{
  "id": "upanishads/maitrayani.7.4",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/maitrayani.7.4/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "maitrayani.7.4",
  "speaker": "Maitrāyaṇī Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "विश्वे देवा अनुष्टुबेकविंशो वैराजः शरत्समानो वरुणः साध्या उत्तरत उद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेणेक्षन्ति अन्तःशुद्धः पूतः शून्यः शान्तोऽप्राणो निरात्मानन्तः ॥ ७.४ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "viśve devā anuṣṭubekaviṃśo vairājaḥ śaratsamāno varuṇaḥ sādhyā uttarata udyanti tapanti varṣanti stuvanti punarviśanti antarvivareṇekṣanti antaḥśuddhaḥ pūtaḥ śūnyaḥ śānto'prāṇo nirātmānantaḥ || 7.4 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "viśve devāḥ",
      "meaning": "all the gods",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anuṣṭub",
      "meaning": "the Anuṣṭubh metre",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ekaviṃśaḥ",
      "meaning": "twenty-one-fold",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vairājaḥ",
      "meaning": "the Vairāja (a chant or group)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śarad",
      "meaning": "autumn",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "samānaḥ",
      "meaning": "the equal breath (samāna)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "varuṇaḥ",
      "meaning": "Varuṇa",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sādhyāḥ",
      "meaning": "the Sādhyas",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "uttarataḥ",
      "meaning": "from the north",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "udyanti",
      "meaning": "they rise up",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tapanti",
      "meaning": "they give heat",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "varṣanti",
      "meaning": "they send rain",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "stuvanti",
      "meaning": "they are praised",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "punar",
      "meaning": "again",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "viśanti",
      "meaning": "they enter",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "antar",
      "meaning": "within",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vivareṇa",
      "meaning": "through the opening",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "īkṣanti",
      "meaning": "they look",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "antaḥ-śuddhaḥ",
      "meaning": "inwardly pure",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pūtaḥ",
      "meaning": "purified",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śūnyaḥ",
      "meaning": "empty",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śāntaḥ",
      "meaning": "calm",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aprāṇaḥ",
      "meaning": "without breath",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nirātmā",
      "meaning": "without a self (ātman)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anantaḥ",
      "meaning": "infinite",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "विश्वेदेव, अनुष्टुप्, एकविंश, वैराज, शरद, समान, वरुण और साध्य उत्तर दिशा से उदित होते हैं, तपते हैं, वर्षा करते हैं, स्तुति किए जाते हैं, फिर प्रवेश करते हैं और छिद्र के भीतर से देखते हैं। वह भीतर से शुद्ध, पवित्र, शून्य, शांत, प्राणरहित, आत्मरहित और अनंत है।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "விசுவே தேவர்கள், அனுஷ்டுப், ஏகவிம்சம், வைராஜ, சரத், சமானன், வருணன், சாத்தியர்கள் வடக்கிலிருந்து உதிக்கின்றனர், வெப்பம் தருகின்றனர், மழை பொழிகின்றனர், துதிக்கப்படுகின்றனர், மீண்டும் நுழைகின்றனர், துளை வழியாக உள்ளே நோக்குகின்றனர். அது உள்ளே தூய்மையானது, புனிதமானது, வெறுமையானது, சாந்தமானது, பிராணனற்றது, ஆத்மனற்றது, அனந்தமானது.