{
  "id": "yajurveda/13.48",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/yajurveda/13.48/",
  "work": {
    "key": "yajurveda",
    "title": "Yajurveda Saṃhitā"
  },
  "ref": "13.48",
  "speaker": "Agnicayana · to Agni",
  "sanskrit": {
    "text": "इमं मा हिꣳसीर् एकशफं पशुं कनिक्रदं वाजिनं वाजिनेषु ।\nगौरम् आरण्यम् अनु ते दिशामि तेन चिन्वानस् तन्वो नि षीद ।\nगौरं ते शुग् ऋच्छतु यं द्विष्मस् तं ते शुग् ऋच्छतु ॥ १३.४८ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "imaṃ mā hiṃsīr ekaśaphaṃ paśuṃ kanikradaṃ vājinaṃ vājineṣu |\ngauram āraṇyam anu te diśāmi tena cinvānas tanvo ni ṣīda |\ngauraṃ te śug ṛcchatu yaṃ dviṣmas taṃ te śug ṛcchatu || 13.48 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "imam",
      "meaning": "this",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mā",
      "meaning": "me",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hiṃsīḥ",
      "meaning": "do not harm",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ekaśaphām",
      "meaning": "one-hoofed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "paśum",
      "meaning": "animal",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kanikradam",
      "meaning": "neighing",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vājinam",
      "meaning": "the swift horse",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vājineṣu",
      "meaning": "among swift ones",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gauram",
      "meaning": "the bright (wild) one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āraṇyam",
      "meaning": "wild, of the forest",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anu",
      "meaning": "accordingly",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "to you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "diśāmi",
      "meaning": "I assign",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tena",
      "meaning": "by that",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "cinvānaḥ",
      "meaning": "piling",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tanvaḥ",
      "meaning": "of the body",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ni",
      "meaning": "down",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ṣīda",
      "meaning": "sit",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gauram",
      "meaning": "the bright one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "your",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śuk",
      "meaning": "pain, grief",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ṛcchatu",
      "meaning": "may reach",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yam",
      "meaning": "whom",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dviṣmaḥ",
      "meaning": "we hate",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tam",
      "meaning": "him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "your",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śuk",
      "meaning": "pain, grief",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ṛcchatu",
