{
  "id": "upanishads/maitrayani.6.28",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/maitrayani.6.28/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "maitrayani.6.28",
  "speaker": "Maitrāyaṇī Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "अथान्यत्राप्युक्तम् भूतेन्द्रियार्थानतिक्रम्य ततः प्रव्रज्याज्यं धृतिदण्डं धनुर्गृहीत्वाऽनभिमानमयेन चैवेषुणा तं ब्रह्म द्वारपारं निहत्याद्यं संमोहमौली तृष्णेर्ष्याकुण्डली तन्द्रीराघवेत्र्यभिमानाध्यक्षः क्रोधज्यं प्रलोभदण्डं धनुर्गृहीत्वेच्च्हामयेन चैवेषुणेमानि खलु भूतानि हन्ति तं हत्वोंकारप्लवेनान्तर्हृदयाकाशस्य पारं तीर्त्वाविर्भूते अन्तराकाशे शनकैरवटैवावटकृद्धातुकामः संविशत्येवं ब्रह्मशालां विशेत् ततश्चतुर्जालं ब्रह्मकोशं प्रणुदेत् गुर्वागमेनेति अतः शुद्धः पूतः शून्यः शान्तोऽप्राणो निरात्माऽनन्तोऽक्षय्यः स्थिरः शाश्वतोऽजः स्वतन्त्रः स्वे महिम्नि तिष्ठति अतः स्वे महिम्नि तिष्ठमानम् दृष्ट्वाऽवृत्तचक्रमिव सञ्चारचक्रमालोकयति इत्येवं ह्याह षड्भिर्मासैस्तु युक्तस्य नित्यमुक्तस्य देहिनः\nअनन्तः परमो गुह्यः सम्यग्योगः प्रवर्तते ॥\nरजस्तमोभ्यां विद्धस्य सुसमिद्धस्य देहिनः\nपुत्रदारकुटुम्बेषु सक्तस्य न कदाचन ॥ ॥ ६.२८ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "athānyatrāpyuktam bhūtendriyārthānatikramya tataḥ pravrajyājyaṃ dhṛtidaṇḍaṃ dhanurgṛhītvā'nabhimānamayena caiveṣuṇā taṃ brahma dvārapāraṃ nihatyādyaṃ saṃmohamaulī tṛṣṇerṣyākuṇḍalī tandrīrāghavetryabhimānādhyakṣaḥ krodhajyaṃ pralobhadaṇḍaṃ dhanurgṛhītvecchāmayena caiveṣuṇemāni khalu bhūtāni hanti taṃ hatvoṃkāraplavenāntarhṛdayākāśasya pāraṃ tīrtvāvirbhūte antarākāśe śanakairavaṭaivāvaṭakṛddhātukāmaḥ saṃviśatyevaṃ brahmaśālāṃ viśet tataścaturjālaṃ brahmakośaṃ praṇudet gurvāgameneti ataḥ śuddhaḥ pūtaḥ śūnyaḥ śānto'prāṇo nirātmā'nanto'kṣayyaḥ sthiraḥ śāśvato'jaḥ svatantraḥ sve mahimni tiṣṭhati ataḥ sve mahimni tiṣṭhamānam dṛṣṭvā'vṛttacakramiva sañcāracakramālokayati ityevaṃ hyāha ṣaḍbhirmāsaistu yuktasya nityamuktasya dehinaḥ\nanantaḥ paramo guhyaḥ samyagyogaḥ pravartate ||\nrajastamobhyāṃ viddhasya susamiddhasya dehinaḥ\nputradārakuṭumbeṣu saktasya na kadācana || || 6.28 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "atha",
      "meaning": "then, now",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anyatra",
      "meaning": "elsewhere",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "api",
      "meaning": "also",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "uktam",
      "meaning": "it is said",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhūta-indriya-artha-ān",
      "meaning": "the elements, senses, and their objects",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "atikramya",
      "meaning": "having transcended",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tataḥ",
      "meaning": "then",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pravrajya",
      "meaning": "having gone forth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ājyam",
      "meaning": "ghee, the offering",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dhṛti-daṇḍam",
      "meaning": "a staff of steadfastness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dhanuḥ",
      "meaning": "bow",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gṛhītvā",
      "meaning": "having taken",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anabhimāna-mayena",
      "meaning": "made of non-egoism",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iṣuṇā",
      "meaning": "with the arrow",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tam",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "brahman, or the Veda",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dvāra-pāram",
      "meaning": "the gatekeeper",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nihatya",
      "meaning": "having slain",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ādyam",
      "meaning": "the first",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saṃmoha-mauliḥ",
      "meaning": "crowned with delusion",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tṛṣṇā-īrṣya-kuṇḍalī",
      "meaning": "wearing earrings of craving and envy",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tandrī-rāgha-vetrī",
      "meaning": "carrying a staff of sloth and lethargy",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abhimāna-adhyakṣaḥ",
      "meaning": "lord of pride",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "krodha-jyam",
      "meaning": "with anger as bowstring",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pralobha-daṇḍam",
      "meaning": "with greed as staff",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dhanuḥ",
      "meaning": "bow",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gṛhītvā",
      "meaning": "having taken",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ic-ch-āmayena",
      "meaning": "made of desire and disease",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eva",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iṣuṇā",
      "meaning": "with the arrow",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "imāni",
      "meaning": "these",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "khalu",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhūtāni",