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "విశ్వేదేవులు, అనుష్టుప్, ఏకవింశ, వైరాజ, శరదృతువు, సమానుడు, వరుణుడు, సాధ్యులు ఉత్తర దిక్కు నుండి ఉదయిస్తారు, వేడిని ఇస్తారు, వర్షం కురిపిస్తారు, స్తుతించబడతారు, మళ్ళీ ప్రవేశిస్తారు, రంధ్రం ద్వారా లోపలికి చూస్తారు. అది లోపల శుద్ధం, పవిత్రం, శూన్యం, శాంతం, ప్రాణరహితం, ఆత్మరహితం, అనంతం.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಅನುಷ್ಟುಭ್, ಏಕವಿಂಶ, ವೈರಾಜ, ಶರತ್ಕಾಲ, ಸಮಾನ, ವರುಣ, ಸಾಧ್ಯರು ಉತ್ತರದಿಂದ ಉದಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ಬಿಸಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ರಂಧ್ರದ ಮೂಲಕ ಒಳಗೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಒಳಗಿನಿಂದ ಶುದ್ಧ, ಪವಿತ್ರ, ಶೂನ್ಯ, ಶಾಂತ, ಪ್ರಾಣರಹಿತ, ಆತ್ಮರಹಿತ, ಅನಂತ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "വിശ്വേദേവന്മാർ, അനുഷ്ടുപ്, ഏകവിംശം, വൈരാജം, ശരത്, സമാനൻ, വരുണൻ, സാധ്യന്മാർ വടക്കുനിന്ന് ഉദിക്കുന്നു, ചൂടേകുന്നു, മഴ പെയ്യിക്കുന്നു, സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു, വീണ്ടും പ്രവേശിക്കുന്നു, ദ്വാരത്തിലൂടെ അകത്തേക്ക് നോക്കുന്നു. അത് അകത്ത് ശുദ്ധം, പവിത്രം, ശൂന്യം, ശാന്തം, പ്രാണരഹിതം, ആത്മരഹിതം, അനന്തം.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "বিশ্বদেবগণ, অনুষ্টুপ, একবিংশ, বৈরাজ, শরৎ, সমান, বরুণ, সাধ্যগণ উত্তর দিক থেকে উদিত হন, তাপ দেন, বর্ষণ করেন, স্তুত হন, আবার প্রবেশ করেন এবং ছিদ্র দিয়ে ভেতরে দেখেন। তা ভেতরে শুদ্ধ, পবিত্র, শূন্য, শান্ত, প্রাণহীন, আত্মহীন, অনন্ত।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "विश्वेदेव, अनुष्टुप्, एकविंश, वैराज, शरद्, समान, वरुण आणि साध्य उत्तरेकडून उदयाला येतात, तापतात, वर्षाव करतात, स्तुती केले जातात, पुन्हा प्रवेश करतात आणि छिद्रातून आत पाहतात. ते आतून शुद्ध, पवित्र, शून्य, शांत, प्राणरहित, आत्मरहित, अनंत आहे.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "વિશ્વેદેવો, અનુષ્ટુપ, એકવિંશ, વૈરાજ, શરદ, સમાન, વરુણ, સાધ્યો ઉત્તરથી ઉદય પામે છે, તપે છે, વરસાદ વરસાવે છે, સ્તુતિ પામે છે, ફરી પ્રવેશે છે, છિદ્રમાંથી અંદર જુએ છે. તે અંદરથી શુદ્ધ, પવિત્ર, શૂન્ય, શાંત, પ્રાણરહિત, આત્મરહિત, અનંત છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ, ਏਕਵਿੰਸ਼, ਵੈਰਾਜ, ਸ਼ਰਦ, ਸਮਾਨ, ਵਰੁਣ, ਸਾਧਯ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਉਦੈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਪਦੇ ਹਨ, ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਛੇਕ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ੁੱਧ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ੂਨ੍ਯ, ਸ਼ਾਂਤ, ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ, ਆਤਮਹੀਣ, ਅਨੰਤ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ବିଶ୍ୱେଦେବଗଣ, ଅନୁଷ୍ଟୁଭ୍, ଏକବିଂଶ, ବୈରାଜ, ଶରତ୍, ସମାନ, ବରୁଣ, ସାଧ୍ୟଗଣ ଉତ୍ତରରୁ ଉଦୟ ହୁଅନ୍ତି, ତାପ ଦିଅନ୍ତି, ବର୍ଷା କରନ୍ତି, ସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି, ପୁଣି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଏବଂ ଛିଦ୍ର ଦେଇ ଭିତରକୁ ଦେଖନ୍ତି। ତାହା ଭିତରେ ଶୁଦ୍ଧ, ପବିତ୍ର, ଶୂନ୍ୟ, ଶାନ୍ତ, ପ୍ରାଣହୀନ, ଆତ୍ମହୀନ, ଅନନ୍ତ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "وشوے دیوا، انوشٹوبھ، ایکوِنش، ویراج، شرد، سمان، ورن، سادھیہ شمال کی سمت سے طلوع ہوتے ہیں، تپاتے ہیں، برساتے ہیں، ستائے جاتے ہیں، پھر داخل ہوتے ہیں اور سوراخ کے ذریعے اندر دیکھتے ہیں۔ وہ اندر سے پاک، مقدس، خالی، پرسکون، بے پران، بے ātman اور لامتناہی ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "The Viśvedevas, the Anuṣṭubh metre, the twenty-one-fold, the Vairāja, autumn, the equal breath samāna, Varuṇa, and the Sādhyas rise from the north, give heat, send rain, are praised, enter again, and look within through the opening. That is inwardly pure, purified, empty, calm, without breath, without ātman, infinite.