{
  "id": "upanishads/prashna.1.10",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/upanishads/prashna.1.10/",
  "work": {
    "key": "upanishads",
    "title": "Upaniṣads"
  },
  "ref": "prashna.1.10",
  "speaker": "Praśna Upaniṣad",
  "sanskrit": {
    "text": "अथोत्तरेण तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया\nविद्ययाऽऽत्मानमन्विष्यादित्यमभिजयन्ते ।\nएतद्वै\nप्राणानामायतनमेतदमृतमभयमेतत् परायणमेतस्मान्न\nपुनरावर्तन्त इत्येष निरोधस्तदेष श्लोकः ॥ १.१० ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "athottareṇa tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā\nvidyayā''tmānamanviṣyādityamabhijayante |\netadvai\nprāṇānāmāyatanametadamṛtamabhayametat parāyaṇametasmānna\npunarāvartanta ityeṣa nirodhastadeṣa ślokaḥ || 1.10 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "atha",
      "meaning": "but",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "uttareṇa",
      "meaning": "by the northern",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tapasā",
      "meaning": "by austerity",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "brahmacaryeṇa",
      "meaning": "by celibate discipline",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śraddhayā",
      "meaning": "by faith",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vidyayā",
      "meaning": "by knowledge",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ātmānam",
      "meaning": "the self",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anvicchya",
      "meaning": "having sought",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ādityam",
      "meaning": "the sun",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abhijayante",
      "meaning": "win, attain",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vai",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prāṇānām",
      "meaning": "of the breaths, vital powers",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āyatanam",
      "meaning": "abode, support",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "amṛtam",
      "meaning": "immortal",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "abhayam",
      "meaning": "fearless",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etat",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "parāyaṇam",
      "meaning": "final goal, refuge",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etasmāt",
      "meaning": "from this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "punaḥ",
      "meaning": "again",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āvartante",
      "meaning": "return",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iti",
      "meaning": "thus",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eṣaḥ",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nirodhaḥ",
      "meaning": "cessation, restraint",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tat",
      "meaning": "therefore",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "eṣaḥ",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ślokaḥ",
      "meaning": "verse",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "किंतु उत्तर मार्ग से — तप, ब्रह्मचर्य, श्रद्धा और विद्या द्वारा आत्मा की खोज करके वे आदित्य को जीतते हैं। यही प्राणों का आश्रय है; यही अमृत है, अभय है, यही परम गति है। इससे वे फिर नहीं लौटते — यह निरोध है। इस विषय में यह श्लोक है।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "ஆனால் உத்தர வழியால் — தவம், பிரம்மசர்யம், சிரத்தை, வித்யை ஆகியவற்றால் ஆன்மாவைத் தேடி — அவர்கள் ஆதித்யனை வெல்கிறார்கள். இதுவே பிராணன்களின் ஆதாரம்; இதுவே அமிர்தம், அபயம், இதுவே பரம இலக்கு. இதிலிருந்து அவர்கள் மீண்டும் திரும்புவதில்லை — இதுவே நிரோதம். இதைப் பற்றிய இந்த ஸ்லோகம் உள்ளது.