{
  "id": "upanishads/brihadaranyaka.5.4.1",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.5.4.1/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "brihadaranyaka.5.4.1",
  "speaker": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "(हृदयब्रह्मणः सत्यमित्युपासनाविधिब्राह्मणम् )\nतद्वै तदेतदेव तदास ।\nसत्यमेव ।\nस यो हैतं महद्यक्षं प्रथमजं वेद सत्यं ब्रह्मेति जयतीमांल्लोकान् जित इन्न्वसावसत् य एवमेतन्महद्यक्षं प्रथमजं वेद सत्यं ब्रह्मेति ।\nसत्यं ह्येव ब्रह्म ॥ ५.४.१ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "(hṛdayabrahmaṇaḥ satyamityupāsanāvidhibrāhmaṇam )\ntadvai tadetadeva tadāsa |\nsatyameva |\nsa yo haitaṃ mahadyakṣaṃ prathamajaṃ veda satyaṃ brahmeti jayatīmāṃllokān jita innvasāvasat ya evametanmahadyakṣaṃ prathamajaṃ veda satyaṃ brahmeti |\nsatyaṃ hyeva brahma || 5.4.1 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "just",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āsa",
      "meaning": "was",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "satyam",
      "meaning": "truth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mahat",
      "meaning": "great",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yakṣam",
      "meaning": "adorable power",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prathamajam",
      "meaning": "first-born",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "veda",
      "meaning": "knows",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "satyam",
      "meaning": "truth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jayati",
      "meaning": "conquers",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "imān",
      "meaning": "these",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "lokān",
      "meaning": "worlds",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jitaḥ",
      "meaning": "conquered",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "it",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nu",
      "meaning": "then",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asau",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asat",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evam",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mahat-yakṣam",
      "meaning": "great adorable power",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prathamajam",
      "meaning": "first-born",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "veda",
      "meaning": "knows",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "satyam",
      "meaning": "truth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "satyam",
      "meaning": "truth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hi",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "certainly",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "brahman",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "वह वास्तव में यही था। वह सत्य ही था। जो इस महान यक्ष को, जो सबसे पहले उत्पन्न हुआ, 'सत्य ब्रह्म' के रूप में जानता है, वह इन लोकों को जीत लेता है; वह मानो पहले ही जीत चुका है। जो इस प्रकार इस महान यक्ष को, जो सबसे पहले उत्पन्न हुआ, 'सत्य ब्रह्म' के रूप में जानता है। सत्य ही निश्चय ही ब्रह्म है।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "அது உண்மையில் அதுவாகவே இருந்தது. அது சத்தியமே. எவன் இந்த மஹத்தான யக்ஷத்தை, முதலில் பிறந்ததை, 'சத்தியம் பிரம்மம்' என்று அறிகிறானோ, அவன் இந்த உலகங்களை வெல்கிறான்; அவன் ஏற்கனவே வென்றவனாகிறான். இவ்வாறு இந்த மஹத்தான யக்ஷத்தை, முதலில் பிறந்ததை, 'சத்தியம் பிரம்மம்' என்று அறிபவன். சத்தியமே நிச்சயமாக பிரம்மம்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "అది నిజంగా అదే అయి ఉండెను. అది సత్యమే. ఈ మహా యక్షుడిని, మొదట జన్మించినవాడిని, 'సత్యం బ్రహ్మ' అని తెలిసినవాడు ఈ లోకాలను జయిస్తాడు; అతడు ఇప్పటికే జయించినవాడు అవుతాడు. ఇలా ఈ మహా యక్షుడిని, మొదట జన్మించినవాడిని, 'సత్యం బ్రహ్మ' అని తెలిసినవాడు. సత్యమే నిశ్చయంగా బ్రహ్మము.