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Los Viśvedeva, el metro Anuṣṭubh, lo veintiuno, el Vairāja, el otoño, el aliento samāna, Varuṇa y los Sādhya se elevan desde el norte, dan calor, envían lluvia, son alabados, entran de nuevo y miran dentro por la abertura. Eso es interiormente puro, purificado, vacío, calmo, sin prāṇa, sin ātman, infinito.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Les Viśvedeva, le mètre Anuṣṭubh, le vingt-et-un, le Vairāja, l'automne, le souffle samāna, Varuṇa et les Sādhya se lèvent du nord, donnent la chaleur, envoient la pluie, sont loués, entrent à nouveau et regardent au-dedans par l'ouverture. Cela est intérieurement pur, purifié, vide, paisible, sans prāṇa, sans ātman, infini.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Die Viśvedeva, das Metrum Anuṣṭubh, das Einundzwanzigfache, das Vairāja, der Herbst, der Atem samāna, Varuṇa und die Sādhya steigen aus dem Norden auf, spenden Hitze, senden Regen, werden gepriesen, treten wieder ein und schauen durch die Öffnung hinein. Das ist innerlich rein, geläutert, leer, still, ohne prāṇa, ohne ātman, unendlich.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Os Viśvedeva, o metro Anuṣṭubh, o vinte e um, o Vairāja, o outono, o sopro samāna, Varuṇa e os Sādhya erguem-se do norte, dão calor, enviam chuva, são louvados, entram de novo e olham para dentro pela abertura. Isso é interiormente puro, purificado, vazio, calmo, sem prāṇa, sem ātman, infinito.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Вишвадевы, метр ануштубх, двадцатьодно, ваираджа, осень, дыхание самана, Варуна и садхьи восходят с севера, дают жар, посылают дождь, восхваляются, снова входят и смотрят внутрь через отверстие. Это внутренне чистое, очищенное, пустое, спокойное, лишённое прана, лишённое атмана, бесконечное.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "诸毗湿婆提婆、阿奴输杜卜韵律、二十一分、韦罗阇，秋季、平衡气、伐楼那与萨提耶们从北方升起，发热，降雨，被赞颂，再次进入，并从孔隙中向内观看。那是内在清净、纯洁、空无、寂静、无气息、无我、无限的。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "ヴィシュヴェーデーヴァ神群、アヌシュトゥブフ韻律、二十一、ヴァイラージャ、秋、平気、ヴァルナ、そしてサーディヤ神群は北から昇り、熱を与え、雨を降らせ、讃えられ、再び入り、孔の中から内を見る。それは内において清浄で、浄められ、空で、寂静、息なく、我なく、無限である。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "الفِشْفَديفاس، وزن أنوشتوبه، الواحد والعشرون، الفايراجا، الخريف، النَّفَس المتوسط سامانا، فَارُونا، والساذهيون يطلعون من الشمال، يمنحون الحرارة، يرسلون المطر، يُمدحون، يدخلون ثانيةً وينظرون إلى الداخل من الفتحة. ذلك هو الطاهر في باطنه، المُطَهَّر، الخالي، الساكن، الذي لا نَفَس فيه، الذي لا آتمان فيه، اللامتناهي.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Para Viśvedeva, metrum Anuṣṭubh, yang dua puluh satu, Vairāja, musim gugur, napas samāna, Varuṇa, dan para Sādhya terbit dari utara, memberi panas, menurunkan hujan, dipuji, masuk kembali, dan melihat ke dalam melalui celah. Itu murni di dalam, disucikan, kosong, tenang, tanpa prāṇa, tanpa ātman, tak terbatas.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "วิศเวเทวะทั้งหลาย คืออนุษฏุภฉันท์ คือสโตมะยี่สิบเอ็ด คือไวราชะ คือฤดูใบไม้ร่วง คือสมานะ คือวรุณ คือบรรดาสาธยะ ขึ้นทางทิศเหนือ ให้ความร้อน ให้ฝนตก สรรเสริญ แล้วกลับเข้าไปอีก มองผ่านช่องภายใน นั่นคือบริสุทธิ์ภายใน ชำระแล้ว ว่างเปล่า สงบ ไม่มีปราณ ไม่มีอาตมัน ไม่มีที่สิ้นสุด",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Maitrāyaṇī Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “मैत्रायण्युपनिषत्” (revision 398073)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A5%88%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%81%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A4%E0%A5%8D&oldid=398073"
  },
  "topics": [
    "brahman",
    "inner-purity",
    "emptiness"
  ],
  "citation": "Maitrāyaṇī Upaniṣad 7.4. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/maitrayani.7.4/"
}