{
  "id": "yajurveda/13.51",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/yajurveda/13.51/",
  "work": {
    "key": "yajurveda",
    "title": "Yajurveda Saṃhitā"
  },
  "ref": "13.51",
  "speaker": "Agnicayana · to Agni",
  "sanskrit": {
    "text": "अजो ह्य् अग्नेर् अजनिष्ट शोकात् सो ऽ अपश्यज् जनितारम् अग्रे ।\nतेन देवा देवताम् अग्रम् आयꣳस् तेन रोहम् आयन्न् उप मेध्यासः ।\nशरभम् आरण्यम् अनु ते दिशामि तेन चिन्वानस् तन्वो नि षीद ।\nशरभं ते शुग् ऋच्छतु यं द्विष्मस् तं ते शुग् ऋच्छतु ॥ १३.५१ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "ajo hy agner ajaniṣṭa śokāt so ' apaśyaj janitāram agre |\ntena devā devatām agram āyaṃs tena roham āyann upa medhyāsaḥ |\nśarabham āraṇyam anu te diśāmi tena cinvānas tanvo ni ṣīda |\nśarabhaṃ te śug ṛcchatu yaṃ dviṣmas taṃ te śug ṛcchatu || 13.51 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "ajaḥ",
      "meaning": "the goat",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hi",
      "meaning": "indeed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "agneḥ",
      "meaning": "of Agni",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ajaniṣṭa",
      "meaning": "was born",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śokāt",
      "meaning": "from the heat",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "saḥ",
      "meaning": "he",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "apaśyat",
      "meaning": "saw",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "janitāram",
      "meaning": "the progenitor",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "agre",
      "meaning": "in the beginning",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tena",
      "meaning": "by him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "devāḥ",
      "meaning": "the gods",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "devatām",
      "meaning": "divine status",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "agram",
      "meaning": "first",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āyan",
      "meaning": "attained",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tena",
      "meaning": "by him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "roham",
      "meaning": "ascent",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āyan",
      "meaning": "they went",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "upa",
      "meaning": "near",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "medhyāsaḥ",
      "meaning": "the pure ones",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śarabham",
      "meaning": "the wild deer",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "āraṇyam",
      "meaning": "of the forest",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "anu",
      "meaning": "after",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "to you",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "diśāmi",
      "meaning": "I assign",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tena",
      "meaning": "by him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "cinvānaḥ",
      "meaning": "building",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tanvaḥ",
      "meaning": "body",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ni",
      "meaning": "down",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ṣīda",
      "meaning": "sit",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śarabham",
      "meaning": "the wild deer",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "your",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śuk",
      "meaning": "pain",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ṛcchatu",
      "meaning": "let it reach",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yam",
      "meaning": "whom",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dviṣmaḥ",
      "meaning": "we hate",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tam",
      "meaning": "him",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "te",
      "meaning": "your",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śuk",
      "meaning": "pain",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ṛcchatu",