      "meaning": "beings",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hanti",
      "meaning": "slays",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tam",
      "meaning": "him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hatvā",
      "meaning": "having slain",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "oṅkāra-plavena",
      "meaning": "by the raft of Om",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "antar-hṛdaya-ākāśasya",
      "meaning": "of the space within the heart",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pāram",
      "meaning": "the far shore",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tīrtvā",
      "meaning": "having crossed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āvirbhūte",
      "meaning": "manifested",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "antara-ākāśe",
      "meaning": "in the inner space",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śanakaiḥ",
      "meaning": "gradually",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "avaṭa-eva",
      "meaning": "like a pit",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "avaṭa-kṛt",
      "meaning": "the digger of the pit",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dhātu-kāmaḥ",
      "meaning": "desiring the element",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saṃviśati",
      "meaning": "enters",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evam",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma-śālām",
      "meaning": "the hall of brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "viśet",
      "meaning": "one should enter",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tataḥ",
      "meaning": "then",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "catur-jālam",
      "meaning": "the fourfold net",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma-kośam",
      "meaning": "the sheath of brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "praṇudet",
      "meaning": "one should drive away",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "guru-āgamena",
      "meaning": "by the teaching of the teacher",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ataḥ",
      "meaning": "therefore",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śuddhaḥ",
      "meaning": "pure",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pūtaḥ",
      "meaning": "purified",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śūnyaḥ",
      "meaning": "empty",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śāntaḥ",
      "meaning": "tranquil",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aprāṇaḥ",
      "meaning": "breathless",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nir-ātmā",
      "meaning": "without self",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anantaḥ",
      "meaning": "infinite",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "akṣayyaḥ",
      "meaning": "imperishable",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sthiraḥ",
      "meaning": "steady",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śāśvataḥ",
      "meaning": "eternal",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ajaḥ",
      "meaning": "unborn",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sva-tantraḥ",
      "meaning": "self-dependent",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sve",
      "meaning": "in its own",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mahimni",
      "meaning": "greatness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tiṣṭhati",
      "meaning": "abides",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ataḥ",
      "meaning": "therefore",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sve",
      "meaning": "its own",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mahimni",
      "meaning": "greatness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tiṣṭhamānam",
      "meaning": "abiding",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dṛṣṭvā",
      "meaning": "having seen",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "avṛtta-cakram",
      "meaning": "the unturning wheel",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iva",
      "meaning": "like",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sañcāra-cakram",
      "meaning": "the wheel of transmigration",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ālokayati",
      "meaning": "he looks upon",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evam",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hi",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āha",
      "meaning": "says",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ṣaḍbhiḥ",
      "meaning": "by six",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "māsaiḥ",
      "meaning": "months",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tu",
      "meaning": "but",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yuktasya",
      "meaning": "of the one who is joined",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nitya-muktasya",
