{
  "id": "upanishads/chandogya.5.2.4",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.5.2.4/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "chandogya.5.2.4",
  "speaker": "Chāndogya Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "अथ यदि महज्जिगमिषेदमावास्यायां दीक्षित्वा पौर्णमास्याँ रात्रौ सर्वौषधस्य मन्थं दधिमधुनोरुपमथ्य ज्येष्ठा श्रेष्ठाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत् ॥ ५.२.४ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "atha yadi mahajjigamiṣedamāvāsyāyāṃ dīkṣitvā paurṇamāsyām̐ rātrau sarvauṣadhasya manthaṃ dadhimadhunorupamathya jyeṣṭhā śreṣṭhāya svāhetyagnāvājyasya hutvā manthe sampātamavanayet || 5.2.4 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "atha",
      "meaning": "now",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yadi",
      "meaning": "if",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mahat",
      "meaning": "great",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jigamiṣet",
      "meaning": "one desires to attain",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "amāvāsyāyām",
      "meaning": "on the new moon day",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dīkṣitvā",
      "meaning": "having undergone initiation",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "paurṇamāsyām",
      "meaning": "on the full moon day",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "rātrau",
      "meaning": "at night",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sarvauṣadhasya",
      "meaning": "of all herbs",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "manthaṃ",
      "meaning": "a mixture",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dadhi-madhunoḥ",
      "meaning": "of curds and honey",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upamathya",
      "meaning": "having churned",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jyeṣṭhā",
      "meaning": "the eldest",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śreṣṭhāya",
      "meaning": "to the best",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "svāhā",
      "meaning": "svāhā",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "agnau",
      "meaning": "into the fire",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ājyasya",
      "meaning": "of clarified butter",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hutvā",
      "meaning": "having offered",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "manthe",
      "meaning": "into the mixture",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sampātam",
      "meaning": "the drippings",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "avanayet",
      "meaning": "one should pour",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "अब यदि कोई बड़ी प्राप्ति की इच्छा करे, तो अमावस्या को दीक्षा लेकर पूर्णिमा की रात सभी औषधियों का मंथ, दही और मधु मिलाकर मथे; 'ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय स्वाहा' कहकर अग्नि में घी की आहुति देकर मंथ में सम्पात (टपका हुआ घी) डाले।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "இப்போது பெரிய பயனை விரும்புபவன் அமாவாசையில் தீட்சை பெற்று, பௌர்ணமி இரவில் அனைத்து மூலிகைகளின் கலவையை தயிரும் தேனும் சேர்த்து கடைந்து, 'மூத்தவனுக்கும் சிறந்தவனுக்கும் ஸ்வாஹா' என்று சொல்லி நெருப்பில் நெய்யைப் படைத்து, கலவையில் சொட்டு நெய்யை விட வேண்டும்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ఇప్పుడు గొప్పదాన్ని పొందాలనుకునేవాడు అమావాస్యనాడు దీక్ష తీసుకుని, పౌర్ణమి రాత్రి సర్వౌషధుల మంథాన్ని పెరుగు తేనెలతో కలిపి మథించాలి; 'జ్యేష్ఠునికి శ్రేష్ఠునికి స్వాహా' అని అగ్నిలో నేయి ఆహుతి ఇచ్చి మంథంలో సంపాతాన్ని వేయాలి.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಈಗ ದೊಡ್ಡದನ್ನು ಪಡೆಯಬಯಸುವವನು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಹುಣ್ಣಿಮೆ ರಾತ್ರಿ ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳ ಮಂಥವನ್ನು ಮೊಸರು ಜೇನಿನೊಂದಿಗೆ ಕಡೆಯಬೇಕು; 'ಜ್ಯೇಷ್ಠನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ' ಎಂದು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಮಂಥದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾತವನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ഇനി വലിയതു നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അമാവാസിയിൽ ദീക്ഷ സ്വീകരിച്ച് പൗർണമി രാത്രിയിൽ സർവൗഷധങ്ങളുടെ മന്ഥം തൈരും തേനും ചേർത്ത് കടയണം; 'ജ്യേഷ്ഠനും ശ്രേഷ്ഠനും സ്വാഹാ' എന്ന് പറഞ്ഞ് അഗ്നിയിൽ നെയ്യ് ഹോമിച്ച് മന്ഥത്തിൽ സമ്പാതം ഒഴിക്കണം.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "এখন যে মহৎ কিছু পেতে চায়, সে অমাবস্যায় দীক্ষা নিয়ে পূর্ণিমার রাতে সকল ওষধির মন্থ দধি ও মধু মিশিয়ে মন্থন করবে; 'জ্যেষ্ঠের জন্য শ্রেষ্ঠের জন্য স্বাহা' বলে অগ্নিতে ঘি আহুতি দিয়ে মন্থে সম্পাত ঢালবে।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "आता जो महान मिळवू इच्छितो त्याने अमावास्येला दीक्षा घेऊन पौर्णिमेच्या रात्री सर्व औषधींचे मंथ दही आणि मध मिसळून घुसळावे; 'ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय स्वाहा' म्हणत अग्नीत तुपाची आहुती देऊन मंथात सम्पात सोडावा.