{
  "id": "upanishads/brihadaranyaka.6.4.12",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.6.4.12/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "brihadaranyaka.6.4.12",
  "speaker": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "अथ यस्य जायायै जारः स्यात्तं चेद्द्विष्यादामपात्रेऽग्निमुपसमाधाय प्रतिलोमं शरबर्हिः स्तीर्त्वा तस्मिन्नेताः शरभृष्टीः प्रतिलोमाः सर्पिषाक्ता जुहुयात् ।\nमम समिद्धेऽहौषीः ।\nप्राणापानौ त आददेऽसाविति ।\nमम समिद्धेऽहौषीः ।\nपुत्रपशूंस्त आददेऽसाविति ।\nमम समिद्धेऽहौषीः ।\nइष्टासुकृते त आददेऽसाविति ।\nमम समिद्धेऽहौषीः ।\nअशापराकाशौ त आददेऽसाविति ।\nस वा एष निरिन्द्रियो विसुकृतोऽस्माल्लोकाद्प्रैति यमेवंविद्ब्राह्मणः शपति ।\nतस्मादेवंवित्श्रोत्रियस्य दारेण नोपहासमिच्छेत् ।\nउत ह्येवंवित्परो भवति ॥ ६.४.१२ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "atha yasya jāyāyai jāraḥ syāttaṃ ceddviṣyādāmapātre'gnimupasamādhāya pratilomaṃ śarabarhiḥ stīrtvā tasminnetāḥ śarabhṛṣṭīḥ pratilomāḥ sarpiṣāktā juhuyāt |\nmama samiddhe'hauṣīḥ |\nprāṇāpānau ta ādade'sāviti |\nmama samiddhe'hauṣīḥ |\nputrapaśūṃsta ādade'sāviti |\nmama samiddhe'hauṣīḥ |\niṣṭāsukṛte ta ādade'sāviti |\nmama samiddhe'hauṣīḥ |\naśāparākāśau ta ādade'sāviti |\nsa vā eṣa nirindriyo visukṛto'smāllokādpraiti yamevaṃvidbrāhmaṇaḥ śapati |\ntasmādevaṃvitśrotriyasya dāreṇa nopahāsamicchet |\nuta hyevaṃvitparo bhavati || 6.4.12 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "atha",
      "meaning": "now",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yasya",
      "meaning": "whose",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jāyāyai",
      "meaning": "for the wife",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jāraḥ",
      "meaning": "lover",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "syāt",
      "meaning": "there is",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tam",
      "meaning": "him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ced",
      "meaning": "if",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dviṣyāt",
      "meaning": "should hate",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āma-pātre",
      "meaning": "in an unbaked vessel",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "agnim",
      "meaning": "fire",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upasamādhāya",
      "meaning": "having placed near",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pratilomam",
      "meaning": "reversed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śara-barhiḥ",
      "meaning": "arrow-grass",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "stīrtvā",
      "meaning": "having spread",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tasmin",
      "meaning": "on it",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etāḥ",
      "meaning": "these",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śara-bhṛṣṭīḥ",
      "meaning": "arrow-grass shoots",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pratilomāḥ",
      "meaning": "reversed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sarpiṣā",
      "meaning": "with ghee",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aktāḥ",
      "meaning": "smeared",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "juhuyāt",
