{
  "id": "yajurveda/12.65",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/yajurveda/12.65/",
  "work": {
    "key": "yajurveda",
    "title": "Yajurveda Saṃhitā"
  },
  "ref": "12.65",
  "speaker": "Agnicayana · to Nirṛti",
  "sanskrit": {
    "text": "यं ते देवी निर्ऋतिर् आबबन्ध पाशं ग्रीवास्व् अविचृत्यम् ।\nतं ते वि ष्याम्य् आयुषो न मध्याद् अथैतं पितुम् अद्धि प्रसूतः ।\nनमो भूत्यै येदं चकार ॥ १२.६५ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "yaṃ te devī nirṛtir ābabandha pāśaṃ grīvāsv avicṛtyam |\ntaṃ te vi ṣyāmy āyuṣo na madhyād athaitaṃ pitum addhi prasūtaḥ |\nnamo bhūtyai yedaṃ cakāra || 12.65 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "yam",
      "meaning": "which",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "your",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "devī",
      "meaning": "goddess",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "nirṛtiḥ",
      "meaning": "Nirṛti",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ābabandha",
      "meaning": "bound",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pāśam",
      "meaning": "noose",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "grīvāsu",
      "meaning": "on the necks",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "avicṛtyam",
      "meaning": "not to be removed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tam",
      "meaning": "that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vi ṣyāmi",
      "meaning": "I loosen",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āyuṣaḥ",
      "meaning": "of life",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "madhyāt",
      "meaning": "from the middle",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "atha",
      "meaning": "then",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "etam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pitum",
      "meaning": "food",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "addhi",
      "meaning": "eat",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "prasūtaḥ",
      "meaning": "impelled",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "namaḥ",
      "meaning": "homage",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhūtyai",
      "meaning": "to prosperity",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yā",
      "meaning": "who",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "idam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "cakāra",
      "meaning": "made",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "जो पाश देवी निर्ऋति ने तुम्हारी गरदन पर बाँधा, जो अटल है, उसे मैं तुमसे खोलता हूँ — जीवन के मध्य से नहीं। फिर, प्रेरित होकर, इस अन्न को खाओ। जिसने यह किया उस भूति को नमस्कार।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "தேவி நிர்ருதி உன் கழுத்தில் கட்டிய, அவிழ்க்க முடியாத அந்தக் கயிற்றை உன்னிடமிருந்து நான் அவிழ்க்கிறேன் — உன் வாழ்நாளின் நடுவிலிருந்து அல்ல. பின் தூண்டப்பட்டு இந்த உணவை உண்ணு. இதைச் செய்த பூதிக்கு வணக்கம்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "దేవి నిర్ఋతి నీ మెడపై కట్టిన, విప్పరాని ఆ పాశాన్ని నీ నుండి విప్పుతాను — నీ ఆయుష్షు మధ్యలో కాదు. తరువాత ప్రేరితుడవై ఈ అన్నాన్ని తిను. ఇది చేసిన భూతికి నమస్కారం.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ದೇವಿ ನಿರ್ಋತಿ ನಿನ್ನ ಕೊರಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ, ಬಿಚ್ಚಲಾಗದ ಆ ಪಾಶವನ್ನು ನಿನ್ನಿಂದ ನಾನು ಬಿಚ್ಚುತ್ತೇನೆ — ನಿನ್ನ ಆಯುಷ್ಯದ ಮಧ್ಯದಿಂದಲ್ಲ. ಆಮೇಲೆ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಈ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನು. ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ ಭೂತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ദേവി നിരൃതി നിന്റെ കഴുത്തിൽ കെട്ടിയ, അഴിക്കാനാവാത്ത ആ പാശം നിന്നിൽനിന്ന് ഞാൻ അഴിക്കുന്നു — നിന്റെ ആയുസ്സിന്റെ മധ്യത്തിൽനിന്നല്ല. പിന്നെ പ്രേരിതനായി ഈ അന്നം ഭക്ഷിക്കുക. ഇത് ചെയ്ത ഭൂതിക്ക് നമസ്കാരം.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "দেবী নির্ঋতি তোমার গলায় যে অবিচ্ছেদ্য পাশ বেঁধেছেন, তা আমি তোমার থেকে খুলি — তোমার আয়ুর মধ্যভাগ থেকে নয়। তারপর প্রেরিত হয়ে এই অন্ন ভোজন করো। যিনি এটি করেছেন সেই ভূতিকে নমস্কার।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "देवी निर्ऋतीने तुझ्या गळ्यात बांधलेला, न सुटणारा तो पाश मी तुझ्यापासून सोडतो — तुझ्या आयुष्याच्या मध्यातून नव्हे. मग प्रेरित होऊन हे अन्न खा. हे करणाऱ्या भूतीला नमस्कार.