ पृथि॒व्या मि॒त्रावरु॑णा॒ विच॑र्षणी ।\nचि॒त्रेभि॑र॒भ्रैरुप॑ तिष्ठथो॒ रवं॒ द्यां व॑र्षयथो॒ असु॑रस्य मा॒यया॑ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": true
  },
  "transliteration": {
    "text": "samrā́jā ugrā́ vṛṣabhā́ divás pátī pṛthivyā́ mitrā́váruṇā vícarṣaṇī |\ncitrébhir abhraír úpa tiṣṭhatho rávaṃ dyā́ṃ varṣayatho ásurasya māyáyā ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "samrājau",
      "meaning": "universal kings",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ugrā",
      "meaning": "fierce",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vṛṣabhā",
      "meaning": "bull-like, mighty",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "divaḥ",
      "meaning": "of heaven",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "patī",
      "meaning": "lords",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pṛthivyāḥ",
      "meaning": "of the earth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mitrāvaruṇā",
      "meaning": "O Mitra and Varuna",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vicarṣaṇī",
      "meaning": "all-seeing",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "citrebhiḥ",
      "meaning": "with bright",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abhraiḥ",
      "meaning": "with clouds",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upa",
      "meaning": "clouds",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tiṣṭhathaḥ",
      "meaning": "you two stand",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ravam",
      "meaning": "roar",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dyām",
      "meaning": "heaven",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "varṣayathaḥ",
      "meaning": "you two make rain fall",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asurasya",
      "meaning": "of the lord (asura)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "māyayā",
      "meaning": "by the magic power",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "हे सम्राट, उग्र और वृषभ-समान, द्यौ और पृथिवी के स्वामी, हे मित्र और वरुण, सर्वद्रष्टा आप चमकीले बादलों के साथ उठते हैं और गर्जना करते हैं। असुर की माया के बल से आप आकाश को वर्षा से भरते हैं।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "சக்கரவர்த்திகளே, உக்கிரமான காளை போன்றவர்களே, வானுக்கும் பூமிக்கும் தலைவர்களே, மித்ரா, வருணா, அனைத்தையும் காண்பவர்களே, பிரகாசமான மேகங்களுடன் நீங்கள் எழுந்து கர்ஜிக்கிறீர்கள். அசுரனின் மாயையால் வானத்தை மழையால் பொழிய வைக்கிறீர்கள்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "చక్రవర్తులారా, ఉగ్రులారా, వృషభాల వంటి బలవంతులారా, ద్యులోకానికి భూమికి ప్రభువులారా, ఓ మిత్ర వరుణులారా, సర్వదర్శులారా, ప్రకాశవంతమైన మేఘాలతో మీరు నిలిచి గర్జిస్తారు. అసురుని మాయాశక్తితో మీరు ఆకాశం నుండి వర్షం కురిపిస్తారు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳೇ, ಉಗ್ರರೇ, ವೃಷಭದಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಗಳೇ, ದ್ಯುಲೋಕ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಒಡೆಯರೇ, ಓ ಮಿತ್ರ ವರುಣರೇ, ಸರ್ವದರ್ಶಿಗಳೇ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮೋಡಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀವು ನಿಂತು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತೀರಿ. ಅಸುರನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಕಾಶದಿಂದ ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತೀರಿ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ചക്രവർത്തികളേ, ഉഗ്രരേ, വൃഷഭങ്ങളെപ്പോലെ ബലവാന്മാരേ, ദ്യുലോകത്തിന്റെയും ഭൂമിയുടെയും പ്രഭുക്കളേ, മിത്രനേ വരുണനേ, സർവദർശികളേ, പ്രകാശമുള്ള മേഘങ്ങളോടെ നിങ്ങൾ നിന്ന് ഗർജിക്കുന്നു. അസുരന്റെ മായാശക്തിയാൽ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് മഴ പെയ്യിക്കുന്നു.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "হে সম্রাট, উগ্র ও বৃষভের মতো শক্তিমান, দ্যুলোক ও পৃথিবীর পতি, হে মিত্র ও বরুণ, সর্বদর্শী, উজ্জ্বল মেঘের সঙ্গে আপনারা দাঁড়িয়ে গর্জন করেন। অসুরের মায়াশক্তিতে আপনারা আকাশকে বৃষ্টিতে ভরিয়ে দেন।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "सम्राटांनो, उग्र आणि वृषभासारखे बलवान, द्युलोक आणि पृथ्वीचे स्वामी, हे मित्रा वरुणा, सर्वद्रष्टे, तेजस्वी मेघांसह तुम्ही उभे राहून गर्जना करता. असुराच्या मायाशक्तीने तुम्ही आकाशात वर्षा करवता.