{
  "id": "upanishads/brihadaranyaka.4.1.5",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.4.1.5/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "brihadaranyaka.4.1.5",
  "speaker": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad · Yājñavalkya to Janaka",
  "sanskrit": {
    "text": "यदेव ते कश्चिदब्रवीत्तच्छृणवामेति ।\nअब्रवीन्मे गर्दभीविपीतो भारद्वाजः ।\nश्रोत्रं वै ब्रह्मेति ।\nयथा मातृमान् पितृमानाचार्यवान् ब्रूयात्तथा तद्भारद्वाजोऽब्रवीच्छ्रोत्रं वै ब्रह्मेति ।\nअशृण्वतो हि किं स्यादिति ।\nअब्रवीत्तु ते तस्यायतनं प्रतिष्ठाम् ।\nन मेऽब्रवीदिति ।\nएकपाद्वा एतत्सम्राडिति ।\nस वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य ।\nश्रोत्रमेवायतनमाकाशः प्रतिष्ठानन्तमित्येनदुपासीत ।\nकानन्तता याज्ञवल्क्य ।\nदिश एव सम्राडिति होवाच ।\nतस्माद्वै सम्राडपि यां काञ्च दिशं गच्छति नैवास्या अन्तं गच्छति ।\nअनन्ता हि दिशः ।\nदिशो वै सम्राट्श्रोत्रम् ।\nश्रोत्रं वै सम्राट्परमं ब्रह्म ।\nनैनं श्रोत्रं जहाति ।\nसर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति ।\nदेवो भूत्वा देवानप्येति ।\nय एवं विद्वानेतदुपास्ते ।\nहस्त्यृषभं सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः ।\nस होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति ॥ ४.१.५ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "yadeva te kaścidabravīttacchṛṇavāmeti |\nabravīnme gardabhīvipīto bhāradvājaḥ |\nśrotraṃ vai brahmeti |\nyathā mātṛmān pitṛmānācāryavān brūyāttathā tadbhāradvājo'bravīcchrotraṃ vai brahmeti |\naśṛṇvato hi kiṃ syāditi |\nabravīttu te tasyāyatanaṃ pratiṣṭhām |\nna me'bravīditi |\nekapādvā etatsamrāḍiti |\nsa vai no brūhi yājñavalkya |\nśrotramevāyatanamākāśaḥ pratiṣṭhānantamityenadupāsīta |\nkānantatā yājñavalkya |\ndiśa eva samrāḍiti hovāca |\ntasmādvai samrāḍapi yāṃ kāñca diśaṃ gacchati naivāsyā antaṃ gacchati |\nanantā hi diśaḥ |\ndiśo vai samrāṭśrotram |\nśrotraṃ vai samrāṭparamaṃ brahma |\nnainaṃ śrotraṃ jahāti |\nsarvāṇyenaṃ bhūtānyabhikṣaranti |\ndevo bhūtvā devānapyeti |\nya evaṃ vidvānetadupāste |\nhastyṛṣabhaṃ sahasraṃ dadāmīti hovāca janako vaidehaḥ |\nsa hovāca yājñavalkyaḥ pitā me'manyata nānanuśiṣya hareteti || 4.1.5 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "yat",
      "meaning": "that which",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "to you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kaścit",
      "meaning": "someone",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abravīt",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śṛṇavāma",
      "meaning": "we may hear",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abravīt",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "me",
      "meaning": "to me",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gardabhīvipītaḥ",
      "meaning": "Gardabhīvipīta (teacher's name)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhāradvājaḥ",
      "meaning": "Bhāradvāja",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śrotram",
      "meaning": "hearing, ear",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yathā",
      "meaning": "just as",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mātṛmān",
      "meaning": "one who has a mother",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pitṛmān",
      "meaning": "one who has a father",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ācāryavān",
      "meaning": "one who has a teacher",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brūyāt",
      "meaning": "would speak",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tathā",
      "meaning": "so",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhāradvājaḥ",
      "meaning": "Bhāradvāja",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abravīt",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śrotram",
      "meaning": "hearing, ear",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aśṛṇvataḥ",
      "meaning": "of one who does not hear",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hi",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kim",
      "meaning": "what",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "syāt",
      "meaning": "would be",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abravīt",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tu",
