{
  "id": "upanishads/brihadaranyaka.2.2.3",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.2.2.3/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "brihadaranyaka.2.2.3",
  "speaker": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "तदेष श्लोको भवति\nअर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नस्तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपम् ।\nतस्यासत ऋषयः सप्त तीरे वागष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति ।\nअर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्न इति ।\nइदं तच्छरीर एष ह्यर्वाग्बिलश्चमस ऊर्ध्वबुध्नः ।\nतस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपमिति ।\nप्राणा वै यशो विश्वरूपम् ।\nप्राणानेतदाह ।\nतस्यासत ऋषयः सप्त तीर इति ।\nप्राणा वा ऋषयः ।\nप्राणाणेतदाह ।\nवागष्टमी ब्रह्मणा संविदानेति ।\nवाग्घ्यष्टमी ब्रह्मणा संवित्ते ॥ २.२.३ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "tadeṣa śloko bhavati\narvāgbilaścamasa ūrdhvabudhnastasmin yaśo nihitaṃ viśvarūpam |\ntasyāsata ṛṣayaḥ sapta tīre vāgaṣṭamī brahmaṇā saṃvidāneti |\narvāgbilaścamasa ūrdhvabudhna iti |\nidaṃ taccharīra eṣa hyarvāgbilaścamasa ūrdhvabudhnaḥ |\ntasmin yaśo nihitaṃ viśvarūpamiti |\nprāṇā vai yaśo viśvarūpam |\nprāṇānetadāha |\ntasyāsata ṛṣayaḥ sapta tīra iti |\nprāṇā vā ṛṣayaḥ |\nprāṇāṇetadāha |\nvāgaṣṭamī brahmaṇā saṃvidāneti |\nvāgghyaṣṭamī brahmaṇā saṃvitte || 2.2.3 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "then",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eṣaḥ",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ślokaḥ",
      "meaning": "verse",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "is",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "arvāg-bilaḥ",
      "meaning": "with its hole facing down",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "camasaḥ",
      "meaning": "cup",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ūrdhva-budhnaḥ",
      "meaning": "with its base up",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tasmin",
      "meaning": "in it",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaśaḥ",
      "meaning": "glory",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nihitam",
      "meaning": "placed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "viśva-rūpam",
      "meaning": "of all forms",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tasya",
      "meaning": "of it",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āsate",
      "meaning": "sit",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ṛṣayaḥ",
      "meaning": "seers",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sapta",
      "meaning": "seven",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tīre",
      "meaning": "on the shore",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vāk",
      "meaning": "speech",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aṣṭamī",
      "meaning": "the eighth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahmaṇā",
      "meaning": "with brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saṃvidānā",
      "meaning": "in agreement",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "arvāg-bilaḥ",
      "meaning": "with its hole facing down",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "camasaḥ",
      "meaning": "cup",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ūrdhva-budhnaḥ",
