{
  "id": "upanishads/chandogya.7.15.4",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.7.15.4/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "chandogya.7.15.4",
  "speaker": "Chāndogya Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "प्राणो ह्येवैतानि सर्वाणि भवति स वा एष एवं पश्यन्नेवं मन्वान एवं विजानन्नतिवादी भवति तं चेद्ब्रूयुरतिवाद्यसीत्यतिवाद्यस्मीति ब्रूयान्नापह्नुवीत ॥ ७.१५.४ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "prāṇo hyevaitāni sarvāṇi bhavati sa vā eṣa evaṃ paśyannevaṃ manvāna evaṃ vijānannativādī bhavati taṃ cedbrūyurativādyasītyativādyasmīti brūyānnāpahnuvīta || 7.15.4 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "prāṇo",
      "meaning": "breath",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hi",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evaitāni",
      "meaning": "these very",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sarvāṇi",
      "meaning": "all",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "is",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sa",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vā",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eṣa",
      "meaning": "this one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evaṃ",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "paśyan",
      "meaning": "seeing",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evaṃ",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "manvānaḥ",
      "meaning": "thinking",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evaṃ",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vijānan",
      "meaning": "knowing",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ativādī",
      "meaning": "one who speaks beyond (or defiantly)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tam",
      "meaning": "him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ced",
      "meaning": "if",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brūyuḥ",
      "meaning": "they say",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ativādī",
      "meaning": "defiant speaker",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asi",
      "meaning": "you are",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ativādī",
      "meaning": "defiant speaker",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asmi",
      "meaning": "I am",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brūyāt",
      "meaning": "he should say",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "apahnuvīta",
      "meaning": "should deny",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "प्राण ही निश्चय ही ये सब बन जाता है। वह इस प्रकार देखता हुआ, इस प्रकार मनन करता हुआ, इस प्रकार जानता हुआ, अतिवादी (निर्भीक वक्ता) हो जाता है। यदि लोग उससे कहें, 'तुम अतिवादी हो', तो उसे कहना चाहिए, 'मैं अतिवादी हूँ'; उसे छिपाना नहीं चाहिए।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "பிராணனே நிச்சயமாக இவை அனைத்துமாகிறது. இவ்வாறு காண்பவனும், இவ்வாறு சிந்திப்பவனும், இவ்வாறு அறிபவனும் அதிவாதியாகிறான். அவனிடம் மக்கள், 'நீ அதிவாதி' என்று சொன்னால், 'நான் அதிவாதி' என்று அவன் சொல்ல வேண்டும்; மறைக்கக் கூடாது.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ప్రాణమే నిజంగా ఇవన్నీ అవుతుంది. ఇలా చూస్తూ, ఇలా ఆలోచిస్తూ, ఇలా తెలుసుకుంటూ ఉన్నవాడు అతివాది అవుతాడు. అతనితో ప్రజలు 'నీవు అతివాదివి' అని అంటే, 'నేను అతివాదినే' అని అతడు చెప్పాలి; దాచకూడదు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಪ್ರಾಣವೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ನೋಡುವವನು, ಹೀಗೆ ಮನನ ಮಾಡುವವನು, ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯುವವನು ಅತಿವಾದಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಜನರು ಅವನಿಗೆ 'ನೀನು ಅತಿವಾದಿ' ಎಂದರೆ, 'ನಾನು ಅತಿವಾದಿ' ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಬೇಕು; ಮರೆಮಾಚಬಾರದು.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "പ്രാണൻ തന്നെയാണ് ഇവയെല്ലാമായിത്തീരുന്നത്. ഇപ്രകാരം കാണുന്നവനും ഇപ്രകാരം ചിന്തിക്കുന്നവനും ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവനും അതിവാദിയായിത്തീരുന്നു. അവനോട് ആളുകൾ 'നീ അതിവാദിയാണ്' എന്നു പറഞ്ഞാൽ, 'ഞാൻ അതിവാദിയാണ്' എന്ന് അവൻ പറയണം; മറച്ചുവെക്കരുത്.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "প্রাণই নিশ্চয়ই এই সবকিছু হয়ে ওঠে। এভাবে দর্শনকারী, এভাবে মননকারী, এভাবে জ্ঞানী ব্যক্তি অতিবাদী হয়। যদি লোকে তাকে বলে, 'তুমি অতিবাদী', তবে তার বলা উচিত, 'হ্যাঁ, আমি অতিবাদী'; সে যেন গোপন না করে।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "प्राणच खरोखर हे सर्व होतो. असे पाहणारा, असे मनन करणारा, असे जाणणारा अतिवादी होतो. लोक त्याला 'तू अतिवादी आहेस' म्हणाले, तर त्याने 'होय, मी अतिवादी आहे' असे म्हणावे; लपवू नये.