{
  "id": "upanishads/brihadaranyaka.5.14.5",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.5.14.5/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "brihadaranyaka.5.14.5",
  "speaker": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "तां हैतामेके सावित्रीमनुष्टुभमन्वाहुः ।\nवागनुष्टुप् ।\nएतद्वाचमनुब्रूम इति ।\nन तथा कुर्यात् ।\nगायत्रीमेव सावित्रीमानुब्रूयात् ।\nयदि ह वा अप्येवंविद्बह्विव प्रतिगृह्णाति न हैव तद्गायत्र्या एकं चन पदं प्रति ॥ ५.१४.५ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "tāṃ haitāmeke sāvitrīmanuṣṭubhamanvāhuḥ |\nvāganuṣṭup |\netadvācamanubrūma iti |\nna tathā kuryāt |\ngāyatrīmeva sāvitrīmānubrūyāt |\nyadi ha vā apyevaṃvidbahviva pratigṛhṇāti na haiva tadgāyatryā ekaṃ cana padaṃ prati || 5.14.5 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "tām",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etām",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eke",
      "meaning": "some",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sāvitrīm",
      "meaning": "the Sāvitrī verse",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anuṣṭubham",
      "meaning": "the anuṣṭubh metre",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anvāhuḥ",
      "meaning": "recite after, follow with",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vāk",
      "meaning": "speech",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anuṣṭup",
      "meaning": "the anuṣṭubh metre",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vācam",
      "meaning": "speech",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anubrūmaḥ",
      "meaning": "we recite after",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus, saying",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tathā",
      "meaning": "so",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kuryāt",
      "meaning": "one should do",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gāyatrīm",
      "meaning": "the Gāyatrī verse",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "only",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sāvitrīm",
      "meaning": "the Sāvitrī verse",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ānubrūyāt",
      "meaning": "one should recite after",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yadi",
      "meaning": "if",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "api",
      "meaning": "even",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evaṃvid",
      "meaning": "one who knows thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bahu-iva",
      "meaning": "as if much",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pratigṛhṇāti",
      "meaning": "receives in gift",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha-eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gāyatryāḥ",
      "meaning": "of the Gāyatrī",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ekam",
      "meaning": "one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "cana",
      "meaning": "even",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "padam",
      "meaning": "foot, quarter",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prati",
