{
  "id": "upanishads/aitareya.3.1.3",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/aitareya.3.1.3/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "aitareya.3.1.3",
  "speaker": "Aitareya Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "एष ब्रह्मैष इन्द्र एष प्रजापतिरेते सर्वे देवा इमानि च पञ्चमहाभूतानि पृथिवी वायुराकाश आपो ज्योतींषीत्येतानीमानि च क्षुद्रमिश्राणीव । बीजानीतराणि चेतराणि चाण्डजानि च जारुजानि च स्वेदजानि चोद्भिज्जानि चाश्वा गावः पुरुषा हस्तिनो यत्किञ्चेदं प्राणि जङ्गमं च पतत्रि च यच्च स्थावरं सर्वं तत्प्रज्ञानेत्रं प्रज्ञाने प्रतिष्ठितं प्रज्ञानेत्रो लोकः प्रज्ञा प्रतिष्ठा प्रज्ञानं ब्रह्म ॥ ३.१.३ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "eṣa brahmaiṣa indra eṣa prajāpatirete sarve devā imāni ca pañcamahābhūtāni pṛthivī vāyurākāśa āpo jyotīṃṣītyetānīmāni ca kṣudramiśrāṇīva | bījānītarāṇi cetarāṇi cāṇḍajāni ca jārujāni ca svedajāni codbhijjāni cāśvā gāvaḥ puruṣā hastino yatkiñcedaṃ prāṇi jaṅgamaṃ ca patatri ca yacca sthāvaraṃ sarvaṃ tatprajñānetraṃ prajñāne pratiṣṭhitaṃ prajñānetro lokaḥ prajñā pratiṣṭhā prajñānaṃ brahma || 3.1.3 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "eṣaḥ",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "Brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eṣaḥ",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "indraḥ",
      "meaning": "Indra",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eṣaḥ",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prajāpatiḥ",
      "meaning": "Prajāpati",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ete",
      "meaning": "these",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sarve",
      "meaning": "all",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "devāḥ",
      "meaning": "gods",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "imāni",
      "meaning": "these",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pañca-mahābhūtāni",
      "meaning": "five great elements",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pṛthivī",
      "meaning": "earth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vāyuḥ",
      "meaning": "air",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ākāśaḥ",
      "meaning": "space",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āpaḥ",
      "meaning": "water",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jyotīṃṣi",
      "meaning": "light",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ity",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etāni",
      "meaning": "these",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "imāni",
      "meaning": "these",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kṣudra-miśrāṇi",
      "meaning": "small and mixed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iva",
      "meaning": "as it were",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bījāni",
      "meaning": "seeds",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "itarāṇi",
      "meaning": "other",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "itarāṇi",
      "meaning": "other",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aṇḍajāni",
      "meaning": "egg-born",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jārujāni",
      "meaning": "womb-born",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "svedajāni",
      "meaning": "sweat-born",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "udbhijjāni",