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "પ્રાણ જ ખરેખર આ બધું બને છે. આ રીતે જોનાર, આ રીતે મનન કરનાર, આ રીતે જાણનાર અતિવાદી બને છે. લોકો તેને કહે કે 'તું અતિવાદી છે', તો તેણે કહેવું જોઈએ 'હા, હું અતિવાદી છું'; તેણે છુપાવવું ન જોઈએ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤਿਵਾਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿਣ 'ਤੂੰ ਅਤਿਵਾਦੀ ਹੈਂ', ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ 'ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅਤਿਵਾਦੀ ਹਾਂ'; ਉਸ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ପ୍ରାଣ ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ସବୁ ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ଦେଖୁଥିବା, ଏପରି ମନନ କରୁଥିବା, ଏପରି ଜାଣୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅତିବାଦୀ ହୁଏ। ଲୋକମାନେ ତାକୁ କହିଲେ 'ତୁମେ ଅତିବାଦୀ', ତେବେ ସେ କହିବା ଉଚିତ 'ହଁ, ମୁଁ ଅତିବାଦୀ'; ସେ ଲୁଚାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "بے شک پران ہی یہ سب کچھ بن جاتا ہے۔ جو اس طرح دیکھتا ہے، اس طرح غور کرتا ہے، اس طرح جانتا ہے، وہ اتی وادی (بے باک بولنے والا) ہو جاتا ہے۔ اگر لوگ اس سے کہیں 'تو اتی وادی ہے'، تو اسے کہنا چاہیے 'ہاں، میں اتی وادی ہوں'؛ اسے چھپانا نہیں چاہیے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Indeed breath becomes all of these. He who sees thus, thinks thus, and knows thus becomes one who speaks beyond (a bold speaker). If people say to him, 'You are a bold speaker', he should say, 'I am a bold speaker'; he should not deny it.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Ciertamente el prāṇa se convierte en todas estas cosas. Quien ve así, piensa así y sabe así se vuelve un ativādin, un hablante audaz. Si le dicen: 'Eres un ativādin', debe responder: 'Lo soy'; no debe negarlo.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Le souffle (prāṇa) devient en effet toutes ces choses. Celui qui voit ainsi, pense ainsi et connaît ainsi devient un ativādin, un orateur audacieux. Si on lui dit : « Tu es un ativādin », il doit répondre : « Je le suis » ; il ne doit pas le nier.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Der prāṇa wird in der Tat all dies. Wer so sieht, so denkt und so erkennt, wird ein ativādin, ein kühner Redner. Sagt man zu ihm: »Du bist ein ativādin«, so soll er antworten: »Ich bin es«; er soll es nicht leugnen.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Certamente o prāṇa torna-se todas estas coisas. Aquele que assim vê, assim pensa e assim sabe torna-se um ativādin, um orador ousado. Se lhe disserem: 'Tu és um ativādin', deve responder: 'Sou', e não o negar.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Воистину, прана становится всем этим. Тот, кто так видит, так мыслит и так знает, становится ативадином, дерзким говорящим. Если ему скажут: «Ты ативадин», пусть ответит: «Да, я ативадин», и не отрицает этого.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "气息（prāṇa）确实成为这一切。如此观看、如此思维、如此知晓的人，便成为“超言者”（ativādin），即直言无畏的人。若有人对他说：“你是超言者”，他应当回答：“我是超言者”，不应否认。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "まことに気息（プラーナ）こそが、これらすべてとなる。このように見、このように思い、このように知る者は、「超越の語り手」（ativādin）、すなわち大胆に語る者となる。人が彼に「お前は大胆な語り手だ」と言えば、「そうだ、私は大胆な語り手だ」と答えるべきであり、否定してはならない。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "إن النَّفَس (برانا) هو حقًا كل هذه الأشياء. من يرى هكذا ويتأمل هكذا ويعرف هكذا يصير «أتيفادين»، أي المتكلم الجريء. فإن قالوا له: «أنت متكلم جريء»، فليقل: «نعم، أنا كذلك»؛ ولا ينكر ذلك.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Sesungguhnya prāṇa menjadi semua ini. Orang yang melihat demikian, merenung demikian, dan mengetahui demikian menjadi seorang ativādin, pembicara yang berani. Jika orang berkata kepadanya: 'Engkau seorang ativādin', hendaklah ia menjawab: 'Ya, aku seorang ativādin'; janganlah ia menyangkalnya.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "แท้จริงปราณะย่อมกลายเป็นทุกสิ่งเหล่านี้ ผู้ใดเห็นเช่นนี้ คิดเช่นนี้ และรู้เช่นนี้ ผู้นั้นย่อมกลายเป็นผู้กล่าวถ้อยคำเกินเลย (ผู้กล้าพูด) หากคนทั้งหลายกล่าวแก่เขาว่า \"เจ้าเป็นผู้กล่าวถ้อยคำเกินเลย\" เขาควรตอบว่า \"ข้าเป็นผู้กล่าวถ้อยคำเกินเลย\" เขาไม่ควรปฏิเสธ",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः ७” (revision 223782)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%9B%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AD&oldid=223782"
  },
  "topics": [
    "breath",
    "speech",
    "truth",
    "self"
  ],
  "citation": "Chāndogya Upaniṣad 7.15.4. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.7.15.4/"
}