      "meaning": "but",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "to you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tasya",
      "meaning": "its",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āyatanam",
      "meaning": "abode, support",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pratiṣṭhām",
      "meaning": "foundation",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "me",
      "meaning": "to me",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abravīt",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ekapāt",
      "meaning": "one-footed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "samrāṭ",
      "meaning": "sovereign",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "naḥ",
      "meaning": "to us",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brūhi",
      "meaning": "tell",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yājñavalkya",
      "meaning": "Yājñavalkya",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śrotram",
      "meaning": "hearing, ear",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āyatanam",
      "meaning": "abode",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ākāśaḥ",
      "meaning": "space",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pratiṣṭhā",
      "meaning": "foundation",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anantam",
      "meaning": "endless",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "enat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upāsīta",
      "meaning": "one should meditate upon",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kā",
      "meaning": "what",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anantatā",
      "meaning": "endlessness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yājñavalkya",
      "meaning": "Yājñavalkya",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "diśaḥ",
      "meaning": "directions",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "samrāṭ",
      "meaning": "sovereign",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "uvāca",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tasmāt",
      "meaning": "therefore",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "samrāṭ",
      "meaning": "sovereign",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "api",
      "meaning": "even",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yām",
      "meaning": "which",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kām",
      "meaning": "any",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "diśam",
      "meaning": "direction",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gacchati",
      "meaning": "goes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asyāḥ",
      "meaning": "of it",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "antam",
      "meaning": "end",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gacchati",
      "meaning": "reaches",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ananta",
      "meaning": "endless",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hi",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "diśaḥ",
      "meaning": "directions",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "diśaḥ",
      "meaning": "directions",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "samrāṭ",
      "meaning": "sovereign",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śrotram",
      "meaning": "hearing, ear",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śrotram",
      "meaning": "hearing, ear",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "samrāṭ",
      "meaning": "sovereign",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "paramam",
      "meaning": "supreme",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "enam",
      "meaning": "him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śrotram",
      "meaning": "hearing",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jahāti",
      "meaning": "abandons",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sarvāṇi",
      "meaning": "all",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "enam",
      "meaning": "him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhūtāni",
      "meaning": "beings",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abhikṣaranti",
      "meaning": "flow toward",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "devaḥ",
      "meaning": "a god",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhūtvā",
      "meaning": "having become",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "devān",
      "meaning": "gods",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "api",
      "meaning": "also",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eti",
      "meaning": "goes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evam",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vidvān",
      "meaning": "knowing",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upāste",
      "meaning": "meditates upon",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hastyṛṣabham",
      "meaning": "elephant and bull",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sahasram",
      "meaning": "a thousand",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dadāmi",
      "meaning": "I give",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "uvāca",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "janakaḥ",
      "meaning": "Janaka",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vaidehaḥ",
      "meaning": "of Videha",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "uvāca",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yājñavalkyaḥ",
      "meaning": "Yājñavalkya",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pitā",
      "meaning": "father",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "me",
      "meaning": "my",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "amanyata",
      "meaning": "thought",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ananuśiṣya",
      "meaning": "without instructing",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hareta",
      "meaning": "one should take",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "यदि कोई तुमसे कुछ कहे, तो उसे हम सुनना चाहेंगे। भारद्वाज गर्दभीविपीत ने मुझसे कहा था: \"श्रोत्र ही ब्रह्म है।\" जैसे कोई माता, पिता या आचार्य वाला व्यक्ति बोलता है, वैसे ही भारद्वाज ने कहा: \"श्रोत्र ही ब्रह्म है।\" जो सुनता नहीं, उसके लिए क्या हो सकता है? उन्होंने आगे कहा कि उसका आयतन और प्रतिष्ठा, मुझसे नहीं कहा गया। हे सम्राट, यह एकपाद है। अतः हे याज्ञवल्क्य, आप हमें वह बताइए। श्रोत्र ही आयतन है, आकाश प्रतिष्ठा है, अनन्त है, इस प्रकार इसकी उपासना करनी चाहिए। याज्ञवल्क्य, अनन्तता क्या है? हे सम्राट, दिशाएँ ही। इसलिए हे सम्राट, जिस किसी दिशा में मनुष्य जाता है, उसके अन्त तक नहीं पहुँचता, क्योंकि दिशाएँ अनन्त हैं। दिशाएँ ही हे सम्राट श्रोत्र हैं। श्रोत्र ही हे सम्राट परम ब्रह्म है। उसे श्रोत्र नहीं छोड़ता। सभी भूत उसकी ओर बहते हैं। वह देव होकर देवताओं को प्राप्त होता है। जो इस प्रकार जानकर इसकी उपासना करता है। जनक विदेह ने कहा: \"मैं हाथी और वृषभ सहित एक हज़ार दूँगा।\" याज्ञवल्क्य ने कहा: \"मेरे पिता ने सोचा था कि बिना शिक्षा दिए कुछ नहीं लेना चाहिए।\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "யாரேனும் உங்களுக்கு எதைச் சொன்னாலும், அதை நாங்கள் கேட்க விரும்புகிறோம். பாரத்வாஜ கர்தபீவிபீதர் எனக்குச் சொன்னார்: \"செவியே பிரம்மம்.\" தாய், தந்தை, ஆசிரியர் உடையவர் சொல்வது போல, பாரத்வாஜர் சொன்னார்: \"செவியே பிரம்மம்.\" கேட்காதவனுக்கு என்ன ஆகும்? அதன் ஆயதனமும் பிரதிஷ்டையும் எனக்குச் சொல்லப்படவில்லை என்றும் கூறினார். அரசே, இது ஏகபாத். ஆகவே யாஜ்ஞவல்க்யரே, அதைச் சொல்லுங்கள். செவியே ஆயதனம், ஆகாயம் பிரதிஷ்டை, அனந்தம் என்று இதை உபாசிக்க வேண்டும். யாஜ்ஞவல்க்யரே, அனந்தம் என்றால் என்ன? அரசே, திசைகளே என்றார். ஆகவே அரசே, எந்தத் திசையில் ஒருவன் சென்றாலும் அதன் முடிவை அடைவதில்லை; திசைகள் அனந்தமானவை. அரசே, திசைகளே செவி. அரசே, செவியே பரம பிரம்மம். அதை செவி கைவிடுவதில்லை. எல்லா பூதங்களும் அதை நோக்கிப் பாய்கின்றன. அவன் தேவனாகி தேவர்களை அடைகிறான். இவ்வாறு அறிந்து இதை உபாசிப்பவன். ஜனக வைதேஹன் சொன்னார்: \"யானையும் காளையுமாக ஆயிரம் தருகிறேன்.\" யாஜ்ஞவல்க்யர் சொன்னார்: \"என் தந்தை, கற்பிக்காமல் ஏதும் பெறக்கூடாது என்று எண்ணினார்.\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ఎవరైనా మీకు ఏదైనా చెబితే, దానిని మేము వినాలనుకుంటున్నాము. భారద్వాజ గర్దభీవిపీతుడు నాతో అన్నాడు: \"శ్రోత్రమే బ్రహ్మము.\" తల్లి, తండ్రి, ఆచార్యుడు కలవాడు చెప్పినట్లుగా, భారద్వాజుడు అన్నాడు: \"శ్రోత్రమే బ్రహ్మము.