      "meaning": "against, in comparison",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "कुछ लोग इस सावित्री को अनुष्टुप् छंद में पढ़ते हैं, यह कहते हुए कि वाणी अनुष्टुप् है, 'हम इस वाणी का अनुवचन करते हैं।' ऐसा नहीं करना चाहिए। सावित्री का अनुवचन गायत्री के रूप में ही करना चाहिए। यदि इस प्रकार जानने वाला भी बहुत कुछ ग्रहण करता हो, तो भी वह गायत्री के एक पद के बराबर भी नहीं होता।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "சிலர் இந்த சாவித்ரியை அனுஷ்டுப் சந்தஸில் ஓதுகின்றனர், 'வாக்கே அனுஷ்டுப்; இந்த வாக்கை நாங்கள் ஓதுகிறோம்' என்று கூறி. அவ்வாறு செய்யக்கூடாது. சாவித்ரியை காயத்ரியாகவே ஓத வேண்டும். இவ்வாறு அறிந்தவன் பெரும் அளவில் பெற்றாலும், அது காயத்ரியின் ஒரு பாதத்திற்கு கூட ஒப்பாகாது.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "కొందరు ఈ సావిత్రిని అనుష్టుప్ ఛందస్సులో పఠిస్తారు, 'వాక్కే అనుష్టుప్; ఈ వాక్కును మేము పఠిస్తాము' అని అంటూ. అలా చేయకూడదు. సావిత్రిని గాయత్రిగానే పఠించాలి. ఇలా తెలిసినవాడు ఎంతో పొందినా, అది గాయత్రి యొక్క ఒక పాదానికి కూడా సమానం కాదు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಕೆಲವರು ಈ ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ಅನುಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ, 'ವಾಕ್ಕೇ ಅನುಷ್ಟುಪ್; ಈ ವಾಕ್ಕನ್ನು ನಾವು ಪಠಿಸುತ್ತೇವೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನು ಗಾಯತ್ರಿಯಾಗಿಯೇ ಪಠಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಬಹಳ ಪಡೆದರೂ, ಅದು ಗಾಯತ್ರಿಯ ಒಂದು ಪಾದಕ್ಕೂ ಸಮವಲ್ಲ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ചിലർ ഈ സാവിത്രിയെ അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്സിൽ ചൊല്ലുന്നു, 'വാക്ക് അനുഷ്ടുപ്; ഈ വാക്ക് ഞങ്ങൾ ചൊല്ലുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട്. അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്. സാവിത്രിയെ ഗായത്രിയായിത്തന്നെ ചൊല്ലണം. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ വളരെ സ്വീകരിച്ചാലും, അത് ഗായത്രിയുടെ ഒരു പാദത്തിനുപോലും തുല്യമല്ല.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "কেউ কেউ এই সাবিত্রীকে অনুষ্টুপ ছন্দে পাঠ করেন, 'বাক্ই অনুষ্টুপ; আমরা এই বাক্যের অনুবচন করি' বলে। তা করা উচিত নয়। সাবিত্রীকে গায়ত্রীরূপেই অনুবচন করা উচিত। এমনভাবে জানে যে ব্যক্তি বহু কিছু গ্রহণ করলেও, তা গায়ত্রীর একটি পাদের সমানও নয়।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "काही लोक ही सावित्री अनुष्टुप् छंदात म्हणतात, 'वाणी म्हणजे अनुष्टुप्; या वाणीचे आम्ही अनुवचन करतो' असे म्हणत. तसे करू नये. सावित्रीचे अनुवचन गायत्री म्हणूनच करावे. असे जाणणाऱ्याने पुष्कळ जरी स्वीकारले, तरी ते गायत्रीच्या एका पादाच्याही बरोबरीचे नसते.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "કેટલાક લોકો આ સાવિત્રીને અનુષ્ટુપ છંદમાં પાઠ કરે છે, 'વાણી એ અનુષ્ટુપ છે; આ વાણીનું અમે અનુવચન કરીએ છીએ' એમ કહીને. તેમ ન કરવું. સાવિત્રીનું અનુવચન ગાયત્રી તરીકે જ કરવું. આ રીતે જાણનાર ઘણું ગ્રહણ કરે તોપણ તે ગાયત્રીના એક પાદ બરાબર પણ નથી.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, 'ਵਾਣੀ ਹੀ ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਾਣੀ ਦਾ ਅਨੁਵਚਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ' ਆਖ ਕੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦਾ ਅਨੁਵਚਨ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਵਜੋਂ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "କେତେକ ଲୋକ ଏହି ସାବିତ୍ରୀକୁ ଅନୁଷ୍ଟୁପ ଛନ୍ଦରେ ପାଠ କରନ୍ତି, 'ବାକ୍ ହିଁ ଅନୁଷ୍ଟୁପ; ଆମେ ଏହି ବାକ୍‌ର ଅନୁବଚନ କରୁ' ବୋଲି କହି। ତାହା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସାବିତ୍ରୀକୁ ଗାୟତ୍ରୀ ଭାବେ ହିଁ ଅନୁବଚନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ଅନେକ କିଛି ଗ୍ରହଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଗାୟତ୍ରୀର ଏକ ପାଦ ସହିତ ସମାନ ହୁଏ ନାହିଁ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "کچھ لوگ اس ساوتری کو انوشٹُپ چھند میں پڑھتے ہیں، یہ کہتے ہوئے کہ 'وانی ہی انوشٹُپ ہے؛ ہم اسی وانی کا انوورچن کرتے ہیں۔' ایسا نہیں کرنا چاہیے۔ ساوتری کا انوورچن گایتری کے طور پر ہی کرنا چاہیے۔ اگر اس طرح جاننے والا بہت کچھ بھی حاصل کرے، تب بھی وہ گایتری کے ایک پد کے برابر نہیں ہوتا۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Some recite this Sāvitrī in the anuṣṭubh metre, saying, 'Speech is the anuṣṭubh; we recite this speech.' One should not do so. One should recite the Sāvitrī as the Gāyatrī itself. Even if one who knows thus receives much, it is not equal to even one foot of the Gāyatrī.