{
  "id": "upanishads/brihadaranyaka.2.1.2",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.2.1.2/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "brihadaranyaka.2.1.2",
  "speaker": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad · Gārgya Bālāki to Ajātaśatru",
  "sanskrit": {
    "text": "स होवाच गार्ग्यः य एवासावादित्ये पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।\nस होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठाः ।\nअतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धा राजेति वा अहमेतमुपास इति ।\nस य एतमेवमुपास्तेऽतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धा राजा भवति ॥ २.१.२ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "sa hovāca gārgyaḥ ya evāsāvāditye puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti |\nsa hovācājātaśatrur mā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ |\natiṣṭhāḥ sarveṣāṃ bhūtānāṃ mūrdhā rājeti vā ahametamupāsa iti |\nsa ya etamevamupāste'tiṣṭhāḥ sarveṣāṃ bhūtānāṃ mūrdhā rājā bhavati || 2.1.2 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "uvāca",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gārgyaḥ",
      "meaning": "Gārgya",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asau",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āditye",
      "meaning": "in the sun",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "puruṣaḥ",
      "meaning": "person",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aham",
      "meaning": "I",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upāse",
      "meaning": "worship",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "uvāca",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ajātaśatruḥ",
      "meaning": "Ajātaśatru",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mā",
      "meaning": "do not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mā",
      "meaning": "do not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etasmin",
      "meaning": "in this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saṃvadiṣṭhāḥ",
      "meaning": "speak about",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "atiṣṭhāḥ",
      "meaning": "standing above",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sarveṣām",
      "meaning": "of all",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhūtānām",
      "meaning": "beings",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mūrdhā",
      "meaning": "head",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "rājā",
      "meaning": "king",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aham",
      "meaning": "I",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upāse",
      "meaning": "worship",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evam",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upāste",
      "meaning": "worships",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "atiṣṭhāḥ",
      "meaning": "standing above",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sarveṣām",
      "meaning": "of all",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhūtānām",
      "meaning": "beings",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mūrdhā",
      "meaning": "head",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "rājā",