      "meaning": "of the eternally free",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dehinaḥ",
      "meaning": "of the embodied one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anantaḥ",
      "meaning": "infinite",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "paramaḥ",
      "meaning": "supreme",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "guhyaḥ",
      "meaning": "secret",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "samyak-yogaḥ",
      "meaning": "right union",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pravartate",
      "meaning": "comes forth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "rajas-tamobhyām",
      "meaning": "by passion and darkness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "viddhasya",
      "meaning": "of the pierced one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "susamiddhasya",
      "meaning": "of the well-kindled one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dehinaḥ",
      "meaning": "of the embodied one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "putra-dāra-kuṭumbeṣu",
      "meaning": "in son, wife, and family",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saktasya",
      "meaning": "of the attached one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kadācana",
      "meaning": "ever",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "अब दूसरे स्थान पर भी कहा गया है: भूत, इंद्रियों और उनके विषयों को पार करके, फिर संन्यास लेकर, घी (आहुति) को, धृति का दंड, और अनभिमान से बने बाण वाला धनुष लेकर, उस ब्रह्म-द्वार के रक्षक को, जो पहला है, मोह के मुकुट वाले, तृष्णा और ईर्ष्या के कुंडल धारण करने वाले, तंद्रा और आलस्य की छड़ी लिए, अभिमान के अध्यक्ष को मारकर, क्रोध की प्रत्यंचा और लोभ का दंड लिए धनुष लेकर, और इच्छा-रोग से बने बाण से, ये प्राणी निश्चय ही मारे जाते हैं। उसे मारकर, ॐकार की नाव से हृदयाकाश के उस पार को पार करके, प्रकट हुए अंतराकाश में धीरे-धीरे, गड्ढा खोदने वाले की तरह, तत्व की कामना से प्रवेश करता है। इस प्रकार ब्रह्म की शाला में प्रवेश करे। फिर गुरु के उपदेश से चतुर्जाल और ब्रह्मकोश को हटा दे। इसलिए वह शुद्ध, पवित्र, शून्य, शांत, प्राणरहित, आत्मरहित, अनंत, अक्षय, स्थिर, शाश्वत, अजन्मा, स्वतंत्र, अपनी महिमा में स्थित रहता है। इसलिए अपनी महिमा में स्थित उसे देखकर, वह बिना घूमने वाले चक्र के समान, संचार-चक्र को देखता है। ऐसा ही कहा गया है: छह मास तक योग में लगे, नित्य मुक्त देहधारी के लिए अनंत, परम, गुह्य सम्यक् योग प्रवृत्त होता है। रजस और तमस से बिंधे, भली प्रकार प्रज्वलित देहधारी के लिए, जो पुत्र, पत्नी और परिवार में आसक्त है, कभी नहीं।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "வேறு இடத்திலும் கூறப்பட்டுள்ளது: பூதங்களையும் இந்திரியங்களையும் அவற்றின் விஷயங்களையும் கடந்து, பின் துறவு பூண்டு, நெய் என்னும் ஆகுதியையும், திருதி என்னும் தண்டத்தையும், அகங்காரமற்ற அம்பையும் கொண்ட வில்லை ஏந்தி, பிரம்மத்தின் வாயில் காவலனை, முதல்வனை, மயக்கக் கிரீடம் அணிந்தவனை, தாகம்-பொறாமைக் குண்டலம் அணிந்தவனை, சோம்பல்-மந்தத் தடி ஏந்தியவனை, செருக்கின் தலைவனை கொன்று, கோபம் நாணாகவும் பேராசை தண்டாகவும் கொண்ட வில்லை ஏந்தி, ஆசை-நோய் அம்பால் இந்த உயிர்களைக் கொல்கிறான். அவனைக் கொன்று, ஓங்கார படகால் இதயாகாசத்தின் அக்கரையைக் கடந்து, வெளிப்பட்ட உள்ளாகாசத்தில் மெல்ல, குழி தோண்டுபவனைப் போல் தத்துவத்தை விரும்பி நுழைகிறான். இவ்வாறு பிரம்மசாலையில் நுழைய வேண்டும். பின் குருவின் உபதேசத்தால் நான்கு வலையும் பிரம்மகோசமும் நீக்கப்பட வேண்டும். ஆகவே அவன் தூய்மையானவன், பவித்திரமானவன், வெறுமையானவன், அமைதியானவன், பிராணனற்றவன், ஆத்மாவற்றவன், முடிவற்றவன், அழியாதவன், நிலையானவன், நித்தியமானவன், பிறவியற்றவன், சுதந்திரமானவன், தன் மகிமையில் நிற்கிறான். ஆகவே தன் மகிமையில் நிற்பவனைக் கண்டு, சுழலாத சக்கரம் போல, சஞ்சார சக்கரத்தை நோக்குகிறான். இவ்வாறு கூறப்பட்டுள்ளது: ஆறு மாதங்கள் யோகத்தில் இருப்பவனுக்கு, நித்ய முக்தனான உடலுடையவனுக்கு, அனந்தமான, பரமமான, ரகசியமான சம்யக் யோகம் தோன்றுகிறது. ரஜஸாலும் தமஸாலும் துளைக்கப்பட்ட, நன்கு எரியும் உடலுடையவனுக்கு, மகன், மனைவி, குடும்பத்தில் பற்றுள்ளவனுக்கு ஒருபோதும் இல்லை.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "మరొక చోట కూడా చెప్పబడింది: భూతాలను, ఇంద్రియాలను, వాటి విషయాలను దాటి, తర్వాత సన్యాసం స్వీకరించి, ఘృతాన్ని, ధృతి దండాన్ని, అనభిమానంతో చేసిన బాణాన్ని కలిగిన ధనువును పట్టి, బ్రహ్మ ద్వారపాలకుడైన మొదటివానిని, మోహ కిరీటం ధరించినవానిని, తృష్ణ-ఈర్ష్య కుండలాలు ధరించినవానిని, తంద్రా-రాఘ దండం పట్టినవానిని, అభిమాన అధ్యక్షుడిని చంపి, క్రోధాన్ని నారిగా, లోభాన్ని దండంగా కలిగిన ధనువును పట్టి, కోరిక-రోగం వల్ల చేసిన బాణంతో ఈ భూతాలను ఖచ్చితంగా చంపుతాడు. అతడిని చంపి, ఓంకారం అనే తెప్పతో హృదయాకాశం అవతలి తీరాన్ని దాటి, వెలువడిన అంతరాకాశంలో క్రమంగా, గుంట త్రవ్వేవాడిలా, తత్త్వాన్ని కోరి ప్రవేశిస్తాడు. ఈ విధంగా బ్రహ్మశాలలో ప్రవేశించాలి. తర్వాత గురూపదేశంతో చతుర్జాలాన్ని, బ్రహ్మకోశాన్ని తొలగించాలి. అందువల్ల అతడు శుద్ధుడు, పవిత్రుడు, శూన్యుడు, శాంతుడు, ప్రాణరహితుడు, ఆత్మరహితుడు, అనంతుడు, అక్షయుడు, స్థిరుడు, శాశ్వతుడు, అజుడు, స్వతంత్రుడు, తన మహిమలో నిలిచి ఉంటాడు. అందువల్ల తన మహిమలో నిలిచినవాడిని చూసి, తిరగని చక్రంలా, సంచార చక్రాన్ని చూస్తాడు. ఇలాగే చెప్పబడింది: ఆరు నెలలు యోగంలో ఉన్న, నిత్యముక్తుడైన దేహికి అనంతమైన, పరమమైన, గుహ్యమైన సమ్యక్ యోగం ప్రవర్తిస్తుంది. రజస్సు తమస్సుచే బాధింపబడి, బాగా ప్రజ్వలించిన దేహికి, కుమారుడు, భార్య, కుటుంబంలో ఆసక్తి ఉన్నవానికి ఎప్పటికీ కాదు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಬೇರೆಡೆಯೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಭೂತಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ನಂತರ ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ತುಪ್ಪದ ಆಹುತಿ, ಧೃತಿಯ ದಂಡ, ಅನಭಿಮಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಾಣವುಳ್ಳ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬ್ರಹ್ಮದ ದ್ವಾರಪಾಲಕನನ್ನು, ಮೊದಲಿನವನನ್ನು, ಮೋಹ ಕಿರೀಟ ಧರಿಸಿದವನನ್ನು, ತೃಷ್ಣೆ-ಈರ್ಷ್ಯೆ ಕುಂಡಲ ಧರಿಸಿದವನನ್ನು, ತಂದ್ರೀ-ರಾಘ ದಂಡ ಹಿಡಿದವನನ್ನು, ಅಭಿಮಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನನ್ನು ಕೊಂದು, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗವನ್ನಾಗಿ, ಲೋಭವನ್ನು ದಂಡವನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಇಚ್ಛೆ-ರೋಗದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಾಣದಿಂದ ಈ ಭೂತಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು, ಓಂಕಾರದ ತೆಪ್ಪದಿಂದ ಹೃದಯಾಕಾಶದ ಆಚೆಯ ದಡವನ್ನು ದಾಟಿ, ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಂತರಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಗುಂಡಿ ತೋಡುವವನಂತೆ, ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬಯಸಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಗುರೂಪದೇಶದಿಂದ ಚತುರ್ಜಾಲ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಕೋಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಶುದ್ಧ, ಪವಿತ್ರ, ಶೂನ್ಯ, ಶಾಂತ, ಪ್ರಾಣರಹಿತ, ಆತ್ಮರಹಿತ, ಅನಂತ, ಅಕ್ಷಯ, ಸ್ಥಿರ, ಶಾಶ್ವತ, ಅಜ, ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನನ್ನು ನೋಡಿ, ತಿರುಗದ ಚಕ್ರದಂತೆ ಸಂಚಾರ ಚಕ್ರವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ಆರು ತಿಂಗಳು ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ, ನಿತ್ಯ ಮುಕ್ತನಾದ ದೇಹಿಗೆ ಅನಂತವಾದ, ಪರಮವಾದ, ಗುಹ್ಯವಾದ ಸಮ್ಯಕ್ ಯೋಗ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ರಜಸ್ತಮಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉರಿದ ದೇಹಿಗೆ, ಮಗ, ಹೆಂಡತಿ, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನಿಗೆ ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "മറ്റൊരിടത്തും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: ഭൂതങ്ങളെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും അവയുടെ വിഷയങ്ങളെയും കടന്ന്, പിന്നെ സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ച്, നെയ്യാകുന്ന ആഹുതിയും, ധൃതി എന്ന ദണ്ഡവും, അഭിമാനരഹിതമായ ബാണവുമുള്ള വില്ലെടുത്ത്, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ വാതിൽകാവൽക്കാരനെ, ആദ്യനെ, മോഹമാകുന്ന കിരീടമണിഞ്ഞവനെ, തൃഷ്ണയും അസൂയയുമാകുന്ന കുണ്ഡലമണിഞ്ഞവനെ, മന്ദതയും അലസതയുമാകുന്ന വടി പിടിച്ചവനെ, അഹങ്കാരത്തിന്റെ അധ്യക്ഷനെ കൊന്ന്, ക്രോധം ഞാണാക്കിയും ലോഭം ദണ്ഡാക്കിയുമുള്ള വില്ലെടുത്ത്, ആഗ്രഹമാകുന്ന രോഗത്താൽ ഉണ്ടാക്കിയ ബാണംകൊണ്ട് ഈ ഭൂതങ്ങളെ തീർച്ചയായും കൊല്ലുന്നു. അവനെ കൊന്ന്, ഓങ്കാരമാകുന്ന തോണികൊണ്ട് ഹൃദയാകാശത്തിന്റെ മറുകര കടന്ന്, വെളിപ്പെട്ട അന്തരാകാശത്തിൽ ക്രമേണ, കുഴി കുഴിക്കുന്നവനെപ്പോലെ, തത്ത്വത്തെ ആഗ്രഹിച്ച് പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മശാലയിൽ പ്രവേശിക്കണം. പിന്നെ ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശത്താൽ ചതുർജാലവും ബ്രഹ്മകോശവും നീക്കണം. അതിനാൽ അവൻ ശുദ്ധനും പവിത്രനും ശൂന്യനും ശാന്തനും പ്രാണരഹിതനും ആത്മരഹിതനും അനന്തനും അക്ഷയനും സ്ഥിരനും ശാശ്വതനും അജനും സ്വതന്ത്രനുമായി തന്റെ മഹിമയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനാൽ തന്റെ മഹിമയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനെ കണ്ട്, തിരിയാത്ത ചക്രംപോലെ സഞ്ചാരചക്രത്തെ നോക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: ആറുമാസം യോഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട, നിത്യമുക്തനായ ദേഹിക്ക് അനന്തവും പരമവും ഗുഹ്യവുമായ സമ്യക് യോഗം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. രജസ്സും തമസ്സുംകൊണ്ട് തുളയ്ക്കപ്പെട്ട, നന്നായി ജ്വലിച്ച ദേഹിക്ക്, പുത്രനിലും ഭാര്യയിലും കുടുംബത്തിലും ആസക്തനായവന് ഒരിക്കലും ഇല്ല.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "অন্যত্রও বলা হয়েছে: ভূত, ইন্দ্রিয় ও তাদের বিষয় অতিক্রম করে, তারপর সন্ন্যাস গ্রহণ করে, ঘৃতরূপ আহুতি, ধৃতি-দণ্ড ও অনভিমানময় বাণসহ ধনুক গ্রহণ করে, ব্রহ্মের দ্বারপাল, প্রথম ব্যক্তিকে, যে মোহের মুকুট পরেছে, তৃষ্ণা ও ঈর্ষার কুণ্ডল পরেছে, তন্দ্রা ও আলস্যের দণ্ড ধরেছে, অভিমানের অধ্যক্ষকে বধ করে, ক্রোধ যার জ্যা ও লোভ যার দণ্ড সেই ধনুক গ্রহণ করে, কামনা-রোগ থেকে তৈরি বাণে এই ভূতদের নিশ্চয়ই বধ করে। তাকে বধ করে, ওঁকার-ভেলায় হৃদয়াকাশের পরপারে উত্তীর্ণ হয়ে, আবির্ভূত অন্তরাকাশে ধীরে ধীরে, গর্ত খননকারীর মতো, তত্ত্বকামী হয়ে প্রবেশ করে। এভাবে ব্রহ্মশালায় প্রবেশ করা উচিত। তারপর গুরুর উপদেশে চতুর্জাল ও ব্রহ্মকোশ অপসারণ করা উচিত। সুতরাং সে শুদ্ধ, পবিত্র, শূন্য, শান্ত, প্রাণহীন, আত্মাহীন, অনন্ত, অক্ষয়, স্থির, শাশ্বত, অজ, স্বতন্ত্র, নিজ মহিমায় অবস্থান করে। অতএব নিজ মহিমায় অবস্থানরত তাকে দেখে, অবিচল চক্রের মতো সঞ্চারচক্রকে সে দর্শন করে। এভাবেই বলা হয়েছে: ছয় মাস যোগে যুক্ত, নিত্যমুক্ত দেহীর জন্য অনন্ত, পরম, গুহ্য সম্যক যোগ প্রবর্তিত হয়। রজ ও তমে বিদ্ধ, সুপ্রজ্জ্বলিত দেহীর, যে পুত্র, স্ত্রী ও পরিবারে আসক্ত, তার কখনো নয়।