{
  "id": "upanishads/kaushitaki.2.5",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/kaushitaki.2.5/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "kaushitaki.2.5",
  "speaker": "Kauṣītaki Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "अथातः सायमन्नं प्रातर्दनमान्तरमग्निहोत्रमिति चाचक्षते यावद्वै पुरुषो भाषते न तावत्प्राणितुं शक्नोति प्राणं तदा वाचि जुहोति । यावद्वै पुरुषः प्राणिति न तावद्भाषितुं शक्नोति वाचं तदा प्राणे जुहोति । एतेऽनन्तेऽमृताहुतिर्जाग्रच्च स्वपंश्च सन्ततमव्यवच्छिन्नं जुहोत्यथ या अन्या आहुतयोऽन्तवत्यस्ताः कर्ममय्यो हि भवन्त्येतद्ध वै पूर्वे विद्वांसोऽग्निहोत्रं न जुहवांचक्रुः ॥ २.५ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "athātaḥ sāyamannaṃ prātardanamāntaramagnihotramiti cācakṣate yāvadvai puruṣo bhāṣate na tāvatprāṇituṃ śaknoti prāṇaṃ tadā vāci juhoti | yāvadvai puruṣaḥ prāṇiti na tāvadbhāṣituṃ śaknoti vācaṃ tadā prāṇe juhoti | ete'nante'mṛtāhutirjāgracca svapaṃśca santatamavyavacchinnaṃ juhotyatha yā anyā āhutayo'ntavatyastāḥ karmamayyo hi bhavantyetaddha vai pūrve vidvāṃso'gnihotraṃ na juhavāṃcakruḥ || 2.5 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "athātaḥ",
      "meaning": "now, then",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sāyam-annam",
      "meaning": "evening food offering",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prātar-danam",
      "meaning": "morning gift or offering",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āntaram",
      "meaning": "inner, internal",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "agnihotram",
      "meaning": "agnihotra, the fire offering",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ācakṣate",
      "meaning": "they call",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yāvat",
      "meaning": "as long as",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "puruṣaḥ",
      "meaning": "a person",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhāṣate",
      "meaning": "speaks",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tāvat",
      "meaning": "then",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇitum",
      "meaning": "to breathe",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śaknoti",
      "meaning": "is able",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇam",
      "meaning": "breath",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tadā",
      "meaning": "then",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vāci",
      "meaning": "into speech",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "juhoti",
      "meaning": "offers",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yāvat",
      "meaning": "as long as",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "puruṣaḥ",
      "meaning": "a person",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇiti",
      "meaning": "breathes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tāvat",
      "meaning": "then",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhāṣitum",
      "meaning": "to speak",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śaknoti",
      "meaning": "is able",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vācam",
      "meaning": "speech",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tadā",
      "meaning": "then",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇe",
      "meaning": "into breath",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "juhoti",
      "meaning": "offers",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ete",
      "meaning": "these",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anante",
      "meaning": "in the endless",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "amṛta-āhutiḥ",