      "meaning": "plant-born",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aśvāḥ",
      "meaning": "horses",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gāvaḥ",
      "meaning": "cows",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "puruṣāḥ",
      "meaning": "men",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hastinaḥ",
      "meaning": "elephants",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yat",
      "meaning": "whatever",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kiñca",
      "meaning": "anything",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "idam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇi",
      "meaning": "living",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jaṅgamam",
      "meaning": "moving",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "patatri",
      "meaning": "winged",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yat",
      "meaning": "which",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sthāvaram",
      "meaning": "still",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sarvam",
      "meaning": "all",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prajñā-netram",
      "meaning": "guided by awareness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prajñāne",
      "meaning": "in awareness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pratiṣṭhitam",
      "meaning": "established",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prajñā-netraḥ",
      "meaning": "guided by awareness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "lokaḥ",
      "meaning": "world",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prajñā",
      "meaning": "awareness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pratiṣṭhā",
      "meaning": "foundation",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prajñānam",
      "meaning": "awareness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "Brahman",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "यह ब्रह्म है, यह इन्द्र है, यह प्रजापति है, और ये सब देवता, ये पाँच महाभूत — पृथिवी, वायु, आकाश, जल, ज्योति — और जो छोटे-बड़े मिश्रित हैं, जो बीज हैं और अन्य हैं, अण्डज, जरायुज, स्वेदज और उद्भिज्ज हैं, घोड़े, गायें, मनुष्य, हाथी, इस संसार में जो भी चलने-फिरने वाले प्राणी, पंखवाले और जो स्थिर हैं, वह सब प्रज्ञा को नेत्र बनाकर प्रज्ञा में प्रतिष्ठित है। प्रज्ञा ही लोक का नेत्र है, प्रज्ञा ही प्रतिष्ठा है। प्रज्ञान ही ब्रह्म है।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "இதுவே பிரம்மம், இதுவே இந்திரன், இதுவே பிரஜாபதி. இந்த எல்லா தேவர்களும், பிருதிவி, வாயு, ஆகாசம், நீர், ஒளி என்னும் இந்த ஐந்து பெரும் பூதங்களும், சிறியவையும் கலந்தவையுமான இவை, விதைகளும் பிறவும், முட்டையில் பிறப்பவையும், கருவில் பிறப்பவையும், வியர்வையில் பிறப்பவையும், பூமியில் முளைப்பவையும், குதிரைகள், பசுக்கள், மனிதர்கள், யானைகள், இவ்வுலகில் நகர்வனவும் பறப்பனவும் நிலையானவையும் எல்லாம் பிரஞ்ஞையைக் கண்ணாகக் கொண்டு பிரஞ்ஞையில் நிலைபெற்றுள்ளன. பிரஞ்ஞையே உலகின் கண்; பிரஞ்ஞையே நிலைப்பு. பிரஞ்ஞானமே பிரம்மம்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ఇదే బ్రహ్మము, ఇదే ఇంద్రుడు, ఇదే ప్రజాపతి. ఈ దేవతలంతా, పృథివి, వాయువు, ఆకాశం, నీరు, జ్యోతి అనే ఈ ఐదు మహాభూతాలు, చిన్నవి మిశ్రమమైనవి, విత్తనాలు, ఇతరాలు, అండజాలు, జరాయుజాలు, స్వేదజాలు, ఉద్భిజ్జాలు, గుర్రాలు, ఆవులు, మనుషులు, ఏనుగులు, ఈ లోకంలో కదిలేవి, రెక్కలుగలవి, నిలిచి ఉన్నవి అన్నీ ప్రజ్ఞను నేత్రంగా చేసుకుని ప్రజ్ఞలో నిలిచి ఉన్నాయి. ప్రజ్ఞయే లోకానికి నేత్రం; ప్రజ్ఞయే ఆధారం. ప్రజ్ఞానమే బ్రహ్మము.