      "meaning": "should offer",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mama",
      "meaning": "my",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "samiddhe",
      "meaning": "in the kindled fire",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ahauṣīḥ",
      "meaning": "you have offered",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇa-apānau",
      "meaning": "breath and out-breath",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "his",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ādade",
      "meaning": "I take",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asau",
      "meaning": "that one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "putraśūn",
      "meaning": "sons and cattle",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iṣṭa-sukṛte",
      "meaning": "sacrifice and good deeds",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aśā-parāśau",
      "meaning": "hope and expectation",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sa",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eṣaḥ",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nirindriyaḥ",
      "meaning": "without vital powers",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "visukṛtaḥ",
      "meaning": "without good deeds",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asmāt",
      "meaning": "from this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "lokāt",
      "meaning": "world",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pra-eti",
      "meaning": "departs",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yam",
      "meaning": "whom",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evaṃ-vid",
      "meaning": "knowing thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brāhmaṇaḥ",
      "meaning": "brahmin",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śapati",
      "meaning": "curses",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tasmāt",
      "meaning": "therefore",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evaṃ-vit",
      "meaning": "knowing thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śrotriyasya",
      "meaning": "of a learned brahmin",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dāreṇa",
      "meaning": "with the wife",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upahāsam",
      "meaning": "mockery",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "icchet",
      "meaning": "should wish",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "uta",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hi",
      "meaning": "for",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva-vit",
      "meaning": "knowing thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "paraḥ",
