{
  "id": "upanishads/chandogya.7.15.2",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.7.15.2/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "chandogya.7.15.2",
  "speaker": "Chāndogya Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "स यदि पितरं वा मातरं वा भ्रातरं वा स्वसारं वाचार्यं वा ब्राह्मणं वा किञ्चिद्भृशमिव प्रत्याह धिक्त्वास्त्वित्येवैनमाहुः पितृहा वै त्वमसि मातृहा वै त्वमसि भ्रातृहा वै त्वमसि स्वसृहा वै त्वमस्याचार्यहा वै त्वमसि ब्राह्मणहा वै त्वमसीति ॥ ७.१५.२ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "sa yadi pitaraṃ vā mātaraṃ vā bhrātaraṃ vā svasāraṃ vācāryaṃ vā brāhmaṇaṃ vā kiñcidbhṛśamiva pratyāha dhiktvāstvityevainamāhuḥ pitṛhā vai tvamasi mātṛhā vai tvamasi bhrātṛhā vai tvamasi svasṛhā vai tvamasyācāryahā vai tvamasi brāhmaṇahā vai tvamasīti || 7.15.2 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "sa",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yadi",
      "meaning": "if",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pitaram",
      "meaning": "father (acc.)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vā",
      "meaning": "or",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mātaram",
      "meaning": "mother (acc.)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vā",
      "meaning": "or",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhrātaram",
      "meaning": "brother (acc.)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vā",
      "meaning": "or",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "svasāram",
      "meaning": "sister (acc.)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vā",
      "meaning": "or",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ācāryam",
      "meaning": "teacher (acc.)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vā",
      "meaning": "or",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brāhmaṇam",
      "meaning": "brahmin (acc.)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vā",
      "meaning": "or",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kiñcid",
      "meaning": "something",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhṛśam-iva",
      "meaning": "as if harshly",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pratyāha",
      "meaning": "speaks back",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dhik",
      "meaning": "shame",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tvam",
      "meaning": "you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "astu",
      "meaning": "let it be",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evainam",
      "meaning": "to him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āhuḥ",
      "meaning": "they say",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pitṛ-hā",
      "meaning": "killer of father",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tvam",
      "meaning": "you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asi",
      "meaning": "are",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mātṛ-hā",
      "meaning": "killer of mother",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tvam",
      "meaning": "you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asi",
      "meaning": "are",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhrātṛ-hā",
      "meaning": "killer of brother",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tvam",
      "meaning": "you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asi",
      "meaning": "are",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "svasṛ-hā",
      "meaning": "killer of sister",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tvam",
      "meaning": "you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asi",
      "meaning": "are",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ācārya-hā",
      "meaning": "killer of teacher",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tvam",
      "meaning": "you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asi",
      "meaning": "are",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brāhmaṇa-hā",
      "meaning": "killer of brahmin",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tvam",
      "meaning": "you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asi",