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "కాని ఉత్తర మార్గం ద్వారా — తపస్సు, బ్రహ్మచర్యం, శ్రద్ధ, విద్యల ద్వారా ఆత్మను అన్వేషించి — వారు ఆదిత్యుని జయిస్తారు. ఇదే ప్రాణాలకు ఆశ్రయం; ఇదే అమృతం, అభయం, ఇదే పరమ గమ్యం. దీని నుండి వారు మళ్లీ తిరిగిరారు — ఇదే నిరోధం. ఈ విషయంలో ఈ శ్లోకం ఉంది.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಮಾರ್ಗದಿಂದ — ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಶ್ರದ್ಧೆ, ವಿದ್ಯೆಗಳಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಹುಡುಕಿ — ಅವರು ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಪ್ರಾಣಗಳ ಆಶ್ರಯ; ಇದೇ ಅಮೃತ, ಅಭಯ, ಇದೇ ಪರಮ ಗತಿ. ಇದರಿಂದ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ — ಇದೇ ನಿರೋಧ. ಈ ಕುರಿತು ಈ ಶ್ಲೋಕವಿದೆ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "എന്നാൽ ഉത്തരമാർഗ്ഗത്താൽ — തപസ്സ്, ബ്രഹ്മചര്യം, ശ്രദ്ധ, വിദ്യ എന്നിവയാൽ ആത്മാവിനെ അന്വേഷിച്ച് — അവർ ആദിത്യനെ ജയിക്കുന്നു. ഇതാണ് പ്രാണങ്ങളുടെ ആശ്രയം; ഇതാണ് അമൃതം, അഭയം, ഇതാണ് പരമലക്ഷ്യം. ഇതിൽനിന്ന് അവർ വീണ്ടും തിരിച്ചുവരുന്നില്ല — ഇതാണ് നിരോധം. ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഈ ശ്ലോകമുണ്ട്.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "কিন্তু উত্তর পথে — তপস্যা, ব্রহ্মচর্য, শ্রদ্ধা ও বিদ্যার দ্বারা আত্মাকে অন্বেষণ করে — তারা আদিত্যকে জয় করে। এটিই প্রাণের আশ্রয়; এটিই অমৃত, অভয়, এটিই পরম গতি। এখান থেকে তারা আর ফিরে আসে না — এটিই নিরোধ। এ বিষয়ে এই শ্লোক।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "परंतु उत्तर मार्गाने — तप, ब्रह्मचर्य, श्रद्धा आणि विद्या यांच्या द्वारे आत्म्याचा शोध घेऊन — ते आदित्याला जिंकतात. हाच प्राणांचा आश्रय; हेच अमृत, अभय, हेच परम गंतव्य. यातून ते पुन्हा परत येत नाहीत — हाच निरोध. याबाबत हा श्लोक आहे.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "પરંતુ ઉત્તર માર્ગે — તપ, બ્રહ્મચર્ય, શ્રદ્ધા અને વિદ્યા દ્વારા આત્માની શોધ કરીને — તેઓ આદિત્યને જીતે છે. આ જ પ્રાણોનું આશ્રયસ્થાન છે; આ જ અમૃત, અભય, આ જ પરમ ગતિ છે. આનાથી તેઓ ફરી પાછા આવતા નથી — આ જ નિરોધ છે. એ વિષે આ શ્લોક છે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਪਰ ਉੱਤਰ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ — ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੁਆਰਾ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਖੋਜ ਕੇ — ਉਹ ਆਦਿਤਯ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਅਭਯ ਹੈ, ਇਹੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਹ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ — ਇਹੀ ਨਿਰੋਧ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତର ପଥରେ — ତପସ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବିଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ଖୋଜି — ସେମାନେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଜୟ କରନ୍ତି। ଏହା ହିଁ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ; ଏହା ହିଁ ଅମୃତ, ଅଭୟ, ଏହା ହିଁ ପରମ ଗତି। ଏଥିରୁ ସେମାନେ ପୁଣି ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ — ଏହା ହିଁ ନିରୋଧ। ଏ ବିଷୟରେ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଅଛି।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "لیکن شمالی راستے سے — تپ، برہمچریہ، شردّھا اور ودیا کے ذریعے آتما کی تلاش کر کے — وہ آدتیہ کو جیتتے ہیں۔ یہی پرانوں کا مسکن ہے؛ یہی امرت، ابھے ہے، یہی پرم منزل ہے۔ اس سے وہ پھر نہیں لوٹتے — یہی نِرودھ ہے۔ اس بارے میں یہ شلوک ہے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "But by the northern path—through austerity, celibate discipline, faith, and knowledge, having sought the ātman—they win the sun. This is the abode of the vital breaths; this is the immortal, the fearless, this is the highest goal. From it they do not return again—this is the restraint (nirodha). On this there is this verse.