      "meaning": "may reach",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "इस एकखुर पशु को मुझे मत मार, जो हिनहिनाता है, घोड़ों में श्रेष्ठ घोड़ा है। वन्य गौर पशु को मैं तुम्हारे लिए निर्दिष्ट करता हूँ; उससे चुने जाते हुए अपने शरीर में स्थित हो। तुम्हारा गौर-शोक उसे लगे जिससे हम द्वेष करते हैं; तुम्हारा शोक उसे लगे।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "இந்த ஒற்றைக் குளம்பு விலங்கை என்னைக் கொல்லாதே; அது கனைக்கும், குதிரைகளில் சிறந்த குதிரை. காட்டு கௌர விலங்கை உனக்காக நியமிக்கிறேன்; அதனால் அடுக்கப்பட்டு உன் உடலில் அமர். உன் கௌர-துயர் நாம் வெறுப்பவனை அடையட்டும்; உன் துயர் அவனை அடையட்டும்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "ఈ ఏకశఫ పశువును నన్ను హింసించకు; అది సకిలించే, గుర్రాలలో శ్రేష్ఠమైన గుర్రం. అడవి గౌర పశువును నీకు నియమిస్తున్నాను; దానితో పేర్చబడి నీ శరీరంలో కూర్చో. నీ గౌర-శోకం మేము ద్వేషించే వానికి చేరనీ; నీ శోకం అతనికి చేరనీ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಈ ಏಕಶಫ ಪಶುವನ್ನು ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಡ; ಅದು ಕೆನೆಯುತ್ತದೆ, ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುದುರೆ. ಕಾಡಿನ ಗೌರ ಪಶುವನ್ನು ನಿನಗಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರಿಂದ ರಾಶಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ನಿನ್ನ ಗೌರ-ಶೋಕ ನಾವು ದ್ವೇಷಿಸುವವನಿಗೆ ತಲುಪಲಿ; ನಿನ್ನ ಶೋಕ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಲಿ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ഈ ഏകശഫ പശുവിനെ എന്നെ ഹിംസിക്കരുതേ; അത് ചിനയ്ക്കുന്നു, കുതിരകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കുതിര. കാട്ടിലെ ഗൗര പശുവിനെ നിനക്കായി ഞാൻ നിയോഗിക്കുന്നു; അതിനാൽ കൂട്ടിവെക്കപ്പെട്ട് നിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഇരിക്കൂ. ഞങ്ങൾ വെറുക്കുന്നവനിൽ നിന്റെ ഗൗര-ദുഃഖം എത്തട്ടെ; നിന്റെ ദുഃഖം അവനിൽ എത്തട്ടെ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "এই একখুর পশুকে আমাকে হত্যা কোরো না; সে হ্রেষাধ্বনি করে, অশ্বদের মধ্যে শ্রেষ্ঠ অশ্ব। বনের গৌর পশুকে তোমার জন্য নির্দিষ্ট করছি; তাতে স্তূপীকৃত হয়ে তোমার দেহে উপবেশন কর। আমরা যাকে ঘৃণা করি তার উপর তোমার গৌর-শোক পতিত হোক; তোমার শোক তার উপর পড়ুক।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "या एकशफ पशूला मला मारू नकोस; तो खिंकाळतो, घोड्यांमधील श्रेष्ठ घोडा. रानातील गौर पशू तुझ्यासाठी नेमतो; त्याद्वारे रचला जाऊन तुझ्या शरीरात बस. ज्याचा आम्ही द्वेष करतो त्याला तुझा गौर-शोक लागो; तुझा शोक त्याला लागो.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "આ એકખુર પશુને મને ન હણ; તે હણહણે છે, ઘોડાઓમાં શ્રેષ્ઠ ઘોડો. જંગલના ગૌર પશુને હું તારા માટે નિયત કરું છું; તેનાથી ચણાઈને તારા શરીરમાં બેસ. જેનો અમે દ્વેષ કરીએ તેને તારો ગૌર-શોક લાગો; તારો શોક તેને લાગો.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਇਸ ਇੱਕ-ਖੁਰ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ; ਇਹ ਹਿਣਕਦਾ ਹੈ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਘੋੜਾ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਗੌਰ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਨਾਲ ਚਿਣਿਆ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਗੌਰ-ਸ਼ੋਕ ਲੱਗੇ; ਤੇਰਾ ਸ਼ੋਕ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଏହି ଏକଖୁର ପଶୁକୁ ମୋତେ ହିଂସା କର ନାହିଁ; ସେ ହ୍ରେଷାରବ କରେ, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା। ବନର ଗୌର ପଶୁକୁ ତୁମ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ; ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ଚିଣାଯାଇ ତୁମ ଶରୀରରେ ବସ। ଆମେ ଘୃଣା କରୁଥିବା ଲୋକକୁ ତୁମ ଗୌର-ଶୋକ ଲାଗୁ; ତୁମ ଶୋକ ତାକୁ ଲାଗୁ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اس ایک سم والے جانور کو مجھے مت مار؛ یہ ہنہناتا ہے، گھوڑوں میں بہترین گھوڑا۔ جنگل کے گوڑ جانور کو میں تیرے لیے مقرر کرتا ہوں؛ اس سے چنا جا کر اپنے جسم میں بیٹھ جا۔ جس سے ہم نفرت کرتے ہیں اسے تیرا گوڑ-غم لگے؛ تیرا غم اسے لگے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Do not harm this one-hoofed animal for me, the neighing swift one among swift steeds. I assign the bright wild animal to you; being piled up by it, sit down in your body. May the grief of the bright one reach him whom we hate; may your grief reach him.