{
  "id": "upanishads/chandogya.2.19.2",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.2.19.2/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "chandogya.2.19.2",
  "speaker": "Chāndogya Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "स य एवमेतद्यज्ञायज्ञीयमङ्गेषु प्रोतं वेदाङ्गी भवति नाङ्गेन विहूर्छति सर्वमायुरेति ज्योग्जीवति महान्प्रजया पशुभिर्भवति महान्कीर्त्या संवत्सरं मज्ज्ञो नाश्नीयात्तद्व्रतं मज्ज्ञो नाश्नीयादिति वा ॥ २.१९.२ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "sa ya evametadyajñāyajñīyamaṅgeṣu protaṃ vedāṅgī bhavati nāṅgena vihūrchati sarvamāyureti jyogjīvati mahānprajayā paśubhirbhavati mahānkīrtyā saṃvatsaraṃ majjño nāśnīyāttadvrataṃ majjño nāśnīyāditi vā || 2.19.2 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evam",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yajñāyajñīyam",
      "meaning": "the sāman called Yajñāyajñīya",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aṅgeṣu",
      "meaning": "among the limbs",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "protam",
      "meaning": "strung",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "veda",
      "meaning": "knows",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aṅgī",
      "meaning": "possessed of limbs",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aṅgena",
      "meaning": "by a limb",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vihūrchati",
      "meaning": "is deprived",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sarvam",
      "meaning": "full",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āyuḥ",
      "meaning": "life",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eti",
      "meaning": "attains",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jyok",
      "meaning": "for a long time",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jīvati",
      "meaning": "lives",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mahān",
      "meaning": "great",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prajayā",
      "meaning": "by offspring",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "paśubhiḥ",
      "meaning": "by animals",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mahān",
      "meaning": "great",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kīrtyā",
      "meaning": "by fame",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saṃvatsaram",
      "meaning": "for a year",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "majjñaḥ",
      "meaning": "marrow",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na aśnīyāt",
      "meaning": "should not eat",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vratam",
      "meaning": "vow",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "majjñaḥ",
      "meaning": "marrow",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na aśnīyāt",
      "meaning": "should not eat",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti vā",
      "meaning": "or so it is said",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "जो इस प्रकार यज्ञायज्ञीय साम को अंगों में पिरोए हुए जानता है, वह अंगी होता है, किसी अंग से वंचित नहीं होता, पूरी आयु पाता है, दीर्घकाल तक जीता है, संतति से महान् होता है, पशुओं से महान् होता है, कीर्ति से महान् होता है। एक वर्ष तक मज्जा न खाए — यह व्रत है; या कहते हैं कि मज्जा न खाए।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "இவ்வாறு அங்கங்களில் கோக்கப்பட்ட யஜ்ஞாயஜ்ஞீய சாமத்தை அறிபவன் முழு அங்கங்களுடையவனாகிறான்; எந்த அங்கத்தாலும் குறைபடுவதில்லை; முழு ஆயுளை அடைகிறான்; நீண்ட காலம் வாழ்கிறான்; மக்கட்செல்வத்தாலும் கீர்த்தியாலும் பெரியவனாகிறான். ஒரு வருடம் மஜ்ஜையை உண்ணக் கூடாது — இதுவே விரதம்; அல்லது மஜ்ஜையை உண்ணக் கூடாது என்றும் கூறப்படுகிறது.