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Pero por el camino del norte —mediante la austeridad, la disciplina de castidad, la fe y el conocimiento, habiendo buscado el ātman— ganan el sol. Este es el asiento de los alientos vitales; esto es lo inmortal, lo sin temor, esta es la meta suprema. De allí no vuelven de nuevo: esta es la contención (nirodha). Sobre ello existe este verso.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Mais par la voie du nord — par l'ascèse, la discipline de chasteté, la foi et la connaissance, ayant recherché l'ātman — ils conquièrent le soleil. C'est le siège des souffles vitaux ; c'est l'immortel, l'intrépide, c'est le but suprême. De là, ils ne reviennent plus — c'est la cessation (nirodha). À ce sujet, il est ce verset.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Doch auf dem nördlichen Weg — durch Askese, keusche Lebensführung, Glauben und Wissen, nachdem sie das ātman gesucht haben — gewinnen sie die Sonne. Dies ist der Sitz der Lebensatem; dies ist das Unsterbliche, das Furchtlose, dies ist das höchste Ziel. Von dort kehren sie nicht zurück — dies ist die Hemmung (nirodha). Dazu gibt es diesen Vers.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Mas pelo caminho do norte — pela austeridade, pela disciplina da castidade, pela fé e pelo conhecimento, tendo buscado o ātman — conquistam o sol. Esta é a morada dos alentos vitais; isto é o imortal, o destemido, esta é a meta suprema. Daí não retornam — esta é a contenção (nirodha). Sobre isso existe este verso.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Но северным путём — через аскезу, соблюдение безбрачия, веру и знание, отыскав ātman, — они завоёвывают солнце. Это обитель жизненных дыханий; это бессмертное, бесстрашное, это высшая цель. Оттуда они не возвращаются — это прекращение (nirodha). По этому поводу есть такой стих.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "然而走北行之路——以苦行、梵行、信心与智慧，寻求我(ātman)——他们赢得太阳。这是诸生命气息的居所；这是不死、无畏，这是至高的归宿。从此他们不再回来——这就是止息(nirodha)。关于此，有这一偈颂。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "しかし北の道によって——苦行、梵行、信、知識によって、アートマンを探求した者は太陽を得る。これが諸気息の住処であり、不死、無畏であり、これが最高の帰趨である。ここからは再び戻ることがない——これが止滅(nirodha)である。これについて次の詩節がある。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "أما بالمسلك الشمالي — بالتقشف والعفاف وبالإيمان والمعرفة، بعد أن يلتمسوا الآتمان — فإنهم يكسبون الشمس. هذا مقام الأنفاس الحيوية؛ هذا الخالد الذي لا خوف فيه، هذه الغاية القصوى. ومنه لا يعودون ثانية — وهذا هو الكفّ (نيرودها). وفي ذلك هذه الآية.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Namun melalui jalan utara — dengan tapa, disiplin brahmacarya, keyakinan, dan pengetahuan, setelah mencari ātman — mereka menaklukkan matahari. Inilah tempat bersemayamnya napas-napas kehidupan; inilah yang abadi, tanpa rasa takut, inilah tujuan tertinggi. Dari sana mereka tidak kembali lagi — inilah penahanan (nirodha). Mengenai hal ini ada syair ini.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "ส่วนผู้ที่แสวงหาอาตมันด้วยทางเหนือ ด้วยตบะ การถือพรหมจรรย์ ศรัทธา และความรู้ ย่อมได้ไปถึงดวงอาทิตย์ นี่คือที่อยู่ของลมหายใจทั้งหลาย นี่คืออมตะ ไร้ภัย นี่คือจุดหมายสูงสุด ผู้ไปถึงที่นั้นย่อมไม่กลับมาอีก นี่คือการหยุดยั้ง (นิโรธ) และมีบทกลอนหนึ่งกล่าวไว้ในเรื่องนี้",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Praśna Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “प्रश्न उपनिषद्” (revision 400463)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%A8_%E0%A4%89%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6%E0%A5%8D&oldid=400463"
  },
  "topics": [
    "breath",
    "liberation",
    "brahman",
    "meditation"
  ],
  "citation": "Praśna Upaniṣad 1.10. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/prashna.1.10/"
}