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "No dañes a este animal de un solo casco por mí, el corcel veloz que relincha entre los veloces. Te asigno el animal salvaje y brillante; siendo apilado por él, siéntate en tu cuerpo. Que el dolor del brillante alcance a aquel que odiamos; que tu dolor le alcance.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Ne fais pas de mal à cet animal à un sabot pour moi, le cheval rapide qui hennit parmi les rapides. Je te destine l'animal sauvage et brillant ; empilé par lui, assieds-toi dans ton corps. Que la douleur du brillant atteigne celui que nous haïssons ; que ta douleur l'atteigne.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Verletze nicht dieses einhufige Tier für mich, das wiehernde Ross unter den schnellen. Ich weise dir das helle wilde Tier zu; aufgeschichtet durch es, setze dich in deinen Leib. Der Schmerz des Hellen treffe den, den wir hassen; dein Schmerz treffe ihn.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Não fira este animal de um casco por mim, o cavalo veloz que relincha entre os velozes. Atribuo-te o animal selvagem e brilhante; empilhado por ele, senta-te no teu corpo. Que a dor do brilhante atinja aquele que odiamos; que a tua dor o atinja.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Не губи это однокопытное животное ради меня, ржущего быстрого коня среди быстрых. Тебе назначаю светлое дикое животное; будучи сложенным им, сядь в своё тело. Пусть скорбь светлого коснётся того, кого мы ненавидим; пусть твоя скорбь коснётся его.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "请勿为我伤害这独蹄之兽，嘶鸣的骏马，群马中的良驹。我为你指定那林中的白色之兽；借此堆积，安坐于你的身体中。愿白兽之忧临于我们所憎恨的人；愿你的忧临于他。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "この一蹄の獣を私のために傷つけないでください。いななく、駿馬の中の駿馬です。森の白き獣をあなたに充てます。それによって積まれ、あなたの身体に座れ。私たちが憎む者に白き獣の悲しみが届きますように。あなたの悲しみが彼に届きますように。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "لا تؤذ هذا الحيوان ذا الحافر الواحد من أجلي، الفرس الصهّال السريع بين السرّاع. أُخصّص لك حيوان الغور البري؛ وبتكديسه، اجلس في جسدك. ليصب حزن الغور من نكرهه؛ وليصبك حزنك.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Jangan lukai hewan berkuku satu ini demi aku, kuda yang meringkik, yang terbaik di antara kuda-kuda cepat. Kutentukan untukmu hewan hutan yang cemerlang; ditumpuk olehnya, duduklah dalam tubuhmu. Semoga duka sang cemerlang menimpa orang yang kami benci; semoga dukamu menimpanya.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "โอ้พระอัคนี ขอทรงอย่าทำอันตรายสัตว์กีบเดียวนี้แก่ข้าพเจ้า ผู้ร้องเสียงดังในบรรดาม้าเร็ว ผู้เร็วที่สุด ข้าพเจ้ามอบวัวป่าสีขาวนั้นให้แก่พระองค์ เมื่อก่อกองด้วยสัตว์นั้นแล้ว ขอทรงประทับนั่งในพระกายของพระองค์ ขอให้ความเศร้าโศกของสีขาวไปถึงผู้ที่เราเกลียด ขอให้ความเศร้าโศกของพระองค์ไปถึงเขาเช่นกัน",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Śukla Yajurveda, Vājasaneyi Saṃhitā, Mādhyandina recension (unaccented, as on Wikisource), Sanskrit Wikisource, page “शुक्लयजुर्वेदः/अध्यायः १३” (revision 369793)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%AF%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%A7%E0%A5%A9&oldid=369793"
  },
  "topics": [
    "sacrifice",
    "animal-sacrifice",
    "agni",
    "peace"
  ],
  "citation": "Yajurveda Saṃhitā 13.48. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/yajurveda/13.48/"
}