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ఇలా అంగాలలో గుచ్చబడిన యజ్ఞాయజ్ఞీయ సామాన్ని తెలిసినవాడు అంగసంపూర్ణుడవుతాడు, ఏ అంగంతోనూ లోపం పొందడు, పూర్ణాయుష్షు పొందుతాడు, దీర్ఘకాలం జీవిస్తాడు, సంతానంతో, కీర్తితో గొప్పవాడవుతాడు. ఒక సంవత్సరం మజ్జ తినకూడదు — ఇదే వ్రతం; లేదా మజ్జ తినకూడదు అని అంటారు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಹೀಗೆ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಜ್ಞಾಯಜ್ಞೀಯ ಸಾಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಸಂಪೂರ್ಣಾಂಗನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಯಾವ ಅಂಗದಿಂದಲೂ ಕುಂದುವುದಿಲ್ಲ, ಪೂರ್ಣಾಯುಷ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ, ಸಂತತಿ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಮಹಾನ್ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ವರ್ಷ ಮಜ್ಜೆಯನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು — ಇದು ವ್ರತ; ಅಥವಾ ಮಜ್ಜೆಯನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ഇങ്ങനെ അംഗങ്ങളിൽ കോർക്കപ്പെട്ട യജ്ഞായജ്ഞീയ സാമത്തെ അറിയുന്നവൻ അംഗസമ്പൂർണനാകുന്നു, ഒരു അംഗത്താലും കുറവുള്ളവനാകുന്നില്ല, പൂർണായുസ്സ് നേടുന്നു, ദീർഘകാലം ജീവിക്കുന്നു, സന്തതിയാലും കീർത്തിയാലും മഹാനാകുന്നു. ഒരു വർഷം മജ്ജ തിന്നരുത് — ഇതാണ് വ്രതം; അല്ലെങ്കിൽ മജ്ജ തിന്നരുത് എന്നു പറയുന്നു.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "এইভাবে অঙ্গগুলিতে গাঁথা যজ্ঞায়জ্ঞীয় সাম যিনি জানেন, তিনি অঙ্গসম্পূর্ণ হন, কোনো অঙ্গে ক্ষতিগ্রস্ত হন না, পূর্ণ আয়ু লাভ করেন, দীর্ঘকাল বাঁচেন, সন্তান ও কীর্তিতে মহান হন। এক বছর মজ্জা খাবে না — এটাই ব্রত; অথবা মজ্জা খাবে না, এরূপ বলা হয়।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "अशा प्रकारे अवयवांमध्ये गुंफलेले यज्ञायज्ञीय साम जो जाणतो, तो अंगी होतो, कोणत्याही अवयवाने उणा होत नाही, पूर्ण आयुष्य मिळवतो, दीर्घकाल जगतो, संतती आणि कीर्तीने महान होतो. एक वर्ष मज्जा खाऊ नये — हे व्रत आहे; किंवा मज्जा खाऊ नये असे म्हटले आहे.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "આ રીતે અંગોમાં પરોવાયેલા યજ્ઞાયજ્ઞીય સામને જે જાણે છે, તે અંગી થાય છે, કોઈ અંગથી વંચિત થતો નથી, પૂર્ણ આયુષ્ય પામે છે, લાંબા સમય સુધી જીવે છે, સંતાન અને કીર્તિથી મહાન થાય છે. એક વર્ષ સુધી મજ્જા ન ખાવી — આ વ્રત છે; અથવા મજ્જા ન ખાવી એમ કહેવાય છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਏ ਹੋਏ ਯਜ੍ਞਾਯਜ੍ਞੀਯ ਸਾਮ ਨੂੰ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਜੀਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਮਿੱਝ ਨਾ ਖਾਵੇ — ਇਹ ਵਰਤ ਹੈ; ਜਾਂ ਮਿੱਝ ਨਾ ਖਾਵੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଏହିପରି ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁନ୍ଥା ଯାଇଥିବା ଯଜ୍ଞାୟଜ୍ଞୀୟ ସାମକୁ ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ହୁଏ, କୌଣସି ଅଙ୍ଗରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁ ପାଏ, ଦୀର୍ଘକାଳ ବଞ୍ଚେ, ସନ୍ତାନ ଓ କୀର୍ତ୍ତିରେ ମହାନ ହୁଏ। ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ମଜ୍ଜା ଖାଇବ ନାହିଁ — ଏହା ବ୍ରତ; କିମ୍ବା ମଜ୍ଜା ଖାଇବ ନାହିଁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "جو اس طرح اعضا میں پروئے ہوئے یجناینجنیہ ساما کو جانتا ہے، وہ اعضا والا ہوتا ہے، کسی عضو سے محروم نہیں ہوتا، پوری عمر پاتا ہے، طویل عرصے تک جیتا ہے، اولاد اور شہرت سے عظیم ہوتا ہے۔ ایک سال گودا نہ کھائے — یہی برت ہے؛ یا کہا گیا ہے کہ گودا نہ کھائے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Whoever knows the Yajñāyajñīya sāman in this way, strung through the limbs, becomes whole in his limbs, is not deprived of any limb, attains the full span of life, lives long, and becomes great through offspring and fame. For one year one should not eat marrow; that is the vow. Or it is said: one should not eat marrow.