\" వినని వానికి ఏమవుతుంది? దాని ఆయతనం, ప్రతిష్ఠ తనకు చెప్పలేదని కూడా అన్నాడు. రాజా, ఇది ఏకపాదము. కాబట్టి యాజ్ఞవల్క్యా, దానిని మాకు చెప్పండి. శ్రోత్రమే ఆయతనం, ఆకాశం ప్రతిష్ఠ, అనంతం అని దీనిని ఉపాసించాలి. యాజ్ఞవల్క్యా, అనంతత అంటే ఏమిటి? రాజా, దిశలే అని అతను అన్నాడు. కాబట్టి రాజా, ఏ దిశకు వెళ్ళినా వాడు దాని అంతాన్ని చేరడు, దిశలు అనంతమైనవి. రాజా, దిశలే శ్రోత్రం. రాజా, శ్రోత్రమే పరమ బ్రహ్మము. దానిని శ్రోత్రం విడిచిపెట్టదు. సర్వ భూతాలు దాని వైపు ప్రవహిస్తాయి. అతడు దేవుడై దేవతలను చేరతాడు. ఇలా తెలిసి దీనిని ఉపాసించేవాడు. జనక వైదేహుడు అన్నాడు: \"ఏనుగు, ఎద్దుతో కూడిన వెయ్యి ఇస్తాను.\" యాజ్ఞవల్క్యుడు అన్నాడు: \"నా తండ్రి, బోధించకుండా తీసుకోరాదని భావించాడు.\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಯಾರಾದರೂ ನಿಮಗೆ ಏನಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಭಾರದ್ವಾಜ ಗರ್ದಭೀವಿಪೀತ ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು: \"ಶ್ರೋತ್ರವೇ ಬ್ರಹ್ಮ.\" ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು ಹೇಳುವಂತೆ ಭಾರದ್ವಾಜನು ಹೇಳಿದನು: \"ಶ್ರೋತ್ರವೇ ಬ್ರಹ್ಮ.\" ಕೇಳದವನಿಗೆ ಏನಾಗುವುದು? ಅದರ ಆಯತನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ ಎಂದನು. ರಾಜನೇ, ಇದು ಏಕಪಾದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನೇ, ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು. ಶ್ರೋತ್ರವೇ ಆಯತನ, ಆಕಾಶವೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಅನಂತ ಎಂದು ಇದನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಬೇಕು. ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನೇ, ಅನಂತತೆ ಎಂದರೇನು? ರಾಜನೇ, ದಿಕ್ಕುಗಳೇ ಎಂದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜನೇ, ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದರೂ ಅದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ; ದಿಕ್ಕುಗಳು ಅನಂತ. ರಾಜನೇ, ದಿಕ್ಕುಗಳೇ ಶ್ರೋತ್ರ. ರಾಜನೇ, ಶ್ರೋತ್ರವೇ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮ. ಶ್ರೋತ್ರವು ಇವನನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳು ಇವನ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಇವನು ದೇವನಾಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು ಇದನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುವವನು. ವೈದೇಹ ಜನಕನು ಹೇಳಿದನು: \"ಆನೆ ಮತ್ತು ಎತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸಾವಿರ ಕೊಡುವೆ.\" ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: \"ನನ್ನ ತಂದೆಯು ಉಪದೇಶಿಸದೆ ಏನನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ആരെങ്കിലും നിങ്ങളോട് എന്തെങ്കിലും പറഞ്ഞാൽ അത് ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഭാരദ്വാജ ഗർദഭീവിപീതൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: \"ശ്രോത്രമാണ് ബ്രഹ്മം.\" അമ്മയും അച്ഛനും ആചാര്യനും ഉള്ളവൻ പറയുന്നതുപോലെ ഭാരദ്വാജൻ പറഞ്ഞു: \"ശ്രോത്രമാണ് ബ്രഹ്മം.\" കേൾക്കാത്തവന് എന്ത് സംഭവിക്കും? അതിന്റെ ആയതനവും പ്രതിഷ്ഠയും എന്നോട് പറഞ്ഞില്ല എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. രാജാവേ, ഇത് ഏകപാദമാണ്. അതിനാൽ യാജ്ഞവൽക്യാ, ഞങ്ങളോട് അത് പറയൂ. ശ്രോത്രമാണ് ആയതനം, ആകാശം പ്രതിഷ്ഠ, അനന്തം എന്ന് ഇതിനെ ഉപാസിക്കണം. യാജ്ഞവൽക്യാ, അനന്തത എന്താണ്? രാജാവേ, ദിക്കുകൾ തന്നെ എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അതിനാൽ രാജാവേ, ഏത് ദിക്കിലേക്ക് പോയാലും അതിന്റെ അന്തത്തിൽ എത്തുന്നില്ല; ദിക്കുകൾ അനന്തമാണ്. രാജാവേ, ദിക്കുകൾ തന്നെയാണ് ശ്രോത്രം. രാജാവേ, ശ്രോത്രമാണ് പരമബ്രഹ്മം. ശ്രോത്രം അവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല. എല്ലാ ഭൂതങ്ങളും അവനിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. അവൻ ദേവനായി ദേവന്മാരിൽ എത്തുന്നു. ഇപ്രകാരം അറിഞ്ഞ് ഇതിനെ ഉപാസിക്കുന്നവൻ. വൈദേഹ ജനകൻ പറഞ്ഞു: \"ആനയും കാളയും ഉൾപ്പെടെ ആയിരം ഞാൻ തരാം.\" യാജ്ഞവൽക്യൻ പറഞ്ഞു: \"എന്റെ അച്ഛൻ ഉപദേശിക്കാതെ വാങ്ങരുത് എന്ന് കരുതി.\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "কেউ আপনাকে কিছু বললে, আমরা তা শুনতে চাই। ভারদ্বাজ গর্দভীবিপীত আমাকে বলেছিলেন: \"শ্রোত্রই ব্রহ্ম।\" মাতা, পিতা, আচার্য আছেন যার, সে যেমন বলে, তেমনই ভারদ্বাজ বললেন: \"শ্রোত্রই ব্রহ্ম।\" যে শোনে না, তার কী হবে? তিনি আরও বললেন, এর আয়তন ও প্রতিষ্ঠা আমাকে বলা হয়নি। হে সম্রাট, এটি একপাদ। অতএব হে যাজ্ঞবল্ক্য, আপনি আমাদের তা বলুন। শ্রোত্রই আয়তন, আকাশ প্রতিষ্ঠা, অনন্ত—এভাবেই এর উপাসনা করা উচিত। যাজ্ঞবল্ক্য, অনন্ততা কী? হে সম্রাট, দিকসমূহই, তিনি বললেন। অতএব হে সম্রাট, যে দিকেই মানুষ যাক, সে তার অন্তে পৌঁছায় না, কারণ দিকসমূহ অনন্ত। হে সম্রাট, দিকসমূহই শ্রোত্র। হে সম্রাট, শ্রোত্রই পরম ব্রহ্ম। শ্রোত্র তাকে ত্যাগ করে না। সমস্ত ভূত তার দিকে প্রবাহিত হয়। সে দেবতা হয়ে দেবতাদের লাভ করে। যে এভাবে জেনে এর উপাসনা করে। বিদেহরাজ জনক বললেন: \"হাতি ও বৃষসহ এক হাজার দেব।\" যাজ্ঞবল্ক্য বললেন: \"আমার পিতা মনে করতেন, উপদেশ না দিয়ে কিছু নেওয়া উচিত নয়।\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "कोणी तुम्हाला काही सांगितले तर ते आम्हाला ऐकायचे आहे. भारद्वाज गर्दभीविपीत मला म्हणाला: \"श्रोत्रच ब्रह्म आहे.