{
  "id": "upanishads/chandogya.7.1.5",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.7.1.5/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "chandogya.7.1.5",
  "speaker": "Chāndogya Upaniṣad · Sanatkumāra to Nārada",
  "sanskrit": {
    "text": "स यो नाम ब्रह्मेत्युपास्ते यावन्नाम्नो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो नाम ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो नाम्नो भूय इति नाम्नो वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ७.१.५ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "sa yo nāma brahmetyupāste yāvannāmno gataṃ tatrāsya yathākāmacāro bhavati yo nāma brahmetyupāste'sti bhagavo nāmno bhūya iti nāmno vāva bhūyo'stīti tanme bhagavānbravītviti || 7.1.5 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nāma",
      "meaning": "name",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "as brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upāste",
      "meaning": "meditates upon",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yāvat",
      "meaning": "as far as",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nāmnaḥ",
      "meaning": "of the name",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gatam",
      "meaning": "reach, range",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tatra",
      "meaning": "there",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asya",
      "meaning": "his",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yathā-kāma-cāraḥ",
      "meaning": "free movement at will",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nāma",
      "meaning": "name",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "as brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upāste",
      "meaning": "meditates upon",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asti",
      "meaning": "there is",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhagavaḥ",
      "meaning": "O revered one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nāmnaḥ",
      "meaning": "than the name",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhūyaḥ",
      "meaning": "more",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nāmnaḥ",
      "meaning": "than the name",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vāva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhūyaḥ",
      "meaning": "more",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asti",
      "meaning": "there is",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "me",
      "meaning": "to me",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhagavān",
      "meaning": "revered one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bravītu",
      "meaning": "may he tell",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "सनत्कुमार ने कहा: जो नाम को ब्रह्म मानकर उपासना करता है, वह जहाँ तक नाम की गति है वहाँ तक उसकी इच्छानुसार विचरण होता है। नारद ने कहा: हे भगवन्, क्या नाम से भी बढ़कर कुछ है? सनत्कुमार ने कहा: नाम से भी बढ़कर कुछ है, वह आप मुझे बताएँ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "சனத்குமாரர் கூறினார்: பெயரை பிரம்மமாக உபாசிப்பவனுக்கு, பெயரின் எல்லை வரை அவன் விரும்பியபடி சஞ்சரிக்கும் சுதந்திரம் உண்டு. நாரதர் கேட்டார்: ஐயனே, பெயரை விட மேலானது ஏதேனும் உண்டா? அவர் கூறினார்: பெயரை விட மேலானது உண்டு; அதை நீ கேட்கத் தகுந்தவன்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "సనత్కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: నామాన్ని బ్రహ్మంగా ఉపాసించేవాడు, నామం వ్యాపించిన చోటంతా తన ఇష్టం వచ్చినట్లు సంచరించగలడు. నారదుడు అడిగాడు: భగవన్, నామం కంటే మించినది ఏదైనా ఉందా? ఆయన చెప్పాడు: నామం కంటే మించినది ఉంది; దానిని నాకు తెలియజేయండి.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಸನತ್ಕುಮಾರ ಹೇಳಿದನು: ಹೆಸರನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ಉಪಾಸಿಸುವವನಿಗೆ, ಹೆಸರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯವರೆಗೆ ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ. ನಾರದ ಕೇಳಿದನು: ಭಗವನ್, ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದು ಯಾವುದಾದರೂ ಇದೆಯೇ? ಅವರು ಹೇಳಿದರು: ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದು ಇದೆ; ಅದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: നാമത്തെ ബ്രഹ്മമായി ഉപാസിക്കുന്നവന് നാമത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയോളം ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. നാരദൻ ചോദിച്ചു: ഭഗവാനേ, നാമത്തേക്കാൾ മേലെ വേറെ എന്തെങ്കിലുമുണ്ടോ? അവൻ പറഞ്ഞു: നാമത്തേക്കാൾ മേലെ ഉണ്ട്; അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതന്നാലും.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "সনৎকুমার বললেন: যে নামকে ব্রহ্ম বলে উপাসনা করে, নামের গতি যতদূর, ততদূর তার ইচ্ছামতো বিচরণের স্বাধীনতা হয়। নারদ বললেন: হে ভগবন্, নামের চেয়ে বড় কিছু আছে কি? তিনি বললেন: নামের চেয়েও বড় কিছু আছে; তা আমাকে বলুন।