{
  "id": "upanishads/mandukya.10",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/mandukya.10/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "mandukya.10",
  "speaker": "Māṇḍūkya Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "स्वप्नस्थानस्तैजस उकारो द्वितीया मात्रोत्कर्षात् उभयत्वाद्वोत्कर्षति ह वै ज्ञानसन्ततिं समानश्च भवति नास्याऽब्रह्मवित्कुले भवति य एवं वेद ॥ १० ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "svapnasthānastaijasa ukāro dvitīyā mātrotkarṣāt ubhayatvādvotkarṣati ha vai jñānasantatiṃ samānaśca bhavati nāsyā'brahmavitkule bhavati ya evaṃ veda || 10 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "svapna-sthānaḥ",
      "meaning": "the dreaming state as its place",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "taijasaḥ",
      "meaning": "Taijasa, the luminous self",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ukāraḥ",
      "meaning": "the syllable u",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dvitīyā",
      "meaning": "second",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mātrā",
      "meaning": "measure, element of om",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "utkarṣāt",
      "meaning": "from elevation, excellence",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ubhayatvāt",
      "meaning": "from being both",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vā",
      "meaning": "or",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "utkarṣati",
      "meaning": "rises up, is elevated",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ha",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "surely",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jñāna-santatim",
      "meaning": "a continuity of knowledge",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "samānaḥ",
      "meaning": "equal",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "becomes",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "asya",
      "meaning": "his",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abrahma-vit",
      "meaning": "one who does not know brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kule",
      "meaning": "in the family",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhavati",
      "meaning": "is born",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaḥ",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "evam",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "veda",
      "meaning": "knows",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "स्वप्न अवस्था जिसका स्थान है, वह तैजस है। ‘उ’ कार दूसरी मात्रा है, उत्कर्ष के कारण या दोनों होने के कारण। वह ज्ञान की धारा में उन्नत होता है और सबके समान होता है। उसके कुल में ब्रह्म को न जानने वाला नहीं होता। जो इस प्रकार जानता है।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "கனவு நிலையே இருப்பிடமாகக் கொண்டவன் தைஜஸன். 'உ' என்பது இரண்டாம் மாத்திரை; உயர்வினாலோ அல்லது இரண்டுமாக இருப்பதாலோ. அவன் அறிவுத் தொடரில் உயர்கிறான்; எல்லோருக்கும் சமமாகிறான். அவனுடைய குலத்தில் பிரம்மத்தை அறியாதவன் இல்லை. இவ்வாறு அறிபவன்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "స్వప్న స్థితియే స్థానంగా కలవాడు తైజసుడు. 'ఉ' కారం రెండవ మాత్ర; ఉత్కర్షం వల్ల లేదా రెండూ కావడం వల్ల. అతడు జ్ఞాన ప్రవాహంలో ఉన్నతి పొందుతాడు; అందరితో సమానుడవుతాడు. అతని వంశంలో బ్రహ్మను ఎరుగనివాడు ఉండడు. ఇలా తెలిసినవాడు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಸ್ವಪ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಸ್ಥಾನವಾಗಿರುವವನು ತೈಜಸ. 'ಉ' ಕಾರ ಎರಡನೇ ಮಾತ್ರೆ; ಉತ್ಕರ್ಷದಿಂದ ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ. ಅವನು ಜ್ಞಾನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯದವನು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "സ്വപ്ന അവസ്ഥ സ്ഥാനമായുള്ളവൻ തൈജസൻ. 'ഉ' കാരം രണ്ടാം മാത്രയാണ്; ഉത്കർഷം കൊണ്ടോ രണ്ടുമായിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ. അവൻ ജ്ഞാനപരമ്പരയിൽ ഉയരുന്നു; എല്ലാവർക്കും സമനാകുന്നു. അവന്റെ കുലത്തിൽ ബ്രഹ്മം അറിയാത്തവൻ ഉണ്ടാകില്ല. ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവൻ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "স্বপ্নাবস্থাই যার স্থান, তিনি তৈজস। 'উ'-কার দ্বিতীয় মাত্রা, উৎকর্ষের কারণে বা উভয় হওয়ার কারণে। তিনি জ্ঞানের ধারায় উন্নত হন এবং সকলের সমান হন। তাঁর কুলে ব্রহ্মজ্ঞানহীন কেউ জন্মায় না। যিনি এমন জানেন।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "स्वप्न अवस्था हेच स्थान असलेला तो तैजस. 'उ'कार ही दुसरी मात्रा आहे, उत्कर्षामुळे किंवा दोन्ही असल्याने. तो ज्ञानपरंपरेत उन्नत होतो; सर्वांच्या समान होतो. त्याच्या कुलात ब्रह्म न जाणणारा जन्मत नाही. असे जाणणारा.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "સ્વપ્ન અવસ્થા જેનું સ્થાન છે તે તૈજસ છે. 