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "इतरत्रही असे सांगितले आहे: भूत, इंद्रिये आणि त्यांचे विषय ओलांडून, मग संन्यास घेऊन, घृत हे आहुतीचे, धृतीचा दंड, अनभिमानाने बनलेला बाण असलेले धनुष्य घेऊन, ब्रह्माच्या द्वारपालाला, पहिल्याला, मोहाचा मुकुट धारण करणाऱ्याला, तृष्णा-ईर्ष्येची कुंडले घालणाऱ्याला, तंद्रा-आळसाची काठी धरणाऱ्याला, अभिमानाच्या अध्यक्षाला मारून, क्रोध ज्याची प्रत्यंचा आणि लोभ ज्याचा दंड आहे असे धनुष्य घेऊन, इच्छा-रोगापासून बनलेल्या बाणाने ही भूते खरोखर मारली जातात. त्याला मारून, ओंकाराच्या तराफ्याने हृदयाकाशाचा पैलतीर ओलांडून, प्रकट झालेल्या अंतराकाशात हळूहळू, खड्डा खोदणाऱ्याप्रमाणे, तत्त्वाची इच्छा करून प्रवेश करतो. याप्रकारे ब्रह्मशाळेत प्रवेश करावा. नंतर गुरूच्या उपदेशाने चतुर्जाल आणि ब्रह्मकोश दूर करावा. म्हणून तो शुद्ध, पवित्र, शून्य, शांत, प्राणरहित, आत्मरहित, अनंत, अक्षय, स्थिर, शाश्वत, अज, स्वतंत्र असा स्वतःच्या महिम्यात राहतो. म्हणून स्वतःच्या महिम्यात राहणाऱ्याला पाहून, न फिरणाऱ्या चक्राप्रमाणे संचारचक्राकडे तो पाहतो. याप्रकारे म्हटले आहे: सहा महिने योगात असलेल्या, नित्यमुक्त देहधारीसाठी अनंत, परम, गुह्य असा सम्यक् योग प्रवृत्त होतो. रजस आणि तमस यांनी विद्ध, चांगला प्रज्वलित देहधारीला, जो पुत्र, पत्नी, कुटुंब यांच्यात आसक्त आहे, त्याला कधीही नाही.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "બીજે પણ એમ કહેવાયું છે: ભૂતો, ઇન્દ્રિયો અને તેમના વિષયોને ઓળંગીને, પછી સંન્યાસ લઈને, ઘી રૂપી આહુતિ, ધૃતિનો દંડ, અનભિમાનથી બનેલા બાણવાળું ધનુષ લઈને, બ્રહ્મના દ્વારપાલને, પહેલાને, મોહનો મુકુટ ધારણ કરનારને, તૃષ્ણા-ઈર્ષ્યાના કુંડળ પહેરનારને, તંદ્રા-આળસની લાકડી ધરનારને, અભિમાનના અધ્યક્ષને મારીને, ક્રોધ જેની પણછ અને લોભ જેનો દંડ છે તેવું ધનુષ લઈને, ઇચ્છા-રોગથી બનેલા બાણથી આ ભૂતોને ખરેખર મારે છે. તેને મારીને, ઓંકારની નાવથી હૃદયાકાશના સામા કાંઠે જઈને, પ્રગટ થયેલા અંતરાકાશમાં ધીરે ધીરે, ખાડો ખોદનારની જેમ, તત્ત્વની ઇચ્છાથી પ્રવેશે છે. આ રીતે બ્રહ્મશાળામાં પ્રવેશવું. પછી ગુરુના ઉપદેશથી ચતુર્જાલ અને બ્રહ્મકોશને દૂર કરવો. તેથી તે શુદ્ધ, પવિત્ર, શૂન્ય, શાંત, પ્રાણરહિત, આત્મરહિત, અનંત, અક્ષય, સ્થિર, શાશ્વત, અજ, સ્વતંત્ર, પોતાની મહિમામાં સ્થિત રહે છે. તેથી પોતાની મહિમામાં સ્થિત તેને જોઈને, ન ફરતા ચક્રની જેમ સંચારચક્રને જુએ છે. આ રીતે કહેવાયું છે: છ માસ યોગમાં રહેલા, નિત્યમુક્ત દેહધારીને અનંત, પરમ, ગુહ્ય એવો સમ્યક યોગ પ્રવર્તે છે. રજસ અને તમસથી વિંધાયેલા, સારી રીતે પ્રજ્વલિત દેહધારીને, જે પુત્ર, પત્ની, કુટુંબમાં આસક્ત છે, તેને ક્યારેય નહીં.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਹੋਰਨਾਂ ਥਾਂ ਵੀ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਭੂਤਾਂ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ, ਫਿਰ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਕੇ, ਘਿਓ ਦੀ ਆਹੂਤੀ, ਧੀਰਜ ਦਾ ਦੰਡ, ਹਉਮੈ-ਰਹਿਤ ਬਾਣ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਪਹਿਲੇ ਨੂੰ, ਮੋਹ ਦਾ ਮੁਕਟ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਈਰਖਾ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਤੰਦਰਾ-ਆਲਸ ਦੀ ਛੜੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਹਉਮੈ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਰ ਅਤੇ ਲੋਭ ਜਿਸ ਦਾ ਦੰਡ ਹੈ ਐਸਾ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਇੱਛਾ-ਰੋਗ ਤੋਂ ਬਣੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਓਅੰਕਾਰ ਦੇ ਬੇੜੇ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਾਰ ਲੰਘ ਕੇ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅੰਦਰਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਟੋਆ ਪੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਤੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮ-ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਚਾਰ ਜਾਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਕੋਸ਼ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ੂਨਯ, ਸ਼ਾਂਤ, ਪ੍ਰਾਣ-ਰਹਿਤ, ਆਤਮਾ-ਰਹਿਤ, ਅਨੰਤ, ਅਕਸ਼ਯ, ਅਟੱਲ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ, ਅਜ, ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਾ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ, ਸੰਚਾਰ-ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਨਿੱਤ-ਮੁਕਤ ਦੇਹਧਾਰੀ ਲਈ ਅਨੰਤ, ਪਰਮ, ਗੁਹਿਆ ਸਮਿਆਕ ਯੋਗ ਪ੍ਰਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਰਜਸ ਅਤੇ ਤਮਸ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਲਈ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଅନ୍ୟତ୍ର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି: ଭୂତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ତାପରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରି, ଘିଅ ଆହୁତି, ଧୃତିର ଦଣ୍ଡ, ଅଭିମାନ ରହିତ ବାଣଯୁକ୍ତ ଧନୁ ଧରି, ବ୍ରହ୍ମର ଦ୍ୱାରପାଳ, ଆଦ୍ୟକୁ, ମୋହର ମୁକୁଟ ଧାରୀ, ତୃଷ୍ଣା-ଈର୍ଷ୍ୟାର କୁଣ୍ଡଳ ଧାରୀ, ତନ୍ଦ୍ରା-ଆଳସ୍ୟର ଛଡ଼ି ଧାରୀ, ଅଭିମାନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷକୁ ବଧ କରି, କ୍ରୋଧ ଯାହାର ଦଉଡ଼ି ଓ ଲୋଭ ଯାହାର ଦଣ୍ଡ ସେହି ଧନୁ ଧରି, ଇଚ୍ଛା-ରୋଗରେ ତିଆରି ବାଣରେ ଏହି ଭୂତଗୁଡ଼ିକୁ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ କରେ। ତାହାକୁ ବଧ କରି, ଓଙ୍କାର ନାଆରେ ହୃଦୟାକାଶର ଅପର ପାର ଅତିକ୍ରମ କରି, ପ୍ରକଟିତ ଅନ୍ତରାକାଶରେ ଧୀରେ ଧୀରେ, ଗାତ ଖୋଳୁଥିବା ଲୋକ ପରି, ତତ୍ତ୍ୱ-କାମନାରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଏପରି ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମଶାଳାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଚତୁର୍ଜାଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମକୋଶକୁ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ। ତେଣୁ ସେ ଶୁଦ୍ଧ, ପବିତ୍ର, ଶୂନ୍ୟ, ଶାନ୍ତ, ପ୍ରାଣରହିତ, ଆତ୍ମାରହିତ, ଅନନ୍ତ, ଅକ୍ଷୟ, ସ୍ଥିର, ଶାଶ୍ୱତ, ଅଜ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହୋଇ ନିଜ ମହିମାରେ ରହେ। ଅତଏବ ନିଜ ମହିମାରେ ରହିଥିବା ତାହାକୁ ଦେଖି, ନଘୂରୁଥିବା ଚକ୍ର ପରି ସଞ୍ଚାର-ଚକ୍ରକୁ ଦେଖେ। ଏପରି କୁହାଯାଇଛି: ଛଅ ମାସ ଯୋଗରେ ଥିବା, ନିତ୍ୟମୁକ୍ତ ଦେହୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅନନ୍ତ, ପରମ, ଗୁହ୍ୟ ସମ୍ୟକ୍ ଯୋଗ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ। ରଜସ ଓ ତମସରେ ବିଦ୍ଧ, ସୁପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଦେହୀଙ୍କ ପାଇଁ, ଯିଏ ପୁତ୍ର, ସ୍ତ୍ରୀ, ପରିବାରରେ ଆସକ୍ତ, କେବେ ନୁହେଁ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "کہیں اور بھی یوں کہا گیا ہے: بھوتوں، حواس اور ان کے مفعولات کو پار کر کے، پھر سنیاس لے کر، گھی کی آہوتی، دھیرج کا عصا اور بے غرور تیر والا کمان لے کر، برہم کے دروازے کے پہرے دار، اولین، کو، جو فریب کا تاج پہنے ہوئے ہے، طلب اور حسد کے کنڈل پہنے ہوئے ہے، سستی اور غفلت کی لاٹھی لیے ہوئے ہے، غرور کے سردار کو مار کر، غصہ جس کی ڈوری اور لالچ جس کا عصا ہے ایسی کمان لے کر، خواہش کی بیماری سے بنے تیر سے یہ بھوت یقیناً مارے جاتے ہیں۔ اس کو مار کر، اوم کی کشتی سے دل کے آکاش کے پار اتر کر، ظاہر ہوئے اندرونی آکاش میں آہستہ آہستہ، گڑھا کھودنے والے کی طرح، حقیقت کی خواہش سے داخل ہوتا ہے۔ اس طرح برہم کی شالا میں داخل ہونا چاہیے۔ پھر استاد کی تعلیم سے چار جال اور برہم کوش کو دور کرنا چاہیے۔ اس لیے وہ پاک، پوتر، خالی، پرسکون، بے پران، بے آتما، لامحدود، لازوال، ثابت، ابدی، غیر پیدا شدہ، آزاد ہو کر اپنی عظمت میں قائم رہتا ہے۔ پس اپنی عظمت میں قائم اسے دیکھ کر، نہ گھومنے والے پہیے کی طرح، آمد و رفت کے پہیے کو دیکھتا ہے۔ یوں کہا گیا ہے: چھ مہینے یوگ میں لگے، ہمیشہ آزاد جسم والے کے لیے لامحدود، اعلیٰ، پوشیدہ، درست یوگ جاری ہوتا ہے۔ رجس اور تمس سے بندھے، خوب جلے ہوئے جسم والے کے لیے جو بیٹے، بیوی اور خاندان میں لگا ہوا ہے، کبھی نہیں۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "It is said elsewhere: having passed beyond the elements, the senses, and their objects, then having taken up the life of renunciation, with ghee as the offering, a staff of steadfastness, and a bow whose arrow is made of non-egoism, having slain the first gatekeeper of brahman, the one crowned with delusion, wearing the earrings of craving and envy, carrying the staff of sloth and lethargy, the lord of pride, and having taken up the bow whose string is anger and whose staff is greed, with the arrow made of desire and disease, one indeed slays these beings. Having slain him, by the raft of Om, having crossed to the far shore of the space within the heart, one gradually enters the manifested inner space, like a digger of a pit desiring the element. Thus one should enter the hall of brahman. Then, by the teaching of the teacher, one should drive away the fourfold net and the sheath of brahman. Therefore he is pure, purified, empty, tranquil, breathless, without self, infinite, imperishable, steady, eternal, unborn, self-dependent, and abides in his own greatness. Therefore, seeing him abiding in his own greatness, he looks upon the wheel of transmigration as like an unturning wheel. Thus it is said: for the embodied one who is joined for six months and eternally free, the infinite, supreme, secret right union comes forth. For the embodied one pierced by passion and darkness, well kindled, attached to son, wife and family, never.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Se dice en otro lugar: habiendo trascendido los elementos, los sentidos y sus objetos, habiendo entonces adoptado la vida de renuncia, con el ghee como ofrenda, un bastón de firmeza y un arco cuya flecha es de no-egoísmo, habiendo matado al primer guardián de brahman, el coronado de delirio, que lleva los pendientes de la sed y la envidia, que porta el bastón de la pereza y la letargia, el señor del orgullo, y habiendo tomado el arco cuya cuerda es la ira y cuyo bastón es la codicia, con la flecha hecha de deseo y enfermedad, en verdad se matan a estos seres. Habiéndolo matado, por la balsa de Om, habiendo cruzado a la orilla opuesta del espacio del corazón, uno entra poco a poco en el espacio interior manifestado, como un cavador de hoyos que desea el elemento. Así debe entrar uno en la sala de brahman. Luego, por la enseñanza del maestro, debe apartar la red cuádruple y la vaina de brahman. Por tanto él es puro, purificado, vacío, tranquilo, sin aliento, sin yo, infinito, imperecedero, firme, eterno, no nacido, independiente, y mora en su propia grandeza. Por tanto, viendo que mora en su propia grandeza, contempla la rueda del transmigrar como si fuera una rueda que no gira. Así se dice: para el ser encarnado que está unido durante seis meses y es eternamente libre, surge la unión correcta, infinita, suprema y secreta. Para el ser encarnado traspasado por la pasión y la oscuridad, bien encendido, apegado a hijos, esposa y familia, nunca.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Il est dit ailleurs : ayant dépassé les éléments, les sens et leurs objets, ayant ensuite embrassé le renoncement, avec le ghee pour offrande, un bâton de fermeté et un arc dont la flèche est faite de non-orgueil, ayant tué le premier portier de brahman, celui couronné d'illusion, portant les boucles d'oreilles de la soif et de l'envie, tenant le bâton de la paresse et de la torpeur, le seigneur de l'orgueil, et ayant pris l'arc dont la corde est la colère et dont le bâton est la convoitise, avec la flèche faite de désir et de maladie, on tue en effet ces êtres. L'ayant tué, par le radeau de Om, ayant traversé jusqu'à l'autre rive de l'espace du cœur, on entre peu à peu dans l'espace intérieur manifesté, comme un creuseur de fosse désirant l'élément. Ainsi il faut entrer dans la salle de brahman. Puis, par l'enseignement du maître, il faut écarter le filet quadruple et la gaine de brahman. C'est pourquoi il est pur, purifié, vide, tranquille, sans souffle, sans soi, infini, impérissable, stable, éternel, non né, indépendant, et demeure dans sa propre grandeur. Ainsi, le voyant demeurer dans sa propre grandeur, il contemple la roue du transmigrer comme une roue qui ne tourne pas. Ainsi il est dit : pour l'être incarné qui est uni pendant six mois et éternellement libéré, l'union parfaite, infinie, suprême et secrète se manifeste. Pour l'être incarné traversé par la passion et l'obscurité, bien allumé, attaché au fils, à l'épouse et à la famille, jamais.