\" माता, पिता, आचार्य असलेला माणूस जसा सांगेल, तसेच भारद्वाजाने सांगितले: \"श्रोत्रच ब्रह्म आहे.\" जो ऐकत नाही, त्याला काय होईल? त्याचे आयतन व प्रतिष्ठा मला सांगितली नाही, असेही तो म्हणाला. हे सम्राट, हा एकपाद आहे. म्हणून हे याज्ञवल्क्या, तुम्ही आम्हाला ते सांगा. श्रोत्रच आयतन, आकाश प्रतिष्ठा, अनंत असे याची उपासना करावी. याज्ञवल्क्या, अनंतता म्हणजे काय? हे सम्राट, दिशाच, असे तो म्हणाला. म्हणून हे सम्राट, जी कोणतीही दिशा मनुष्य घेतो, तिच्या अंतापर्यंत पोहोचत नाही, कारण दिशा अनंत आहेत. हे सम्राट, दिशाच श्रोत्र आहेत. हे सम्राट, श्रोत्रच परम ब्रह्म आहे. श्रोत्र त्याला सोडत नाही. सर्व भूते त्याच्याकडे वाहतात. तो देव होऊन देवांना प्राप्त होतो. जो असे जाणून याची उपासना करतो. विदेहाचा जनक म्हणाला: \"हत्ती व वृषभांसह हजार देईन.\" याज्ञवल्क्य म्हणाला: \"माझ्या वडिलांना वाटले, शिकवल्याशिवाय काही घेऊ नये.\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "જો કોઈ તમને કંઈ કહે, તો અમે તે સાંભળવા ઇચ્છીએ છીએ. ભારદ્વાજ ગર્દભીવિપીતે મને કહ્યું: \"શ્રોત્ર જ બ્રહ્મ છે.\" માતા, પિતા, આચાર્ય ધરાવનાર જેમ બોલે, તેમ ભારદ્વાજે કહ્યું: \"શ્રોત્ર જ બ્રહ્મ છે.\" જે સાંભળતો નથી તેને શું થાય? તેનું આયતન અને પ્રતિષ્ઠા મને કહેવાયાં નથી, એમ પણ તેમણે કહ્યું. હે સમ્રાટ, આ એકપાદ છે. તેથી હે યાજ્ઞવલ્ક્ય, અમને તે કહો. શ્રોત્ર જ આયતન, આકાશ પ્રતિષ્ઠા, અનંત એ રીતે તેની ઉપાસના કરવી. યાજ્ઞવલ્ક્ય, અનંતતા શું છે? હે સમ્રાટ, દિશાઓ જ, એમ તેમણે કહ્યું. તેથી હે સમ્રાટ, માણસ જે કોઈ દિશામાં જાય, તેના અંત સુધી પહોંચતો નથી, કારણ કે દિશાઓ અનંત છે. હે સમ્રાટ, દિશાઓ જ શ્રોત્ર છે. હે સમ્રાટ, શ્રોત્ર જ પરમ બ્રહ્મ છે. શ્રોત્ર તેને છોડતું નથી. સર્વ ભૂત તેની તરફ વહે છે. તે દેવ થઈને દેવોને પામે છે. જે આ રીતે જાણીને આની ઉપાસના કરે છે. વૈદેહ જનકે કહ્યું: \"હાથી અને વૃષભ સહિત હજાર આપીશ.\" યાજ્ઞવલ્ક્યે કહ્યું: \"મારા પિતા માનતા હતા કે શિક્ષણ આપ્યા વિના કશું લેવું ન જોઈએ.\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਰਦਵਾਜ ਗਰਦਭੀਵਿਪੀਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ: \"ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।\" ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ, ਆਚਾਰੀਆ ਵਾਲਾ ਜਿਵੇਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ: \"ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।\" ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਆਯਤਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਹੇ ਸਮ੍ਰਾਟ, ਇਹ ਏਕਪਾਦ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲਕ੍ਯ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ। ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ ਹੀ ਆਯਤਨ, ਆਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ, ਅਨੰਤ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਯਾਜ੍ਞਵਲਕ੍ਯ, ਅਨੰਤਤਾ ਕੀ ਹੈ? ਹੇ ਸਮ੍ਰਾਟ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸਮ੍ਰਾਟ, ਜਿਸ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਨੰਤ ਹਨ। ਹੇ ਸਮ੍ਰਾਟ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹੀ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ ਹਨ। ਹੇ ਸਮ੍ਰਾਟ, ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਸਾਰੇ ਭੂਤ ਉਸ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਵ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਇਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੈਦੇਹ ਜਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: \"ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਬਲਦ ਸਮੇਤ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।\" ਯਾਜ੍ਞਵਲਕ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: \"ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਸਿਖਾਏ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "କେହି ତୁମକୁ କିଛି କହିଲେ, ଆମେ ତାହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ। ଭାରଦ୍ୱାଜ ଗର୍ଦଭୀବିପୀତ ମୋତେ କହିଥିଲେ: \"ଶ୍ରୋତ୍ର ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ।\" ମାତା, ପିତା, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ଲୋକ ଯେପରି କହେ, ସେହିପରି ଭାରଦ୍ୱାଜ କହିଲେ: \"ଶ୍ରୋତ୍ର ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ।\" ଯେ ଶୁଣେ ନାହିଁ, ତାହା ପାଇଁ କ'ଣ ହେବ? ତାଙ୍କର ଆୟତନ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ମୋତେ କୁହାଯାଇ ନ ଥିଲା, ଏହା ମଧ୍ୟ ସେ କହିଲେ। ହେ ସମ୍ରାଟ, ଏହା ଏକପାଦ। ତେଣୁ ହେ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ଆମକୁ ତାହା କୁହନ୍ତୁ। ଶ୍ରୋତ୍ର ହିଁ ଆୟତନ, ଆକାଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଅନନ୍ତ — ଏହିପରି ଏହାର ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ଅନନ୍ତତା କ'ଣ? ହେ ସମ୍ରାଟ, ଦିଗସମୂହ ହିଁ, ସେ କହିଲେ। ତେଣୁ ହେ ସମ୍ରାଟ, ମଣିଷ ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ଯାଏ, ତାହାର ଅନ୍ତରେ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ, କାରଣ ଦିଗସମୂହ ଅନନ୍ତ। ହେ ସମ୍ରାଟ, ଦିଗସମୂହ ହିଁ ଶ୍ରୋତ୍ର। ହେ ସମ୍ରାଟ, ଶ୍ରୋତ୍ର ହିଁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ। ଶ୍ରୋତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଭୂତ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ବହେ। ସେ ଦେବ ହୋଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପାଏ। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣି ଏହାର ଉପାସନା କରେ। ବୈଦେହ ଜନକ କହିଲେ: \"ହାତୀ ଓ ବୃଷ ସହିତ ହଜାର ଦେବି।\" ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ କହିଲେ: \"ମୋ ପିତା ଭାବିଥିଲେ ଶିକ୍ଷା ନ ଦେଇ କିଛି ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اگر کوئی آپ سے کچھ کہے تو ہم اسے سننا چاہتے ہیں۔ بھاردواج گردبھیوِپیت نے مجھ سے کہا: \"سماعت ہی برہما ہے۔\" جیسے ماں، باپ اور استاد رکھنے والا کہتا ہے، ویسے ہی بھاردواج نے کہا: \"سماعت ہی برہما ہے۔\" جو نہیں سنتا، اس کے لیے کیا ہوگا؟ انھوں نے کہا کہ اس کا آیتن اور پرتشٹھا مجھ سے نہیں کہی گئی۔ اے سمراٹ، یہ ایکپاد ہے۔ اس لیے اے یاجنوَلکیہ، ہمیں وہ بتائیے۔ سماعت ہی آیتن ہے، آکاش پرتشٹھا ہے، لامحدود ہے، اس طرح اس کی عبادت کرنی چاہیے۔ یاجنوَلکیہ، لامحدودیت کیا ہے؟ اے سمراٹ، سمتیں ہی، انھوں نے کہا۔ اس لیے اے سمراٹ، انسان جس بھی سمت جاتا ہے، اس کی انتہا تک نہیں پہنچتا، کیونکہ سمتیں لامحدود ہیں۔ اے سمراٹ، سمتیں ہی سماعت ہیں۔ اے سمراٹ، سماعت ہی پرم برہما ہے۔ سماعت اسے نہیں چھوڑتی۔ تمام بھوت اس کی طرف بہتے ہیں۔ وہ دیوتا ہو کر دیوتاؤں کو پاتا ہے۔ جو اس طرح جان کر اس کی عبادت کرتا ہے۔ ویدیہ جنک نے کہا: \"ہاتھی اور بیل سمیت ہزار دوں گا۔\" یاجنوَلکیہ نے کہا: \"میرے باپ نے سوچا تھا کہ تعلیم دیے بغیر کچھ نہیں لینا چاہیے۔\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "If someone has said anything to you, we would like to hear it. Gardabhīvipīta of the Bhāradvāja line told me: \"Hearing is brahman.\" As one who has a mother, a father, and a teacher would speak, so Bhāradvāja said: \"Hearing is brahman.\" For one who does not hear, what could there be? He also said that its abode and support had not been told to me. This is one-footed, O sovereign. So, Yājñavalkya, tell us that. Hearing is the abode, space is the support, endless: one should meditate on it thus. Yājñavalkya, what is endlessness? The directions indeed, O sovereign, he said. Therefore, O sovereign, whatever direction one goes, one does not reach its end, for the directions are endless. The directions indeed, O sovereign, are hearing. Hearing indeed, O sovereign, is the supreme brahman. Hearing does not abandon him. All beings flow toward him. Becoming a god, he reaches the gods, one who knows thus and meditates on this. Janaka of Videha said: \"I will give a thousand, with elephants and bulls.\" Yājñavalkya said: \"My father thought one should not take without instructing.\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Si alguien te ha dicho algo, nos gustaría escucharlo. Gardabhīvipīta, de la línea de Bhāradvāja, me dijo: \"El oído es brahman.\" Como hablaría quien tiene madre, padre y maestro, así dijo Bhāradvāja: \"El oído es brahman.\" Para quien no oye, ¿qué podría haber? Dijo también que su morada y sostén no me fueron dichos. Esto tiene un solo pie, oh soberano. Así que, Yājñavalkya, dínoslo. El oído es la morada, el espacio es el sostén, lo infinito: así se debe meditar en ello. Yājñavalkya, ¿qué es la infinitud? Las direcciones, oh soberano, dijo. Por eso, oh soberano, cualquier dirección que uno tome, no llega a su fin, porque las direcciones son infinitas. Las direcciones, oh soberano, son el oído. El oído, oh soberano, es el brahman supremo. El oído no lo abandona. Todos los seres fluyen hacia él. Al hacerse dios, alcanza a los dioses, quien así sabe y medita en esto. Janaka de Videha dijo: \"Daré mil, con elefantes y toros.\" Yājñavalkya dijo: \"Mi padre pensaba que no se debe tomar sin haber enseñado.