      "meaning": "immortal oblation",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jāgrat",
      "meaning": "waking",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "svapan",
      "meaning": "sleeping",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "santatam",
      "meaning": "continually",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "avyavacchinnam",
      "meaning": "uninterrupted",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "juhoti",
      "meaning": "offers",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "atha",
      "meaning": "but",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yāḥ",
      "meaning": "which",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anyāḥ",
      "meaning": "other",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āhutayaḥ",
      "meaning": "oblations",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "antavatyaḥ",
      "meaning": "having an end, finite",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tāḥ",
      "meaning": "those",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "karma-mayyaḥ",
      "meaning": "made of action",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hi",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavanti",
      "meaning": "are",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pūrve",
      "meaning": "the earlier",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vidvāṃsaḥ",
      "meaning": "knowers",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "agnihotram",
      "meaning": "agnihotra",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "juhavāṃcakruḥ",
      "meaning": "they made offerings",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "अब सायंकालीन अन्न, प्रातःकालीन दान, और आंतरिक अग्निहोत्र, ऐसा कहते हैं। जब तक पुरुष बोलता है, तब तक वह प्राण ग्रहण नहीं कर सकता; तब वह प्राण को वाणी में होमता है। जब तक पुरुष प्राण लेता है, तब तक वह बोल नहीं सकता; तब वह वाणी को प्राण में होमता है। ये दोनों अनंत अमृत-आहुति हैं, जो जागते और सोते हुए निरंतर, बिना विच्छेद के होमी जाती हैं। किंतु जो अन्य आहुतियाँ हैं, वे सान्त (नाशवान) हैं, क्योंकि वे कर्ममय होती हैं। इसी को पूर्वकाल के विद्वानों ने अग्निहोत्र माना, और उन्होंने (बाहरी) अग्निहोत्र को नहीं किया।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "இப்போது மாலை உணவு, காலை தானம், உள் அக்னிஹோத்ரம் என்று சொல்லப்படுகிறது. ஒரு மனிதன் பேசும்போது அவன் மூச்சை எடுக்க முடியாது; அப்போது அவன் மூச்சை பேச்சில் ஹோமம் செய்கிறான். ஒரு மனிதன் மூச்சுவிடும்போது அவன் பேச முடியாது; அப்போது அவன் பேச்சை மூச்சில் ஹோமம் செய்கிறான். இவை இரண்டும் முடிவற்ற அமிர்த ஆஹுதி; விழித்திருக்கும்போதும் தூங்கும்போதும் இடைவிடாது அவை ஹோமம் செய்யப்படுகின்றன. முடிவுள்ள மற்ற ஆஹுதிகள் கர்ம மயமானவை. முன்னோர் அறிஞர்கள் இதையே அக்னிஹோத்ரமாகக் கண்டு, வெளிப்புற அக்னிஹோத்ரத்தை செய்யவில்லை.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ఇప్పుడు సాయంకాల అన్నం, ప్రాతఃకాల దానం, అంతరాగ్నిహోత్రం అని అంటారు. మనిషి మాట్లాడుతున్నంతకాలం అతడు ప్రాణాన్ని పీల్చలేడు; అప్పుడు అతడు ప్రాణాన్ని వాక్కులో హోమం చేస్తాడు. మనిషి ప్రాణం పీల్చుతున్నంతకాలం అతడు మాట్లాడలేడు; అప్పుడు అతడు వాక్కును ప్రాణంలో హోమం చేస్తాడు. ఇవి రెండూ అనంతమైన అమృత ఆహుతులు; మేల్కొని ఉన్నప్పుడు, నిద్రిస్తున్నప్పుడు నిరంతరాయంగా అవి హోమం చేయబడతాయి. అంతమయ్యే ఇతర ఆహుతులు కర్మమయమైనవి. పూర్వ విద్వాంసులు దీనినే అగ్నిహోత్రంగా తెలుసుకుని, బాహ్య అగ్నిహోత్రాన్ని చేయలేదు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಈಗ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಅನ್ನ, ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ದಾನ, ಆಂತರಿಕ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯ ಮಾತನಾಡುವವರೆಗೆ ಅವನು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಉಸಿರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆಗ ಅವನು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ವಾಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮನುಷ್ಯ ಉಸಿರಾಡುವವರೆಗೆ ಅವನು ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆಗ ಅವನು ವಾಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವೆರಡೂ ಅನಂತ ಅಮೃತಾಹುತಿಗಳು; ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೂ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಅವ್ಯವಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಹೋಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಇತರ ಆಹುತಿಗಳು ಕರ್ಮಮಯವಾದವು. ಪೂರ್ವದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇದನ್ನೇ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಬಾಹ್ಯ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ഇനി സായംകാലത്തെ അന്നം, പ്രാതഃകാലത്തെ ദാനം, ആന്തര അഗ്നിഹോത്രം എന്ന് പറയുന്നു. മനുഷ്യൻ സംസാരിക്കുന്നിടത്തോളം അവന് പ്രാണനെ ശ്വസിക്കാൻ കഴിയില്ല; അപ്പോൾ അവൻ പ്രാണനെ വാക്കിൽ ഹോമിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ശ്വസിക്കുന്നിടത്തോളം അവന് സംസാരിക്കാൻ കഴിയില്ല; അപ്പോൾ അവൻ വാക്കിനെ പ്രാണനിൽ ഹോമിക്കുന്നു. ഇവ രണ്ടും അനന്തമായ അമൃതാഹുതികളാണ്; ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും തുടർച്ചയായി, മുറിവില്ലാതെ ഹോമിക്കപ്പെടുന്നു. അവസാനമുള്ള മറ്റ് ആഹുതികൾ കർമമയമാണ്. പൂർവ്വ വിദ്വാന്മാർ ഇതിനെ തന്നെ അഗ്നിഹോത്രമായി അറിഞ്ഞ്, ബാഹ്യ അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്തില്ല.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "এখন সায়ংকালের অন্ন, প্রাতঃকালের দান, আন্তর অগ্নিহোত্র—এরূপ বলা হয়। মানুষ যতক্ষণ কথা বলে, ততক্ষণ সে প্রাণ গ্রহণ করতে পারে না; তখন সে প্রাণকে বাক্যে হোম করে। মানুষ যতক্ষণ প্রাণ নেয়, ততক্ষণ সে কথা বলতে পারে না; তখন সে বাক্যকে প্রাণে হোম করে। এই দুটিই অনন্ত অমৃত-আহুতি; জাগরণে ও নিদ্রায় নিরন্তর, অবিচ্ছিন্নভাবে হোম করা হয়। কিন্তু অন্য যেসব আহুতি সসীম, সেগুলি কর্মময়। পূর্বের বিদ্বানরা একেই অগ্নিহোত্র জেনে বাহ্য অগ্নিহোত্র করেননি।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "आता सायंकालीन अन्न, प्रातःकालीन दान, आणि आंतरिक अग्निहोत्र असे म्हटले जाते. माणूस बोलत असतो तोपर्यंत तो प्राण घेऊ शकत नाही; तेव्हा तो प्राण वाणीत होम करतो. माणूस प्राण घेत असतो तोपर्यंत तो बोलू शकत नाही; तेव्हा तो वाणी प्राणात होम करतो. हे दोन्ही अनंत अमृत-आहुती आहेत; जागृतीत आणि निद्रेत सततपणे, अखंडपणे त्या होम केल्या जातात. परंतु जे इतर सान्त (नश्वर) आहुती आहेत, त्या कर्ममय असतात. पूर्वीच्या विद्वानांनी यालाच अग्निहोत्र मानले, आणि त्यांनी बाह्य अग्निहोत्र केले नाही.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "હવે સાંજનું અન્ન, સવારનું દાન, આંતરિક અગ્નિહોત્ર એમ કહેવાય છે. માણસ બોલે છે ત્યાં સુધી તે પ્રાણ લઈ શકતો નથી; ત્યારે તે પ્રાણને વાણીમાં હોમે છે. માણસ પ્રાણ લે છે ત્યાં સુધી તે બોલી શકતો નથી; ત્યારે તે વાણીને પ્રાણમાં હોમે છે. આ બંને અનંત અમૃત-આહુતિઓ છે; જાગતાં અને સૂતાં સતત, અવિચ્છિન્નપણે હોમાય છે. પરંતુ બીજી જે આહુતિઓ સાંત છે તે કર્મમય છે. પૂર્વના વિદ્વાનોએ આને જ અગ્નિહોત્ર જાણ્યું, અને તેમણે બાહ્ય અગ્નિહોત્ર કર્યું નહીં.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਹੁਣ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਅੰਨ, ਸਵੇਰ ਦਾ ਦਾਨ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ; ਤਦ ਉਹ ਸਾਹ ਨੂੰ ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੋਮਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਤਦ ਉਹ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਹੋਮਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਨੰਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਆਹੂਤੀਆਂ ਹਨ; ਜਾਗਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸੌਂਦਿਆਂ ਲਗਾਤਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਟੁੱਟੇ ਹੋਮੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਬਾਕੀ ਜੋ ਆਹੂਤੀਆਂ ਸੀਮਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਕਰਮ-ਮਈ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸੇ ਨੂੰ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਜਾਣਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਹਰੀ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଏବେ ସନ୍ଧ୍ୟାର ଅନ୍ନ, ପ୍ରାତଃକାଳର ଦାନ, ଆନ୍ତର ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ମଣିଷ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଥା କହେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପ୍ରାଣ ନେଇ ପାରେ ନାହିଁ; ସେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରାଣକୁ ବାକ୍‌ରେ ହୋମ କରେ। ମଣିଷ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାଣ ନିଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କଥା କହି ପାରେ ନାହିଁ; ସେତେବେଳେ ସେ ବାକ୍‌କୁ ପ୍ରାଣରେ ହୋମ କରେ। ଏହି ଦୁଇଟି ଅନନ୍ତ ଅମୃତାହୁତି; ଜାଗ୍ରତ ଓ ନିଦ୍ରାରେ ନିରନ୍ତର, ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନଭାବେ ହୋମ କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଆହୁତି ସାନ୍ତ, ସେଗୁଡ଼ିକ କର୍ମମୟ। ପୂର୍ବକାଳର ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଏହାକୁ ହିଁ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଜାଣି ବାହ୍ୟ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରିନଥିଲେ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اب شام کا انّ، صبح کا دان، اور اندرونی اگنیہوتر کہا جاتا ہے۔ جب تک انسان بولتا ہے تب تک وہ سانس نہیں لے سکتا؛ تب وہ سانس کو وانی میں ہوم کرتا ہے۔ جب تک انسان سانس لیتا ہے تب تک وہ بول نہیں سکتا؛ تب وہ وانی کو سانس میں ہوم کرتا ہے۔ یہ دونوں لامتناہی امرت آہوتیاں ہیں؛ جاگتے اور سوتے ہوئے مسلسل، بے انقطاع ہوم کی جاتی ہیں۔ لیکن جو دوسری آہوتیاں محدود ہیں وہ عمل پر مبنی ہیں۔ پہلے کے عالموں نے اسی کو اگنیہوتر جانا، اور انہوں نے ظاہری اگنیہوتر نہیں کیا۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Now they call it the evening food, the morning gift, the inner agnihotra. As long as a person speaks, he cannot breathe; then he offers his breath into speech. As long as a person breathes, he cannot speak; then he offers speech into breath. These two are the endless immortal oblation, which is offered without interruption, both waking and sleeping. But the other oblations, which have an end, are made of action. Indeed the earlier knowers recognised this as the agnihotra, and therefore did not perform the outer agnihotra.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Ahora llaman a esto la comida de la tarde, la ofrenda de la mañana, el agnihotra interior. Mientras una persona habla, no puede respirar; entonces ofrece su aliento en la palabra. Mientras una persona respira, no puede hablar; entonces ofrece la palabra en el aliento. Estas dos son la ofrenda inmortal sin fin, que se ofrece sin interrupción, tanto despierto como dormido. Pero las otras ofrendas, que tienen fin, están hechas de acción. En verdad, los antiguos conocedores reconocieron esto como el agnihotra, y por ello no realizaron el agnihotra exterior.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Maintenant on appelle cela l'offrande du soir de nourriture, le don du matin, l'agnihotra intérieur. Tant qu'une personne parle, elle ne peut pas respirer ; alors elle offre son souffle dans la parole. Tant qu'une personne respire, elle ne peut pas parler ; alors elle offre la parole dans le souffle. Ces deux-là forment l'oblation immortelle sans fin, offerte sans interruption, éveillé comme endormi. Mais les autres oblations, qui ont une fin, sont faites d'actes. En effet, les anciens sages reconnurent cela comme l'agnihotra, et c'est pourquoi ils n'accomplirent pas l'agnihotra extérieur.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Nun nennt man dies die Abendspeise, die Morgengabe, das innere Agnihotra. Solange ein Mensch spricht, kann er nicht atmen; dann opfert er seinen Atem in die Rede. Solange ein Mensch atmet, kann er nicht sprechen; dann opfert er die Rede in den Atem. Diese beiden sind das endlose unsterbliche Opfer, das ununterbrochen dargebracht wird, im Wachen wie im Schlaf. Die anderen Opfer aber, die ein Ende haben, bestehen aus Handlung. Tatsächlich erkannten die früheren Wissenden dies als das Agnihotra, und deshalb vollzogen sie das äußere Agnihotra nicht.