      "meaning": "let it reach",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "अज निश्चय ही अग्नि के ताप से उत्पन्न हुआ। उसने आदि में जनक को देखा। उसके द्वारा देवताओं ने सर्वोच्च देवत्व प्राप्त किया; उसके द्वारा पवित्र जन आरोहण तक पहुँचे। वन के शरभ के पीछे मैं तुम्हें नियत करता हूँ; उसी से निर्माण करते हुए अपने शरीर में बैठो। तुम्हारा शोक शरभ तक पहुँचे; जिससे हम द्वेष करते हैं, उस तक तुम्हारा शोक पहुँचे।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "அஜன் நிச்சயமாக அக்னியின் வெப்பத்திலிருந்து பிறந்தான். அவன் ஆதியில் படைப்பாளியைக் கண்டான். அவனால் தேவர்கள் உயர்ந்த தேவத்துவத்தை அடைந்தனர்; அவனால் தூய்மையானவர்கள் ஏற்றத்தை அடைந்தனர். காட்டின் சரபத்தின் பின்னே உன்னை நியமிக்கிறேன்; அதனால் கட்டி உன் உடலில் அமர். உன் துயரம் சரபத்தை அடையட்டும்; நாம் வெறுக்கும் அவனை உன் துயரம் அடையட்டும்.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "అజుడు నిశ్చయంగా అగ్ని తాపం నుండి జన్మించాడు. అతడు ఆదిలో జనకుణ్ణి చూశాడు. అతని ద్వారా దేవతలు సర్వోన్నత దేవత్వాన్ని పొందారు; అతని ద్వారా పవిత్రులు ఆరోహణను చేరారు. అరణ్యపు శరభం వెనుక నిన్ను నియమిస్తున్నాను; దానితో నిర్మిస్తూ నీ శరీరంలో కూర్చో. నీ శోకం శరభాన్ని చేరుగాక; మనం ద్వేషించేవాణ్ణి నీ శోకం చేరుగాక.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಅಜನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯ ತಾಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಜನಕನನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವನಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಅವನಿಂದ ಶುದ್ಧರು ಆರೋಹಣವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅರಣ್ಯದ ಶರಭದ ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರಿಂದ ಕಟ್ಟುತ್ತಾ ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ನಿನ್ನ ಶೋಕ ಶರಭವನ್ನು ತಲುಪಲಿ; ನಾವು ದ್ವೇಷಿಸುವವನನ್ನು ನಿನ್ನ ಶೋಕ ತಲುಪಲಿ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "അജൻ നിശ്ചയമായും അഗ്നിയുടെ താപത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു. അവൻ ആദിയിൽ ജനകനെ കണ്ടു. അവനാൽ ദേവന്മാർ ഉന്നതമായ ദേവത്വം നേടി; അവനാൽ പവിത്രർ ആരോഹണത്തിൽ എത്തി. കാട്ടിലെ ശരഭത്തിന് പിന്നാലെ നിന്നെ നിയോഗിക്കുന്നു; അതിനാൽ നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ട് നിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഇരിക്കുക. നിന്റെ ദുഃഖം ശരഭത്തിലെത്തട്ടെ; ഞങ്ങൾ വെറുക്കുന്നവനിൽ നിന്റെ ദുഃഖം എത്തട്ടെ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "অজ নিশ্চিতভাবে অগ্নির তাপ থেকে জন্মালেন। তিনি আদিতে জনককে দেখলেন। তাঁর দ্বারা দেবতারা সর্বোচ্চ দেবত্ব লাভ করলেন; তাঁর দ্বারা পবিত্রগণ আরোহণে পৌঁছালেন। বনের শরভের পশ্চাতে আমি তোমাকে নিযুক্ত করি; তার দ্বারা নির্মাণ করতে করতে তোমার দেহে উপবেশন কর। তোমার শোক শরভে পৌঁছাক; যাকে আমরা দ্বেষ করি তার কাছে তোমার শোক পৌঁছাক।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "अज निश्चितपणे अग्नीच्या तापातून जन्मला. त्याने आरंभी जनकाला पाहिले. त्याद्वारे देवांनी सर्वोच्च देवत्व मिळवले; त्याद्वारे पवित्र जन आरोहणापर्यंत पोहोचले. अरण्यातील शरभाच्या मागे मी तुला नियुक्त करतो; त्याने बांधत तुझ्या शरीरात बस. तुझा शोक शरभापर्यंत पोहोचो; ज्याचा आम्ही द्वेष करतो त्याच्यापर्यंत तुझा शोक पोहोचो.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "અજ નિશ્ચયપૂર્વક અગ્નિના તાપથી જન્મ્યો. તેણે આરંભમાં જનકને જોયો. તેના દ્વારા દેવોએ સર્વોચ્ચ દેવત્વ મેળવ્યું; તેના દ્વારા પવિત્રજનો આરોહણ સુધી પહોંચ્યા. અરણ્યના શરભની પાછળ હું તને નિયુક્ત કરું છું; તેનાથી બાંધતાં તારા શરીરમાં બેસ. તારો શોક શરભ સુધી પહોંચે; જેને અમે દ્વેષ કરીએ છીએ તેના સુધી તારો શોક પહોંચે.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਅਜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅਗਨੀ ਦੇ ਤਾਪ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਜਨਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵਤਾਪਣ ਪਾਇਆ; ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਉੱਚਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਸ਼ਰਭ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਨਾਲ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠ। ਤੇਰਾ ਸ਼ੋਕ ਸ਼ਰਭ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਸ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਸ਼ੋਕ ਪਹੁੰਚੇ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଅଜ ନିଶ୍ଚୟ ଅଗ୍ନିର ତାପରୁ ଜନ୍ମିଲା। ସେ ଆଦିରେ ଜନକଙ୍କୁ ଦେଖିଲା। ତାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତ୍ୱ ଲାଭ କଲେ; ତାହା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରମାନେ ଆରୋହଣରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଅରଣ୍ୟର ଶରଭ ପଛରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରୁଛି; ତାହା ସହ ନିର୍ମାଣ କରି ତୁମ ଶରୀରରେ ବସ। ତୁମର ଶୋକ ଶରଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ; ଆମେ ଯାହାକୁ ଦ୍ୱେଷ କରୁ ତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମର ଶୋକ ପହଞ୍ଚୁ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "اَج یقیناً اگنی کی حرارت سے پیدا ہوا۔ اس نے ابتدا میں جنک کو دیکھا۔ اس کے ذریعے دیوتاؤں نے اعلیٰ دیوتا پن پایا؛ اس کے ذریعے پاکیزہ لوگ بلندی تک پہنچے۔ جنگل کے شرب کے پیچھے میں تجھے مقرر کرتا ہوں؛ اس سے تعمیر کرتے ہوئے اپنے جسم میں بیٹھ۔ تیرا غم شرب تک پہنچے؛ جس سے ہم نفرت کرتے ہیں اس تک تیرا غم پہنچے۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Aja was indeed born from the heat of Agni. He beheld the progenitor in the beginning. By him the gods attained supreme divinity; by him the pure ones reached the ascent. I assign you after the wild deer of the forest; building with it, sit down in your body. Let your sorrow reach the deer; let your sorrow reach him whom we hate.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Aja nació, en verdad, del calor de Agni. Él vio al progenitor en el principio. Por él los dioses alcanzaron la suprema divinidad; por él los puros llegaron a la ascensión. Te asigno tras el ciervo salvaje del bosque; construyendo con él, siéntate en tu cuerpo. Que tu pesar alcance al ciervo; que tu pesar alcance a aquel a quien odiamos.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Aja naquit en vérité de la chaleur d'Agni. Il vit le progéniteur au commencement. Par lui les dieux atteignirent la divinité suprême ; par lui les purs parvinrent à l'ascension. Je te désigne après le cerf sauvage de la forêt ; en le construisant, assieds-toi dans ton corps. Que ta douleur atteigne le cerf ; que ta douleur atteigne celui que nous haïssons.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Aja wurde wahrlich aus der Glut Agnis geboren. Er sah den Erzeuger am Anfang. Durch ihn erlangten die Götter höchste Göttlichkeit; durch ihn erreichten die Reinen den Aufstieg. Ich bestimme dich nach dem wilden Hirsch des Waldes; baue mit ihm und setze dich in deinen Körper. Dein Schmerz erreiche den Hirsch; dein Schmerz erreiche den, den wir hassen.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Aja nasceu, de fato, do calor de Agni. Ele viu o progenitor no princípio. Por ele os deuses alcançaram a divindade suprema; por ele os puros chegaram à ascensão. Designo-te após o cervo selvagem da floresta; construindo com ele, senta-te em teu corpo. Que tua dor alcance o cervo; que tua dor alcance aquele que odiamos.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Аджа поистине родился от жара Агни. Он увидел производителя в начале. Через него боги достигли высшего божества; через него чистые достигли восхождения. Я назначаю тебя вслед за диким оленем леса; строя с его помощью, сядь в своё тело. Пусть твоя скорбь достигнет оленя; пусть твоя скорбь достигнет того, кого мы ненавидим.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "阿遮实为从阿耆尼之热而生。他在起初见到了生育者。借由他,诸神获得了至高的神性;借由他,洁净者抵达了升举。我把你指派于林中的鹿之后;借它而营造,坐于你的身中。愿你的忧愁抵达鹿;愿你的忧愁抵达我们所憎恨的人。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "アジャは実にアグニの熱から生まれた。彼は初めに生みの親を見た。彼によって神々は至高の神性を得、彼によって清浄な者たちは昇天に至った。森の鹿の後にお前を定める。それによって築きつつ、お前の身体に座せ。お前の悲しみが鹿に届きますように。我々が憎む者にお前の悲しみが届きますように。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "وُلِدَ الأجا حقاً من حرارة أغني. رأى المُنجِب في البداية. وبه بلغت الآلهة الألوهية العليا؛ وبه وصل الطاهرون إلى الصعود. أعيّنك بعد الأيل البري في الغابة؛ وبالبناء به، اجلس في جسدك. ليبلغ حزنك الأيل؛ ليبلغ حزنك من نكرهه.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Aja sungguh lahir dari panas Agni. Ia melihat sang pencipta pada mulanya. Melalui dia para dewa mencapai keilahian tertinggi; melalui dia orang-orang suci mencapai kenaikan. Aku menetapkanmu setelah rusa liar hutan; sambil membangun dengannya, duduklah di tubuhmu. Semoga dukamu mencapai rusa; semoga dukamu mencapai orang yang kami benci.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "อชะเกิดจากความร้อนของพระอัคนีอย่างแท้จริง พระองค์เห็นผู้ให้กำเนิดในเบื้องต้น ด้วยสิ่งนั้นเทพทั้งหลายได้บรรลุความเป็นเทพอันสูงสุด ด้วยสิ่งนั้นผู้บริสุทธิ์ทั้งหลายได้ขึ้นสู่ที่สูง ข้าพเจ้ามอบสัตว์ป่าชื่อศรภะให้แก่พระองค์ เมื่อสร้างด้วยสิ่งนั้นแล้ว ขอทรงประทับนั่งในพระกายของพระองค์ ขอให้ความโศกของพระองค์ไปถึงศรภะ ขอให้ความโศกของพระองค์ไปถึงผู้ที่เราเกลียดด้วย",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Śukla Yajurveda, Vājasaneyi Saṃhitā, Mādhyandina recension (unaccented, as on Wikisource), Sanskrit Wikisource, page “शुक्लयजुर्वेदः/अध्यायः १३” (revision 369793)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%AF%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%A7%E0%A5%A9&oldid=369793"
  },
  "topics": [
    "sacrifice",
    "fire-altar",
    "animal-sacrifice"
  ],
  "citation": "Yajurveda Saṃhitā 13.51. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/yajurveda/13.51/"
}