{
  "id": "upanishads/katha.1.2.20",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/katha.1.2.20/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "katha.1.2.20",
  "speaker": "Kaṭha Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "अणोरणीयान्महतो महीया-\nनात्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम् ।\nतमक्रतुः पश्यति वीतशोको\nधातुप्रसादान्महिमानमात्मनः ॥ १.२.२० ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "aṇoraṇīyānmahato mahīyā-\nnātmā'sya jantornihito guhāyām |\ntamakratuḥ paśyati vītaśoko\ndhātuprasādānmahimānamātmanaḥ || 1.2.20 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "aṇoḥ",
      "meaning": "than the small",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aṇīyān",
      "meaning": "smaller",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mahataḥ",
      "meaning": "than the great",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mahīyān",
      "meaning": "greater",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ātmā",
      "meaning": "the self",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asya",
      "meaning": "of this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jantoḥ",
      "meaning": "living being",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nihitaḥ",
      "meaning": "placed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "guhāyām",
      "meaning": "in the cave (of the heart)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tam",
      "meaning": "him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "akratuḥ",
      "meaning": "one free of desire",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "paśyati",
      "meaning": "sees",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vītaśokaḥ",
      "meaning": "free of grief",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dhātu-prasādāt",
      "meaning": "by the grace of the creator",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mahimānam",
      "meaning": "greatness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ātmanaḥ",
      "meaning": "of the self",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "आत्मा सूक्ष्म से भी सूक्ष्म और महान से भी महान है; वह इस जीव के हृदय-गुहा में स्थित है। जो निष्काम और शोकरहित है, वही धाता की कृपा से उस आत्मा की महिमा को देखता है।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "அணுவைவிட நுண்ணியதும், பெரியதை விடப் பெரியதுமான ஆத்மா, இந்த உயிரின் இதயக் குகையில் வைக்கப்பட்டுள்ளது. ஆசையற்றவனும் துயரற்றவனுமானவனே படைப்பாளியின் அருளால் அந்த ஆத்மாவின் மகிமையைக் காண்கிறான்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "అణువు కంటే సూక్ష్మమైనది, మహత్తు కంటే మహత్తరమైనది ఆత్మ; ఈ జీవుని హృదయగుహలో అది నిలిచి ఉంది. కోరికలేనివాడు, శోకరహితుడు మాత్రమే ధాత అనుగ్రహంవల్ల ఆ ఆత్మ మహిమను చూస్తాడు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಅಣುವಿಗಿಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಮಹತ್ತಿಗಿಂತ ಮಹತ್ತಾದ ಆತ್ಮವು ಈ ಜೀವಿಯ ಹೃದಯ-ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಆಸೆಯಿಲ್ಲದವನೂ ದುಃಖರಹಿತನೂ ಆದವನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಆ ಆತ್ಮನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "അണുവിനെക്കാൾ സൂക്ഷ്മവും മഹത്തിനെക്കാൾ മഹത്തരവുമായ ആത്മാവ് ഈ ജീവിയുടെ ഹൃദയഗുഹയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ആഗ്രഹരഹിതനും ശോകരഹിതനുമായവൻ മാത്രമേ സ്രഷ്ടാവിന്റെ കൃപയാൽ ആ ആത്മാവിന്റെ മഹിമ കാണുന്നു.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "অণুর চেয়েও সূক্ষ্ম, মহতের চেয়েও মহান আত্মা এই জীবের হৃদয়গুহায় নিহিত আছে। যিনি কামনাশূন্য ও শোকমুক্ত, তিনিই ধাতার অনুগ্রহে সেই আত্মার মহিমা দর্শন করেন।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "अणूपेक्षाही सूक्ष्म आणि महानापेक्षाही महान असा आत्मा या जीवाच्या हृदयगुहेत स्थित आहे. जो कामनारहित आणि शोकरहित असतो, तोच धात्याच्या कृपेने त्या आत्म्याचे महत्त्व पाहतो.