{
  "id": "upanishads/brihadaranyaka.2.1.7",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.2.1.7/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "brihadaranyaka.2.1.7",
  "speaker": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad · Ajātaśatru to Gārgya",
  "sanskrit": {
    "text": "स होवाच गार्ग्यः य एवायमग्नौ पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।\nस होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन्संवदिष्ठाः ।\nविषासहिरिति वा अहमेतमुपास इति ।\nस य एतमेवमुपास्ते विषासहिर्ह भवति ।\nविषासहिर्हास्य प्रजा भवति ॥ २.१.७ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "sa hovāca gārgyaḥ ya evāyamagnau puruṣa etamevāhaṃ brahmopāsa iti |\nsa hovācājātaśatruḥ mā maitasminsaṃvadiṣṭhāḥ |\nviṣāsahiriti vā ahametamupāsa iti |\nsa ya etamevamupāste viṣāsahirha bhavati |\nviṣāsahirhāsya prajā bhavati || 2.1.7 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "sa",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "uvāca",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gārgyaḥ",
      "meaning": "Gārgya",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ayam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "agnau",
      "meaning": "in fire",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "puruṣaḥ",
      "meaning": "person",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aham",
      "meaning": "I",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upāse",
      "meaning": "meditate upon",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sa",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "uvāca",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ajātaśatruḥ",
      "meaning": "Ajātaśatru",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mā",
      "meaning": "do not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mā",
      "meaning": "do not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etasmin",
      "meaning": "about this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saṃvadiṣṭhāḥ",
      "meaning": "argue",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "viṣāsahiḥ",
      "meaning": "overcoming enemies",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vā",
      "meaning": "or",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aham",
      "meaning": "I",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upāse",
      "meaning": "meditate upon",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sa",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evam",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upāste",
      "meaning": "meditates",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "viṣāsahiḥ",
      "meaning": "overcoming enemies",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "viṣāsahiḥ",
      "meaning": "overcoming enemies",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asya",
      "meaning": "his",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prajā",
      "meaning": "offspring",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "गार्ग्य ने कहा: अग्नि में जो यह पुरुष है, उसी को मैं ब्रह्म मानकर उपासना करता हूँ। अजातशत्रु ने कहा: इस विषय में मुझसे विवाद मत करो। 'विषासहि (शत्रुओं को सहने-जीतने वाला)' — इस रूप में मैं इसकी उपासना करता हूँ। जो इस प्रकार इसकी उपासना करता है, वह सचमुच विषासहि होता है, और उसकी संतान भी विषासहि होती है।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "கார்க்கியர் கூறினார்: அக்னியில் இருக்கும் இந்தப் புருஷனையே நான் பிரம்மமாக உபாசிக்கிறேன். அஜாதசத்ரு கூறினார்: இதைப் பற்றி என்னோடு விவாதிக்காதே. 