{
  "id": "upanishads/chandogya.4.3.6",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.4.3.6/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "chandogya.4.3.6",
  "speaker": "Chāndogya Upaniṣad · Śaunaka's reply to the brahmacārin",
  "sanskrit": {
    "text": "स होवाच महात्मनश्चतुरो देव एकः कः स जगार भुवनस्य गोपास्तं कापेय नाभिपश्यन्ति मर्त्या अभिप्रतारिन्बहुधा वसन्तं यस्मै वा एतदन्नं दत्तमिति ॥ ४.३.६ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "sa hovāca mahātmanaścaturo deva ekaḥ kaḥ sa jagāra bhuvanasya gopāstaṃ kāpeya nābhipaśyanti martyā abhipratārinbahudhā vasantaṃ yasmai vā etadannaṃ dattamiti || 4.3.6 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha uvāca",
      "meaning": "said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mahātmanaḥ",
      "meaning": "of the great self",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "caturaḥ",
      "meaning": "four",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "devaḥ",
      "meaning": "god",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ekaḥ",
      "meaning": "one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jagāra",
      "meaning": "swallowed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhuvanasya",
      "meaning": "of the world",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gopāḥ",
      "meaning": "protector",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tam",
      "meaning": "him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kāpeya",
      "meaning": "O Kāpeya",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abhipaśyanti",
      "meaning": "see",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "martyāḥ",
      "meaning": "mortals",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abhipratārin",
      "meaning": "O Abhipratārin",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bahudhā",
      "meaning": "in many ways",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vasantam",
      "meaning": "dwelling",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yasmai",
      "meaning": "to whom",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vā",
      "meaning": "or",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "annam",
      "meaning": "food",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dattam",
      "meaning": "is given",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "उसने कहा: \"महान आत्मा (देव) के चार हैं, पर वह एक ही देव है। वह कौन है जो संसार का रक्षक होकर इसे निगल जाता है? हे कापेय, हे अभिप्रतारी, मर्त्य मनुष्य उसे नहीं देखते, जो अनेक प्रकार से निवास करता है। जिसे यह अन्न दिया गया है (वह उसे देखता है)।\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "அவன் கூறினான்: \"மகாத்மாவிற்கு நான்கு; ஆயினும் தேவன் ஒருவனே. உலகின் காவலனாகிய அவன் யார், அதை விழுங்கியவன்? காபேயா, அபிப்ரதாரியே, மரணமுள்ள மனிதர்கள் பல வகையில் வசிக்கும் அவனைக் காண்பதில்லை. இந்த உணவு யாருக்குக் கொடுக்கப்பட்டதோ (அவன் அவனைக் காண்பான்).\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "అతడు ఇలా అన్నాడు: \"మహాత్ముని నాలుగు రూపాలు; అయినా దేవుడు ఒక్కడే. లోకానికి రక్షకుడై దాన్ని మ్రింగిన ఆ వాడు ఎవడు? ఓ కాపేయా, ఓ అభిప్రతారీ, మర్త్యులు అనేక రూపాలలో నివసించే అతడిని చూడరు. ఈ అన్నం ఎవరికి ఇవ్వబడిందో వాడు (అతడిని చూస్తాడు).\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಅವನು ಹೇಳಿದನು: \"ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು; ಆದರೂ ದೇವನು ಒಬ್ಬನೇ. ಲೋಕದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಅದನ್ನು ನುಂಗಿದವನು ಯಾರು? ಓ ಕಾಪೇಯ, ಓ ಅಭಿಪ್ರತಾರಿ, ಮರ್ತ್ಯರು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅವನನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅನ್ನವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆಯೋ (ಅವನು ಅವನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ).\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "അവൻ പറഞ്ഞു: \"മഹാത്മാവിന് നാല്; എങ്കിലും ദേവൻ ഒരുവൻ മാത്രം. ലോകത്തിന്റെ രക്ഷകനായി അതിനെ വിഴുങ്ങിയവൻ ആരാണ്? ഓ കാപേയാ, ഓ അഭിപ്രതാരിയേ, മർത്യർ പലവിധത്തിൽ വസിക്കുന്ന അവനെ കാണുന്നില്ല. ഈ അന്നം ആർക്കു നൽകപ്പെട്ടുവോ (അവൻ അവനെ കാണും).\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "তিনি বললেন: \"মহাত্মার চারটি; তবু দেবতা একজন। বিশ্বের রক্ষক হয়ে যিনি তা গ্রাস করেন, তিনি কে? হে কাপেয়, হে অভিপ্রতারী, মর্ত্যরা বহুভাবে বাসকারী তাঁকে দেখে না। যাকে এই অন্ন দেওয়া হয় (সে তাঁকে দেখে)।\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "तो म्हणाला: \"महात्म्याला चार; तरी देव एकच. जगाचा रक्षक होऊन जो तो गिळतो, तो कोण? हे कापेया, हे अभिप्रतारी, मर्त्य मानव अनेक प्रकारांनी वसणाऱ्या त्याला पाहत नाहीत. ज्याला हे अन्न दिले जाते (तो त्याला पाहतो).\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "તેણે કહ્યું: \"મહાત્માના ચાર છે; છતાં દેવ એક જ છે. જગતનો રક્ષક બનીને જે તેને ગળી જાય છે, તે કોણ? હે કાપેય, હે અભિપ્રતારી, મર્ત્યો અનેક રીતે વસતા તેને જોતા નથી. જેને આ અન્ન અપાયું છે (તે તેને જુએ છે).