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಇದೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಇದೇ ಇಂದ್ರ, ಇದೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, ಪೃಥಿವಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ, ನೀರು, ಜ್ಯೋತಿ ಎಂಬ ಈ ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳು, ಸಣ್ಣವು ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರಿತವಾದವು, ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಇತರವು, ಅಂಡಜ, ಜರಾಯುಜ, ಸ್ವೇದಜ, ಉದ್ಭಿಜ್ಜ ಜೀವಿಗಳು, ಕುದುರೆ, ಹಸು, ಮನುಷ್ಯ, ಆನೆ, ಈ ಲೋಕದ ಚಲಿಸುವ, ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನೇ ಕಣ್ಣಾಗಿ ಹೊಂದಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ ಲೋಕದ ಕಣ್ಣು; ಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ ಆಧಾರ. ಪ್ರಜ್ಞಾನವೇ ಬ್ರಹ್ಮ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ഇതാണ് ബ്രഹ്മം, ഇതാണ് ഇന്ദ്രൻ, ഇതാണ് പ്രജാപതി. ഈ ദേവന്മാരെല്ലാം, പൃഥിവി, വായു, ആകാശം, ജലം, ജ്യോതിസ്സ് എന്നീ ഈ പഞ്ചമഹാഭൂതങ്ങളും, ചെറുതും മിശ്രിതവുമായവയും, വിത്തുകളും മറ്റുള്ളവയും, അണ്ഡജങ്ങളും ജരായുജങ്ങളും സ്വേദജങ്ങളും ഉദ്ഭിജ്ജങ്ങളും, കുതിരകളും പശുക്കളും മനുഷ്യരും ആനകളും, ഈ ലോകത്ത് ചലിക്കുന്നതും ചിറകുള്ളതും നിശ്ചലമായതുമെല്ലാം പ്രജ്ഞയെ കണ്ണാക്കി പ്രജ്ഞയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്. പ്രജ്ഞയാണ് ലോകത്തിന്റെ കണ്ണ്; പ്രജ്ഞയാണ് ആധാരം. പ്രജ്ഞാനമാണ് ബ്രഹ്മം.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "এ-ই ব্রহ্ম, এ-ই ইন্দ্র, এ-ই প্রজাপতি। এই সমস্ত দেবতা এবং পৃথিবী, বায়ু, আকাশ, জল, জ্যোতি — এই পঞ্চমহাভূত, ক্ষুদ্র ও মিশ্র যা কিছু, বীজ ও অন্যান্য, অণ্ডজ, জরায়ুজ, স্বেদজ, উদ্ভিজ্জ, ঘোড়া, গরু, মানুষ, হাতি — এই জগতে যা কিছু চলমান, পক্ষবিশিষ্ট ও স্থির — সমস্তই প্রজ্ঞাকে চক্ষু করে প্রজ্ঞায় প্রতিষ্ঠিত। প্রজ্ঞাই লোকের চক্ষু; প্রজ্ঞাই প্রতিষ্ঠা। প্রজ্ঞানই ব্রহ্ম।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "हेच ब्रह्म, हाच इंद्र, हाच प्रजापती. हे सर्व देव, पृथ्वी, वायू, आकाश, पाणी, तेज ही पाच महाभूते, लहान व मिश्र जे आहे ते, बीजे व इतर, अंडज, जरायुज, स्वेदज, उद्भिज्ज, घोडे, गायी, मनुष्य, हत्ती, या जगात जे चालते, पंख असणारे आणि जे स्थिर आहे ते सर्व प्रज्ञेला डोळा करून प्रज्ञेत प्रतिष्ठित आहे. प्रज्ञा हेच जगाचे नेत्र; प्रज्ञा हीच आधार. प्रज्ञान हेच ब्रह्म.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "આ જ બ્રહ્મ છે, આ જ ઇન્દ્ર છે, આ જ પ્રજાપતિ છે. આ બધા દેવો, પૃથ્વી, વાયુ, આકાશ, જળ, જ્યોતિ એ પાંચ મહાભૂતો, નાનાં અને મિશ્ર જે છે તે, બીજો અને અન્ય, અંડજ, જરાયુજ, સ્વેદજ, ઉદ્ભિજ્જ, ઘોડા, ગાયો, મનુષ્યો, હાથી, આ જગતમાં જે ચાલનારાં, પાંખવાળાં અને સ્થિર છે તે સર્વ પ્રજ્ઞાને નેત્ર બનાવીને પ્રજ્ઞામાં સ્થિર છે. પ્રજ્ઞા જ લોકનું નેત્ર છે; પ્રજ્ઞા જ આધાર છે. પ્રજ્ઞાન જ બ્રહ્મ છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਇਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹੀ ਇੰਦਰ ਹੈ, ਇਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ, ਵਾਯੂ, ਆਕਾਸ਼, ਜਲ, ਜੋਤੀ — ਇਹ ਪੰਜ ਮਹਾਭੂਤ, ਛੋਟੇ ਤੇ ਮਿਲਵੇਂ ਜੋ ਹਨ, ਬੀਜ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਅੰਡਜ, ਜਰਾਯੁਜ, ਸਵੇਦਜ, ਉਦਭਿੱਜ, ਘੋੜੇ, ਗਾਵਾਂ, ਮਨੁੱਖ, ਹਾਥੀ — ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚਲਦਾ, ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਨੂੰ ਨੇਤਰ ਬਣਾ ਕੇ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਹੀ ਲੋਕ ਦਾ ਨੇਤਰ ਹੈ; ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਹੀ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਨ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଏହି ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ, ଏହି ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ହିଁ ପ୍ରଜାପତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଜଳ, ଜ୍ୟୋତି — ଏହି ପଞ୍ଚ ମହାଭୂତ, ଛୋଟ ଓ ମିଶ୍ରିତ ଯାହା, ବୀଜ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଅଣ୍ଡଜ, ଜରାୟୁଜ, ସ୍ୱେଦଜ, ଉଦ୍ଭିଜ୍ଜ, ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ, ମଣିଷ, ହାତୀ — ଏହି ଜଗତରେ ଯାହା ଚଳେ, ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ଓ ସ୍ଥିର — ସବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାକୁ ଚକ୍ଷୁ କରି ପ୍ରଜ୍ଞାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ପ୍ରଜ୍ଞା ହିଁ ଲୋକର ଚକ୍ଷୁ; ପ୍ରଜ୍ଞା ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା। ପ୍ରଜ୍ଞାନ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "یہی برہم ہے، یہی اندر ہے، یہی پرجاپتی ہے۔ یہ تمام دیوتا، زمین، ہوا، آکاش، پانی، روشنی — یہ پانچ عظیم عناصر، چھوٹے اور ملے جلے جو ہیں، بیج اور دیگر، انڈے سے پیدا ہونے والے، رحم سے پیدا ہونے والے، پسینے سے پیدا ہونے والے، زمین سے نکلنے والے، گھوڑے، گائیں، انسان، ہاتھی — اس دنیا میں جو کچھ چلنے والا، پروں والا اور ساکن ہے، وہ سب پرجّان کو آنکھ بنا کر پرجّان میں قائم ہے۔ پرجّان ہی دنیا کی آنکھ ہے؛ پرجّان ہی بنیاد ہے۔ پرجّان ہی برہم ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "This is Brahman; this is Indra; this is Prajāpati; and all these gods, and these five great elements — earth, air, space, water, and light — and whatever is small and mixed, seeds and others, egg-born, womb-born, sweat-born, and plant-born, horses, cows, men, elephants, whatever living thing moves or flies and whatever is still, all that has awareness (prajñā) as its eye, is established in awareness; awareness is the eye of the world, awareness is the foundation. Awareness (prajñāna) is Brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Esto es Brahman; esto es Indra; esto es Prajāpati; y todos estos dioses, y estos cinco grandes elementos — tierra, aire, espacio, agua y luz — y lo que es pequeño y mezclado, semillas y otros, nacidos del huevo, nacidos del vientre, nacidos del sudor, nacidos de la planta, caballos, vacas, hombres, elefantes, todo ser vivo que se mueve o vuela y todo lo inmóvil, todo ello tiene la conciencia (prajñā) por ojo y está establecido en la conciencia; la conciencia es el ojo del mundo, la conciencia es el fundamento. La conciencia (prajñāna) es Brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Ceci est Brahman ; ceci est Indra ; ceci est Prajāpati ; et tous ces dieux, et ces cinq grands éléments — terre, air, espace, eau et lumière — et ce qui est petit et mêlé, semences et autres, né d'œuf, né de matrice, né de sueur, né de plante, chevaux, vaches, hommes, éléphants, tout être vivant qui marche ou vole et tout ce qui est immobile, tout cela a la conscience (prajñā) pour œil et repose sur la conscience ; la conscience est l'œil du monde, la conscience est le fondement. La conscience (prajñāna) est Brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Dies ist Brahman; dies ist Indra; dies ist Prajāpati; und all diese Götter und diese fünf großen Elemente — Erde, Luft, Raum, Wasser und Licht — und was klein und vermischt ist, Samen und anderes, eischen-, mutterleib-, schweiß- und pflanzengeboren, Pferde, Kühe, Menschen, Elefanten, alles was lebend sich bewegt oder fliegt und alles Stehende: all dies hat das Bewusstsein (prajñā) zum Auge und ruht im Bewusstsein; das Bewusstsein ist das Auge der Welt, das Bewusstsein ist der Grund. Das Bewusstsein (prajñāna) ist Brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Isto é Brahman; isto é Indra; isto é Prajāpati; e todos estes deuses, e estes cinco