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Agora chamam isto de a comida da tarde, a oferta da manhã, o agnihotra interior. Enquanto uma pessoa fala, não consegue respirar; então oferece seu sopro na fala. Enquanto uma pessoa respira, não consegue falar; então oferece a fala no sopro. Estas duas são a oblação imortal sem fim, oferecida sem interrupção, tanto acordado quanto dormindo. Mas as outras oblações, que têm fim, são feitas de ação. De fato, os antigos conhecedores reconheceram isto como o agnihotra, e por isso não realizaram o agnihotra exterior.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Теперь это называют вечерней пищей, утренним даром, внутренним агнихотрой. Пока человек говорит, он не может дышать; тогда он приносит своё дыхание в речь. Пока человек дышит, он не может говорить; тогда он приносит речь в дыхание. Эти две — бесконечное бессмертное возлияние, которое приносится без перерыва, и наяву, и во сне. Но другие возлияния, имеющие конец, состоят из действия. Поистине, древние мудрецы признавали это агнихотрой, и потому не совершали внешней агнихотры.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "现在称之为晚间之食、晨间之施、内在的阿耆尼享祀。人说话之时，便不能呼吸；此时他将呼吸供入言语。人呼吸之时，便不能说话；此时他将言语供入呼吸。这两者是无尽的不死供物，无论醒着还是睡着，都不间断地供奉。而其他有尽的供物是业所成的。确实，古代的智者认识到这就是阿耆尼享祀，因此他们不行外在的阿耆尼享祀。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "今、夕方の食事、朝の施与、内なるアグニホートラと呼ばれるものについて。人は話している間は息をすることができない。そのとき彼は息を言葉の中に供える。人は息をしている間は話すことができない。そのとき彼は言葉を息の中に供える。この二つは尽きることのない不死の供物であり、目覚めているときも眠っているときも、途切れることなく捧げられる。しかし、終わりのある他の供物は行為からなるものである。実に古の智者たちはこれをアグニホートラと認め、それゆえ外的なアグニホートラを行わなかった。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "يسمّون الآن هذا طعام المساء، وعطية الصباح، والأغنيهوترا الباطنة. ما دام الإنسان يتكلم لا يستطيع أن يتنفس؛ فحينئذ يقدّم نفسه في الكلام. وما دام الإنسان يتنفس لا يستطيع أن يتكلم؛ فحينئذ يقدّم الكلام في النفس. هاتان القربانان الخالدتان بلا نهاية، تُقدَّمان بلا انقطاع في اليقظة والنوم. أما القرابين الأخرى التي لها نهاية فهي مصنوعة من العمل. وقد عرف العلماء الأوائل هذا بوصفه الأغنيهوترا، ولذلك لم يقيموا الأغنيهوترا الظاهرة.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Sekarang mereka menyebut ini sebagai santapan sore, persembahan pagi, agnihotra batin. Selama seseorang berbicara, ia tidak dapat bernapas; saat itu ia mempersembahkan napasnya ke dalam ucapan. Selama seseorang bernapas, ia tidak dapat berbicara; saat itu ia mempersembahkan ucapan ke dalam napas. Keduanya adalah persembahan abadi yang tak berujung, dipersembahkan tanpa henti, baik saat terjaga maupun tidur. Namun persembahan lain yang berujung terbuat dari perbuatan. Sesungguhnya para arif terdahulu mengenali ini sebagai agnihotra, dan karena itu mereka tidak melakukan agnihotra lahiriah.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "ต่อไปนี้ คนทั้งหลายเรียกอาหารเย็น ของถวายยามเช้า และอัคนิโหตรภายใน ตราบใดที่บุรุษยังพูดอยู่ เขาย่อมหายใจไม่ได้ ครั้นแล้วจึงถวายปราณลงในวาจา ตราบใดที่บุรุษยังหายใจอยู่ เขาย่อมพูดไม่ได้ ครั้นแล้วจึงถวายวาจาลงในปราณ การถวายสองอย่างนี้เป็นอมฤตาหุติที่ไม่มีที่สิ้นสุด ถวายอย่างต่อเนื่องไม่ขาดระยะทั้งขณะตื่นและขณะหลับ ส่วนเครื่องบูชาอื่นที่มีที่สิ้นสุดนั้นเป็นสิ่งที่ประกอบด้วยการกระทำ ผู้รู้โบราณทั้งหลายรู้ความนี้แล้ว จึงไม่ได้ประกอบอัคนิโหตรของภายนอก",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Kauṣītaki Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “कौषीतकिब्राह्मणोपनिषत्” (revision 155878)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B7%E0%A5%80%E0%A4%A4%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%A3%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A4%E0%A5%8D&oldid=155878"
  },
  "topics": [
    "breath",
    "speech",
    "agnihotra",
    "prana"
  ],
  "citation": "Kauṣītaki Upaniṣad 2.5. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/kaushitaki.2.5/"
}