'விஷாசஹி (எதிரிகளைத் தாங்கி வெல்பவர்)' என்று இவரை நான் உபாசிக்கிறேன். இவ்வாறு உபாசிப்பவன் உண்மையில் விஷாசஹியாகிறான்; அவன் சந்ததியும் விஷாசஹியாகிறது.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "గార్గ్యుడు అన్నాడు: అగ్నిలో ఉన్న ఈ పురుషుడినే నేను బ్రహ్మంగా ఉపాసిస్తున్నాను. అజాతశత్రువు అన్నాడు: దీని గురించి నాతో వాదించకు. 'విషాసహి (శత్రువులను ఓర్చి జయించువాడు)' అని ఈయనను నేను ఉపాసిస్తాను. ఇలా ఉపాసించేవాడు నిజంగానే విషాసహి అవుతాడు; అతని సంతానం కూడా విషాసహి అవుతుంది.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಗಾರ್ಗ್ಯ ಹೇಳಿದ: ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪುರುಷನನ್ನೇ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಜಾತಶತ್ರು ಹೇಳಿದ: ಇದರ ಕುರಿತು ನನ್ನೊಡನೆ ವಾದಿಸಬೇಡ. 'ವಿಷಾಸಹಿ (ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿ ಗೆಲ್ಲುವವನು)' ಎಂದು ನಾನು ಇವನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೀಗೆ ಉಪಾಸಿಸುವವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಿಷಾಸಹಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಸಂತತಿಯೂ ವಿಷಾಸಹಿ ಆಗುತ್ತದೆ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ഗാർഗ്യൻ പറഞ്ഞു: അഗ്നിയിലുള്ള ഈ പുരുഷനെ ഞാൻ ബ്രഹ്മമായി ഉപാസിക്കുന്നു. അജാതശത്രു പറഞ്ഞു: ഇതിനെക്കുറിച്ച് എന്നോട് തർക്കിക്കരുത്. 'വിഷാസഹി (ശത്രുക്കളെ സഹിച്ചു ജയിക്കുന്നവൻ)' എന്ന നിലയിൽ ഞാൻ ഇദ്ദേഹത്തെ ഉപാസിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഉപാസിക്കുന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ വിഷാസഹിയാകുന്നു; അവന്റെ സന്തതിയും വിഷാസഹിയാകുന്നു.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "গার্গ্য বললেন: অগ্নিতে যে এই পুরুষ আছেন, তাঁকেই আমি ব্রহ্মরূপে উপাসনা করি। অজাতশত্রু বললেন: এ বিষয়ে আমার সঙ্গে তর্ক কোরো না। 'বিষাসহি (শত্রু সহ্য করে জয়ী)' এভাবেই আমি তাঁর উপাসনা করি। যে এভাবে উপাসনা করে, সে সত্যিই বিষাসহি হয়; তার সন্তানও বিষাসহি হয়।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "गार्ग्य म्हणाला: अग्नीत असलेल्या या पुरुषालाच मी ब्रह्म मानून उपासना करतो. अजातशत्रू म्हणाला: याबाबत माझ्याशी वाद घालू नकोस. 'विषासहि (शत्रू सहन करून जिंकणारा)' अशा रूपाने मी याची उपासना करतो. जो असा उपासना करतो, तो खरोखर विषासहि होतो; त्याची संतती देखील विषासहि होते.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "ગાર્ગ્ય બોલ્યો: અગ્નિમાં રહેલા આ પુરુષને જ હું બ્રહ્મ માની ઉપાસના કરું છું. અજાતશત્રુ બોલ્યો: આ વિષયમાં મારી સાથે વાદ ન કર. 'વિષાસહિ (શત્રુઓને સહીને જીતનાર)' એ રૂપે હું તેની ઉપાસના કરું છું. જે આ રીતે ઉપાસના કરે છે, તે ખરેખર વિષાસહિ થાય છે; તેની સંતતિ પણ વિષાસહિ થાય છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਗਾਰਗ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਹ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਨਾ ਕਰ। 'ਵਿਸ਼ਾਸਹਿ (ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਕੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ)' ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਸ਼ਾਸਹਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਸਹਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଗାର୍ଗ୍ୟ କହିଲେ: ଅଗ୍ନିରେ ଥିବା ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବେ ଉପାସନା କରେ। ଅଜାତଶତ୍ରୁ କହିଲେ: ଏ ବିଷୟରେ ମୋ ସହିତ ବିବାଦ କର ନାହିଁ। 'ବିଷାସହି (ଶତ୍ରୁକୁ ସହି ଜିତିବା)' ଏପରି ରୂପେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଉପାସନା କରେ। ଯିଏ ଏପରି ଉପାସନା କରେ, ସେ ପ୍ରକୃତରେ ବିଷାସହି ହୁଏ; ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ବିଷାସହି ହୁଏ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "گارگیہ نے کہا: آگ میں جو یہ پرش ہے، اسی کو میں برہم جان کر اس کی اپاسنا کرتا ہوں۔ اجاتشترو نے کہا: اس بارے میں مجھ سے بحث نہ کرو۔ 'وِشاسہی (دشمنوں کو سہہ کر جیتنے والا)' اس روپ میں میں اس کی اپاسنا کرتا ہوں۔ جو اس طرح اس کی اپاسنا کرتا ہے وہ واقعی وِشاسہی ہوتا ہے، اور اس کی اولاد بھی وِشاسہی ہوتی ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Gārgya said: 'The person who is in fire, I meditate upon him as brahman.' Ajātaśatru said: 'Do not argue with me about him. I meditate upon him as viṣāsahi, the one who bears and overcomes his enemies.' Whoever meditates upon him thus indeed becomes viṣāsahi, and his offspring too become viṣāsahi.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Gārgya dijo: «Al puruṣa que está en el fuego lo medito como brahman». Ajātaśatru dijo: «No discutas conmigo sobre él. Lo medito como viṣāsahi, el que soporta y vence a sus enemigos». Quien así lo medita en verdad se vuelve viṣāsahi, y también su descendencia.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Gārgya dit : « Le puruṣa qui est dans le feu, je le médite comme brahman. » Ajātaśatru dit : « Ne discute pas avec moi à son sujet. Je le médite comme viṣāsahi, celui qui supporte et vainc ses ennemis. » Celui qui le médite ainsi devient véritablement viṣāsahi, et sa descendance aussi.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Gārgya sprach: »Den Puruṣa, der im Feuer ist, den verehre ich als brahman.« Ajātaśatru sprach: »Streite nicht mit mir darüber. Ich verehre ihn als viṣāsahi, den, der seine Feinde erträgt und besiegt.« Wer ihn so verehrt, wird tatsächlich viṣāsahi, und auch seine Nachkommen.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Gārgya disse: «Ao puruṣa que está no fogo, eu o medito como brahman». Ajātaśatru disse: «Não discutas comigo sobre ele. Eu o medito como viṣāsahi, aquele que suporta e vence seus inimigos». Quem assim o medita torna-se de fato viṣāsahi, e também sua descendência.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Гаргья сказал: «Пуруша, что в огне, — его я почитаю как брахман». Аджātашатру сказал: «Не спорь со мной об этом. Я почитаю его как вишасахи, того, кто переносит и побеждает врагов». Кто так почитает его, действительно становится вишасахи, и его потомство тоже.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "迦尔革耶说：“那在火中的补鲁沙，我以之为梵而崇拜。”阿闍世说：“关于此，不要与我争论。我以毗奢诃（能忍受并战胜敌人者）来崇拜他。”如此崇拜者果然成为毗奢诃，他的子孙也成为毗奢诃。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "ガールギャが言った。「火の中にあるこのプルシャを、私はブラフマンとして念じる。」アジャータシャトルが言った。「それについて私と論じてはならない。私は敵に耐えて打ち勝つ者ヴィシャーサヒとして念じる。」このように念じる者は実にヴィシャーサヒとなり、その子孫もヴィシャーサヒとなる。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "قال غارغيا: «أتعبّد هذا البوروشا الذي في النار بوصفه براهمن». قال أجاتاشатру: «لا تجادلني في ذلك. أعبده بوصفه فيشاساهي، الذي يحتمل أعداءه ويغلبهم». من يعبده هكذا يصير حقًّا فيشاساهي، وكذلك ذريته.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Gārgya berkata: «Puruṣa yang ada di api, aku memujanya sebagai brahman.» Ajātaśatru berkata: «Jangan berdebat denganku tentang dia. Aku memujanya sebagai viṣāsahi, yang menanggung dan mengalahkan musuhnya.» Siapa memujanya demikian sungguh menjadi viṣāsahi, dan keturunannya pun demikian.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "คารคยะกล่าวว่า ข้าบูชาบุรุษผู้อยู่ในไฟนั้นว่าเป็นพรหมัน อชาตศัตรุกล่าวว่า อย่าโต้แย้งกับข้าในเรื่องนี้ ข้าบูชาพระองค์ในฐานะวิษาสหิ ผู้อดทนและเอาชนะศัตรูได้ ผู้ใดบูชาพระองค์เช่นนี้ ย่อมกลายเป็นวิษาสหิ และลูกหลานของผู้นั้นก็เป็นวิษาสหิด้วย",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 2p” (revision 308061)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%83%E0%A4%B9%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95_%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D_2p&oldid=308061"
  },
  "topics": [
    "brahman",
    "agni",
    "upasana"
  ],
  "citation": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 2.1.7. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.2.1.7/"
}