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "દેવી નિર્ઋતિએ તારા ગળામાં બાંધેલો, ન ઉકેલી શકાય તેવો તે પાશ હું તારામાંથી છોડું છું — તારા આયુષ્યના મધ્યમાંથી નહીં. પછી પ્રેરિત થઈને આ અન્ન ખા. આ કરનાર ભૂતિને નમસ્કાર.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਦੇਵੀ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਤੇਰੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਫੰਦਾ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹਾਂ — ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਅੰਨ ਖਾ। ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ ਉਸ ਭੂਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଦେବୀ ନିର୍ଋତି ତୁମ ଗଳାରେ ବାନ୍ଧିଥିବା, ନ ଖୋଲା ଯାଉଥିବା ସେହି ପାଶ ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଖୋଲୁଛି — ତୁମ ଆୟୁର ମଧ୍ୟରୁ ନୁହେଁ। ତା'ପରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଏହି ଅନ୍ନ ଖାଅ। ଏହା କରିଥିବା ଭୂତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "دیوی نرتی نے تمہاری گردن میں جو ناقابلِ کشا پھندا باندھا، وہ میں تم سے کھولتا ہوں — تمہاری عمر کے درمیان سے نہیں۔ پھر برانگیختہ ہو کر یہ غذا کھاؤ۔ جس نے یہ کیا اس بھوتی کو نمسکار۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "The noose that the goddess Nirṛti bound upon your necks, which cannot be loosened, I loosen from you — not from the middle of your life. Then, impelled, eat this food. Homage to Bhūti, who made this.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "El lazo que la diosa Nirṛti ató a tu cuello, que no puede deshacerse, lo desato de ti — no desde la mitad de tu vida. Luego, impulsado, come este alimento. Homenaje a Bhūti, que hizo esto.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Le lacet que la déesse Nirṛti a noué à votre cou, qu'on ne peut défaire, je le défais de toi — non du milieu de ta vie. Ensuite, poussé, mange cette nourriture. Hommage à Bhūti, qui a fait cela.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Die Schlinge, die die Göttin Nirṛti dir um den Hals gebunden hat und die nicht zu lösen ist, löse ich von dir — nicht aus der Mitte deines Lebens. Dann iss, angetrieben, diese Speise. Verehrung der Bhūti, die dies getan hat.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "O laço que a deusa Nirṛti atou ao teu pescoço, que não se pode desfazer, eu o desato de ti — não do meio da tua vida. Depois, impelido, come este alimento. Homenagem a Bhūti, que fez isto.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Петлю, которую богиня Нирриti затянула на твоей шее и которую нельзя развязать, я развязываю с тебя — не из середины твоей жизни. Затем, побуждённый, ешь эту пищу. Поклон Бхути, которая совершила это.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "女神尼哩底缚在你颈上、无法解开的索套，我为你解开——不在你寿命的中途。然后被驱使而进食此食物。向行此事的薄提致敬。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "女神ニルリティがお前の首に結んだ、解けない縄を、私はお前から解く——お前の寿命の中途からではなく。そして促されて、この食べ物を食べよ。これを成したバーティに礼拝。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "الحبل الذي عقدته الإلهة نيرريتي على عنقك، والذي لا يُحلّ، أحلّه عنك — لا من منتصف عمرك. ثم، مدفوعاً، كل هذا الطعام. تحية لبهوتي التي صنعت هذا.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Jerat yang diikatkan Dewi Nirṛti pada lehermu, yang tak dapat dilepas, aku lepaskan darimu — bukan dari tengah umurmu. Lalu, terdorong, makanlah makanan ini. Hormat kepada Bhūti yang melakukan ini.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "บ่วงที่เทวีนิรฤติผูกไว้ที่คอของท่าน ซึ่งไม่อาจคลายออกได้ ข้าพเจ้าจะคลายมันออกจากท่าน มิใช่จากกลางอายุขัยของท่าน จากนั้นจงถูกกระตุ้นแล้วกินอาหารนี้ ขอนอบน้อมแด่ภูติ ผู้ได้ทำสิ่งนี้",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Śukla Yajurveda, Vājasaneyi Saṃhitā, Mādhyandina recension (unaccented, as on Wikisource), Sanskrit Wikisource, page “शुक्लयजुर्वेदः/अध्यायः १२” (revision 369832)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%AF%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%A7%E0%A5%A8&oldid=369832"
  },
  "topics": [
    "fire-altar",
    "release",
    "nirrti"
  ],
  "citation": "Yajurveda Saṃhitā 12.65. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/yajurveda/12.65/"
}