      "meaning": "with its base up",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "idam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śarīre",
      "meaning": "in the body",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eṣaḥ",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hi",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "arvāg-bilaḥ",
      "meaning": "with its hole facing down",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "camasaḥ",
      "meaning": "cup",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ūrdhva-budhnaḥ",
      "meaning": "with its base up",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tasmin",
      "meaning": "in it",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaśaḥ",
      "meaning": "glory",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nihitam",
      "meaning": "placed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "viśva-rūpam",
      "meaning": "of all forms",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇāḥ",
      "meaning": "breaths",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaśaḥ",
      "meaning": "glory",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "viśva-rūpam",
      "meaning": "of all forms",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇān",
      "meaning": "the breaths",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āha",
      "meaning": "says",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tasya",
      "meaning": "of it",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āsate",
      "meaning": "sit",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ṛṣayaḥ",
      "meaning": "seers",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sapta",
      "meaning": "seven",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tīre",
      "meaning": "on the shore",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇāḥ",
      "meaning": "breaths",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vā",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ṛṣayaḥ",
      "meaning": "seers",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇān",
      "meaning": "the breaths",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āha",
      "meaning": "says",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vāk",
      "meaning": "speech",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aṣṭamī",
      "meaning": "the eighth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahmaṇā",
      "meaning": "with brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saṃvidānā",
      "meaning": "in agreement",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vāk",
      "meaning": "speech",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hi",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aṣṭamī",
      "meaning": "the eighth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahmaṇā",
      "meaning": "with brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saṃvit",
