{
  "id": "upanishads/chandogya.7.9.1",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.7.9.1/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "chandogya.7.9.1",
  "speaker": "Chāndogya Upaniṣad · Sanatkumara to Narada",
  "sanskrit": {
    "text": "अन्नं वाव बलाद्भूयस्तस्माद्यद्यपि दश रात्रीर्नाश्नीयाद्यद्यु ह जीवेदथवाद्रष्टाश्रोतामन्ताबोद्धाकर्ताविज्ञाता भवत्यथान्नस्यायै द्रष्टा भवति श्रोता भवति मन्ता भवति बोद्धा भवति कर्ता भवति विज्ञाता भवत्यन्नमुपास्स्वेति ॥ ७.९.१ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "annaṃ vāva balādbhūyastasmādyadyapi daśa rātrīrnāśnīyādyadyu ha jīvedathavādraṣṭāśrotāmantāboddhākartāvijñātā bhavatyathānnasyāyai draṣṭā bhavati śrotā bhavati mantā bhavati boddhā bhavati kartā bhavati vijñātā bhavatyannamupāssveti || 7.9.1 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "annam",
      "meaning": "food",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vāva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "balāt",
      "meaning": "than strength",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhūyaḥ",
      "meaning": "greater",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tasmāt",
      "meaning": "therefore",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yadi",
      "meaning": "if",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "api",
      "meaning": "even",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "daśa",
      "meaning": "ten",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "rātrīḥ",
      "meaning": "nights",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aśnīyāt",
      "meaning": "one should eat",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yadi",
      "meaning": "if",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "u",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jīvet",
      "meaning": "one lives",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "athavā",
      "meaning": "or else",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "draṣṭā",
      "meaning": "seer",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śrotā",
      "meaning": "hearer",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mantā",
      "meaning": "thinker",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "boddhā",
      "meaning": "understander",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kartā",
      "meaning": "doer",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vijñātā",
      "meaning": "knower",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "atha",
      "meaning": "then",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "annasya",
      "meaning": "of food",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āyai",
      "meaning": "by the sustaining power",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "draṣṭā",
      "meaning": "seer",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śrotā",
      "meaning": "hearer",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mantā",
      "meaning": "thinker",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "boddhā",
      "meaning": "understander",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kartā",
      "meaning": "doer",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vijñātā",
      "meaning": "knower",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "annam",
      "meaning": "food",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upāssva",