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Es heißt an anderer Stelle: Nachdem man die Elemente, die Sinne und ihre Objekte überschritten hat, dann das Entsagungsleben angenommen hat, mit Ghee als Opfer, einem Stab der Standhaftigkeit und einem Bogen, dessen Pfeil aus Nicht-Ichsucht besteht, nachdem man den ersten Torwächter von brahman erschlagen hat, den mit Verblendung Gekrönten, der Ohrringe von Durst und Neid trägt, den Stab von Trägheit und Schlaffheit hält, den Herrn des Stolzes, und nachdem man den Bogen ergriffen hat, dessen Sehne der Zorn und dessen Stab die Gier ist, mit dem Pfeil aus Begierde und Krankheit, tötet man gewiss diese Wesen. Nachdem man ihn erschlagen hat, hat man durch das Floß des Om das jenseitige Ufer des Raums im Herzen überquert; allmählich tritt man in den offenbarten inneren Raum ein, wie ein Grubengräber, der das Element begehrt. So soll man in die Halle von brahman eintreten. Dann soll man durch die Lehre des Lehrers das vierfache Netz und die Hülle von brahman fortjagen. Darum ist er rein, gereinigt, leer, ruhig, ohne Atem, ohne Selbst, unendlich, unvergänglich, fest, ewig, ungeboren, selbstständig, und er weilt in seiner eigenen Größe. Darum, wenn er ihn in seiner eigenen Größe weilend sieht, betrachtet er das Rad des Wanderns wie ein nicht sich drehendes Rad. So wird gesagt: Für den verkörperten Menschen, der sechs Monate verbunden und ewig befreit ist, erhebt sich die unendliche, höchste, geheime rechte Vereinigung. Für den verkörperten Menschen, der von Leidenschaft und Finsternis durchbohrt, wohl entfacht und an Sohn, Frau und Familie gebunden ist, niemals.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Diz-se também em outro lugar: tendo ultrapassado os elementos, os sentidos e seus objetos, tendo então abraçado a vida de renúncia, com o ghee como oferenda, um bastão de firmeza e um arco cuja flecha é de não-orgulho, tendo abatido o primeiro porteiro de brahman, o coroado de ilusão, que usa brincos de sede e inveja, que porta o bastão da preguiça e da letargia, o senhor do orgulho, e tendo tomado o arco cuja corda é a ira e cujo bastão é a cobiça, com a flecha feita de desejo e doença, de fato se matam estes seres. Tendo-o matado, pela jangada de Om, tendo atravessado à margem distante do espaço do coração, gradualmente se entra no espaço interior manifesto, como um cavador de covas que deseja o elemento. Assim se deve entrar no salão de brahman. Depois, pelo ensinamento do mestre, deve-se afastar a rede quádrupla e a bainha de brahman. Portanto ele é puro, purificado, vazio, tranquilo, sem respiração, sem eu, infinito, imperecível, firme, eterno, não nascido, independente, e permanece em sua própria grandeza. Portanto, vendo-o permanecer em sua própria grandeza, ele contempla a roda do transmigrar como uma roda que não gira. Assim se diz: para o ser encarnado que está unido por seis meses e eternamente livre, a união correta, infinita, suprema e secreta se manifesta. Para o ser encarnado traspassado pela paixão e pela escuridão, bem aceso, apegado a filho, esposa e família, nunca.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Сказано и в другом месте: переступив через стихии, чувства и их объекты, затем приняв отречение, с топлёным маслом в качестве жертвы, посохом стойкости и луком, стрела которого сделана из безгордости, убив первого привратника брахмана, увенчанного заблуждением, носящего серьги жажды и зависти, держащего посох лени и вялости, владыку гордыни, и взяв лук, тетива которого — гнев, а посох — жадность, стрелой из желания и болезни, действительно убивают этих существ. Убив его, по плоту Ома, переплыв на дальний берег пространства сердца, постепенно входят в проявленное внутреннее пространство, подобно копателю ямы, желающему стихии. Так надо войти в зал брахмана. Затем, по учению учителя, надо отогнать четверную сеть и оболочку брахмана. Поэтому он чист, очищен, пуст, спокоен, без дыхания, без «я», бесконечен, неувядаем, неподвижен, вечен, нерождён, независим, и пребывает в своём величии. Поэтому, видя его пребывающим в своём величии, он созерцает колесо скитания как неподвижное колесо. Так сказано: для воплощённого, соединённого на шесть месяцев и вечно освобождённого возникает бесконечный, высший, тайный правильный союз. Для воплощённого, пронзённого страстью и тьмой, хорошо разожжённого, привязанного к сыну, жене и семье, — никогда.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "在别处也这样说：超越了诸大、诸根及其境界之后，然后受持出家，以酥油为供品，持坚忍之杖，以无我慢为箭，手持弓，杀死梵的第一守门者——戴着迷惑之冠、佩戴渴爱与嫉妒之耳环、持懈怠与昏沉之杖的我慢之主；以愤怒为弦、贪婪为杖的弓，以欲望与疾病所成的箭，确实杀死这些众生。杀死他之后，借助唵的筏子，渡过心中虚空的彼岸，渐渐进入显现的内在虚空，如同渴望元素的掘坑者。如此应当进入梵的殿堂。然后依靠师尊的教导，应当除去四重网和梵之鞘。因此他是清净的、净化的、空的、寂静的、无气息的、无我的、无限的、不灭的、坚固的、永恒的、不生的、自主的，安住在自己的伟大之中。因此，见他安住于自己的伟大之中，便将轮回之轮看作不转之轮。