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "सनत्कुमार म्हणाले: जो नामाला ब्रह्म मानून उपासना करतो, त्याला नामाच्या व्याप्तीपर्यंत हवे तसे संचार करण्याचे स्वातंत्र्य मिळते. नारद म्हणाले: हे भगवन्, नामापेक्षा मोठे काही आहे का? ते म्हणाले: नामापेक्षा मोठे आहे; ते मला सांगावे.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "સનત્કુમારે કહ્યું: જે નામને બ્રહ્મ માનીને ઉપાસના કરે છે, તેને નામની વ્યાપ્તિ સુધી ઇચ્છા મુજબ વિચરવાની સ્વતંત્રતા મળે છે. નારદે પૂછ્યું: હે ભગવન્, નામથી પણ મોટું કંઈ છે? તેમણે કહ્યું: નામથી પણ મોટું છે; તે મને કહો.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਨਾਮ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਕੀ ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੀ ਕੁਝ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ: ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ସନତ୍‌କୁମାର କହିଲେ: ଯିଏ ନାମକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି ଉପାସନା କରେ, ନାମର ପରିସର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତା'ର ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଚରଣ ସ୍ୱାଧୀନତା ଥାଏ। ନାରଦ ପଚାରିଲେ: ହେ ଭଗବନ୍, ନାମଠାରୁ ବଡ଼ ଆଉ କିଛି ଅଛି କି? ସେ କହିଲେ: ନାମଠାରୁ ବଡ଼ ଅଛି; ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "سنتکمار نے کہا: جو نام کو برہم سمجھ کر عبادت کرتا ہے، اس کے لیے نام کی حد تک اس کی خواہش کے مطابق آزادانہ گھومنا ہوتا ہے۔ نارد نے پوچھا: اے بھگوان، کیا نام سے بڑھ کر بھی کچھ ہے؟ انہوں نے کہا: نام سے بڑھ کر ہے؛ وہ مجھے بتائیں۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Sanatkumāra said: One who meditates upon the name as brahman moves at will as far as the name reaches. Nārada said: Revered one, is there anything greater than the name? He said: There is something greater than the name; may the revered one tell me that.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Sanatkumāra dijo: Quien medita en el nombre como brahman se mueve a voluntad hasta donde alcanza el nombre. Nārada dijo: Venerable, ¿hay algo mayor que el nombre? Él dijo: Hay algo mayor que el nombre; que el venerable me lo diga.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Sanatkumāra dit : Celui qui médite le nom comme brahman se déplace à sa guise aussi loin que va le nom. Nārada dit : Vénérable, y a-t-il quelque chose de plus grand que le nom ? Il dit : Il y a plus grand que le nom ; que le vénérable me l'enseigne.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Sanatkumāra sprach: Wer den Namen als brahman verehrt, bewegt sich nach Belieben, soweit der Name reicht. Nārada sprach: Ehrwürdiger, gibt es etwas Größeres als den Namen? Er sprach: Es gibt Größeres als den Namen; möge der Ehrwürdige es mir sagen.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Sanatkumāra disse: Quem medita sobre o nome como brahman move-se à vontade até onde o nome alcança. Nārada disse: Venerável, há algo maior que o nome? Ele disse: Há algo maior que o nome; que o venerável me diga.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Санаткумара сказал: Тот, кто почитает имя как брахман, свободно перемещается настолько, насколько простирается имя. Нарада сказал: Почтенный, есть ли что-то большее имени? Он сказал: Есть большее, чем имя; пусть почтенный скажет мне это.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "萨那特昆玛罗说：以名称为梵而礼拜者，在名称所及之处，可随意往来。那罗陀说：尊者，名称之上是否还有更大的？他说：名称之上确有更大的；愿尊者告诉我。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "サナトクマーラは言った。名を梵として念想する者は、名の及ぶ限り、意のままに行き来する自由を得る。ナーラダは言った。尊き方よ、名より大いなるものはあるのですか。彼は言った。名より大いなるものはある。尊き方よ、どうかそれを私に告げてください。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "قال سنتكومارا: من يتأمل في الاسم بوصفه برهمان يتحرك بإرادته بقدر ما يبلغه الاسم. قال نارادا: أيها المبجل، هل هناك شيء أعظم من الاسم؟ قال: نعم، هناك ما هو أعظم من الاسم؛ فليخبرني المبجل به.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Sanatkumāra berkata: Orang yang merenungkan nama sebagai brahman bergerak sesuka hati sejauh jangkauan nama itu. Nārada berkata: Yang mulia, adakah sesuatu yang lebih besar daripada nama? Ia berkata: Ada yang lebih besar daripada nama; semoga yang mulia menjelaskannya kepadaku.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "สนัตกุมารกล่าวว่า ผู้ใดภาวนาถึงชื่อว่าเป็นพรหมัน ผู้นั้นย่อมไปได้ตามใจปรารถนาในขอบเขตที่ชื่อนั้นไปถึง นารทะกล่าวว่า ท่านผู้เจริญ ยังมีสิ่งใดยิ่งกว่าชื่ออีกหรือไม่ สนัตกุมารกล่าวว่า ยังมีสิ่งที่ยิ่งกว่าชื่อ ขอพระผู้เป็นเจ้าโปรดบอกสิ่งนั้นแก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः ७” (revision 223782)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%9B%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AD&oldid=223782"
  },
  "topics": [
    "name",
    "brahman",
    "meditation",
    "freedom"
  ],
  "citation": "Chāndogya Upaniṣad 7.1.5. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.7.1.5/"
}