\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Si quelqu'un t'a dit quelque chose, nous voudrions l'entendre. Gardabhīvipīta, de la lignée de Bhāradvāja, me dit : « L'ouïe est brahman. » Comme parlerait celui qui a une mère, un père et un maître, ainsi Bhāradvāja dit : « L'ouïe est brahman. » Pour celui qui n'entend pas, que pourrait-il y avoir ? Il dit aussi que son abri et son appui ne m'ont pas été dits. Ceci est à un seul pied, ô souverain. Alors, Yājñavalkya, dis-le-nous. L'ouïe est l'abri, l'espace est l'appui, l'infini : ainsi faut-il méditer cela. Yājñavalkya, qu'est-ce que l'infinitude ? Les directions, ô souverain, dit-il. C'est pourquoi, ô souverain, quelle que soit la direction où l'on va, on n'atteint pas sa fin, car les directions sont infinies. Les directions, ô souverain, sont l'ouïe. L'ouïe, ô souverain, est le brahman suprême. L'ouïe ne l'abandonne pas. Tous les êtres coulent vers lui. Devenu dieu, il atteint les dieux, celui qui sait ainsi et médite cela. Janaka de Videha dit : « Je donnerai mille, avec des éléphants et des taureaux. » Yājñavalkya dit : « Mon père pensait qu'on ne doit pas prendre sans avoir enseigné. »",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Wenn dir jemand etwas gesagt hat, möchten wir es hören. Gardabhīvipīta aus der Linie des Bhāradvāja sagte mir: \"Das Hören ist brahman.\" Wie einer spricht, der Mutter, Vater und Lehrer hat, so sprach Bhāradvāja: \"Das Hören ist brahman.\" Für den, der nicht hört, was könnte es geben? Er sagte auch, dass mir sein Sitz und Halt nicht gesagt wurde. Dies hat nur einen Fuß, o Herrscher. Also, Yājñavalkya, sag uns das. Das Hören ist der Sitz, der Raum ist der Halt, das Unendliche: so soll man darüber meditieren. Yājñavalkya, was ist Unendlichkeit? Die Richtungen, o Herrscher, sagte er. Deshalb, o Herrscher, erreicht man, in welche Richtung man auch geht, nicht ihr Ende, denn die Richtungen sind unendlich. Die Richtungen, o Herrscher, sind das Hören. Das Hören, o Herrscher, ist das höchste brahman. Das Hören verlässt ihn nicht. Alle Wesen strömen zu ihm. Als Gott erreicht er die Götter, wer so weiß und dies verehrt. Janaka von Videha sprach: \"Ich gebe tausend, mit Elefanten und Stieren.\" Yājñavalkya sprach: \"Mein Vater meinte, man solle nichts nehmen, ohne zu lehren.\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Se alguém te disse algo, gostaríamos de ouvi-lo. Gardabhīvipīta, da linhagem de Bhāradvāja, me disse: \"A audição é brahman.\" Como falaria quem tem mãe, pai e mestre, assim disse Bhāradvāja: \"A audição é brahman.\" Para quem não ouve, o que poderia haver? Disse também que sua morada e sustentação não me foram ditas. Isto tem um só pé, ó soberano. Então, Yājñavalkya, diga-nos isso. A audição é a morada, o espaço é o sustento, o infinito: assim se deve meditar nisso. Yājñavalkya, o que é a infinitude? As direções, ó soberano, disse ele. Por isso, ó soberano, qualquer direção que alguém tome, não alcança seu fim, pois as direções são infinitas. As direções, ó soberano, são a audição. A audição, ó soberano, é o brahman supremo. A audição não o abandona. Todos os seres fluem para ele. Tornando-se deus, alcança os deuses, quem assim sabe e medita nisto. Janaka de Videha disse: \"Darei mil, com elefantes e touros.\" Yājñavalkya disse: \"Meu pai pensava que não se deve tomar sem ensinar.\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Если кто-то сказал тебе что-то, мы хотели бы это услышать. Гардабхивипита из рода Бхарадваджи сказал мне: «Слух есть брахман». Как говорил бы тот, у кого есть мать, отец и учитель, так сказал Бхарадваджа: «Слух есть брахман». Для того, кто не слышит, что могло бы быть? Он также сказал, что его обитель и опора не были мне названы. Это одноногое, о царь. Итак, Яджнавалкья, скажи нам это. Слух — обитель, пространство — опора, бесконечное: так следует медитировать на это. Яджнавалкья, что такое бесконечность? Стороны света, о царь, сказал он. Поэтому, о царь, в каком бы направлении ни шёл человек, он не достигает их конца, ибо стороны бесконечны. Стороны света, о царь, суть слух. Слух, о царь, есть высший брахман. Слух не покидает его. Все существа текут к нему. Став богом, он достигает богов, тот, кто так знает и медитирует на это. Джанака из Видехи сказал: «Я дам тысячу, с слонами и быками». Яджнавалкья сказал: «Мой отец полагал, что не следует брать, не обучив».",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "若有人对你说了什么，我们愿意听闻。婆罗堕阁的后裔乾陀毗毗毗多曾对我说：“听闻即梵。”正如有母亲、父亲和老师的人所说，婆罗堕阁这样说：“听闻即梵。”对于不听的人，还能有什么？他还说，其居所与依止未曾告诉我。此为单足，大王。那么，耶若婆具亚，请告诉我们。听闻为居所，虚空为依止，无限：应当如此观想它。耶若婆具亚，无限是什么？大王，是方位，他说。因此，大王，无论人往哪个方向去，都到达不了它的尽头，因为方位是无限的。大王，方位即是听闻。大王，听闻即是至高的梵。听闻不舍弃他。一切众生都流向他。成为神，他便到达诸神，那如此了知并观想此者。毗提诃的遮那迦说：“我将施予一千头，连同大象和公牛。”耶若婆具亚说：“我的父亲认为，不应未经教导便接受。”",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "誰かがあなたに何かを語ったなら、私たちはそれを聞きたいのです。