{
  "id": "upanishads/mundaka.2.2.2",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/mundaka.2.2.2/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "mundaka.2.2.2",
  "speaker": "Muṇḍaka Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "यदर्चिमद्यदणुभ्योऽणु च\nयस्मिँल्लोका निहिता लोकिनश्च ।\nतदेतदक्षरं ब्रह्म स प्राणस्तदु वाङ्मनः\nतदेतत्सत्यं तदमृतं तद्वेद्धव्यं सोम्य विद्धि ॥ २.२.२ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "yadarcimadyadaṇubhyo'ṇu ca\nyasmim̐llokā nihitā lokinaśca |\ntadetadakṣaraṃ brahma sa prāṇastadu vāṅmanaḥ\ntadetatsatyaṃ tadamṛtaṃ tadveddhavyaṃ somya viddhi || 2.2.2 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "yat",
      "meaning": "which",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "arcimat",
      "meaning": "radiant, shining",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yat",
      "meaning": "which",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aṇubhyaḥ",
      "meaning": "than the atoms",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aṇu",
      "meaning": "subtler, smaller",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yasmin",
      "meaning": "in which",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "lokāḥ",
      "meaning": "worlds",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nihitāḥ",
      "meaning": "placed, established",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "lokinaḥ",
      "meaning": "the inhabitants of the worlds",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ca",
      "meaning": "and",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "akṣaram",
      "meaning": "imperishable",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahma",
      "meaning": "brahman",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇaḥ",
      "meaning": "breath, life-force",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "u",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vāk",
      "meaning": "speech",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "manaḥ",
      "meaning": "mind",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "satyam",
      "meaning": "truth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "amṛtam",
      "meaning": "immortal",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "veddhavyam",
      "meaning": "to be pierced, to be known",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "somya",
      "meaning": "gentle one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "viddhi",
      "meaning": "know",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "जो प्रकाशमान है, जो अणुओं से भी सूक्ष्म है, जिसमें सब लोक स्थित हैं और लोकवासी भी — वही यह अक्षर ब्रह्म है। वही प्राण है, वही वाणी और मन है। वही यह सत्य है, वही अमृत है। हे सौम्य! उसी वेध्य को तुम जानो।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "ஒளிர்வதும், அணுக்களையும் விட நுண்ணியதும், எதில் உலகங்களும் அவற்றில் வாழ்வோரும் நிலைபெற்றுள்ளனரோ அதுவே இந்த அழியாத பிரம்மம். அதுவே பிராணன்; அதுவே வாக்கும் மனமும். அதுவே இந்த சத்தியம், அதுவே அமிர்தம். சௌம்யா, அந்த இலக்கை அறிவாயாக.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ప్రకాశించేది, అణువుల కంటే సూక్ష్మమైనది, దీనిలో లోకాలు, వాటిలో నివసించేవారు స్థిరపడి ఉన్నారో — అదే ఈ అక్షర బ్రహ్మము. అదే ప్రాణం; అదే వాక్కు, మనస్సు. అదే ఈ సత్యం, అదే అమృతం. సౌమ్యా, ఆ లక్ష్యాన్ని నీవు తెలుసుకో.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದುದು, ಅಣುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಲೋಕಗಳೂ ಅವುಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆಯೋ ಅದೇ ಈ ಅಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮ. ಅದೇ ಪ್ರಾಣ; ಅದೇ ವಾಕ್ಕು ಮನಸ್ಸು. ಅದೇ ಈ ಸತ್ಯ, ಅದೇ ಅಮೃತ. ಸೌಮ್ಯ, ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "പ്രകാശിക്കുന്നതും അണുക്കളെക്കാളും സൂക്ഷ്മമായതും, ഏതിൽ ലോകങ്ങളും അവയിലെ നിവാസികളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുവോ അതാണ് ഈ അക്ഷര ബ്രഹ്മം. അതുതന്നെ പ്രാണൻ; അതുതന്നെ വാക്കും മനസ്സും. അതുതന്നെ ഈ സത്യം, അതുതന്നെ അമൃതം. സൗമ്യാ, ആ ലക്ഷ്യത്തെ നീ അറിയുക.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "যা উজ্জ্বল, পরমাণুর চেয়েও সূক্ষ্ম, যাতে সকল লোক ও তাদের অধিবাসীরা স্থাপিত — সেটিই এই অক্ষর ব্রহ্ম। সেটিই প্রাণ; সেটিই বাক্ ও মন। সেটিই এই সত্য, সেটিই অমৃত। হে সৌম্য, সেই লক্ষ্যকে তুমি জানো।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "जे तेजस्वी, अणूंहूनही सूक्ष्म, ज्यात सर्व लोक आणि त्यांचे रहिवासी स्थिरावले आहेत — तेच हे अक्षर ब्रह्म. तेच प्राण; तेच वाणी आणि मन. तेच हे सत्य, तेच अमृत. हे सौम्या, त्या लक्ष्याला तू जाण.