故有言：对于在六个月中相应、永远解脱的有身者，无限、至上、秘密的正确瑜伽便生起。对于被热情与黑暗所刺、深深燃烧、执着于子女妻室与家族的有身者，永远没有。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "別の箇所にはこうも述べられている。要素、感覚器官、その対象を超越し、そして放棄の生活に入り、供物としてのギーを持ち、堅忍の杖と、我慢のない矢をもった弓を取り、ブラフマンの最初の門番、迷妄の冠をかぶり、渇望と嫉妬の耳飾りをつけ、怠惰と無気力の杖を持つ、慢心の主を殺し、怒りを弦とし貪欲を杖とする弓を取り、欲望と病から作られた矢によって、実にこれらの存在を殺す。彼を殺したうえで、オームの筏によって心の空間の彼岸を渡り、顕現した内なる空間へ、要素を求める穴掘りのように徐々に入る。このようにブラフマンの館に入るべきである。そして師の教えによって、四重の網とブラフマンの鞘を取り除くべきである。こうして彼は清浄で、浄められ、空で、寂静で、気息がなく、無我で、無限で、不滅で、堅固で、永遠で、不生で、自立しており、自らの偉大さにとどまる。自らの偉大さにとどまる彼を見て、回らない車輪のように輪廻の車輪を眺める。このように言われている。六か月間ヨーガに結ばれ、永遠に解脱した有身者には、無限で、至高で、秘められた正しいヨーガが現れる。激情と暗闇に貫かれ、よく燃え、息子、妻、家族に執着する有身者には、決して現れない。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "ويُقال في موضع آخر: بعد أن يتجاوز المرء العناصر والحواس ومواضيعها، ثم يتخذ حياة الزهد، والسمن قربان، وعصا الثبات، وقوس سهمه من عدم الأنانية، فيقتل حارس براهمن الأول، المتوّج بالوهم، المتقلد أقراط الظمأ والحسد، الحامل عصا الكسل والخمول، سيّد الكبرياء، ويأخذ القوس التي وترها الغضب وعصاها الطمع، بسهم مصنوع من الرغبة والمرض، فإنما يقتل هذه الكائنات حقًا. وبعد أن يقتله، يعبر بسفينة أوم إلى الشاطئ البعيد من فضاء القلب، ثم يدخل شيئًا فشيئًا في الفضاء الداخلي المتجلي، كحافر الحفرة الراغب في العنصر. هكذا ينبغي أن يدخل قاعة براهمن. ثم بتعليم المعلم ينبغي أن يطرد الشبكة الرباعية وغلاف براهمن. ولذلك فهو طاهر، مُطهَّر، خالٍ، ساكن، بلا نفس، بلا ذات، لا نهاية له، لا يفنى، ثابت، أزلي، غير مولود، مستقل، ويقيم في عظمته الذاتية. ولذلك، إذا رأى مَن يقيم في عظمته الذاتية، ينظر إلى عجلة التنقل كأنها عجلة لا تدور. وهكذا قيل: للمتجسد المتحد ستة أشهر والمتحرر أبدًا، يظهر الاتحاد الصحيح، اللانهائي، الأعلى، السري. أما المتجسد المخترق بالشهوة والظلمة، المتّقد جيدًا، المتعلق بالابن والزوجة والأسرة، فلا يظهر له ذلك أبدًا.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Dikatakan juga di tempat lain: setelah melampaui unsur-unsur, indera, dan objek-objeknya, lalu menempuh kehidupan pelepasan diri, dengan ghee sebagai persembahan, tongkat keteguhan, dan busur yang anak panahnya terbuat dari ketiadaan kesombongan, setelah membunuh penjaga pintu brahman yang pertama, yang bermahkotakan delusi, mengenakan anting-anting kehausan dan iri hati, membawa tongkat kemalasan dan kelambanan, penguasa kesombongan, dan setelah mengambil busur yang talinya adalah kemarahan dan tongkatnya adalah keserakahan, dengan anak panah yang terbuat dari keinginan dan penyakit, sesungguhnya makhluk-makhluk ini terbunuh. Setelah membunuhnya, dengan rakit Om, setelah menyeberang ke tepi seberang ruang hati, seseorang perlahan masuk ke dalam ruang batin yang telah tampak, seperti penggali lubang yang menginginkan unsur. Demikianlah seseorang seharusnya masuk ke aula brahman. Kemudian, dengan ajaran guru, seseorang seharusnya menyingkirkan jaring empat dan selubung brahman. Oleh karena itu ia murni, disucikan, kosong, tenang, tanpa napas, tanpa diri, tanpa batas, tidak musnah, teguh, abadi, tidak dilahirkan, berdiri sendiri, dan berdiam dalam keagungannya sendiri. Maka, melihatnya berdiam dalam keagungannya sendiri, ia memandang roda penjelmaan seperti roda yang tidak berputar. Demikianlah dikatakan: bagi makhluk berbadan yang menyatu selama enam bulan dan bebas selamanya, persatuan yang benar, tak terbatas, tertinggi, dan rahasia itu muncul. Bagi makhluk berbadan yang ditembus oleh nafsu dan kegelapan, yang menyala dengan baik, terikat pada anak, istri, dan keluarga, tidak akan pernah.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "ในที่อื่นกล่าวไว้ว่า เมื่อล่วงพ้นภูตธาตุ อินทรีย์ และวิสัยของอินทรีย์แล้ว จึงสละชีวิตเพื่อการบวชตามลำดับ โดยมีเนยใสเป็นเครื่องบูชา มีไม้เท้าคือความมั่นคงเป็นอาวุธ และมีคันธนูที่ลูกศรทำด้วยความปราศจากอัตตา เมื่อสังหารผู้รักษาประตูเบื้องแรกของพรหมัน ผู้สวมมงกุฎคือโมหะ สวมตุ้มหูคือตัณหาและอิจฉา ถือไม้เท้าคือความง่วงเหงาและความเฉื่อยชา เป็นเจ้าแห่งมานะ และเมื่อถือคันธนูที่มีสายคือโทสะ มีไม้เท้าคือโลภะ พร้อมลูกศรทำด้วยความปรารถนาและโรค ผู้นั้นย่อมสังหารภูตทั้งหลายเหล่านี้ได้จริง เมื่อสังหารผู้นั้นแล้ว ด้วยแพคือโอṃ ข้ามไปถึงฝั่งไกลแห่งอากาศภายในหทัย ผู้นั้นค่อย ๆ เข้าสู่อากาศภายในที่ปรากฏขึ้น ดุจผู้ขุดหลุมที่ปรารถนาธาตุ ดังนั้นควรเข้าสู่ท้องพระโรงของพรหมัน แล้วด้วยคำสอนของครู พึงขับไล่ตาข่ายสี่ชั้นและฝักของพรหมันออกไป เพราะเหตุนั้น อาตมันนั้นบริสุทธิ์ ชำระแล้ว ว่าง สงบ ไม่มีลมหายใจ ไม่มีตัวตน ไม่มีที่สุด ไม่เสื่อมสลาย มั่นคง เที่ยงแท้ ไม่เกิด เป็นอิสระ ดำรงอยู่ในความยิ่งใหญ่ของตน เพราะเหตุนั้น เมื่อเห็นอาตมันนั้นดำรงอยู่ในความยิ่งใหญ่ของตน ก็มองวงล้อแห่งสังสารวัฏเหมือนวงล้อที่ไม่หมุน ดังนี้มีกล่าวไว้ว่า สำหรับผู้มีร่างซึ่งประกอบอยู่ได้หกเดือน และเป็นผู้หลุดพ้นอยู่เป็นนิตย์ โยคะอันประเสริฐที่สุด ลึกลับที่สุด และไร้ที่สุด ย่อมบังเกิดขึ้นโดยชอบ ส่วนสำหรับผู้มีร่างที่ถูกทิ่มแทงด้วยราคะและตมะ ถูกจุดไฟไว้แรงกล้า และยึดติดอยู่กับบุตร ภรรยา และครอบครัว ย่อมไม่มีวันนั้นเลย",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Maitrāyaṇī Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “मैत्रायण्युपनिषत्” (revision 398073)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A4%E0%A5%8D&oldid=398073"
  },
  "topics": [
    "meditation",
    "senses",
    "om",
    "liberation"
  ],
  "citation": "Maitrāyaṇī Upaniṣad 6.28. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/maitrayani.6.28/"
}