grandes elementos — terra, ar, espaço, água e luz — e o que é pequeno e misturado, sementes e outros, nascidos do ovo, nascidos do ventre, nascidos do suor, nascidos da planta, cavalos, vacas, homens, elefantes, tudo o que é vivo e se move ou voa, e tudo o que é imóvel, tudo isso tem a consciência (prajñā) por olho e está firmado na consciência; a consciência é o olho do mundo, a consciência é o fundamento. A consciência (prajñāna) é Brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Это Брахман; это Индра; это Праджапати; и все эти боги, и эти пять великих элементов — земля, воздух, пространство, вода и свет — и всё малое и смешанное, семена и прочее, рождённое из яйца, из утробы, из пота, из растения, лошади, коровы, люди, слоны, всё живое, что движется или летает, и всё неподвижное: всё это имеет сознание (prajñā) своим оком и утверждено в сознании; сознание — око мира, сознание — основа. Сознание (prajñāna) есть Брахман.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "此即梵，此即因陀罗，此即生主；一切诸神，这五大元素——地、风、空、水、光——以及一切细小混杂之物，种子与其他，卵生、胎生、湿生、卵生植物，马、牛、人、象，一切行动的、有翼的以及静止的，凡此一切，都以智慧（prajñā）为眼，安立于智慧之中。智慧是世界之眼，智慧是根基。智慧（prajñāna）即是梵。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "これがブラフマンであり、これがインドラであり、これがプラジャーパティである。これら一切の神々、地・風・空・水・光というこの五大元素、そして小さく混じったもの、種子やその他、卵生、胎生、湿生、植物生のもの、馬、牛、人間、象、そして動くもの、翼あるもの、静止するもの、その一切は般若（prajñā）を眼として般若に立脚している。般若は世界の眼であり、般若は基盤である。般若（prajñāna）がブラフマンである。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "هذا هو براهمن، وهذا هو إندرا، وهذا هو براجاباتي، وكل هؤلاء الآلهة، وهذه العناصر الخمسة العظيمة — الأرض والهواء والفضاء والماء والنور — وما هو صغير ومختلط، البذور وغيرها، المولود من البيض، المولود من الرحم، المولود من العرق، النابت من النبات، الخيل والأبقار والناس والفيلة، كل ما يتحرك من الكائنات الحية أو يطير، وكل ما هو ساكن: كل ذلك جعل الوعي (prajñā) عينه، وهو قائم في الوعي؛ فالوعي عين العالم، والوعي أساسه. والوعي (prajñāna) هو براهمن.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Inilah Brahman; inilah Indra; inilah Prajāpati; dan semua dewa ini, dan lima unsur agung ini — tanah, udara, ruang, air, dan cahaya — dan apa pun yang kecil dan bercampur, benih dan yang lain, yang lahir dari telur, dari rahim, dari keringat, dari tumbuhan, kuda, sapi, manusia, gajah, apa pun makhluk hidup yang bergerak atau terbang dan yang diam, semua itu memiliki kesadaran (prajñā) sebagai mata dan berdiri dalam kesadaran; kesadaran adalah mata dunia, kesadaran adalah dasar. Kesadaran (prajñāna) adalah Brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "สิ่งนี้คือพรหมัน สิ่งนี้คือพระอินทร์ สิ่งนี้คือพระประชาบดี และเทพทั้งปวงเหล่านี้ รวมทั้งมหาภูตทั้งห้า คือดิน ลม อากาศ น้ำ และแสงสว่าง พร้อมทั้งสิ่งเล็กน้อยที่ปะปนกันอยู่ ทั้งเมล็ดพืชและสิ่งอื่น ที่เกิดจากไข่ ที่เกิดจากครรภ์ ที่เกิดจากเหงื่อ และที่เกิดจากพืช ม้า วัว คน ช้าง สิ่งมีชีวิตใดที่เคลื่อนไหวหรือบินได้ และสิ่งใดที่อยู่นิ่ง ทั้งหมดนั้นมีปรัชญาญาณเป็นดวงตา ตั้งอยู่ในปรัชญาญาณ โลกมีปรัชญาญาณเป็นดวงตา ปรัชญาญาณเป็นรากฐาน ปรัชญาญาณนั่นคือพรหมัน",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Aitareya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “ऐतरेयोपनिषद्” (revision 230282)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%90%E0%A4%A4%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D&oldid=230282"
  },
  "topics": [
    "brahman",
    "prajna",
    "unity"
  ],
  "citation": "Aitareya Upaniṣad 3.1.3. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/aitareya.3.1.3/"
}