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Quien conoce así el sāman Yajñāyajñīya, ensartado en los miembros, se vuelve completo en sus miembros, no se ve privado de ningún miembro, alcanza la vida completa, vive largo tiempo y se hace grande por la descendencia y la fama. Durante un año no se debe comer médula; ese es el voto. O se dice: no se debe comer médula.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Celui qui connaît ainsi le sāman Yajñāyajñīya, enfilé dans les membres, devient entier dans ses membres, n'est privé d'aucun membre, atteint la vie complète, vit longtemps et devient grand par la descendance et la renommée. Pendant un an il ne doit pas manger la moelle ; tel est le vœu. Ou bien l'on dit : il ne doit pas manger la moelle.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Wer das sāman Yajñāyajñīya so kennt, das in die Glieder eingereiht ist, wird an seinen Gliedern vollständig, wird keines Gliedes beraubt, erreicht die volle Lebensspanne, lebt lange und wird groß durch Nachkommen und Ruhm. Ein Jahr lang soll man kein Mark essen; das ist das Gelübde. Oder man sagt: Man soll kein Mark essen.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Quem conhece assim o sāman Yajñāyajñīya, enfiado nos membros, torna-se completo em seus membros, não é privado de nenhum membro, alcança a vida plena, vive por muito tempo e torna-se grande pela descendência e pela fama. Durante um ano não se deve comer a medula; esse é o voto. Ou diz-se: não se deve comer a medula.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Тот, кто так знает саман Яджняяджнийя, нанизанный на члены тела, становится целым в своих членах, не лишается ни одного члена, достигает полного срока жизни, живёт долго и становится велик потомством и славой. В течение года не следует есть костный мозг; таков обет. Или говорится: не следует есть костный мозг.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "若人如此知晓贯穿于诸肢体之中的耶若耶若尼耶（Yajñāyajñīya）娑摩，便成为肢体完备之人，不因任何肢体而有所缺损，享尽寿命，长久生存，因子嗣与名声而伟大。一年之中不可食用骨髓——这便是誓戒；或者说，不可食用骨髓。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "このように四肢に貫かれたヤジュニャーヤジュニーヤのサーマを知る者は、四肢の完全な者となり、いずれの肢体も欠けることなく、寿命を全うし、長く生き、子孫と名声によって偉大となる。一年間、骨髄を食べてはならない。それが誓戒である。あるいは、骨髄を食べてはならないと言われる。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "من يعرف ساما «ياجنياياجنيّا» على هذا النحو، المنظوم في الأعضاء، يصبح كامل الأعضاء، لا يُحرم من أي عضو، ويبلغ العمر كاملا، ويعيش زمنا طويلا، ويعظم بالنسل والشهرة. ولا يأكل النخاع سنة؛ فهذا هو النذر. أو يُقال: لا يأكل النخاع.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Barangsiapa mengetahui sāman Yajñāyajñīya yang terangkai pada anggota tubuh demikian, menjadi utuh anggota tubuhnya, tidak kehilangan satu anggota pun, mencapai usia penuh, hidup lama, dan menjadi besar karena keturunan dan kemasyhuran. Selama setahun hendaknya tidak makan sumsum; itulah sumpahnya. Atau dikatakan: hendaknya tidak makan sumsum.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "ผู้ใดรู้ยัชญายัชญียสามเวทในลักษณะนี้ ซึ่งร้อยอยู่ตามอวัยวะ ผู้นั้นย่อมมีอวัยวะครบถ้วน ไม่สูญเสียอวัยวะใด ได้อายุเต็มร้อย มีชีวิตยืนยาว ยิ่งใหญ่ด้วยบุตรหลาน สัตว์เลี้ยง และเกียรติยศ เป็นเวลาหนึ่งปีไม่ควรกินไขกระดูก นั่นคือวัตร หรือกล่าวว่า ไม่ควรกินไขกระดูก",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः २” (revision 311182)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%9B%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%A8&oldid=311182"
  },
  "topics": [
    "sacrifice",
    "sāma",
    "body",
    "long-life",
    "vow"
  ],
  "citation": "Chāndogya Upaniṣad 2.19.2. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.2.19.2/"
}