      "meaning": "revere",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "निश्चय ही अन्न बल से भी बढ़कर है। इसलिए यदि कोई दस रातों तक न खाए, फिर भी यदि वह जीवित रहे, तो भी वह देखने, सुनने, मनन करने, समझने, करने और जानने वाला ही बना रहता है। किन्तु अन्न के पोषण से वह देखने वाला, सुनने वाला, मनन करने वाला, समझने वाला, करने वाला और जानने वाला होता है। अन्न की उपासना करो।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "நிச்சயமாக அன்னம் பலத்தை விட மேலானது. ஆகவே ஒருவன் பத்து இரவுகள் உண்ணாமல் இருந்தாலும், உயிருடன் இருந்தால் பார்ப்பவனாகவும், கேட்பவனாகவும், சிந்திப்பவனாகவும், அறிபவனாகவும், செயல்படுபவனாகவும், அறிபவனாகவும் இருக்கிறான். ஆனால் அன்னத்தின் ஆதரவால் அவன் பார்ப்பவனாகவும், கேட்பவனாகவும், சிந்திப்பவனாகவும், புரிபவனாகவும், செயல்படுபவனாகவும், அறிபவனாகவும் ஆகிறான். அன்னத்தை உபாசி.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "నిశ్చయంగా అన్నం బలం కంటే గొప్పది. అందువల్ల ఒకడు పది రాత్రులు తినకపోయినా, బ్రతికి ఉంటే, చూసేవాడు, విన్నవాడు, మననం చేసేవాడు, తెలిసినవాడు, చేసేవాడు, విశేషంగా తెలిసినవాడు అవుతాడు. కానీ అన్నం పోషించినప్పుడు, అతను చూసేవాడు, విన్నవాడు, మననం చేసేవాడు, అర్థం చేసుకునేవాడు, చేసేవాడు, తెలిసినవాడు అవుతాడు. అన్నాన్ని ఉపాసించు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅನ್ನವು ಬಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಬ್ಬನು ಹತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು ಊಟ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೆ ನೋಡುವವನು, ಕೇಳುವವನು, ಮನನ ಮಾಡುವವನು, ತಿಳಿಯುವವನು, ಮಾಡುವವನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವವನಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅನ್ನದ ಪೋಷಣೆಯಿಂದ ಅವನು ನೋಡುವವನು, ಕೇಳುವವನು, ಮನನ ಮಾಡುವವನು, ತಿಳಿಯುವವನು, ಮಾಡುವವನು, ತಿಳಿಯುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅನ್ನವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸು.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "തീർച്ചയായും അന്നം ബലത്തേക്കാൾ വലിയതാണ്. അതുകൊണ്ട് ഒരാൾ പത്തു രാത്രികൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കാതിരുന്നാലും ജീവിച്ചിരുന്നാൽ കാണുന്നവനും കേൾക്കുന്നവനും ചിന്തിക്കുന്നവനും ബോധിക്കുന്നവനും ചെയ്യുന്നവനും വിശേഷമായി അറിയുന്നവനുമായിത്തന്നെ തുടരുന്നു. എന്നാൽ അന്നത്തിന്റെ പോഷണത്താൽ അവൻ കാണുന്നവനും കേൾക്കുന്നവനും ചിന്തിക്കുന്നവനും ബോധിക്കുന്നവനും ചെയ്യുന്നവനും അറിയുന്നവനുമാകുന്നു. അന്നത്തെ ഉപാസിക്കൂ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "নিশ্চয়ই অন্ন বলের চেয়েও বড়। তাই কেউ দশ রাত না খেয়েও যদি বেঁচে থাকে, তবুও সে দর্শক, শ্রোতা, মননকারী, বোদ্ধা, কর্তা ও বিজ্ঞাতা থাকে। কিন্তু অন্নের পুষ্টিতে সে দর্শক, শ্রোতা, মননকারী, বোদ্ধা, কর্তা ও বিজ্ঞাতা হয়। অন্নের উপাসনা করো।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "निश्चितच अन्न बलापेक्षाही मोठे आहे. म्हणून कोणी दहा रात्री खाल्ले नाही तरी जिवंत असल्यास तो पाहणारा, ऐकणारा, मनन करणारा, जाणणारा, कर्ता व विशेषतः जाणणारा राहतो. परंतु अन्नाच्या पोषणाने तो पाहणारा, ऐकणारा, मनन करणारा, समजणारा, कर्ता व जाणणारा होतो. अन्नाची उपासना कर.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "ખરેખર અન્ન બળથી પણ મોટું છે. તેથી જો કોઈ દસ રાત ન ખાય, તોપણ જો તે જીવિત રહે તો તે જોનાર, સાંભળનાર, મનન કરનાર, સમજનાર, કરનાર અને જાણનાર જ રહે છે. પરંતુ અન્નના પોષણથી તે જોનાર, સાંભળનાર, મનન કરનાર, સમજનાર, કરનાર અને જાણનાર થાય છે. અન્નની ઉપાસના કર.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅੰਨ ਬਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਕੋਈ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਨਾ ਖਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੇ ਜੀਂਦਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਖਣ, ਸੁਣਨ, ਮਨਨ ਕਰਨ, ਸਮਝਣ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੰਨ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਖਣ, ਸੁਣਨ, ਮਨਨ ਕਰਨ, ਸਮਝਣ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ନିଶ୍ଚୟ ଅନ୍ନ ବଳଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ। ତେଣୁ ଯଦି କେହି ଦଶ ରାତି ନ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଜୀବିତ ରହେ, ତେବେ ସେ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଶ୍ରୋତା, ମନ୍ତା, ବୋଦ୍ଧା, କର୍ତ୍ତା ଓ ବିଜ୍ଞାତା ହିଁ ରହେ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ନର ପୋଷଣରେ ସେ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଶ୍ରୋତା, ମନ୍ତା, ବୋଦ୍ଧା, କର୍ତ୍ତା ଓ ବିଜ୍ଞାତା ହୁଏ। ଅନ୍ନର ଉପାସନା କର।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "یقیناً غذا طاقت سے بھی بڑھ کر ہے۔ اس لیے اگر کوئی دس راتیں نہ کھائے، پھر بھی اگر زندہ رہے تو وہ دیکھنے، سننے، غور کرنے، سمجھنے، کرنے اور جاننے والا ہی رہتا ہے۔ لیکن غذا کی پرورش سے وہ دیکھنے، سننے، غور کرنے، سمجھنے، کرنے اور جاننے والا ہوتا ہے۔ غذا کی عبادت کر۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Indeed food is greater than strength. Therefore, even if one does not eat for ten nights, yet if one lives, one still becomes a seer, hearer, thinker, understander, doer, and knower. But through the sustenance of food one becomes a seer, hearer, thinker, understander, doer, and knower. Revere food.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Ciertamente el alimento (anna) es mayor que la fuerza. Por eso, aunque alguien no coma durante diez noches, si sigue vivo, sigue siendo quien ve, oye, piensa, comprende, actúa y conoce. Pero por el sustento del alimento se convierte en quien ve, oye, piensa, comprende, actúa y conoce. Venera el alimento.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Certes la nourriture (anna) est plus grande que la force. C'est pourquoi, même si quelqu'un ne mange pas pendant dix nuits, s'il reste en vie, il demeure celui qui voit, entend, pense, comprend, agit et connaît. Mais par le soutien de la nourriture, il devient celui qui voit, entend, pense, comprend, agit et connaît. Vénère la nourriture.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Gewiss ist die Nahrung (anna) größer als die Kraft. Deshalb bleibt jemand, der zehn Nächte nicht isst, aber am Leben bleibt, dennoch ein Sehender, Hörender, Denkender, Verstehender, Handelnder und Erkennender. Durch die Nährung der Nahrung aber wird er zum Sehenden, Hörenden, Denkenden, Verstehenden, Handelnden und Erkennenden. Verehre die Nahrung.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Certamente o alimento (anna) é maior que a força. Por isso, mesmo que alguém não coma por dez noites, se continuar vivo, permanece aquele que vê, ouve, pensa, comprende, age e conhece. Mas pelo sustento do alimento torna-se aquele que vê, ouve, pensa, comprende, age e conhece. Venera o alimento.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Поистине пища (anna) больше силы. Поэтому даже если кто-то не ест десять ночей, но остается жив, он все равно остается тем, кто видит, слышит, мыслит, понимает, действует и знает. Но через питание пищей он становится тем, кто видит, слышит, мыслит, понимает, действует и знает. Почитай пищу.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "食物（anna）确实比力量更大。因此，即使有人十夜不食，只要还活着，他仍是能见、能闻、能思、能解、能作、能知的人；但依靠食物的滋养，他便成为能见、能闻、能思、能解、能作、能知的人。应崇拜食物。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "実に食物（anna）は力より大きい。ゆえに、たとえ十夜食べずとも、生きていれば見る者、聞く者、思惟する者、理解する者、行う者、知る者であり続ける。しかし食物の養いによって、見る者、聞く者、思惟する者、理解する者、行う者、知る者となる。食物を崇拝せよ。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "إن الطعام (anna) أعظم من القوة حقًا. ولذلك فمن لا يأكل عشر ليالٍ ثم يبقى حيًّا، يظل مع ذلك من يرى ويسمع ويتفكر ويفهم ويفعل ويعرف؛ لكن بقوام الطعام يصير من يرى ويسمع ويتفكر ويفهم ويفعل ويعرف. فاعبد الطعام.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Sesungguhnya makanan (anna) lebih besar daripada kekuatan. Karena itu, meskipun seseorang tidak makan selama sepuluh malam, jika ia tetap hidup, ia tetap menjadi orang yang melihat, mendengar, merenung, memahami, berbuat, dan mengetahui. Namun dengan penopang makanan, ia menjadi orang yang melihat, mendengar, merenung, memahami, berbuat, dan mengetahui. Pujalah makanan.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "อาหารมีพลังมากกว่ากำลังจริงๆ เพราะฉะนั้น แม้ผู้หนึ่งไม่กินเป็นเวลาสิบคืน แต่ถ้ายังมีชีวิตอยู่ เขาก็ยังเป็นผู้เห็น ผู้ฟัง ผู้คิด ผู้เข้าใจ ผู้กระทำ และผู้รู้ แต่เมื่อได้อาหารเลี้ยงชีวิต เขาจึงเป็นผู้เห็น ผู้ฟัง ผู้คิด ผู้เข้าใจ ผู้กระทำ และผู้รู้ จงบูชาอาหารเถิด",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः ७” (revision 223782)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%9B%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%AD&oldid=223782"
  },
  "topics": [
    "brahman",
    "food",
    "anna",
    "upasana"
  ],
  "citation": "Chāndogya Upaniṣad 7.9.1. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.7.9.1/"
}