バーラドヴァージャの系譜のガルダビーヴィーパータは私に言った。「聴覚がブラフマンである」と。母と父と師を持つ者が語るように、バーラドヴァージャはこう言った。「聴覚がブラフマンである」と。聞かない者にとって、何があるだろうか。彼はまた、その住処と支えは私に告げられなかったとも言った。これは一本足である、王よ。ゆえに、ヤージュニャヴァルキヤよ、我らにそれを告げよ。聴覚が住処、空間が支え、無限である。このように瞑想すべきである。ヤージュニャヴァルキヤよ、無限とは何か。王よ、方角そのものだと彼は言った。ゆえに王よ、どの方角へ行っても、人はその果てに達することはない。方角は無限だからである。王よ、方角こそが聴覚である。王よ、聴覚こそが最高のブラフマンである。聴覚は彼を見捨てない。すべての存在が彼へと流れ込む。彼は神となり、神々に至る。このように知り、これを瞑想する者は。ヴィデハのジャナカは言った。「象と牡牛とともに千を与えよう。」ヤージュニャヴァルキヤは言った。「私の父は、教えずに受け取るべきではないと考えていた。」",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "إن كان أحدٌ قد قال لك شيئًا، فنودّ أن نسمعه. قال لي غردبهِيفِيبيتا من سلالة بهاردفاجا: «السمع هو البراهمان». كما يتكلم من له أمّ وأب ومعلّم، هكذا قال بهاردفاجا: «السمع هو البراهمان». فلمن لا يسمع، ماذا يكون؟ وقال أيضًا إنه لم يُخبرني بمأواه وقوامه. هذا ذو قدم واحدة أيها الملك. فقل لنا ذلك يا ياجنفالكيا. السمع هو المأوى، والفضاء هو القوام، واللانهائي: هكذا ينبغي التأمل فيه. ياجنفالكيا، ما اللانهاية؟ الجهات، أيها الملك، قال. ولذلك أيها الملك، أيُّ جهة يسلكها المرء لا يبلغ نهايتها، لأن الجهات لا نهاية لها. الجهات، أيها الملك، هي السمع. والسمع، أيها الملك، هو البراهمان الأعلى. والسمع لا يتركه. وإليه تتدفق جميع الكائنات. ويصير إلهًا فيبلغ الآلهة، من يعرف هكذا ويتأمل هذا. قال جنَكا ملك فيديها: «سأعطي ألفًا مع الفيلة والثيران». قال ياجنفالكيا: «كان أبي يرى أنه لا ينبغي أن يُؤخذ شيءٌ دون تعليم».",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Jika seseorang telah mengatakan sesuatu kepadamu, kami ingin mendengarnya. Gardabhīvipīta dari garis keturunan Bhāradvāja berkata kepadaku: \"Pendengaran adalah brahman.\" Sebagaimana orang yang memiliki ibu, ayah, dan guru akan berbicara, demikianlah Bhāradvāja berkata: \"Pendengaran adalah brahman.\" Bagi orang yang tidak mendengar, apa yang bisa ada? Ia juga mengatakan bahwa tempat dan penopangnya tidak diberitahukan kepadaku. Ini berkaki satu, wahai raja. Maka, Yājñavalkya, katakanlah itu kepada kami. Pendengaran adalah tempat, ruang angkasa adalah penopang, yang tak terbatas: demikianlah hendaknya merenungkannya. Yājñavalkya, apakah ketakterbatasan itu? Arah-arah, wahai raja, katanya. Oleh karena itu, wahai raja, ke arah mana pun seseorang pergi, ia tidak mencapai ujungnya, karena arah-arah itu tak terbatas. Arah-arah, wahai raja, adalah pendengaran. Pendengaran, wahai raja, adalah brahman tertinggi. Pendengaran tidak meninggalkannya. Semua makhluk mengalir kepadanya. Menjadi dewa, ia mencapai para dewa, orang yang mengetahui demikian dan merenungkan ini. Janaka dari Videha berkata: \"Aku akan memberi seribu, dengan gajah dan lembu jantan.\" Yājñavalkya berkata: \"Ayahku berpikir bahwa seseorang seharusnya tidak mengambil tanpa mengajarkan.\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "ขอให้ท่านเล่าสิ่งที่ผู้ใดผู้หนึ่งได้กล่าวแก่ท่าน เราอยากฟัง ภารทวาชะแห่งสายคาร์ทภีวิปีตะได้กล่าวแก่เราว่า การได้ยินคือพรหมัน เหมือนผู้ที่มีมารดา บิดา และอาจารย์พูดฉันใด ภารทวาชะก็กล่าวว่า การได้ยินคือพรหมันฉันนั้น เพราะสำหรับผู้ที่ไม่ได้ยินจะมีอะไรเล่า ท่านยังกล่าวถึงที่อาศัยและที่ตั้งของพรหมันนั้นแก่ท่านแล้ว แต่มิได้กล่าวแก่เรา นี่เป็นเพียงหนึ่งบาท ข้าแต่จักรพรรดิ ดังนั้น ยาชญวัลกยะ ขอท่านจงบอกแก่เราเถิด การได้ยินคือที่อาศัย อากาศคือที่ตั้ง ความไม่มีที่สิ้นสุด พึงภาวนาไว้เช่นนี้ ยาชญวัลกยะ ความไม่มีที่สิ้นสุดนั้นคืออะไร ตรัสตอบว่า ก็คือทิศทั้งหลายนั่นเองข้าแต่จักรพรรดิ เพราะเหตุนั้น ข้าแต่จักรพรรดิ ไม่ว่าผู้ใดจะไปทางทิศใด ก็ไม่ถึงที่สุดของทิศนั้น เพราะทิศทั้งหลายไม่มีที่สิ้นสุด ทิศทั้งหลายนั่นแหละคือการได้ยิน ข้าแต่จักรพรรดิ การได้ยินนั่นแหละคือพรหมันสูงสุด การได้ยินย่อมไม่ละทิ้งผู้นั้น สรรพสัตว์ทั้งปวงย่อมไหลมาหาผู้นั้น เมื่อกลายเป็นเทพแล้ว ผู้นั้นย่อมไปถึงเหล่าเทพ ผู้ที่รู้เช่นนี้และภาวนาถึงสิ่งนี้ ท้าวชนกแห่งวิเทหะตรัสว่า เราจะให้ช้างและโคผู้หนึ่งพันตัว ยาชญวัลกยะกล่าวว่า บิดาของข้าพเจ้าเห็นว่า ไม่ควรรับไปโดยไม่ได้สั่งสอนเสียก่อน",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 4p” (revision 324841)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%83%E0%A4%B9%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95_%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D_4p&oldid=324841"
  },
  "topics": [
    "hearing",
    "brahman",
    "space",
    "directions",
    "infinity"
  ],
  "citation": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 4.1.5. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.4.1.5/"
}