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "હવે જે મોટું મેળવવા ઇચ્છે તેણે અમાવાસ્યાએ દીક્ષા લઈ પૂર્ણિમાની રાતે સર્વ ઔષધિનું મંથ દહીં અને મધ સાથે મેળવી મથવું; 'જ્યેષ્ઠને શ્રેષ્ઠને સ્વાહા' કહી અગ્નિમાં ઘીની આહુતિ આપી મંથમાં સંપાત નાખવું.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਹੁਣ ਜੋ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੀਕਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਮੰਥ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਰਿੜਕੇ; 'ਜੇਠੇ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲਈ ਸਵਾਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ ਮੰਥ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਤ ਪਾਵੇ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ବର୍ତ୍ତମାନ ଯିଏ ମହତ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଦୀକ୍ଷା ନେଇ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ ସବୁ ଔଷଧିର ମନ୍ଥ ଦହି ଓ ମହୁ ସହିତ ମନ୍ଥନ କରିବ; 'ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାହା' କହି ଅଗ୍ନିରେ ଘିଅ ଆହୁତି ଦେଇ ମନ୍ଥରେ ସମ୍ପାତ ଢାଳିବ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اب جو بڑی چیز حاصل کرنا چاہے اسے امavasya کو دیکشا لے کر پورنماشی کی رات تمام جڑی بوٹیوں کا منتھ دہی اور شہد کے ساتھ بلونا چاہیے؛ 'جیٹھ کے لیے، شریشٹھ کے لیے، سواہا' کہہ کر آگ میں گھی کی آہوتی دے کر منتھ میں سمپات ڈالے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Now, if one desires something great, having undergone initiation on the new moon day, on the full moon night one should churn a mixture of all herbs together with curds and honey, and, saying 'svāhā to the eldest, to the best,' offer clarified butter into the fire and pour the drippings (sampāta) into the mixture.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Ahora bien, si alguien desea algo grande, tras iniciarse en el día de luna nueva, en la noche de luna llena debe batir una mezcla de todas las hierbas con cuajada y miel, y, diciendo 'svāhā al mayor, al mejor', ofrecer mantequilla clarificada al fuego y verter el goteo (sampāta) en la mezcla.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Or, si quelqu'un désire grandement, ayant reçu l'initiation le jour de la nouvelle lune, la nuit de la pleine lune il doit battre un mélange de toutes les herbes avec du lait caillé et du miel, et, disant « svāhā au premier, au meilleur », offrir du beurre clarifié au feu et verser les gouttes (sampāta) dans le mélange.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Wenn jemand etwas Großes begehrt, soll er am Neumondtag die Weihe empfangen und in der Vollmondnacht eine Mischung aus allen Kräutern mit Quark und Honig rühren; mit den Worten „svāhā dem Ältesten, dem Besten“ soll er geklärte Butter ins Feuer opfern und das Tropfende (sampāta) in die Mischung gießen.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Agora, se alguém deseja algo grande, tendo recebido a iniciação no dia da lua nova, na noite de lua cheia deve bater uma mistura de todas as ervas com coalhada e mel, e, dizendo 'svāhā ao mais velho, ao melhor', oferecer manteiga clarificada ao fogo e verter o escorrido (sampāta) na mistura.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Если же кто-то желает чего-то великого, то, получив посвящение в день новолуния, в ночь полнолуния он должен взбить смесь всех трав с творогом и мёдом и, произнося «свāhā старшему, лучшему», принести топлёное масло в огонь и вылить каплю (сампата) в смесь.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "若有人欲求大事，则在新月日受戒，满月之夜，将所有草药与凝乳和蜂蜜混合搅拌，说「向长者、向最胜者献上斯瓦哈」，向火中献澄清黄油，并将滴落之物（sampāta）倒入搅拌物中。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "さて、大いなるものを望む者は、新月の日に入信式を受け、満月の夜に全ての薬草の混合物を凝乳と蜂蜜とともに攪拌し、「長子に、最上の者に、スヴァーハー」と言って澄ましバターを火に供え、滴り落ちたもの（サンパータ）を混合物に注ぐべきである。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "أما من يرغب في أمر عظيم، فعليه أن يتطهر بالدِّيكشا في يوم الهلال الجديد، وفي ليلة البدر يخلط مزيج جميع الأعشاب مع اللبن الرائب والعسل ويخضُّه، ويقول «سواهاء للأكبر وللأفضل»، ويقدّم السمن المصفّى في النار، ويسكب المتقطّر (سمبات) في المزيج.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Sekarang, jika seseorang menginginkan sesuatu yang besar, setelah menjalani inisiasi pada hari bulan baru, pada malam bulan purnama ia harus mengaduk campuran semua tumbuhan obat dengan dadih dan madu, dan sambil berkata 'svāhā kepada yang tertua, kepada yang terbaik', mempersembahkan mentega jernih ke dalam api dan menuangkan tetesan (sampāta) ke dalam campuran itu.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "อนึ่ง หากผู้ใดปรารถนาสิ่งยิ่งใหญ่ ให้เขาทำพิธีทีกษา (ทีกษิต) ในวันอมาวาสยา แล้วในราตรีวันเพ็ญ ให้กวนยาสมุนไพรทั้งปวงรวมกับนมส้มและน้ำผึ้ง และกล่าวว่า ‘สวาหา แด่ผู้เป็นใหญ่ที่สุด แด่ผู้ประเสริฐที่สุด’ แล้วบูชาเนยใสลงในไฟ และให้หยดของเหลวที่หยดจากการบูชา (สัมปาตะ) ลงในส่วนผสมนั้น",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः ५” (revision 223617)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%9B%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AB&oldid=223617"
  },
  "topics": [
    "rite",
    "sacrifice",
    "prosperity"
  ],
  "citation": "Chāndogya Upaniṣad 5.2.4. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.5.2.4/"
}