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Algunos recitan esta Sāvitrī en el metro anuṣṭubh, diciendo: «La palabra es el anuṣṭubh; recitamos esta palabra». No debe hacerse así. Se debe recitar la Sāvitrī como la Gāyatrī misma. Aun si quien sabe así recibe mucho, no equivale ni a un solo pie de la Gāyatrī.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Certains récitent cette Sāvitrī dans le mètre anuṣṭubh, disant : « La parole est l'anuṣṭubh ; nous récitons cette parole. » Il ne faut pas agir ainsi. On doit réciter la Sāvitrī comme la Gāyatrī même. Même si celui qui sait ainsi reçoit beaucoup, cela ne vaut pas même un seul pied de la Gāyatrī.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Manche rezitieren diese Sāvitrī im Metrum anuṣṭubh und sagen: »Die Rede ist der anuṣṭubh; wir rezitieren diese Rede.« Man soll es nicht so tun. Man soll die Sāvitrī als die Gāyatrī selbst rezitieren. Selbst wenn jemand, der so weiß, viel empfängt, ist es nicht einmal einem einzigen Fuß der Gāyatrī gleich.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Alguns recitam esta Sāvitrī no metro anuṣṭubh, dizendo: «A fala é o anuṣṭubh; recitamos esta fala.» Não se deve fazer assim. Deve-se recitar a Sāvitrī como a própria Gāyatrī. Mesmo que quem assim sabe receba muito, não equivale a nem um único pé da Gāyatrī.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Некоторые читают эту Савитри в размере ануштубх, говоря: «Речь есть ануштубх; мы читаем эту речь». Так делать не следует. Савитри следует читать как саму Гаятри. Даже если знающий так получит многое, это не равно и одной стопе Гаятри.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "有人以阿努什图普格式诵读此萨维特丽，说：“语言即是阿努什图普；我们诵读此语言。”不应如此。应当以伽雅特丽本身来诵读萨维特丽。即使如此知晓的人获得很多，也不及伽雅特丽的一个音步。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "この サーヴィトリーを アヌシュトゥブh 韻律で 唱える者がいる。「言葉こそ アヌシュトゥブである。我々はこの言葉を唱える」と言って。そうしてはならない。サーヴィトリーは ガーヤトリー として唱えるべきである。このように知る者が多くを受け取ったとしても、それはガーヤトリーの一つの足にさえ及ばない。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "يتلو بعضهم هذه السافيتري في وزن الأنوشتوبه، قائلين: «الكلام هو الأنوشتوبه؛ ونحن نتلو هذا الكلام». لا ينبغي أن يُفعل ذلك. ينبغي تلاوة السافيتري بوصفها الغايتري نفسها. حتى لو تلقّى من يعرف هكذا كثيرًا، فإنه لا يعادل ولا قدم واحدة من الغايتري.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Sebagian orang melafalkan Sāvitrī ini dalam metrum anuṣṭubh, dengan berkata: \"Ucapan adalah anuṣṭubh; kami melafalkan ucapan ini.\" Hal itu tidak boleh dilakukan. Sāvitrī harus dilafalkan sebagai Gāyatrī itu sendiri. Bahkan jika orang yang mengetahui demikian menerima banyak, itu tidak setara dengan satu pun kaki Gāyatrī.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "บางคนสวดสาวิตรีนี้ด้วยฉันท์อนุษฏุภ โดยกล่าวว่า วาจาคืออนุษฏุภ เรากำลังสวดวาจานี้ ผู้นั้นไม่ควรทำเช่นนั้น ควรสวดสาวิตรีนั่นเองในฐานะคายตรี แม้ผู้ที่รู้ดังนี้จะรับของทานมากมาย ก็ไม่เท่ากับบาทเดียวของคายตรีเลย",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 5p” (revision 324627)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%83%E0%A4%B9%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95_%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D_5p&oldid=324627"
  },
  "topics": [
    "gayatri",
    "savitri",
    "speech",
    "vedic-recitation"
  ],
  "citation": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 5.14.5. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.5.14.5/"
}