      "meaning": "superior",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "अब, जिस पत्नी का कोई जार हो, और यदि पति उससे द्वेष करे, तो कच्चे पात्र में अग्नि स्थापित करके, उल्टे बिछाए शरबर्हि-घास पर, घी में लिपटी उल्टी शर-घास की सींकों से इस प्रकार हवन करे: 'मेरी जलती अग्नि में तूने हवन किया। उसके प्राण और अपान मैं ग्रहण करता हूँ, अमुक का।' 'मेरी जलती अग्नि में तूने हवन किया। उसके पुत्र और पशु मैं ग्रहण करता हूँ, अमुक का।' 'मेरी जलती अग्नि में तूने हवन किया। उसके इष्ट और सुकृत मैं ग्रहण करता हूँ, अमुक का।' 'मेरी जलती अग्नि में तूने हवन किया। उसकी आशा और आकांक्षा मैं ग्रहण करता हूँ, अमुक का।' वह निश्चय ही इंद्रियहीन और सुकृतहीन होकर इस लोक से चला जाता है, जिसे इस प्रकार जानने वाला ब्राह्मण शाप देता है। इसलिए इस प्रकार जानने वाले श्रोत्रिय की पत्नी के साथ उपहास करने की इच्छा न करे, क्योंकि इस प्रकार जानने वाला श्रेष्ठ ही होता है।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "இப்போது, எவளுடைய மனைவிக்கு ஒரு ஜாரன் இருக்கிறானோ, அவனை அவன் வெறுத்தால், பச்சைப் பாத்திரத்தில் நெருப்பை வைத்து, தலைகீழாக விரிக்கப்பட்ட சரபர்ஹி புல்லின் மேல், நெய் தடவிய தலைகீழ் சர-புல் கொத்துகளை இவ்வாறு ஹோமம் செய்ய வேண்டும்: 'என் எரியும் நெருப்பில் நீ ஹோமம் செய்தாய். அவனுடைய பிராணனையும் அபானனையும் நான் எடுத்துக்கொள்கிறேன், இன்னவனுடையது.' 'என் எரியும் நெருப்பில் நீ ஹோமம் செய்தாய். அவனுடைய மக்களையும் கால்நடைகளையும் நான் எடுத்துக்கொள்கிறேன், இன்னவனுடையது.' 'என் எரியும் நெருப்பில் நீ ஹோமம் செய்தாய். அவனுடைய இஷ்டத்தையும் சுகிருதத்தையும் நான் எடுத்துக்கொள்கிறேன், இன்னவனுடையது.' 'என் எரியும் நெருப்பில் நீ ஹோமம் செய்தாய். அவனுடைய ஆசையையும் எதிர்பார்ப்பையும் நான் எடுத்துக்கொள்கிறேன், இன்னவனுடையது.' அவன் நிச்சயமாக இந்திரியமற்றவனாகவும் சுகிருதமற்றவனாகவும் இவ்வுலகை விட்டுச் செல்கிறான்; இவ்வாறு அறிந்த பிராமணன் எவனை சபிக்கிறானோ அவனே. ஆகையால், இவ்வாறு அறிந்த ஸ்ரோத்திரியனின் மனைவியுடன் கேலி செய்ய விரும்பக்கூடாது; ஏனெனில் இவ்வாறு அறிபவன் மேலானவனாகவே ஆகிறான்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ఇప్పుడు, ఎవరి భార్యకు జారుడు ఉంటాడో, అతడిని భర్త ద్వేషిస్తే, పచ్చి పాత్రలో అగ్నిని నిలిపి, తలకిందులుగా పరిచిన శరబర్హి గడ్డిపై, నెయ్యి పూసిన తలకిందుల శర-గడ్డి కొమ్మలతో ఇలా హోమం చేయాలి: 'నా మండే అగ్నిలో నీవు హోమం చేశావు. అతని ప్రాణాపానాలను నేను గ్రహిస్తున్నాను, ఫలానా వాడిది.' 'నా మండే అగ్నిలో నీవు హోమం చేశావు. అతని పుత్రపశువులను నేను గ్రహిస్తున్నాను, ఫలానా వాడిది.' 'నా మండే అగ్నిలో నీవు హోమం చేశావు. అతని ఇష్టాపూర్తాలను నేను గ్రహిస్తున్నాను, ఫలానా వాడిది.' 'నా మండే అగ్నిలో నీవు హోమం చేశావు. అతని ఆశను ఆకాంక్షను నేను గ్రహిస్తున్నాను, ఫలానా వాడిది.' ఇలాంటి వాడు నిశ్చయంగా ఇంద్రియహీనుడై, సుకృతహీనుడై ఈ లోకం నుండి వెళ్ళిపోతాడు; ఇలా తెలిసిన బ్రాహ్మణుడు ఎవరినైతే శపిస్తాడో వాడే. కాబట్టి ఇలా తెలిసిన శ్రోత్రియుని భార్యతో ఉపహాసం కోరకూడదు; ఎందుకంటే ఇలా తెలిసినవాడు మరింత ఉన్నతుడవుతాడు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಈಗ, ಯಾರ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಜಾರನಿರುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನು ಗಂಡ ದ್ವೇಷಿಸಿದರೆ, ಹಸಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿ, ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಹರಡಿದ ಶರಬರ್ಹಿ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ, ತುಪ್ಪ ಲೇಪಿತ ತಲೆಕೆಳಗಿನ ಶರ-ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು: 'ನನ್ನ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೋಮ ಮಾಡಿದೆ. ಅವನ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗಳನ್ನು ನಾನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇಂಥವನದು.' 'ನನ್ನ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೋಮ ಮಾಡಿದೆ. ಅವನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪಶುಗಳನ್ನು ನಾನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇಂಥವನದು.' 'ನನ್ನ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೋಮ ಮಾಡಿದೆ. ಅವನ ಇಷ್ಟಾಪೂರ್ತ ಸುಕೃತಗಳನ್ನು ನಾನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇಂಥವನದು.' 