      "meaning": "king",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "गार्ग्य बोला, 'जो यह आदित्य में पुरुष है, उसी को मैं ब्रह्म मानकर उपासना करता हूँ।' अजातशत्रु ने कहा, 'इस विषय में मुझसे विवाद मत करो। 'मैं इसे सब प्राणियों से ऊपर स्थित, उनका शीर्ष और राजा मानकर उपासना करता हूँ।' जो इस प्रकार उपासना करता है, वह सब प्राणियों से ऊपर स्थित, उनका शीर्ष और राजा हो जाता है।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "கார்க்யன் கூறினான், 'சூரியனில் உள்ள இந்தப் புருஷனையே நான் பிரம்மமாக உபாசிக்கிறேன்.' அஜாதசத்ரு கூறினான், 'இதைப்பற்றி என்னுடன் வாதிடாதே. 'இவரை எல்லா உயிர்களுக்கும் மேலானவராகவும், அவற்றின் தலையாகவும், அரசராகவும் நான் உபாசிக்கிறேன்.' இவ்வாறு உபாசிப்பவன் எல்லா உயிர்களுக்கும் மேலானவனாகவும், தலையாகவும், அரசனாகவும் ஆகிறான்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "గార్గ్యుడు అన్నాడు, 'ఆదిత్యునిలో ఉన్న ఈ పురుషుడినే నేను బ్రహ్మంగా ఉపాసిస్తాను.' అజాతశత్రువు అన్నాడు, 'దీనిపై నాతో వాదించకు. 'ఈయనను సర్వభూతాలకు పైన నిలిచిన, వాటి శిరస్సు, రాజుగా నేను ఉపాసిస్తాను.' ఈ విధంగా ఉపాసించేవాడు సర్వభూతాలకు పైన నిలిచిన, వాటి శిరస్సు, రాజు అవుతాడు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಗಾರ್ಗ್ಯ ಹೇಳಿದ, 'ಆದಿತ್ಯನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪುರುಷನನ್ನೇ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ.' ಅಜಾತಶತ್ರು ಹೇಳಿದ, 'ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಡನೆ ವಾದಿಸಬೇಡ. 'ಇವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ನಿಂತವನು, ಅವುಗಳ ಶಿರಸ್ಸು, ರಾಜನೆಂದು ನಾನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ.' ಹೀಗೆ ಉಪಾಸಿಸುವವನು ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ನಿಂತವನು, ಅವುಗಳ ಶಿರಸ್ಸು, ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ഗാർഗ്യൻ പറഞ്ഞു, 'ആദിത്യനിലുള്ള ഈ പുരുഷനെയാണ് ഞാൻ ബ്രഹ്മമായി ഉപാസിക്കുന്നത്.' അജാതശത്രു പറഞ്ഞു, 'ഇതിൽ എന്നോട് തർക്കിക്കരുത്. 'ഇവനെ സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും മീതെ നിൽക്കുന്നവനും അവയുടെ ശിരസ്സും രാജാവുമായി ഞാൻ ഉപാസിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ ഉപാസിക്കുന്നവൻ സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും മീതെ നിൽക്കുന്നവനും അവയുടെ ശിരസ്സും രാജാവുമായിത്തീരുന്നു.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "গার্গ্য বললেন, 'আদিত্যে যে এই পুরুষ আছেন, তাঁকেই আমি ব্রহ্ম জেনে উপাসনা করি।' অজাতশত্রু বললেন, 'এ বিষয়ে আমার সঙ্গে তর্ক কোরো না। 'তাঁকে আমি সর্বভূতের উর্ধ্বে স্থিত, তাদের মস্তক ও রাজা জেনে উপাসনা করি।' যে এইভাবে উপাসনা করে, সে সর্বভূতের উর্ধ্বে স্থিত, তাদের মস্তক ও রাজা হয়।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "गार्ग्य म्हणाला, 'आदित्यातील जो हा पुरुष आहे, त्यालाच मी ब्रह्म मानून उपासना करतो.' अजातशत्रू म्हणाला, 'यावर माझ्याशी वाद करू नकोस. 'त्याला मी सर्व भूतांच्या वर स्थित, त्यांचे मस्तक आणि राजा मानून उपासना करतो.' जो असा उपासना करतो, तो सर्व भूतांच्या वर स्थित, त्यांचे मस्तक आणि राजा होतो.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "ગાર્ગ્ય બોલ્યો, 'આદિત્યમાં જે આ પુરુષ છે, તેને જ હું બ્રહ્મ માનીને ઉપાસના કરું છું.' અજાતશત્રુ બોલ્યો, 'આ વિષયમાં મારી સાથે વિવાદ ન કર. 'હું તેને સર્વ ભૂતોથી ઉપર સ્થિત, તેમનું મસ્તક અને રાજા માનીને ઉપાસના કરું છું.' જે આ રીતે ઉપાસના કરે છે, તે સર્વ ભૂતોથી ઉપર સ્થિત, તેમનું મસ્તક અને રાજા બને છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਗਾਰਗਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਆਦਿੱਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਹ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।' ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਨਾ ਕਰ। 'ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।' ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଗାର୍ଗ୍ୟ କହିଲେ, 'ଆଦିତ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଏହି ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ହିଁ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବି ଉପାସନା କରେ।' ଅଜାତଶତ୍ରୁ କହିଲେ, 'ଏ ବିଷୟରେ ମୋ ସହ ବିବାଦ କର ନାହିଁ। 'ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ଉପରେ ସ୍ଥିତ, ସେମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଓ ରାଜା ଭାବି ଉପାସନା କରେ।' ଯେ ଏପରି ଉପାସନା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ଉପରେ ସ୍ଥିତ, ସେମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଓ ରାଜା ହୁଏ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "گارگیہ نے کہا، 'آدتیہ میں جو یہ پرش ہے، اسی کو میں برہمن جان کر عبادت کرتا ہوں۔' اجاتشترو نے کہا، 'اس بارے میں مجھ سے بحث مت کرو۔ 