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಸತ್ಯವೇ. ಈ ಮಹಾ ಯಕ್ಷನನ್ನು, ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದವನನ್ನು, 'ಸತ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ' ಎಂದು ತಿಳಿದವನು ಈ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಈಗಾಗಲೇ ಗೆದ್ದವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಮಹಾ ಯಕ್ಷನನ್ನು, ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದವನನ್ನು, 'ಸತ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮ' ಎಂದು ತಿಳಿದವನು. ಸತ್ಯವೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ അതുതന്നെയായിരുന്നു. അത് സത്യമായിരുന്നു. ഈ മഹാ യക്ഷനെ, ആദ്യം ജനിച്ചവനെ, 'സത്യം ബ്രഹ്മം' എന്ന് അറിയുന്നവൻ ഈ ലോകങ്ങളെ ജയിക്കുന്നു; അവൻ ഇതിനകം ജയിച്ചവനായി തീരുന്നു. ഇപ്രകാരം ഈ മഹാ യക്ഷനെ, ആദ്യം ജനിച്ചവനെ, 'സത്യം ബ്രഹ്മം' എന്ന് അറിയുന്നവൻ. സത്യം തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മം.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "তা প্রকৃতপক্ষে তা-ই ছিল। তা সত্যই ছিল। যিনি এই মহান যক্ষকে, যিনি সর্বপ্রথম জাত, 'সত্যং ব্রহ্ম' বলে জানেন, তিনি এই লোকসমূহ জয় করেন; তিনি যেন ইতিমধ্যেই জয়ী হন। এভাবে যিনি এই মহান যক্ষকে, যিনি সর্বপ্রথম জাত, 'সত্যং ব্রহ্ম' বলে জানেন। সত্যই নিশ্চিতভাবে ব্রহ্ম।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "ते खरोखर तेच होते. ते सत्यच होते. जो या महान यक्षाला, जो प्रथम जन्मला, 'सत्य ब्रह्म' म्हणून जाणतो, तो या लोकांवर विजय मिळवतो; तो जणू आधीच जिंकलेला होतो. अशा प्रकारे जो या महान यक्षाला, जो प्रथम जन्मला, 'सत्य ब्रह्म' म्हणून जाणतो. सत्यच निश्चितपणे ब्रह्म आहे.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "તે ખરેખર તે જ હતું. તે સત્ય જ હતું. જે આ મહાન યક્ષને, જે સૌ પ્રથમ જન્મ્યો, 'સત્ય બ્રહ્મ' તરીકે જાણે છે, તે આ લોકોને જીતે છે; તે જાણે પહેલેથી જ જીતેલો થાય છે. આ રીતે જે આ મહાન યક્ષને, જે સૌ પ્રથમ જન્મ્યો, 'સત્ય બ્રહ્મ' તરીકે જાણે છે. સત્ય જ નિશ્ચયે બ્રહ્મ છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਚ ਹੀ ਸੀ। ਜੋ ਇਸ ਮਹਾਨ ਯਕਸ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ, 'ਸੱਤਯਮ ਬ੍ਰਹਮ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਾਨੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਇਸ ਮਹਾਨ ਯਕਸ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ, 'ਸੱਤਯਮ ਬ੍ਰਹਮ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ସେହି ଥିଲା। ତାହା ସତ୍ୟ ଥିଲା। ଯିଏ ଏହି ମହାନ ଯକ୍ଷଙ୍କୁ, ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମିଥିଲା, 'ସତ୍ୟଂ ବ୍ରହ୍ମ' ବୋଲି ଜାଣେ, ସେ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରେ; ସେ ଯେମିତି ପୂର୍ବରୁ ଜୟୀ ହୋଇସାରିଛି। ଏହିପରି ଯିଏ ଏହି ମହାନ ଯକ୍ଷଙ୍କୁ, ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମିଥିଲା, 'ସତ୍ୟଂ ବ୍ରହ୍ମ' ବୋଲି ଜାଣେ। ସତ୍ୟ ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ବ୍ରହ୍ମ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "وہ حقیقت میں وہی تھا۔ وہ سچ ہی تھا۔ جو اس عظیم یکش کو، جو سب سے پہلے پیدا ہوا، 'ستیم برہم' کے طور پر جانتا ہے، وہ ان جہانوں کو جیت لیتا ہے؛ وہ گویا پہلے ہی جیتا ہوا ہو جاتا ہے۔ اس طرح جو اس عظیم یکش کو، جو سب سے پہلے پیدا ہوا، 'ستیم برہم' کے طور پر جانتا ہے۔ سچ ہی یقیناً برہم ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Indeed, that was just what it was. It was truth. He who knows this great adorable power, the first-born, as 'truth is brahman' conquers these worlds; he becomes one who has already conquered. Thus, he who knows this great adorable power, the first-born, as 'truth is brahman'. Truth indeed is brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "En verdad, eso era precisamente lo que era. Era verdad. Quien conoce este gran poder venerable, el primogénito, como 'la verdad es brahman', conquista estos mundos; se vuelve como quien ya ha