'ನನ್ನ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೋಮ ಮಾಡಿದೆ. ಅವನ ಆಶೆ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಾನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇಂಥವನದು.' ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಹೀನನಾಗಿ, ಸುಕೃತಹೀನನಾಗಿ ಈ ಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಯಾರನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತಾನೋ ಅವನೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೀಗೆ ಬಲ್ಲ ಶ್ರೋತ್ರಿಯನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಪಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಹೀಗೆ ಬಲ್ಲವನು ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ഇനി, ആരുടെ ഭാര്യയ്ക്ക് ഒരു ജാരനുണ്ടോ, അവനെ ഭർത്താവ് വെറുത്താൽ, പച്ച പാത്രത്തിൽ അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച്, തലകീഴായി വിരിച്ച ശരബർഹി പുല്ലിന്മേൽ, നെയ്യ് പുരട്ടിയ തലകീഴായ ശര-പുല്ലിൻ തണ്ടുകൾകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ ഹോമം ചെയ്യണം: 'എന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ നീ ഹോമം ചെയ്തു. അവന്റെ പ്രാണാപാനങ്ങളെ ഞാൻ എടുക്കുന്നു, ഇന്നവന്റേത്.' 'എന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ നീ ഹോമം ചെയ്തു. അവന്റെ പുത്രന്മാരെയും പശുക്കളെയും ഞാൻ എടുക്കുന്നു, ഇന്നവന്റേത്.' 'എന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ നീ ഹോമം ചെയ്തു. അവന്റെ ഇഷ്ടപൂർത്തങ്ങളെയും സുകൃതത്തെയും ഞാൻ എടുക്കുന്നു, ഇന്നവന്റേത്.' 'എന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ നീ ഹോമം ചെയ്തു. അവന്റെ ആശയെയും പ്രതീക്ഷയെയും ഞാൻ എടുക്കുന്നു, ഇന്നവന്റേത്.' അവൻ തീർച്ചയായും ഇന്ദ്രിയരഹിതനും സുകൃതരഹിതനുമായി ഈ ലോകത്തുനിന്ന് പോകുന്നു; ഇങ്ങനെ അറിയുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ആരെ ശപിക്കുന്നുവോ അവൻ തന്നെ. അതിനാൽ ഇങ്ങനെ അറിയുന്ന ശ്രോത്രിയന്റെ ഭാര്യയോടൊപ്പം പരിഹാസം ആഗ്രഹിക്കരുത്; ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ ശ്രേഷ്ഠനായിത്തീരുന്നുവല്ലോ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "অতঃপর, যার স্ত্রীর কোনো উপপতি থাকে, সেই উপপতিকে স্বামী যদি ঘৃণা করে, তবে কাঁচা পাত্রে অগ্নি স্থাপন করে, উল্টো করে বিছানো শরবর্হি ঘাসের উপর, ঘিয়ে মাখানো উল্টো শরঘাসের কাঠি দিয়ে এভাবে হোম করবে: 'আমার জ্বলন্ত অগ্নিতে তুমি হোম করেছ। তার প্রাণ ও অপান আমি গ্রহণ করছি, অমুকের।' 'আমার জ্বলন্ত অগ্নিতে তুমি হোম করেছ। তার পুত্র ও পশু আমি গ্রহণ করছি, অমুকের।' 'আমার জ্বলন্ত অগ্নিতে তুমি হোম করেছ। তার ইষ্ট ও সুকৃত আমি গ্রহণ করছি, অমুকের।' 'আমার জ্বলন্ত অগ্নিতে তুমি হোম করেছ। তার আশা ও প্রত্যাশা আমি গ্রহণ করছি, অমুকের।' সে নিশ্চয়ই ইন্দ্রিয়হীন ও সুকৃতহীন হয়ে এই লোক থেকে চলে যায়, যাকে এভাবে জানা ব্রাহ্মণ অভিশাপ দেয়। অতএব এভাবে জানা শ্রোত্রিয়ের স্ত্রীর সঙ্গে উপহাস করতে ইচ্ছা করবে না, কারণ এভাবে জানা ব্যক্তি শ্রেষ্ঠই হয়।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "आता, ज्याच्या पत्नीचा जार असेल, त्याचा पती त्याचा द्वेष करत असेल, तर कच्च्या पात्रात अग्नी स्थापून, उलटे पसरलेल्या शरबर्हि गवतावर, तुपात माखलेल्या उलट्या शर-गवताच्या काड्यांनी असे हवन करावे: 'माझ्या पेटत्या अग्नीत तू हवन केलेस. त्याचे प्राण आणि अपान मी घेतो, अमुकाचे.' 'माझ्या पेटत्या अग्नीत तू हवन केलेस. त्याचे पुत्र आणि पशू मी घेतो, अमुकाचे.' 'माझ्या पेटत्या अग्नीत तू हवन केलेस. त्याचे इष्ट आणि सुकृत मी घेतो, अमुकाचे.' 'माझ्या पेटत्या अग्नीत तू हवन केलेस. त्याची आशा आणि अपेक्षा मी घेतो, अमुकाचे.' तो निश्चितच इंद्रियहीन आणि सुकृतहीन होऊन या लोकातून जातो, ज्याला असे जाणणारा ब्राह्मण शाप देतो. म्हणून असे जाणणाऱ्या श्रोत्रियाच्या पत्नीबरोबर थट्टा करण्याची इच्छा करू नये, कारण असे जाणणारा श्रेष्ठच होतो.