'میں اسے تمام مخلوقات سے بالاتر، ان کا سر اور بادشاہ جان کر عبادت کرتا ہوں۔' جو اس طرح عبادت کرتا ہے، وہ تمام مخلوقات سے بالاتر، ان کا سر اور بادشاہ ہو جاتا ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Gārgya said, 'I worship as brahman that person who is in the sun.' Ajātaśatru said, 'Do not argue with me about this. I worship him as the one who stands above all beings, their head and king.' Whoever worships him thus becomes one who stands above all beings, their head and king.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Gārgya dijo: 'Venero como brahman a aquel puruṣa que está en el sol.' Ajātaśatru dijo: 'No discutas conmigo sobre esto. Lo venero como el que está por encima de todos los seres, su cabeza y su rey.' Quien lo venera así se convierte en el que está por encima de todos los seres, su cabeza y su rey.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Gārgya dit : « Je vénère comme brahman ce Puruṣa qui est dans le soleil. » Ajātaśatru dit : « Ne discute pas avec moi à ce sujet. Je le vénère comme celui qui se tient au-dessus de tous les êtres, leur tête et leur roi. » Celui qui le vénère ainsi devient celui qui se tient au-dessus de tous les êtres, leur tête et leur roi.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Gārgya sprach: „Ich verehre als brahman jenen Puruṣa, der in der Sonne ist.“ Ajātaśatru sprach: „Streite nicht mit mir darüber. Ich verehre ihn als den, der über allen Wesen steht, ihr Haupt und König.“ Wer ihn so verehrt, wird derjenige, der über allen Wesen steht, ihr Haupt und König.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Gārgya disse: 'Venero como brahman aquele puruṣa que está no sol.' Ajātaśatru disse: 'Não discuta comigo sobre isso. Eu o venero como aquele que está acima de todos os seres, sua cabeça e rei.' Quem o venera assim torna-se aquele que está acima de todos os seres, sua cabeça e rei.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Гаргья сказал: «Я почитаю как брахман того пуруша, который в солнце». Аджаташатру сказал: «Не спорь со мной об этом. Я почитаю его как того, кто стоит выше всех существ, их главу и царя». Кто почитает его так, тот становится тем, кто стоит выше всех существ, их главой и царём.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "戈尔迦耶说：“我以梵来崇拜那位在太阳中的补卢沙。”阿阇世说：“关于此事不要与我争论。我崇拜他为超越一切众生之上的、众生之首与君王。”如此崇拜他的人，便成为超越一切众生之上的、众生之首与君王。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "ガールギャは言った。「私は太陽の中にいるこのプルシャを、ブラフマンとして礼拝する。」アジャータシャトルは言った。「これについて私と論争してはならない。私は彼を、すべての存在の上に立ち、その頭であり王である者として礼拝する。」このように礼拝する者は、すべての存在の上に立ち、その頭であり王となる。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "قال غارغيا: «أعبد بوصفه البراهمان ذلك البورُشا الذي في الشمس.» قال أجاتاشاترو: «لا تجادلني في هذا. إنني أعبده بوصفه من يقف فوق جميع الكائنات، رأسها وملكها.» ومن يعبده هكذا يصبح من يقف فوق جميع الكائنات، رأسها وملكها.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Gārgya berkata: 'Aku memuja sebagai brahman Puruṣa yang ada di matahari itu.' Ajātaśatru berkata: 'Jangan berdebat denganku tentang ini. Aku memujanya sebagai yang berdiri di atas semua makhluk, kepala dan rajanya.' Siapa pun yang memujanya demikian menjadi yang berdiri di atas semua makhluk, kepala dan rajanya.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "คารคยะกล่าวว่า ข้าบูชาบุรุษผู้อยู่ในดวงอาทิตย์นั้นว่าเป็นพรหมัน อชาตศัตรุกล่าวว่า อย่าโต้แย้งกับข้าในเรื่องนี้ ข้าบูชาพระองค์ในฐานะผู้ยืนเหนือสรรพสัตว์ เป็นศีรษะและเป็นราชาของสรรพสัตว์ ผู้ใดบูชาพระองค์เช่นนี้ ย่อมกลายเป็นผู้ยืนเหนือสรรพสัตว์ เป็นศีรษะและเป็นราชา",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 2p” (revision 308061)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%83%E0%A4%B9%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95_%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D_2p&oldid=308061"
  },
  "topics": [
    "brahman",
    "sun",
    "sovereignty"
  ],
  "citation": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 2.1.2. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.2.1.2/"
}