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "અણુ કરતાં સૂક્ષ્મ અને મહાનથી પણ મહાન એવો આત્મા આ જીવની હૃદયગુફામાં રહેલો છે. જે નિષ્કામ અને શોકરહિત છે, તે જ ધાતાની કૃપાથી તે આત્માની મહિમા જુએ છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਅਣੂ ਨਾਲੋਂ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਇਸ ਜੀਵ ਦੀ ਹਿਰਦੇ-ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ-ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਧਾਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଅଣୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ମହାନଠାରୁ ମହାନ ଆତ୍ମା ଏହି ଜୀବର ହୃଦୟ-ଗୁହାରେ ନିହିତ ଅଛି। ଯିଏ ନିଷ୍କାମ ଓ ଶୋକରହିତ, ସେ ହିଁ ଧାତାଙ୍କ କୃପାରେ ସେହି ଆତ୍ମାଙ୍କ ମହିମା ଦେଖେ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "آتما ذرّے سے بھی باریک اور عظیم سے بھی عظیم ہے، وہ اس جاندار کے دل کی غار میں رکھا ہوا ہے۔ جو بے خواہش اور غم سے آزاد ہے، وہی خالق کی مہربانی سے اس آتما کی عظمت کو دیکھتا ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "The self, smaller than the small and greater than the great, is placed in the cave of the heart of this living being. The one free of desire and free of grief sees its greatness, by the grace of the creator (dhātu).",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "El ātman, más pequeño que lo pequeño y mayor que lo grande, está colocado en la cueva del corazón de este ser vivo. Quien está libre de deseo y de dolor ve su grandeza, por la gracia del creador (dhātu).",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "L'ātman, plus petit que le petit et plus grand que le grand, est déposé dans la caverne du cœur de cet être vivant. Celui qui est sans désir et sans chagrin voit sa grandeur, par la grâce du créateur (dhātu).",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Das ātman, kleiner als das Kleinste und größer als das Größte, ist in der Höhle des Herzens dieses Lebewesens verborgen. Wer frei von Begierde und frei von Kummer ist, sieht seine Größe durch die Gnade des Schöpfers (dhātu).",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "O ātman, menor que o menor e maior que o maior, está posto na caverna do coração deste ser vivo. Aquele que está livre do desejo e do sofrimento vê sua grandeza, pela graça do criador (dhātu).",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Ātman, меньше малого и больше большого, пребывает в пещере сердца этого живого существа. Тот, кто свободен от желаний и печали, видит его величие по милости творца (dhātu).",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "自我（ātman）比最小者更小，比最大者更大，安住于此生命体心中的洞穴之中。无欲且无忧者，凭创造者（dhātu）的恩典，得见自我的伟大。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "ātman（自己）は最小のものより小さく、最大のものより大きく、この生き物の心の洞窟に置かれている。欲望がなく、憂いのない者だけが、創造主（dhātu）の恩寵によってその偉大さを見る。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "الأتمان، الأصغر من الأصغر والأعظم من الأعظم، موضوع في كهف قلب هذا الكائن الحي. من كان بلا رغبة وبلا حزن يرى عظمته بنعمة الخالق (dhātu).",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Ātman, yang lebih kecil dari yang terkecil dan lebih besar dari yang terbesar, berada di dalam gua hati makhluk hidup ini. Orang yang bebas dari keinginan dan bebas dari duka melihat keagungannya, berkat anugerah sang pencipta (dhātu).",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "อาตมัน เล็กกว่าสิ่งเล็ก ใหญ่กว่าสิ่งใหญ่ ประดิษฐานอยู่ในถ้ำแห่งหัวใจของสิ่งมีชีวิตนี้ ผู้ปราศจากความปรารถนาและปราศจากความโศกเศร้า ย่อมเห็นความยิ่งใหญ่ของอาตมันนั้น ด้วยพระกรุณาของผู้ทรงสร้าง",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Kaṭha Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “कठोपनिषत्/प्रथमोध्यायः/द्वितीयवल्ली” (revision 403128)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%A0%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A4%E0%A5%8D%2F%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A5%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83%2F%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A5%80&oldid=403128"
  },
  "topics": [
    "atman",
    "meditation",
    "grief"
  ],
  "citation": "Kaṭha Upaniṣad 1.2.20. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/katha.1.2.20/"
}