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "હવે, જેની પત્નીને જાર હોય, તેને પતિ દ્વેષ કરે તો, કાચા પાત્રમાં અગ્નિ સ્થાપી, ઊલટા પાથરેલા શરબર્હિ ઘાસ પર, ઘીથી લેપેલી ઊલટી શર-ઘાસની સળીઓથી આ રીતે હોમ કરવો: 'મારા સળગતા અગ્નિમાં તેં હોમ કર્યો. તેના પ્રાણ અને અપાન હું ગ્રહણ કરું છું, અમુકના.' 'મારા સળગતા અગ્નિમાં તેં હોમ કર્યો. તેના પુત્ર અને પશુ હું ગ્રહણ કરું છું, અમુકના.' 'મારા સળગતા અગ્નિમાં તેં હોમ કર્યો. તેના ઇષ્ટ અને સુકૃત હું ગ્રહણ કરું છું, અમુકના.' 'મારા સળગતા અગ્નિમાં તેં હોમ કર્યો. તેની આશા અને અપેક્ષા હું ગ્રહણ કરું છું, અમુકના.' તે ખરેખર ઇન્દ્રિયહીન અને સુકૃતહીન થઈ આ લોકમાંથી જાય છે, જેને આ રીતે જાણનાર બ્રાહ્મણ શાપ આપે છે. તેથી આ રીતે જાણનાર શ્રોત્રિયની પત્ની સાથે મશ્કરી કરવાની ઇચ્છા ન કરવી; કારણ કે આ રીતે જાણનાર શ્રેષ્ઠ જ થાય છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਹੁਣ, ਜਿਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਕੋਈ ਜਾਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਜੇ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਲਟੀ ਵਿਛਾਈ ਸ਼ਰਬਰਹਿ ਘਾਹ ਉੱਤੇ, ਘਿਓ ਲਾਈਆਂ ਉਲਟੀਆਂ ਸਰ-ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਸੀਕਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਨ ਕਰੇ: 'ਮੇਰੀ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਮੈਂ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਮੁਕ ਦੇ।' 'ਮੇਰੀ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਮੈਂ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਮੁਕ ਦੇ।' 'ਮੇਰੀ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਇਸ਼ਟ ਅਤੇ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਮੈਂ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਮੁਕ ਦੇ।' 'ਮੇਰੀ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹਵਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ਆਸ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਮੈਂ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਮੁਕ ਦੀ।' ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇੰਦਰੀਹੀਣ ਅਤੇ ਸੁਕ੍ਰਿਤਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਰਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਜ਼ਾਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଏବେ, ଯାହାର ପତ୍ନୀର ଜାର ଅଛି, ତାକୁ ସ୍ୱାମୀ ଘୃଣା କଲେ, କଞ୍ଚା ପାତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ଓଲଟା ପତାଯାଇଥିବା ଶରବର୍ହି ଘାସ ଉପରେ, ଘିଅ ଲିପିଥିବା ଓଲଟା ଶର-ଘାସର ଶଳାକାରେ ଏପରି ହୋମ କରିବା: 'ମୋର ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ତୁମେ ହୋମ କଲ। ତାʼ ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଅମୁକଙ୍କର।' 'ମୋର ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ତୁମେ ହୋମ କଲ। ତାʼ ପୁତ୍ର ଓ ପଶୁ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଅମୁକଙ୍କର।' 'ମୋର ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ତୁମେ ହୋମ କଲ। ତାʼ ଇଷ୍ଟ ଓ ସୁକୃତ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଅମୁକଙ୍କର।' 'ମୋର ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ତୁମେ ହୋମ କଲ। ତାʼ ଆଶା ଓ ଆକାଙ୍କ୍ଷା ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଅମୁକଙ୍କର।' ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟହୀନ ଓ ସୁକୃତହୀନ ହୋଇ ଏହି ଲୋକରୁ ଚାଲିଯାଏ, ଯାହାକୁ ଏପରି ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଭିଶାପ ଦିଏ। ତେଣୁ ଏପରି ଜାଣିଥିବା ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହ ପରିହାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କାରଣ ଏପରି ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିଁ ହୁଏ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اب، جس کی بیوی کا کوئی جار ہو، اگر شوہر اس سے نفرت کرے، تو کچے برتن میں آگ رکھ کر، الٹے بچھائے ہوئے شربرہی گھاس پر، گھی میں لتھڑی ہوئی الٹی شر-گھاس کی سلاخوں سے یوں ہوم کرے: 'میری جلتی آگ میں تُو نے ہوم کیا۔ اس کے پران اور اپان میں لیتا ہوں، فلاں کے۔' 'میری جلتی آگ میں تُو نے ہوم کیا۔ اس کے بیٹے اور مویشی میں لیتا ہوں، فلاں کے۔' 'میری جلتی آگ میں تُو نے ہوم کیا۔ اس کے اشٹ اور سُکرت میں لیتا ہوں، فلاں کے۔' 'میری جلتی آگ میں تُو نے ہوم کیا۔ اس کی امید اور آرزو میں لیتا ہوں، فلاں کی۔' وہ یقیناً قوتِ حسی سے محروم اور نیک اعمال سے خالی ہو کر اس دنیا سے چلا جاتا ہے، جسے ایسا جاننے والا برہمن بددعا دیتا ہے۔ اس لیے ایسا جاننے والے شروتری کی بیوی سے مذاق کی خواہش نہ کرے، کیونکہ ایسا جاننے والا بلند تر ہی ہو جاتا ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Now, if a husband hates the lover of his wife, he should, placing fire in an unbaked vessel and spreading inverted arrow-grass on the ground, offer with arrow-grass shoots turned upside down and smeared with ghee, saying: 'In my kindled fire you have offered; I take his breath and out-breath, so-and-so's.' 'In my kindled fire you have offered; I take his sons and cattle, so-and-so's.' 'In my kindled fire you have offered; I take his sacrificial and pious deeds, so-and-so's.' 'In my kindled fire you have offered; I take his hopes and expectations, so-and-so's.' Such a man, indeed, departs from this world without vital powers and without good deeds, whom a Brahmin who knows this curses. Therefore one should not wish to mock the wife of a learned man who knows this, for the one who knows it becomes indeed superior.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Ahora, si un marido odia al amante de su esposa, debe, colocando fuego en un recipiente sin cocer y extendiendo hierba de flechas invertida, ofrecer con brotes de hierba de flechas puestos del revés y untados de ghee, diciendo: «En mi fuego encendido has ofrecido; tomo su aliento y su exhalación, de fulano». «En mi fuego encendido has ofrecido; tomo sus hijos y su ganado, de fulano». «En mi fuego encendido has ofrecido; tomo sus obras sacrificiales y piadosas, de fulano». «En mi fuego encendido has ofrecido; tomo sus esperanzas y expectativas, de fulano». Tal hombre, en verdad, parte de este mundo sin potencias vitales y sin buenas obras, a quien un brahmán que sabe esto maldice. Por eso no debe desear burlarse de la esposa de un sabio que sabe esto, pues quien lo sabe se vuelve, en verdad, superior.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Maintenant, si un mari hait l'amant de sa femme, il doit, plaçant le feu dans un vase non cuit et étendant de l'herbe-flèche renversée, offrir avec des pousses d'herbe-flèche retournées et enduites de beurre clarifié, en disant : « Dans mon feu allumé tu as offert ; je prends son souffle vital et son souffle expiré, de untel. » « Dans mon feu allumé tu as offert ; je prends ses fils et son bétail, de untel. » « Dans mon feu allumé tu as offert ; je prends ses œuvres sacrificielles et pieuses, de untel. » « Dans mon feu allumé tu as offert ; je prends ses espoirs et ses attentes, de untel. » Un tel homme, en vérité, quitte ce monde sans force vitale et sans bonnes œuvres, celui que maudit un brahmane qui sait cela. Qu'on ne cherche donc pas à se moquer de l'épouse d'un savant qui sait cela, car celui qui le sait devient en vérité supérieur.