      "meaning": "are",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "यदि वह पिता, माता, भाई, बहन, आचार्य या ब्राह्मण से कुछ अत्यंत कठोरता से बोले, तो लोग उससे कहते हैं: 'तुम्हें धिक्कार, ऐसा ही हो।' 'तुम निश्चय ही पितृहन्ता हो, तुम निश्चय ही मातृहन्ता हो, तुम निश्चय ही भ्रातृहन्ता हो, तुम निश्चय ही बहनहन्ता हो, तुम निश्चय ही आचार्यहन्ता हो, तुम निश्चय ही ब्राह्मणहन्ता हो।'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "அவன் தந்தை, தாய், சகோதரன், சகோதரி, ஆசார்யர் அல்லது பிராமணரிடம் கடுமையாக ஏதாவது பேசினால், மக்கள் அவனிடம் கூறுவார்கள்: 'உனக்கு வெட்கம்; அப்படியே ஆகட்டும்.' 'நீ தந்தையைக் கொன்றவன், நீ தாயைக் கொன்றவன், நீ சகோதரனைக் கொன்றவன், நீ சகோதரியைக் கொன்றவன், நீ ஆசார்யரைக் கொன்றவன், நீ பிராமணரைக் கொன்றவன்.'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "అతడు తండ్రి, తల్లి, సోదరుడు, సోదరి, ఆచార్యుడు లేదా బ్రాహ్మణునితో కఠినంగా ఏదైనా అంటే, ప్రజలు అతనితో ఇలా అంటారు: 'నీకు ధిక్కారం, అలాగే కానివ్వు.' 'నీవు తండ్రిని చంపినవాడవే, నీవు తల్లిని చంపినవాడవే, నీవు సోదరుని చంపినవాడవే, నీవు సోదరిని చంపినవాడవే, నీవు ఆచార్యుని చంపినవాడవే, నీవు బ్రాహ్మణుని చంపినవాడవే.'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಅವನು ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರ, ಸಹೋದರಿ, ಆಚಾರ್ಯ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಕಠೋರವಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ, ಜನರು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: 'ನಿನಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ, ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ.' 'ನೀನು ತಂದೆಯನ್ನು ಕೊಂದವನು, ನೀನು ತಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಂದವನು, ನೀನು ಸಹೋದರನನ್ನು ಕೊಂದವನು, ನೀನು ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಕೊಂದವನು, ನೀನು ಆಚಾರ್ಯನನ್ನು ಕೊಂದವನು, ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಂದವನು.'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "അവൻ പിതാവിനോടോ മാതാവിനോടോ സഹോദരനോടോ സഹോദരിയോടോ ആചാര്യനോടോ ബ്രാഹ്മണനോടോ കഠിനമായി എന്തെങ്കിലും പറഞ്ഞാൽ, ആളുകൾ അവനോടു പറയും: 'നിനക്കു ധിക്കാരം, അങ്ങനെയാകട്ടെ.' 'നീ പിതൃഹന്താവാണ്, നീ മാതൃഹന്താവാണ്, നീ ഭ്രാതൃഹന്താവാണ്, നീ സ്വസൃഹന്താവാണ്, നീ ആചാര്യഹന്താവാണ്, നീ ബ്രാഹ്മണഹന്താവാണ്.'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "সে যদি পিতা, মাতা, ভ্রাতা, ভগিনী, আচার্য বা ব্রাহ্মণকে কঠোরভাবে কিছু বলে, লোকে তাকে বলে: 'তোমাকে ধিক্, তাই হোক।' 'তুমি নিশ্চয়ই পিতৃহন্তা, তুমি নিশ্চয়ই মাতৃহন্তা, তুমি নিশ্চয়ই ভ্রাতৃহন্তা, তুমি নিশ্চয়ই ভগিনীহন্তা, তুমি নিশ্চয়ই আচার্যহন্তা, তুমি নিশ্চয়ই ব্রাহ্মণহন্তা।'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "तो वडील, आई, भाऊ, बहीण, आचार्य किंवा ब्राह्मणाशी कठोरपणे काही बोलला तर लोक त्याला म्हणतात: 'तुला धिक्कार असो, तसेच होवो.' 'तू खरोखर पितृहंता आहेस, तू खरोखर मातृहंता आहेस, तू खरोखर भ्रातृहंता आहेस, तू खरोखर भगिनीहंता आहेस, तू खरोखर आचार्यहंता आहेस, तू खरोखर ब्राह्मणहंता आहेस.'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "તે પિતા, માતા, ભાઈ, બહેન, આચાર્ય કે બ્રાહ્મણ સાથે કઠોરતાથી કંઈક બોલે, તો લોકો તેને કહે છે: 'તને ધિક્કાર, એમ જ થાઓ.' 'તું ખરેખર પિતૃહંતા છે, તું ખરેખર માતૃહંતા છે, તું ખરેખર ભ્રાતૃહંતા છે, તું ખરેખર ભગિનીહંતા છે, તું ખરેખર આચાર્યહંતા છે, તું ખરેખર બ્રાહ્મણહંતા છે.'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਜੇ ਉਹ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਭਰਾ, ਭੈਣ, ਆਚਾਰੀਆ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਤੈਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ।' 'ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਿਤਾ-ਹੰਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਤਾ-ਹੰਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਭਰਾ-ਹੰਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਭੈਣ-ਹੰਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਆਚਾਰੀਆ-ਹੰਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੰਤਾ ਹੈਂ।'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ସେ ଯଦି ପିତା, ମାତା, ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କଠୋରଭାବେ କିଛି କହେ, ଲୋକମାନେ ତାକୁ କହନ୍ତି: 'ତୁମକୁ ଧିକ୍, ଏହା ହେଉ।' 'ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ପିତୃହନ୍ତା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ମାତୃହନ୍ତା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଭ୍ରାତୃହନ୍ତା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଭଉଣୀହନ୍ତା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟହନ୍ତା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା।'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اگر وہ باپ، ماں، بھائی، بہن، استاد یا برہمن سے سختی سے کچھ کہے تو لوگ اس سے کہتے ہیں: 'تجھ پر لعنت، ایسا ہی ہو۔' 