conquistado. Así, quien conoce este gran poder venerable, el primogénito, como 'la verdad es brahman'. Ciertamente la verdad es brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "En vérité, c'était bien cela qu'il était. C'était la vérité. Celui qui connaît cette grande puissance vénérable, le premier-né, comme « la vérité est brahman », conquiert ces mondes ; il devient comme déjà conquérant. Ainsi, celui qui connaît cette grande puissance vénérable, le premier-né, comme « la vérité est brahman ». La vérité est en effet brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Fürwahr, eben dies war es. Es war die Wahrheit. Wer dieses große verehrungswürdige Wesen, den Erstgeborenen, als 'die Wahrheit ist brahman' erkennt, erobert diese Welten; er wird gleichsam einer, der schon erobert hat. So erkennt, wer dieses große verehrungswürdige Wesen, den Erstgeborenen, als 'die Wahrheit ist brahman'. Die Wahrheit ist in der Tat brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Na verdade, aquilo era exatamente o que era. Era a verdade. Quem conhece este grande poder venerável, o primogênito, como 'a verdade é brahman', conquista estes mundos; torna-se como quem já conquistou. Assim, quem conhece este grande poder venerável, o primogênito, como 'a verdade é brahman'. A verdade, de fato, é brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Воистину, именно таким это и было. Это была истина. Тот, кто познает это великое достопочтенное могущество, перворожденное, как «истина есть брахман», завоевывает эти миры; он становится словно уже победивший. Так, кто познает это великое достопочтенное могущество, перворожденное, как «истина есть брахман». Истина поистине есть брахман.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "实则它原本就是如此。它就是真实。知晓这伟大的可敬之力、那初生者为“真实即梵”的人，便能征服这些世界；他仿佛已经征服。如此知晓这伟大的可敬之力、那初生者为“真实即梵”的人。真实确实就是梵。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "実にそれはまさにそのものであった。それは真実であった。この偉大な尊敬すべき力、最初に生まれたものを「真実はブラフマンである」と知る者は、これらの世界を征服する。彼はすでに征服した者となる。このように、この偉大な尊敬すべき力、最初に生まれたものを「真実はブラフマンである」と知る者。真実こそ確かにブラフマンである。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "في الحقيقة، كان ذلك هو عينه. كان هو الحق. من يعرف هذه القوة العظيمة الجديرة بالإجلال، البكر الأول، بأنها «الحق هو براهمن»، يغلب هذه العوالم؛ يصير كأنه قد غلب من قبل. هكذا من يعرف هذه القوة العظيمة الجديرة بالإجلال، البكر الأول، بأنها «الحق هو براهمن». فالحق حقًّا هو براهمن.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Sesungguhnya, itulah persis apa adanya. Itu adalah kebenaran. Barangsiapa mengetahui kekuatan agung yang patut dipuja ini, yang lahir pertama, sebagai 'kebenaran adalah brahman', ia menaklukkan dunia-dunia ini; ia menjadi seperti orang yang sudah menaklukkan. Demikianlah, barangsiapa mengetahui kekuatan agung yang patut dipuja ini, yang lahir pertama, sebagai 'kebenaran adalah brahman'. Kebenaran memang adalah brahman.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "แท้จริงสิ่งนั้นเป็นเช่นนี้ตั้งแต่เดิม สิ่งนั้นคือความจริง ผู้ใดรู้มหายักษ์ผู้เกิดเป็นองค์แรกนี้ว่า ความจริงคือพรหมัน ผู้นั้นย่อมพิชิตโลกทั้งหลายเหล่านี้ ผู้ที่ชนะแล้วอย่างแท้จริงย่อมดำรงอยู่ ผู้ใดรู้มหายักษ์ผู้เกิดเป็นองค์แรกนี้ดังนี้ว่า ความจริงคือพรหมัน ความจริงนั่นแลคือพรหมัน",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 5p” (revision 324627)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%83%E0%A4%B9%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95_%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D_5p&oldid=324627"
  },
  "topics": [
    "satya",
    "brahman",
    "upasana"
  ],
  "citation": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 5.4.1. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.5.4.1/"
}