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Wenn ein Ehemann den Liebhaber seiner Frau hasst, soll er, indem er Feuer in einem ungebrannten Gefäß entzündet und umgekehrt Pfeilgras ausbreitet, mit umgekehrt gelegten, mit Butterschmalz bestrichenen Pfeilgrashalmen opfern und sagen: »In mein entzündetes Feuer hast du geopfert; seinen Atem und seinen Ausatem nehme ich, des Soundso.« »In mein entzündetes Feuer hast du geopfert; seine Söhne und sein Vieh nehme ich, des Soundso.« »In mein entzündetes Feuer hast du geopfert; seine Opfer und frommen Werke nehme ich, des Soundso.« »In mein entzündetes Feuer hast du geopfert; seine Hoffnungen und Erwartungen nehme ich, des Soundso.« Ein solcher Mann geht wahrlich ohne Lebenskraft und ohne gute Werke aus dieser Welt fort, den ein Brahmane verflucht, der dies weiß. Daher soll man nicht begehren, die Frau eines Gelehrten zu verspotten, der dies weiß, denn wer es weiß, wird wahrlich erhaben.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Agora, se um marido odeia o amante de sua esposa, deve, colocando fogo num recipiente não cozido e estendendo capim-flecha invertido, oferecer com brotos de capim-flecha virados ao contrário e untados de manteiga clarificada, dizendo: «No teu fogo aceso ofereceste; tomo o seu sopro vital e o seu sopro expirado, de fulano». «No teu fogo aceso ofereceste; tomo os seus filhos e o seu gado, de fulano». «No teu fogo aceso ofereceste; tomo as suas obras sacrificiais e piedosas, de fulano». «No teu fogo aceso ofereceste; tomo as suas esperanças e expectativas, de fulano». Tal homem, de fato, parte deste mundo sem força vital e sem boas obras, aquele a quem amaldiçoa um brâmane que sabe isso. Portanto, não se deve desejar zombar da esposa de um erudito que sabe isso, pois quem o sabe torna-se de fato superior.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Теперь, если муж ненавидит любовника своей жены, он должен, поместив огонь в необожжённый сосуд и разостлав перевёрнутую стрелолистую траву, совершить жертву перевёрнутыми побегами стрелолистной травы, смазанными топлёным маслом, говоря: «В мой зажжённый огонь ты принёс жертву; беру его дыхание и выдох, такого-то». «В мой зажжённый огонь ты принёс жертву; беру его сыновей и скот, такого-то». «В мой зажжённый огонь ты принёс жертву; беру его жертвы и благие деяния, такого-то». «В мой зажжённый огонь ты принёс жертву; беру его надежды и ожидания, такого-то». Такой человек, поистине, уходит из этого мира без жизненных сил и без благих деяний; его проклинает брахман, который это знает. Поэтому не следует желать насмехаться над женой учёного, знающего это, ибо тот, кто это знает, поистине становится превосходнее.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "今若有人，其妻有奸夫，而丈夫憎恶之，则应以未烧之器盛火，铺设倒置的箭草，以涂酥油、倒置的箭草芽作供，并说：「你在我燃起的火中供献了；我取某人的呼吸与出息。」「你在我燃起的火中供献了；我取某人的子嗣与牲畜。」「你在我燃起的火中供献了；我取某人的祭祀与善业。」「你在我燃起的火中供献了；我取某人的希望与期待。」这样的人确实会离开此世，丧失根力与善业，而知此者的婆罗门咒诅他。因此，不应欲与知此的学者之妻戏谑，因为知此者确实变得更为殊胜。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "さて、もし夫が妻の情夫を憎むなら、生焼けの器に火を置き、逆さにした矢草を敷いて、油を塗った逆さの矢草の芽で供物を捧げ、こう唱えるべきである。「私の燃える火におまえは供物を捧げた。