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "સમ્રાટો, ઉગ્ર અને વૃષભ સમાન બળવાન, દ્યુલોક અને પૃથ્વીના સ્વામીઓ, હે મિત્ર અને વરુણ, સર્વદર્શી, તેજસ્વી મેઘો સાથે તમે ઊભા રહીને ગર્જના કરો છો. અસુરની માયાશક્તિથી તમે આકાશમાં વર્ષા વરસાવો છો.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਹੇ ਸਮਰਾਟੋ, ਉਗਰ ਅਤੇ ਵਰਖਭ ਵਰਗੇ ਬਲਵਾਨੋ, ਦਿਓਲੋਕ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀਓ, ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਸਰਬਦਰਸ਼ੀਓ, ਚਮਕਦਾਰ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਗਰਜਦੇ ਹੋ। ਅਸੁਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਰਖਾ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ସମ୍ରାଟମାନେ, ଉଗ୍ର ଓ ବୃଷଭ ପରି ବଳବାନ, ଦ୍ୟୁଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀର ପ୍ରଭୁ, ହେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ସର୍ବଦର୍ଶୀ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମେଘ ସହିତ ଆପଣ ଠିଆ ହୋଇ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି। ଅସୁରଙ୍କ ମାୟାଶକ୍ତିରେ ଆପଣ ଆକାଶରୁ ବର୍ଷା କରାନ୍ତି।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اے شہنشاہو، شدید اور بیل کی مانند طاقتور، آسمان اور زمین کے مالکو، اے میتر اور ورن، سب کچھ دیکھنے والو، روشن بادلوں کے ساتھ آپ کھڑے ہو کر گرجتے ہیں۔ اسر کی مایا کی قوت سے آپ آسمان سے بارش برساتے ہیں۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Kings, fierce and bull-like in might, lords of heaven and of earth, O Mitra and Varuṇa, all-seeing: you stand with bright clouds and roar. By the magic power of the lord Asura you make heaven pour down rain.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Soberanos, fieros y poderosos como toros, señores del cielo y de la tierra, oh Mitra y Varuṇa, videntes de todo: os alzáis con nubes brillantes y rugís. Por el poder mágico del Señor Asura hacéis caer la lluvia desde el cielo.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Rois, fougueux et puissants comme des taureaux, maîtres du ciel et de la terre, ô Mitra et Varuṇa, voyants de tout: vous vous dressez avec des nuées brillantes et rugissez. Par la puissance magique du Seigneur Asura, vous faites tomber la pluie du ciel.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Könige, ungestüm und stierhaft an Kraft, Herren des Himmels und der Erde, o Mitra und Varuṇa, Allsehende: ihr steht mit leuchtenden Wolken und brüllt. Durch die Zauberkraft des Herrn Asura lasst ihr den Himmel Regen spenden.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Reis, ferozes e poderosos como touros, senhores do céu e da terra, ó Mitra e Varuṇa, videntes de tudo: ergueis-vos com nuvens brilhantes e rugis. Pelo poder mágico do Senhor Asura, fazeis o céu derramar chuva.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Цари, неистовые и быкоподобные в силе, владыки неба и земли, о Митра и Варуна, всевидящие: вы стоите с сияющими тучами и ревёте. Магической силой господина Асуры вы заставляете небо проливать дождь.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "君王们，你们猛烈如公牛，是天与地的主宰，啊，弥陀罗与伐楼那，无所不见者：你们与明亮的云层一同立起而咆哮。凭借主宰阿修罗的幻力，你们使天空降下雨水。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "王たちよ、猛々しく雄牛のように力強く、天と地の主、ミトラとヴァルナよ、すべてを見通す者よ。あなたがたは輝く雲とともに立ち上がり、吠える。主アスラの魔力によって、天から雨を降らせる。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "أيها الملكان، يا من في بأسكما كالثيران، سيدا السماء والأرض، يا ميترا وفارونا، الرائيان لكل شيء: تقفان مع الغيوم اللامعة وتزمجران. بقوة السحر الخاصة بالرب أسورا تجعلان السماء تمطر.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Wahai raja-raja, garang dan perkasa bagai banteng, penguasa langit dan bumi, wahai Mitra dan Varuṇa, yang melihat segalanya: kalian berdiri bersama awan-awan cemerlang dan bergemuruh. Dengan kekuatan sihir Tuhan Asura, kalian membuat langit mencurahkan hujan.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Ṛgveda Saṃhitā, accented text and word analysis of the University of Zurich, via VedaWeb (University of Cologne)",
    "license": "CC BY 4.0"
  },
  "topics": [
    "mitra-varuna",
    "rain",
    "asura-maya",
    "sky"
  ],
  "citation": "Ṛgveda Saṃhitā 5.63.3. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/rigveda/5.63.3/"
}