{
  "id": "upanishads/chandogya.6.1.6",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.6.1.6/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "chandogya.6.1.6",
  "speaker": "Chāndogya Upaniṣad · Uddālaka Āruṇi to Śvetaketu",
  "sanskrit": {
    "text": "यथा सोम्यिकेन नखनिकृन्तनेन सर्वं कार्ष्णायसं विज्ञातँ स्याद्वाचारम्भणं विकारो नामधेयं कृष्णायसमित्येव सत्यमेवँसोम्य स आदेशो भवतीति ॥ ६.१.६ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "yathā somyikena nakhanikṛntanena sarvaṃ kārṣṇāyasaṃ vijñātam̐ syādvācārambhaṇaṃ vikāro nāmadheyaṃ kṛṣṇāyasamityeva satyamevam̐somya sa ādeśo bhavatīti || 6.1.6 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "yathā",
      "meaning": "just as",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "somya",
      "meaning": "gentle one (dear son)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ekena",
      "meaning": "by one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nakha-nikṛntanena",
      "meaning": "by a nail-cutter",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sarvam",
      "meaning": "all",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kārṣṇāyasam",
      "meaning": "made of black iron",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vijñātam",
      "meaning": "known",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "syāt",
      "meaning": "would be",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vāc-ārambhaṇam",
      "meaning": "a name originating in speech",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vikāraḥ",
      "meaning": "a modification",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nāma-dheyam",
      "meaning": "a mere name",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kṛṣṇāyasam",
      "meaning": "black iron",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "only",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "satyam",
      "meaning": "the reality",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evam",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "somya",
      "meaning": "dear one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ādeśaḥ",
      "meaning": "instruction",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "is",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus (end of teaching)",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "हे सोम्य, जैसे नाखून काटने के एक औज़ार को जान लेने से काले लोहे से बनी सभी वस्तुएँ जान ली जाती हैं, क्योंकि वे केवल वाणी का आरम्भ हैं, विकार हैं, नाम मात्र हैं; सत्य तो केवल यही है कि वे काला लोहा ही हैं। हे सोम्य, यही शिक्षा है।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "அன்புள்ள மகனே, ஒரு நகவெட்டியை அறிந்தால் கரும்இரும்பால் ஆன அனைத்தும் அறியப்பட்டதாகிவிடும்; அவை வெறும் பேச்சின் தொடக்கம், மாற்றம், பெயர் மட்டுமே; உண்மை கருப்பு இரும்பே என்பதுதான். அன்புள்ள மகனே, இதுவே உபதேசம்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ప్రియ కుమారా, ఒక గోళ్ళు కత్తిరించే పరికరాన్ని తెలుసుకుంటే నల్ల ఇనుముతో చేసిన సమస్తమూ తెలిసినట్లే; అవి కేవలం మాట మొదలైనవి, మార్పులు, పేరు మాత్రమే; సత్యం నల్ల ఇనుమే అన్నదే. ప్రియ కుమారా, ఇదే ఉపదేశం.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಒಂದು ಉಗುರು ಕತ್ತರಿಸುವ ಸಾಧನವನ್ನು ತಿಳಿದರೆ ಕಪ್ಪು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿದಂತೆ; ಅವು ಕೇವಲ ಮಾತಿನ ಆರಂಭ, ವಿಕಾರ, ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ; ಸತ್ಯವು ಕಪ್ಪು ಕಬ್ಬಿಣವೇ ಎಂಬುದೇ. ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಇದೇ ಉಪದೇಶ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "പ്രിയ പുത്രാ, ഒരു നഖം മുറിക്കുന്ന ഉപകരണത്തെ അറിഞ്ഞാൽ കറുത്ത ഇരുമ്പിനാൽ നിർമ്മിതമായതെല്ലാം അറിഞ്ഞതായി; അവ വാക്കിൽ തുടങ്ങിയ, വികാരങ്ങളായ, പേർ മാത്രമുള്ളവയാണ്; സത്യം കറുത്ത ഇരുമ്പ് മാത്രമാണ്. പ്രിയ പുത്രാ, ഇതാണ് ഉപദേശം.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "হে সোম্য, যেমন একটি নখ কাটার যন্ত্র জানলে কালো লোহার তৈরি সবকিছুই জানা হয়; সেগুলি কেবল বাক্যের আরম্ভ, বিকার, নাম মাত্র; সত্য কেবল এই যে তা কালো লোহাই। হে সোম্য, এটাই উপদেশ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "हे सोम्या, जसे नखे कापण्याचे एक साधन जाणल्यास काळ्या लोखंडापासून बनलेले सर्व जाणले जाते; ते केवळ वाणीने प्रारंभलेले, विकार, नाममात्र आहेत; सत्य केवळ इतकेच की ते काळे लोखंड आहे. हे सोम्या, हाच उपदेश आहे.