      "meaning": "is in agreement",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "they",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "इस विषय पर यह श्लोक है: नीचे को छिद्र वाला, ऊपर को तल वाला चमस है, उसमें सब रूपों वाला यश रखा है। उसके तट पर सात ऋषि बैठते हैं, और आठवीं वाक् ब्रह्म के साथ सहमत है। 'नीचे को छिद्र वाला, ऊपर को तल वाला चमस' — यह शरीर है, क्योंकि यही नीचे को छिद्र वाला, ऊपर को तल वाला चमस है। 'उसमें सब रूपों वाला यश रखा है' — प्राण ही यश और सब रूप हैं; इससे प्राणों को ही कहा। 'उसके तट पर सात ऋषि बैठते हैं' — प्राण ही ऋषि हैं; इससे प्राणों को ही कहा। 'आठवीं वाक् ब्रह्म के साथ सहमत है' — वाक् आठवीं है, वह ब्रह्म के साथ सहमत है।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "இது குறித்து ஒரு சுலோகம்: கீழே துளையும் மேலே அடிப்பகுதியும் உள்ள சமசம்; அதில் பல்வேறு வடிவ மகிமை வைக்கப்பட்டுள்ளது. அதன் கரையில் ஏழு ரிஷிகள் அமர்ந்துள்ளனர்; எட்டாவதாக வாக் பிரம்மத்துடன் ஒத்திருக்கிறது. 'கீழே துளையும் மேலே அடிப்பகுதியும் உள்ள சமசம்' — இது உடலே, ஏனெனில் இதுவே அந்தச் சமசம். 'அதில் பல்வேறு வடிவ மகிமை வைக்கப்பட்டுள்ளது' — பிராணனே மகிமையும் பல்வேறு வடிவமும்; ஆகவே பிராணங்களைக் கூறினார். 'அதன் கரையில் ஏழு ரிஷிகள் அமர்ந்துள்ளனர்' — பிராணனே ரிஷிகள்; ஆகவே பிராணங்களைக் கூறினார். 'எட்டாவதாக வாக் பிரம்மத்துடன் ஒத்திருக்கிறது' — வாக் எட்டாவது, அது பிரம்மத்துடன் ஒத்திருக்கிறது.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ఈ విషయంలో ఒక శ్లోకం: క్రింద రంధ్రం, పైన అడుగుభాగం గల చమసం; అందులో సర్వరూపాల యశస్సు నిలిపబడి ఉంది. దాని తీరంలో ఏడుగురు ఋషులు కూర్చుంటారు; ఎనిమిదవది వాక్కు బ్రహ్మంతో సమ్మతిగా ఉంటుంది. 'క్రింద రంధ్రం, పైన అడుగు గల చమసం' — ఇది శరీరమే; ఎందుకంటే ఇదే ఆ చమసం. 'అందులో సర్వరూపాల యశస్సు నిలిపబడింది' — ప్రాణాలే యశస్సు, సర్వరూపాలు; అందుకే ప్రాణాలను చెప్పాడు. 'దాని తీరంలో ఏడు ఋషులు కూర్చుంటారు' — ప్రాణాలే ఋషులు; అందుకే ప్రాణాలను చెప్పాడు. 'ఎనిమిదవది వాక్కు బ్రహ్మంతో సమ్మతిగా ఉంటుంది' — వాక్కే ఎనిమిదవది, అది బ్రహ్మంతో సమ్మతిగా ఉంటుంది.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಈ ಕುರಿತು ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ: ಕೆಳಗೆ ರಂಧ್ರ, ಮೇಲೆ ತಳ ಇರುವ ಚಮಸ; ಅದರಲ್ಲಿ ಸರ್ವರೂಪದ ಯಶಸ್ಸು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ದಡದಲ್ಲಿ ಏಳು ಋಷಿಗಳು ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ; ಎಂಟನೆಯದು ವಾಕ್ ಬ್ರಹ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗಿದೆ. 'ಕೆಳಗೆ ರಂಧ್ರ, ಮೇಲೆ ತಳ ಇರುವ ಚಮಸ' — ಇದು ಶರೀರ; ಏಕೆಂದರೆ ಇದೇ ಆ ಚಮಸ. 'ಅದರಲ್ಲಿ ಸರ್ವರೂಪದ ಯಶಸ್ಸು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ' — ಪ್ರಾಣಗಳೇ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸರ್ವರೂಪ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. 'ದಡದಲ್ಲಿ ಏಳು ಋಷಿಗಳು' — ಪ್ರಾಣಗಳೇ ಋಷಿಗಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. 'ಎಂಟನೆಯದು ವಾಕ್ ಬ್ರಹ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮತ' — ವಾಕ್ ಎಂಟನೆಯದು, ಅದು ಬ್ರಹ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗಿದೆ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ശ്ലോകം: താഴെ ദ്വാരവും മുകളിൽ അടിഭാഗവുമുള്ള ചമസം; അതിൽ സർവരൂപമായ യശസ്സ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ തീരത്ത് ഏഴ് ഋഷിമാർ ഇരിക്കുന്നു; എട്ടാമത്തേത് വാക് ബ്രഹ്മത്തോടൊപ്പം യോജിച്ചിരിക്കുന്നു. 'താഴെ ദ്വാരവും മുകളിൽ അടിഭാഗവുമുള്ള ചമസം' — ഇത് ശരീരമാണ്; ഇതുതന്നെയാണ് ആ ചമസം. 'അതിൽ സർവരൂപമായ യശസ്സ് സ്ഥാപിതമാണ്' — പ്രാണന്മാരാണ് യശസ്സും സർവരൂപവും; അതിനാൽ പ്രാണന്മാരെ പറഞ്ഞു. 'തീരത്ത് ഏഴ് ഋഷിമാർ' — പ്രാണന്മാരാണ് ഋഷിമാർ; അതിനാൽ പ്രാണന്മാരെ പറഞ്ഞു. 'എട്ടാമത്തേത് വാക് ബ്രഹ്മത്തോടൊപ്പം യോജിച്ചിരിക്കുന്നു' — വാക് എട്ടാമത്തേതാണ്, അത് ബ്രഹ്മത്തോടൊപ്പം യോജിക്കുന്നു.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "এ বিষয়ে এক শ্লোক: নিচে ছিদ্র, উপরে তলদেশযুক্ত চমস; তাতে সর্বরূপ যশ স্থাপিত। তার তীরে সাতজন ঋষি বসেন; অষ্টমী বাক্ ব্রহ্মের সঙ্গে সম্মিলিত। 'নিচে ছিদ্র, উপরে তলদেশযুক্ত চমস' — এ শরীর, কারণ এটিই সেই চমস। 