\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: \"ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਚਾਰ ਹਨ; ਫਿਰ ਵੀ ਦੇਵ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ। ਜਗਤ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਬਣ ਕੇ ਜਿਹੜਾ ਇਸਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਹੇ ਕਾਪੇਯ, ਹੇ ਅਭਿਪ੍ਰਤਾਰੀ, ਮਰਨਹਾਰ ਮਨੁੱਖ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਜਿਸਨੂੰ ਇਹ ਅੰਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ (ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ)।\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ସେ କହିଲେ: \"ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଚାରୋଟି; ତଥାପି ଦେବ ଜଣେ। ଜଗତର ରକ୍ଷକ ହୋଇ ଯେ ତାହାକୁ ଗିଳି ଦିଏ, ସେ କିଏ? ହେ କାପେୟ, ହେ ଅଭିପ୍ରତାରୀ, ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାରରେ ବସୁଥିବା ତାହାକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ଯାହାକୁ ଏ ଅନ୍ନ ଦିଆଯାଇଛି (ସେ ତାହାକୁ ଦେଖେ)।\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اس نے کہا: \"مہاتما کے چار ہیں؛ پھر بھی دیوتا ایک ہی ہے۔ دنیا کا محافظ بن کر جو اسے نگل جاتا ہے، وہ کون ہے؟ اے کاپیہ، اے ابھی پرتاری، فانی انسان اسے نہیں دیکھتے جو کئی طرح سے بستا ہے۔ جسے یہ کھانا دیا گیا (وہ اسے دیکھتا ہے)۔\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "He said: \"Of the great self there are four, yet the god is one. Who is that who, as protector of the world, has swallowed it? O Kāpeya, O Abhipratārin, mortals do not see him, though he dwells in many forms. (He is seen by one to whom this food is given.)\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Él dijo: \"Del gran sí mismo hay cuatro, pero el dios es uno. ¿Quién es aquel que, como guardián del mundo, lo ha devorado? Oh Kāpeya, oh Abhipratārin, los mortales no lo ven, aunque habita de muchas maneras. (Lo ve aquel a quien se le da esta comida.)\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Il dit : « Du grand soi il y a quatre, pourtant le dieu est un. Qui est celui qui, gardien du monde, l'a englouti ? Ô Kāpeya, ô Abhipratārin, les mortels ne le voient pas, lui qui demeure de multiples façons. (Le voit celui à qui cette nourriture est donnée.) »",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Er sprach: „Vom großen Selbst gibt es vier, doch der Gott ist einer. Wer ist jener, der als Hüter der Welt sie verschlungen hat? O Kāpeya, o Abhipratārin, die Sterblichen sehen ihn nicht, der auf vielfache Weise wohnt. (Ihn sieht, wem diese Speise gegeben wird.)“",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Ele disse: \"Do grande eu há quatro, mas o deus é um. Quem é aquele que, como guardião do mundo, o devorou? Ó Kāpeya, ó Abhipratārin, os mortais não o veem, ele que habita de muitas maneiras. (Vê-o aquele a quem este alimento é dado.)\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Он сказал: «У великого Я четыре [формы], но бог один. Кто тот, кто, будучи стражем мира, поглотил его? О Капея, о Абхипратарин, смертные не видят его, пребывающего многообразно. (Видит его тот, кому дана эта пища.)»",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "他说：“大我有四，而神只有一位。那位作为世界守护者而吞食它的，是谁？迦毗耶啊，阿毗普拉塔林啊，凡人看不见他，他以多种方式安住。（被给予此食之人能看见他。）”",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "彼は言った。「大いなる我には四つがあるが、神は一つである。世界の守護者として、それを呑み込んだ者は誰か。カーペーヤよ、アビプラターリンよ、死すべき人々は、様々な形で住まう彼を見ない。（この食物を与えられた者が彼を見る。）」",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "فقال: «للذات العظيمة أربعة، ومع ذلك فالإله واحد. فمن ذلك الذي، بوصفه حارس العالم، ابتلعه؟ يا كابيا، يا أبهيبراتاربن، لا يراه الفانون، وهو يسكن على أنحاء شتى. (يراه من يُقدَّم إليه هذا الطعام.)»",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Ia berkata: \"Dari diri yang agung ada empat, namun dewa itu satu. Siapakah dia yang sebagai penjaga dunia telah menelannya? Wahai Kāpeya, wahai Abhipratārin, manusia fana tidak melihatnya, yang berdiam dengan banyak cara. (Yang melihatnya adalah orang yang kepadanya makanan ini diberikan.)\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "เขากล่าวว่า \"แห่งอาตมันผู้ยิ่งใหญ่นั้นมีสี่ แต่พระเจ้าองค์เดียว ผู้ใดกันที่เป็นผู้คุ้มครองโลก และได้กลืนกินมันไป ดูก่อนกาเปยะ ดูก่อนอภิประตาริน มนุษย์ไม่เห็นพระองค์ ทั้งที่ประทับอยู่ในรูปแบบมากมาย (พระองค์ถูกเห็นโดยผู้ที่ได้รับอาหารนี้)\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः ४” (revision 334286)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%9B%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AA&oldid=334286"
  },
  "topics": [
    "brahman",
    "death",
    "god",
    "hidden-reality"
  ],
  "citation": "Chāndogya Upaniṣad 4.3.6. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.4.3.6/"
}