'تو بے شک باپ کا قاتل ہے، تو بے شک ماں کا قاتل ہے، تو بے شک بھائی کا قاتل ہے، تو بے شک بہن کا قاتل ہے، تو بے شک استاد کا قاتل ہے، تو بے شک برہمن کا قاتل ہے۔'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "If he speaks harshly to his father, mother, brother, sister, teacher or a brahmin, people say to him: 'Shame on you, so be it.' 'You are indeed a slayer of father, you are indeed a slayer of mother, you are indeed a slayer of brother, you are indeed a slayer of sister, you are indeed a slayer of teacher, you are indeed a slayer of brahmin.'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Si habla con dureza a su padre, madre, hermano, hermana, maestro o brahmán, la gente le dice: '¡Vergüenza para ti, que así sea!' 'Eres en verdad un asesino de padre, eres en verdad un asesino de madre, eres en verdad un asesino de hermano, eres en verdad un asesino de hermana, eres en verdad un asesino de maestro, eres en verdad un asesino de brahmán.'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "S'il parle durement à son père, sa mère, son frère, sa sœur, son maître ou un brahmane, on lui dit : « Honte à toi, qu'il en soit ainsi. » « Tu es vraiment un meurtrier de père, tu es vraiment un meurtrier de mère, tu es vraiment un meurtrier de frère, tu es vraiment un meurtrier de sœur, tu es vraiment un meurtrier de maître, tu es vraiment un meurtrier de brahmane. »",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Spricht er hart zu seinem Vater, seiner Mutter, seinem Bruder, seiner Schwester, seinem Lehrer oder einem Brahmanen, so sagt man zu ihm: »Schande über dich, so sei es.« »Du bist wahrlich ein Vatermörder, du bist wahrlich ein Muttermörder, du bist wahrlich ein Brudermörder, du bist wahrlich ein Schwestermörder, du bist wahrlich ein Lehrermörder, du bist wahrlich ein Brahmanenmörder.«",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Se ele falar duramente com o pai, a mãe, o irmão, a irmã, o mestre ou um brâmane, as pessoas lhe dizem: 'Vergonha para ti, que assim seja.' 'Tu és de fato um matador de pai, tu és de fato um matador de mãe, tu és de fato um matador de irmão, tu és de fato um matador de irmã, tu és de fato um matador de mestre, tu és de fato um matador de brâmane.'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Если он резко заговорит с отцом, матерью, братом, сестрой, учителем или брахманом, ему скажут: «Позор тебе, пусть будет так». «Ты воистину убийца отца, ты воистину убийца матери, ты воистину убийца брата, ты воистину убийца сестры, ты воистину убийца учителя, ты воистину убийца брахмана».",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "若他对父亲、母亲、兄弟、姐妹、师长或婆罗门说了粗暴的话，人们便对他说：“你可耻，就这样吧。”“你确实是弑父者，确实是弑母者，确实是弑兄者，确实是弑姊妹者，确实是弑师者，确实是弑婆罗门者。”",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "もし彼が父、母、兄弟、姉妹、師、あるいはバラモンに対して荒々しく何かを言えば、人々は彼に言う。「恥を知れ、そうなれ。」「お前はまさしく父殺しだ、お前はまさしく母殺しだ、お前はまさしく兄弟殺しだ、お前はまさしく姉妹殺しだ、お前はまさしく師殺しだ、お前はまさしくバラモン殺しだ。」",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "إن تكلّم بقسوة مع أبيه أو أمه أو أخيه أو أخته أو معلّمه أو برهمي، قالوا له: «عارٌ عليك، فليكن ذلك.» «أنت حقًا قاتل أب، أنت حقًا قاتل أم، أنت حقًا قاتل أخ، أنت حقًا قاتل أخت، أنت حقًا قاتل معلّم، أنت حقًا قاتل برهمي.»",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Jika ia berbicara kasar kepada ayah, ibu, saudara laki-laki, saudara perempuan, guru, atau seorang brahmana, orang-orang berkata kepadanya: 'Memalukan bagimu, biarlah demikian.' 'Engkau sesungguhnya pembunuh ayah, engkau sesungguhnya pembunuh ibu, engkau sesungguhnya pembunuh saudara laki-laki, engkau sesungguhnya pembunuh saudara perempuan, engkau sesungguhnya pembunuh guru, engkau sesungguhnya pembunuh brahmana.'",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "หากเขากล่าวถ้อยคำรุนแรงต่อบิดา มารดา พี่ชายน้องชาย พี่สาวน้องสาว อาจารย์ หรือพราหมณ์ผู้ใด ผู้คนจะกล่าวแก่เขาว่า \"น่าละอายจริง ก็ปล่อยให้เป็นเช่นนั้นเถิด\" \"แท้จริงเจ้าเป็นผู้ฆ่าบิดา แท้จริงเจ้าเป็นผู้ฆ่ามารดา แท้จริงเจ้าเป็นผู้ฆ่าพี่ชายน้องชาย แท้จริงเจ้าเป็นผู้ฆ่าพี่สาวน้องสาว แท้จริงเจ้าเป็นผู้ฆ่าอาจารย์ แท้จริงเจ้าเป็นผู้ฆ่าพราหมณ์\"",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः ७” (revision 223782)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%9B%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AD&oldid=223782"
  },
  "topics": [
    "breath",
    "speech",
    "truth",
    "ethics"
  ],
  "citation": "Chāndogya Upaniṣad 7.15.2. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.7.15.2/"
}