'তাতে সর্বরূপ যশ স্থাপিত' — প্রাণই যশ ও সর্বরূপ; তাই প্রাণদের কথা বলা হল। 'তার তীরে সাতজন ঋষি' — প্রাণই ঋষি; তাই প্রাণদের কথা বলা হল। 'অষ্টমী বাক্ ব্রহ্মের সঙ্গে সম্মিলিত' — বাক্ই অষ্টমী, সে ব্রহ্মের সঙ্গে সম্মিলিত।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "याविषयी एक श्लोक: खाली छिद्र व वर वर वरच्या तळाशी असलेले चमस; त्यात सर्वरूप यश ठेवलेले आहे. त्याच्या काठावर सात ऋषी बसतात; आठवी वाक् ब्रह्माशी सहमत आहे. 'खाली छिद्र, वर तळ असलेला चमस' — हे शरीर आहे, कारण हाच तो चमस आहे. 'त्यात सर्वरूप यश ठेवले आहे' — प्राणच यश व सर्वरूप आहेत; म्हणून प्राणांचा उल्लेख केला. 'त्याच्या काठावर सात ऋषी' — प्राणच ऋषी आहेत; म्हणून प्राणांचा उल्लेख केला. 'आठवी वाक् ब्रह्माशी सहमत' — वाक् ही आठवी आहे, ती ब्रह्माशी सहमत आहे.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "આ વિષય પર એક શ્લોક: નીચે છિદ્ર અને ઉપર તળિયાવાળો ચમસ; તેમાં સર્વરૂપ યશ મૂકેલું છે. તેના કાંઠે સાત ઋષિઓ બેસે છે; આઠમી વાક્ બ્રહ્મ સાથે સંમત છે. 'નીચે છિદ્ર, ઉપર તળિયાવાળો ચમસ' — આ શરીર છે, કારણ કે આ જ એ ચમસ છે. 'તેમાં સર્વરૂપ યશ મૂકેલું છે' — પ્રાણો જ યશ અને સર્વરૂપ છે; તેથી પ્રાણોનો ઉલ્લેખ કર્યો. 'તેના કાંઠે સાત ઋષિ' — પ્રાણો જ ઋષિ છે; તેથી પ્રાણોનો ઉલ્લેખ કર્યો. 'આઠમી વાક્ બ્રહ્મ સાથે સંમત' — વાક્ આઠમી છે, તે બ્રહ્મ સાથે સંમત છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ: ਹੇਠਾਂ ਮੋਰੀ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਤਲ ਵਾਲਾ ਚਮਸ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਰਬਰੂਪ ਯਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਬੈਠਦੇ ਹਨ; ਅੱਠਵੀਂ ਵਾਕ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੈ। 'ਹੇਠਾਂ ਮੋਰੀ, ਉੱਪਰ ਤਲ ਵਾਲਾ ਚਮਸ' — ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਉਹ ਚਮਸ ਹੈ। 'ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਰਬਰੂਪ ਯਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਹੈ' — ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਸਰਬਰੂਪ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। 'ਉਸਦੇ ਕੰਢੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ' — ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। 'ਅੱਠਵੀਂ ਵਾਕ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ' — ਵਾਕ ਅੱਠਵੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଏ ବିଷୟରେ ଏକ ଶ୍ଳୋକ: ତଳେ ଛିଦ୍ର ଓ ଉପରେ ତଳି ଥିବା ଚମସ; ତାହାରେ ସର୍ବରୂପ ଯଶ ସ୍ଥାପିତ। ତାର କୂଳରେ ସାତ ଋଷି ବସନ୍ତି; ଅଷ୍ଟମୀ ବାକ୍ ବ୍ରହ୍ମ ସହ ସମ୍ମତ। 'ତଳେ ଛିଦ୍ର, ଉପରେ ତଳି ଥିବା ଚମସ' — ଏହା ଶରୀର, କାରଣ ଏହା ସେଇ ଚମସ। 'ତାହାରେ ସର୍ବରୂପ ଯଶ ସ୍ଥାପିତ' — ପ୍ରାଣ ହିଁ ଯଶ ଓ ସର୍ବରୂପ; ତେଣୁ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କ କଥା କୁହାଗଲା। 'କୂଳରେ ସାତ ଋଷି' — ପ୍ରାଣ ହିଁ ଋଷି; ତେଣୁ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କ କଥା କୁହାଗଲା। 'ଅଷ୍ଟମୀ ବାକ୍ ବ୍ରହ୍ମ ସହ ସମ୍ମତ' — ବାକ୍ ଅଷ୍ଟମୀ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ସହ ସମ୍ମତ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اس بارے میں ایک شلوک: نیچے سوراخ اور اوپر پیندے والا چمس؛ اس میں ہر صورت کا جلال رکھا گیا ہے۔ اس کے کنارے پر سات رِشی بیٹھتے ہیں؛ آٹھویں وَاک برہم کے ساتھ متفق ہے۔ 'نیچے سوراخ، اوپر پیندے والا چمس' — یہ جسم ہے، کیونکہ یہی وہ چمس ہے۔ 'اس میں ہر صورت کا جلال رکھا گیا ہے' — پران ہی جلال اور ہر صورت ہیں؛ اس لیے پرانوں کا ذکر کیا۔ 'اس کے کنارے سات رِشی' — پران ہی رِشی ہیں؛ اس لیے پرانوں کا ذکر کیا۔ 'آٹھویں وَاک برہم کے ساتھ متفق' — وَاک آٹھویں ہے، وہ برہم کے ساتھ متفق ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "On this there is a verse: the cup with its hole below and its base above, in which the glory of all forms is placed. On its shore seven seers sit, and the eighth, speech, is in agreement with brahman. 