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "હે સોમ્ય, જેમ નખ કાપવાના એક સાધનને જાણવાથી કાળા લોખંડથી બનેલું સર્વ જાણી લેવાય છે; તે કેવળ વાણીનો આરંભ, વિકાર, નામમાત્ર છે; સત્ય એટલું જ કે તે કાળું લોખંડ છે. હે સોમ્ય, આ જ ઉપદેશ છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਹੇ ਸੋਮਯ, ਜਿਵੇਂ ਨਹੁੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸੰਦ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਣ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਕੇਵਲ ਬੋਲ ਦਾ ਆਰੰਭ, ਵਿਕਾਰ, ਨਾਮ ਮਾਤਰ ਹਨ; ਸੱਚ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਲਾ ਲੋਹਾ ਹੀ ਹਨ। ਹੇ ਸੋਮਯ, ਇਹੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ହେ ସୋମ୍ୟ, ଯେପରି ନଖ କାଟିବା ଯନ୍ତ୍ରଟିକୁ ଜାଣିଲେ କଳା ଲୁହାରେ ନିର୍ମିତ ସବୁ ଜଣାଯାଏ; ସେସବୁ କେବଳ ବାକ୍ୟରୁ ଆରମ୍ଭ, ବିକାର, ନାମମାତ୍ର; ସତ୍ୟ କେବଳ ଏହା ଯେ ତାହା କଳା ଲୁହା। ହେ ସୋମ୍ୟ, ଏହା ହିଁ ଉପଦେଶ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اے سومیہ! جیسے ناخن کاٹنے کے ایک آلے کو جان لینے سے کالے لوہے سے بنی ہر چیز جان لی جاتی ہے، کیونکہ وہ محض کلام سے شروع ہونے والی، تبدیلی اور محض نام ہیں؛ سچ صرف یہ ہے کہ وہ کالا لوہا ہی ہے۔ اے سومیہ! یہی تعلیم ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Dear one, just as by knowing one nail-cutter one knows everything made of black iron, since modifications are only a beginning in speech, a name, while the truth is only that it is black iron. Dear one, this is the teaching.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Querido, así como al conocer una sola cortaúñas se conoce todo lo hecho de hierro negro, pues las modificaciones son solo un comienzo en la palabra, un nombre; la verdad es solo que es hierro negro. Querido, esta es la enseñanza.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Cher enfant, comme en connaissant un seul coupe-ongles on connaît tout ce qui est fait de fer noir, car les transformations ne sont qu'un commencement dans la parole, un nom ; la vérité est seulement que c'est du fer noir. Cher enfant, tel est l'enseignement.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Lieber, wie man durch das Erkennen eines einzigen Nagelschneiders alles aus schwarzem Eisen Gemachte erkennt, denn die Veränderungen sind nur ein Anfang im Wort, ein Name; die Wahrheit ist nur, dass es schwarzes Eisen ist. Lieber, dies ist die Lehre.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Querido, assim como ao conhecer um único cortador de unhas se conhece tudo o que é feito de ferro negro, pois as modificações são apenas um começo na palavra, um nome; a verdade é apenas que é ferro negro. Querido, esta é a instrução.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Милый, как, познав один режущий ногти инструмент, познаёшь всё, сделанное из чёрного железа, ибо изменения — лишь начало в слове, имя; истина лишь в том, что это чёрное железо. Милый, таково это наставление.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "亲爱的，正如认识一把指甲剪，便认识了所有由黑铁做成的东西；这些变化只是言语的开端、名称；真实只是它们即是黑铁。亲爱的，这就是教诲。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "愛しい子よ、一つの爪切りを知れば、黒鉄で作られたすべてが知られるように。それらは言葉によって始まる変化、名前にすぎず、真実はただそれが黒鉄であるということだ。愛しい子よ、これが教えである。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "يا عزيزي، كما أنك إذا عرفت مقصّ أظافر واحدًا عرفت كل ما صُنع من الحديد الأسود، فالتحولات ليست إلا بداية في القول واسمًا، والحق أنه حديد أسود فقط. يا عزيزي، هذا هو التعليم.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Anakku, seperti dengan mengetahui satu gunting kuku, seseorang mengetahui segala sesuatu yang terbuat dari besi hitam, karena perubahan hanyalah awal dalam ucapan, sebuah nama; kebenarannya hanyalah bahwa itu besi hitam. Anakku, inilah ajarannya.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "ลูกรัก เปรียบเหมือนเมื่อรู้เพียงที่ตัดเล็บหนึ่งอัน ก็รู้ทุกสิ่งที่ทำจากเหล็กดำทั้งหมด เพราะสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปนั้นเป็นเพียงการเริ่มต้นด้วยถ้อยคำ เป็นเพียงชื่อเรียก ส่วนความจริงมีเพียงว่ามันคือเหล็กดำ ลูกรัก นี่คือคำสอนนั้น",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः ६” (revision 223618)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%9B%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AC&oldid=223618"
  },
  "topics": [
    "creation",
    "truth",
    "name-and-form",
    "teaching"
  ],
  "citation": "Chāndogya Upaniṣad 6.1.6. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.6.1.6/"
}