某の吐く息と吸う息を私は取る。」「私の燃える火におまえは供物を捧げた。某の子と家畜を私は取る。」「私の燃える火におまえは供物を捧げた。某の祭祀と善行を私は取る。」「私の燃える火におまえは供物を捧げた。某の望みと期待を私は取る。」このような者は、まことに根力も善行もないまま、この世を去る。これを知るバラモンが呪うのはその者である。したがって、このように知る学匠の妻を嘲ることを望んではならない。このように知る者はまことに優れた者となるからである。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "والآن، إن كان لزوجةِ رجلٍ عشيقٌ فكرِهه زوجها، فليضع النار في إناءٍ غيرِ مطبوخ، ويبسط عشب السهام مقلوباً، ويقدّم القرابين بأغصان عشب السهام المقلوبة المدهونة بالسمن، قائلاً: «في نارِي المشتعلة قدّمتَ؛ آخذ نَفَسَه وزفيرَه، فلانٍ». «في نارِي المشتعلة قدّمتَ؛ آخذ بنيه ومواشيه، فلانٍ». «في نارِي المشتعلة قدّمتَ؛ آخذ قرابينه وأعماله الصالحة، فلانٍ». «في نارِي المشتعلة قدّمتَ؛ آخذ آماله وتوقعاته، فلانٍ». فإنّ مثلَ هذا الرجل يرحل عن هذا العالم بلا قوى حيوية وبلا أعمالٍ صالحة، وهو الذي يلعنه البراهمي العالِم بهذا. فلا ينبغي أن يُرغب في السخرية من زوجة العالِم الذي يعرف هذا، إذ يصير العارف به حقًا أرفعَ شأنًا.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Sekarang, jika seorang suami membenci kekasih istrinya, hendaknya ia, menempatkan api dalam bejana yang belum dibakar dan menghamparkan rumput panah yang terbalik, mempersembahkan dengan tunas rumput panah yang terbalik dan dilumuri ghee, sambil berkata: 'Dalam apiku yang menyala engkau telah mempersembahkan; aku mengambil napas dan hembusannya, milik fulan.' 'Dalam apiku yang menyala engkau telah mempersembahkan; aku mengambil anak-anaknya dan ternaknya, milik fulan.' 'Dalam apiku yang menyala engkau telah mempersembahkan; aku mengambil amal kurban dan perbuatan salehnya, milik fulan.' 'Dalam apiku yang menyala engkau telah mempersembahkan; aku mengambil harapan dan cita-citanya, milik fulan.' Orang seperti itu sungguh pergi dari dunia ini tanpa daya hidup dan tanpa perbuatan baik, dan ia dikutuk oleh seorang brahmana yang mengetahui hal ini. Karena itu, janganlah berkeinginan untuk mengolok-olok istri seorang cendekia yang mengetahui hal ini, sebab orang yang mengetahuinya sungguh menjadi lebih unggul.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "หากภรรยาของผู้ใดมีชู้ และเขาเกลียดชู้นั้น เขาพึงวางไฟไว้ในภาชนะดิบ ปูหญ้าลูกศรกลับหัวลงบนพื้น แล้วถวายเครื่องบูชาด้วยยอดหญ้าลูกศรที่กลับหัวและชุบด้วยเนยใส พร้อมกล่าวว่า ในไฟที่ข้าพเจ้าจุดแล้ว เจ้าได้ถวายแล้ว ข้าพเจ้ารับลมหายใจเข้าและออกของเขา คือของอสุกคนนี้ ในไฟที่ข้าพเจ้าจุดแล้ว เจ้าได้ถวายแล้ว ข้าพเจ้ารับบุตรและโคของเขา คือของอสุกคนนี้ ในไฟที่ข้าพเจ้าจุดแล้ว เจ้าได้ถวายแล้ว ข้าพเจ้ารับการบูชายัญและความดีของเขา คือของอสุกคนนี้ ในไฟที่ข้าพเจ้าจุดแล้ว เจ้าได้ถวายแล้ว ข้าพเจ้ารับความหวังและความคาดหมายของเขา คือของอสุกคนนี้ บุรุษเช่นนั้นย่อมจากโลกนี้ไปโดยปราศจากพลังและความดี ผู้ที่รู้เช่นนี้ของพราหมณ์ย่อมสาปแช่งเขา ฉะนั้นผู้รู้เช่นนี้ไม่ควรปรารถนาจะดูหมิ่นภรรยาของผู้ทรงการศึกษาพระเวท เพราะผู้ที่รู้เช่นนี้ย่อมประเสริฐยิ่งกว่าเสียอีก",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 6p” (revision 300812)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AC%E0%A5%83%E0%A4%B9%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95_%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D_6p&oldid=300812"
  },
  "topics": [
    "adultery",
    "ritual",
    "curse",
    "breath"
  ],
  "citation": "Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 6.4.12. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.6.4.12/"
}