'The cup with its hole below and its base above' — this is the body, for this is that cup. 'In it the glory of all forms is placed' — the breaths are the glory and all forms, so he speaks of the breaths. 'On its shore seven seers sit' — the breaths are the seers, so he speaks of the breaths. 'The eighth, speech, is in agreement with brahman' — speech is the eighth, and it is in agreement with brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Sobre esto hay un verso: la copa con su agujero abajo y su base arriba, en la que se coloca la gloria de todas las formas. En su orilla se sientan siete videntes, y el octavo, el habla, está de acuerdo con brahman. «La copa con su agujero abajo y su base arriba» — esto es el cuerpo, pues esa es la copa. «En ella se coloca la gloria de todas las formas» — los alientos son la gloria y todas las formas, por eso habla de los alientos. «En su orilla se sientan siete videntes» — los alientos son los videntes, por eso habla de los alientos. «El octavo, el habla, está de acuerdo con brahman» — el habla es el octavo, y está de acuerdo con brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Sur ceci il y a un verset : la coupe, son trou en bas et son fond en haut, dans laquelle la gloire de toutes les formes est placée. Sur son bord siègent sept voyants, et le huitième, la parole, est en accord avec brahman. « La coupe, son trou en bas et son fond en haut » — c'est le corps, car c'est cette coupe. « En elle la gloire de toutes les formes est placée » — les souffles sont la gloire et toutes les formes, il parle donc des souffles. « Sur son bord siègent sept voyants » — les souffles sont les voyants, il parle donc des souffles. « Le huitième, la parole, est en accord avec brahman » — la parole est la huitième, et elle est en accord avec brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Dazu gibt es einen Vers: der Becher mit dem Loch nach unten und dem Boden nach oben, in dem der Ruhm aller Gestalten niedergelegt ist. An seinem Ufer sitzen sieben Seher, und der achte, die Rede, stimmt mit brahman überein. »Der Becher mit dem Loch unten und dem Boden oben« — das ist der Körper, denn dies ist jener Becher. »In ihm ist der Ruhm aller Gestalten niedergelegt« — die Atemkräfte sind der Ruhm und alle Gestalten, daher spricht er von den Atemkräften. »An seinem Ufer sitzen sieben Seher« — die Atemkräfte sind die Seher, daher spricht er von ihnen. »Der achte, die Rede, stimmt mit brahman überein« — die Rede ist die achte, und sie stimmt mit brahman überein.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Sobre isto há um verso: a taça com seu orifício embaixo e sua base em cima, na qual a glória de todas as formas está colocada. Em sua margem sentam-se sete videntes, e o oitavo, a fala, está em acordo com brahman. «A taça com seu orifício embaixo e sua base em cima» — este é o corpo, pois esta é aquela taça. «Nela a glória de todas as formas está colocada» — os alentos são a glória e todas as formas, por isso ele fala dos alentos. «Em sua margem sentam-se sete videntes» — os alentos são os videntes, por isso ele fala dos alentos. «O oitavo, a fala, está em acordo com brahman» — a fala é a oitava, e está em acordo com brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "О ней есть стих: чаша с отверстием внизу и дном наверху, в которой положена слава всех форм. На её берегу сидят семь мудрецов, а восьмая, речь, согласна с брахманом. «Чаша с отверстием внизу и дном наверху» — это тело, ибо это и есть та чаша. «В ней положена слава всех форм» — дыхания суть слава и все формы, поэтому говорится о дыханиях. «На её берегу сидят семь мудрецов» — дыхания суть мудрецы, поэтому говорится о дыханиях. «Восьмая, речь, согласна с брахманом» — речь есть восьмая, и она согласна с брахманом.