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "જે પ્રકાશમાન છે, અણુઓથી પણ સૂક્ષ્મ છે, જેમાં સર્વ લોકો અને તેમના વાસીઓ સ્થિત છે — તે જ આ અક્ષર બ્રહ્મ છે. તે જ પ્રાણ; તે જ વાણી અને મન. તે જ આ સત્ય, તે જ અમૃત. હે સૌમ્ય, તે લક્ષ્યને તું જાણ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਅਣੂਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੂਖਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ — ਉਹੀ ਇਹ ਅਕਸ਼ਰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈ; ਉਹੀ ਵਾਕ ਅਤੇ ਮਨ ਹੈ। ਉਹੀ ਇਹ ਸਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਸੌਮਯ, ਉਸ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਤੂੰ ਜਾਣ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଯାହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପରମାଣୁରୁ ମଧ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଯାହାଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ସେମାନଙ୍କ ନିବାସୀ ସ୍ଥିତ — ସେହି ଏହି ଅକ୍ଷର ବ୍ରହ୍ମ। ସେହି ପ୍ରାଣ; ସେହି ବାକ୍ ଓ ମନ। ସେହି ଏହି ସତ୍ୟ, ସେହି ଅମୃତ। ହେ ସୌମ୍ୟ, ସେହି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ତୁମେ ଜାଣ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "جو روشن ہے، ذروں سے بھی باریک ہے، جس میں سب عالم اور ان کے باسی قائم ہیں — وہی یہ اکشر برہم ہے۔ وہی پران ہے، وہی وانی اور من ہے۔ وہی یہ ستیہ ہے، وہی امرت ہے۔ اے سومیہ! اُسی ہدف کو تُو جان۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "That which shines, which is subtler than the atoms, in which the worlds and their dwellers are established — that is this imperishable brahman. That is breath (prāṇa); that is speech and mind. That is this truth, that is the immortal. Know that as the mark to be pierced, O gentle one.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Lo que resplandece, lo más sutil que los átomos, en lo que están establecidos los mundos y sus habitantes: ése es este brahman imperecedero. Ése es el prāṇa; ése es el habla y la mente. Ésa es esta verdad, ése es lo inmortal. Conoce eso como la meta que debe ser traspasada, oh amable.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Ce qui resplendit, plus subtil que les atomes, en qui les mondes et leurs habitants sont établis — c'est ce brahman impérissable. C'est le souffle vital (prāṇa); c'est la parole et l'esprit. C'est cette vérité, c'est l'immortel. Connais cela comme la cible à atteindre, ô doux ami.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Das, was leuchtet, feiner ist als die Atome, in dem die Welten und ihre Bewohner gegründet sind – das ist dieses unvergängliche brahman. Das ist der prāṇa; das ist Rede und Geist. Das ist diese Wahrheit, das ist das Unsterbliche. Erkenne es als das Ziel, das zu treffen ist, o Sanfter.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Aquilo que resplandece, mais sutil que os átomos, em que os mundos e seus habitantes estão estabelecidos — isso é este brahman imperecível. Isso é o prāṇa; isso é a fala e a mente. Isso é esta verdade, isso é o imortal. Conhece isso como o alvo a ser atingido, ó gentil.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "То, что сияет, тоньше атомов, в чём установлены миры и их обитатели, — это и есть нетленный брахман. Это прана; это речь и ум. Это истина, это бессмертное. Познай это как цель, в которую нужно попасть, о кроткий.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "那光明者，细于微尘，诸世界及其居民皆安立于其中——这便是不灭的梵。那便是生气（prāṇa）；那便是语言与意。那便是此真实，那便是不死。温和者啊，你应知那可被射中的目标。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "輝くもの、原子よりも微細なもの、そこに諸世界とその住人が据えられている——それがこの不滅のブラフマンである。それがプラーナであり、言葉と心である。それがこの真実であり、不死である。穏やかな者よ、射るべき的としてそれを知れ。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "ذلك المتألّق، الأدقّ من الذرّات، الذي فيه قامت العوالم وساكنوها — ذلك هو هذا البراهمن الذي لا يفنى. وذلك هو البرانا، وذلك الكلام والعقل. وذلك هو هذا الحق، وذلك هو الخالد. فاعرفه يا لطيف الطبع بوصفه الهدف الذي يُصاب.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Yang bercahaya, lebih halus daripada atom, di dalamnya dunia-dunia dan penghuninya ditegakkan — itulah brahman yang tak binasa ini. Itulah prāṇa; itulah ucapan dan pikiran. Itulah kebenaran ini, itulah yang abadi. Ketahuilah itu sebagai sasaran yang harus dipanah, wahai yang lembut.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "สิ่งที่เปล่งแสง ละเอียดยิ่งกว่าอณู และโลกทั้งหลายกับผู้อาศัยในโลกเหล่านั้นตั้งอยู่ในสิ่งนั้น สิ่งนั้นคือพรหมันอันไม่เสื่อมสลาย สิ่งนั้นคือปราณ คือวาจาและใจ สิ่งนั้นคือความจริง คือความเป็นอมตะ โอ้ผู้อ่อนโยน จงรู้สิ่งนั้นว่าเป็นเป้าที่ต้องแทง",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Muṇḍaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “मुण्डकोपनिषद्” (revision 415828)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D&oldid=415828"
  },
  "topics": [
    "brahman",
    "akshara",
    "prana",
    "truth"
  ],
  "citation": "Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.2. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/mundaka.2.2.2/"
}