'ઉ'કાર બીજી માત્રા છે, ઉત્કર્ષને કારણે અથવા બંને હોવાને કારણે. તે જ્ઞાનપ્રવાહમાં ઉન્નત થાય છે અને સૌની સમાન બને છે. તેના કુળમાં બ્રહ્મને ન જાણનાર જન્મતો નથી. જે આ રીતે જાણે છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਸੁਪਨ ਅਵਸਥਾ ਜਿਸਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਜਸ ਹੈ। 'ਉ' ਕਾਰ ਦੂਜੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ, ਉੱਤਮਤਾ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ। ਉਹ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ସ୍ୱପ୍ନ ଅବସ୍ଥା ଯାହାର ସ୍ଥାନ, ସେ ତୈଜସ। 'ଉ'କାର ଦ୍ୱିତୀୟ ମାତ୍ରା, ଉତ୍କର୍ଷ ଯୋଗୁଁ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ହେବା ଯୋଗୁଁ। ସେ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରାରେ ଉନ୍ନତ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମାନ ହୁଏ। ତାହାର ବଂଶରେ ବ୍ରହ୍ମ ନ ଜାଣୁଥିବା ଲୋକ ଜନ୍ମେ ନାହିଁ। ଯେ ଏପରି ଜାଣେ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "خواب کی حالت جس کا مقام ہے وہ تیجس ہے۔ 'او' کار دوسری ماترا ہے، بلندی کی وجہ سے یا دونوں ہونے کی وجہ سے۔ وہ علم کے سلسلے میں بلند ہوتا ہے اور سب کے برابر ہوتا ہے۔ اس کے خاندان میں برہم کو نہ جاننے والا پیدا نہیں ہوتا۔ جو اس طرح جانتا ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Taijasa, whose place is the dreaming state, is the u-syllable, the second element (mātrā), because of elevation or because of being both. He is raised up in the continuity of knowledge and becomes equal to all. In his family no one is born who does not know brahman. One who knows thus.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Taijasa, cuyo lugar es el estado de sueño, es la sílaba u, el segundo elemento (mātrā), por su elevación o por ser ambos. Se eleva en la continuidad del conocimiento y se vuelve igual a todos. En su linaje no nace nadie que no conozca brahman. Quien así conoce.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Taijasa, dont le lieu est l'état de rêve, est la syllabe u, le deuxième élément (mātrā), par élévation ou parce qu'il est les deux. Il s'élève dans la continuité de la connaissance et devient égal à tous. Dans sa lignée ne naît aucun qui ne connaisse pas brahman. Celui qui sait ainsi.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Taijasa, dessen Stätte der Traumzustand ist, ist die Silbe u, das zweite Element (mātrā), wegen der Erhebung oder weil er beides ist. Er erhebt sich in der Kontinuität des Wissens und wird allen gleich. In seiner Familie wird keiner geboren, der brahman nicht kennt. Wer so erkennt.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Taijasa, cujo lugar é o estado de sonho, é a sílaba u, o segundo elemento (mātrā), por elevação ou por ser ambos. Ele se eleva na continuidade do conhecimento e torna-se igual a todos. Em sua linhagem não nasce quem não conheça brahman. Quem assim conhece.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Taijasa, чьё место — состояние сновидения, есть слог u, второй элемент (mātrā), ибо он возвышение или потому что он то и другое. Он возвышается в непрерывности знания и становится равным всем. В его роду не рождается тот, кто не знает брахман. Кто так знает.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "以梦位为所居之处的是光明者Taijasa，即音节'u'，第二个元素（mātrā），因其升华或因其兼具二者。他在知识的相续中上升，与一切等同。在他的家族中，不会生出不知梵者。如此知者。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "夢の状態を住処とするタイジャサは、音節「u」、第二のマートラーである。高められるからであり、また両者であるからである。彼は知識の連続の中で高められ、すべての者と等しくなる。その家系には梵を知らぬ者は生まれない。このように知る者。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "تايجاسا، الذي مقامه حالة الحلم، هو مقطع الصوت «أو»، المَاترا الثانية، لارتقائه أو لكونه الاثنين. يرتقي في استمرار المعرفة ويصير مساويا للجميع. لا يولد في نسله من لا يعرف البراهمان. من يعرف هكذا.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Taijasa, yang tempatnya adalah keadaan mimpi, adalah suku kata u, unsur kedua (mātrā), karena keunggulan atau karena menjadi keduanya. Ia terangkat dalam kesinambungan pengetahuan dan menjadi setara dengan semua. Dalam keturunannya tidak lahir seorang pun yang tidak mengenal brahman. Siapa yang mengetahui demikian.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "ไตชส ซึ่งมีที่อยู่คือสภาวะฝัน คือพยางค์อุ เป็นมาตราที่สอง เพราะความยกระดับ หรือเพราะเป็นทั้งสอง ท่านได้รับการยกขึ้นในความต่อเนื่องแห่งความรู้ และเสมอเท่ากับทุกสิ่ง ในตระกูลของท่านไม่มีผู้ใดเกิดมาโดยไม่รู้พรหมัน ผู้ที่รู้เช่นนี้",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Māṇḍūkya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “माण्डुक्योपनिषद्” (revision 41448)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D&oldid=41448"
  },
  "topics": [
    "dream-state",
    "taijasa",
    "om",
    "knowledge"
  ],
  "citation": "Māṇḍūkya Upaniṣad 10. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/mandukya.10/"
}