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "对此有一偈：下方有孔、上方有底的杯子，其中安置着一切形相的荣耀。在其岸边坐着七位仙人，第八者语言与梵一致。「下方有孔、上方有底的杯子」——这就是身体，因为这便是那杯子。「其中安置着一切形相的荣耀」——诸气息即是荣耀与一切形相，故说到诸气息。「其岸边坐着七位仙人」——诸气息即是仙人，故说到诸气息。「第八者语言与梵一致」——语言是第八者，它与梵一致。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "これについての詩句がある。下に穴があり上に底がある杯、その中にすべての形の栄光が置かれている。その岸には七人の聖者が座し、第八のもの、言葉がブラフマンと一致している。「下に穴、上に底のある杯」――これは身体である。これこそがその杯だからである。「その中にすべての形の栄光が置かれている」――気息こそが栄光でありすべての形であるので、気息について語っている。「その岸に七人の聖者が座す」――気息こそが聖者であるので、気息について語っている。「第八の言葉がブラフマンと一致する」――言葉が第八であり、それはブラフマンと一致している。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "وفي هذا بيت: الكأس، فتحتها إلى الأسفل وقاعدتها إلى الأعلى، وفيها وُضع مجد كل الصور. على شاطئها يجلس سبعة حكماء، والثامنة، الكلام، متفقة مع براهمن. «الكأس بفتحتها إلى الأسفل وقاعدتها إلى الأعلى» — هذا هو الجسد، فهذه هي تلك الكأس. «فيها وُضع مجد كل الصور» — الأنفاس هي المجد وكل الصور، لذلك تكلم عن الأنفاس. «على شاطئها يجلس سبعة حكماء» — الأنفاس هي الحكماء، لذلك تكلم عن الأنفاس. «والثامنة، الكلام، متفقة مع براهمن» — الكلام هو الثامن، وهو متفق مع براهمن.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Tentang ini ada sebuah syair: cawan dengan lubangnya di bawah dan dasarnya di atas, di dalamnya diletakkan kemuliaan segala rupa. Di tepinya duduk tujuh resi, dan yang kedelapan, ucapan, selaras dengan brahman. 'Cawan dengan lubang di bawah dan dasar di atas' — ini adalah tubuh, sebab inilah cawan itu. 'Di dalamnya diletakkan kemuliaan segala rupa' — prāṇa adalah kemuliaan dan segala rupa, maka ia berbicara tentang prāṇa. 'Di tepinya duduk tujuh resi' — prāṇa adalah para resi, maka ia berbicara tentang prāṇa. 'Yang kedelapan, ucapan, selaras dengan brahman' — ucapan adalah yang kedelapan, dan ia selaras dengan brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "ในเรื่องนี้มีโศลกกล่าวไว้ว่า ถ้วยที่มีรูอยู่ข้างล่างและฐานอยู่ข้างบน ซึ่งภายในนั้นมีความรุ่งโรจน์ของรูปทั้งปวงประดิษฐานอยู่ บนฝั่งของมันมีฤๅษีเจ็ดองค์นั่งอยู่ และวาจาเป็นองค์ที่แปด ย่อมสอดคล้องกับพรหมัน ที่ว่า ถ้วยที่มีรูอยู่ข้างล่างและฐานอยู่ข้างบน นี่คือร่างกาย เพราะถ้วยนั้นก็คือสิ่งนี้ ที่ว่า ในถ้วยนั้นมีความรุ่งโรจน์ของรูปทั้งปวงประดิษฐานอยู่ ลมปราณคือความรุ่งโรจน์และรูปทั้งปวง จึงกล่าวถึงลมปราณ ที่ว่า บนฝั่งของมันมีฤๅษีเจ็ดองค์นั่งอยู่ ลมปราณคือฤๅษี จึงกล่าวถึงลมปราณ ที่ว่า วาจาเป็นองค์ที่แปด ย่อมสอดคล้องกับพรหมัน วาจาเป็นองค์ที่แปด และสอดคล้องกับพรหมัน",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 2p” (revision 308061)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%83%E0%A4%B9%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95_%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D_2p&oldid=308061"
  },
  "topics": [
    "breath",
    "vital-powers",
    "sacrifice",
    "speech"
  ],
  "citation": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 2.2.3. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.2.2.3/"
}