{
  "id": "yajurveda/21.56",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/yajurveda/21.56/",
  "work": {
    "key": "yajurveda",
    "title": "Yajurveda Saṃhitā"
  },
  "ref": "21.56",
  "speaker": "Sautrāmaṇī · to the vanaspati (tree)",
  "sanskrit": {
    "text": "देवो देवैर् वनस्पतिर् हिरण्यपर्णो ऽ अश्विभ्याꣳ सरस्वत्या सुपिप्पल ऽ इन्द्राय पच्यते मधु ।\nओजो न जूतिर् ऋषभो न भामं वनस्पतिर् नो दधद् इन्द्रियाणि वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.५६ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "devo devair vanaspatir hiraṇyaparṇo ' aśvibhyāṃ sarasvatyā supippala ' indrāya pacyate madhu |\nojo na jūtir ṛṣabho na bhāmaṃ vanaspatir no dadhad indriyāṇi vasuvane vasudheyasya vyantu yaja || 21.56 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "devaḥ",
      "meaning": "the god",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "devaiḥ",
      "meaning": "with the gods",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vanaspatiḥ",
      "meaning": "lord of the trees",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hiraṇya-parṇaḥ",
      "meaning": "golden-leaved",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "aśvibhyām",
      "meaning": "for the Aśvins",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sarasvatyai",
      "meaning": "for Sarasvatī",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "su-pippalaḥ",
      "meaning": "well-fruited",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "indrāya",
      "meaning": "for Indra",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pacyate",
      "meaning": "is cooked, is ripened",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "madhu",
      "meaning": "honey, sweet drink",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ojaḥ",
      "meaning": "vigour",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "like",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jūtiḥ",
      "meaning": "swiftness",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ṛṣabhaḥ",
      "meaning": "bull",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "like",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bhāmam",
      "meaning": "radiance",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vanaspatiḥ",
      "meaning": "lord of the trees",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "naḥ",
      "meaning": "to us",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dadhat",
      "meaning": "may he place",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "indriyāṇi",
      "meaning": "powers, vital strengths",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vasu-vane",
      "meaning": "for the winning of wealth",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vasu-dheyasya",
      "meaning": "of the wealth-bestowing (offering)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vyantu",
      "meaning": "may they enjoy",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaja",
      "meaning": "offer (sacrifice)",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "देवों के साथ देव वनस्पति, सुनहरे पत्तों वाला, सुंदर पीपल-फल वाला, अश्विनों और सरस्वती के लिए, इन्द्र के लिए मधु पकाया जाता है। बल की तरह, गति की तरह, वृषभ की तरह, तेज की तरह, वनस्पति हमें इन्द्रियाँ प्रदान करें। धन-प्राप्ति के लिए, धन देने वाली आहुति का भाग ग्रहण करें; यज्ञ करो।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "தேவர்களுடன் தேவனான வனஸ்பதி, பொன்னிறச் இலைகளுடையவன், நல்ல அரச-பழமுடையவன், அஸ்வினிகளுக்கும் சரஸ்வதிக்கும், இந்திரனுக்காக மது சமைக்கப்படுகிறது. ஓஜஸ் போலவும், வேகம் போலவும், காளை போலவும், ஒளி போலவும், வனஸ்பதி நமக்கு இந்திரியங்களை அளிக்கட்டும். செல்வம் பெறுவதற்காக, செல்வம் அளிக்கும் ஆஹுதியின் பங்கை அனுபவிக்கட்டும்; யாகம் செய்க.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "దేవతలతో కూడిన దేవుడు వనస్పతి, బంగారు ఆకులు కలవాడు, మంచి రావి ఫలాలు కలవాడు; అశ్వినులకు, సరస్వతికి, ఇంద్రునికి మధువు పచనం చేయబడుతోంది. ఓజస్సులా, వేగంలా, వృషభంలా, కాంతిలా, వనస్పతి మాకు ఇంద్రియాలను ఇవ్వుగాక. ధనప్రాప్తి కోసం, ధనమిచ్చే ఆహుతి భాగాన్ని అనుభవించనివ్వండి; యజ్ఞం చేయండి.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವನಾದ ವನಸ್ಪತಿ, ಚಿನ್ನದ ಎಲೆಗಳುಳ್ಳವನು, ಉತ್ತಮ ಅರಳಿ ಫಲವುಳ್ಳವನು; ಅಶ್ವಿನರಿಗೆ, ಸರಸ್ವತಿಗೆ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಮಧು ಪಾಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಓಜಸ್ಸಿನಂತೆ, ವೇಗದಂತೆ, ವೃಷಭನಂತೆ, ಕಾಂತಿಯಂತೆ, ವನಸ್ಪತಿ ನಮಗೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿ. ಧನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ, ಧನ ನೀಡುವ ಆಹುತಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿ; ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ദേവന്മാരോടുകൂടിയ ദേവനായ വനസ്പതി, സ്വർണ്ണ ഇലകളുള്ളവൻ, നല്ല അരയാൽ ഫലമുള്ളവൻ; അശ്വികൾക്കും സരസ്വതിക്കും ഇന്ദ്രനുമായി മധു പാകം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഓജസ്സുപോലെ, വേഗംപോലെ, കാളപോലെ, പ്രകാശംപോലെ, വനസ്പതി ഞങ്ങൾക്ക് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നൽകട്ടെ. ധനലാഭത്തിനായി, ധനം നൽകുന്ന ആഹുതിയുടെ ഭാഗം അനുഭവിക്കട്ടെ; യജ്ഞം ചെയ്യുക.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "দেবতাদের সঙ্গে দেব বনস্পতি, সোনালি পাতাযুক্ত, সুন্দর অশ্বত্থফলযুক্ত; অশ্বিনীকুমার ও সরস্বতীর জন্য, ইন্দ্রের জন্য মধু পক্ব হয়। ওজের মতো, বেগের মতো, ঋষভের মতো, দীপ্তির মতো, বনস্পতি আমাদের ইন্দ্রিয় প্রদান করুন। ধনলাভের জন্য, ধনদায়ী আহুতির ভাগ গ্রহণ করুক; যজ্ঞ করো।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "देवांसह देव वनस्पती, सोनेरी पानांचा, उत्तम पिंपळफळांचा; अश्विनींसाठी, सरस्वतीसाठी, इंद्रासाठी मधु पक्व केले जाते. ओजासारखा, वेगासारखा, वृषभासारखा, तेजासारखा, वनस्पती आम्हांस इंद्रिये देवो. धनप्राप्तीसाठी, धन देणाऱ्या आहुतीचा भाग उपभोगो; यज्ञ करा.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "દેવોની સાથે દેવ વનસ્પતિ, સોનેરી પાંદડાવાળો, સુંદર પીપળાના ફળવાળો; અશ્વિનો, સરસ્વતી અને ઇન્દ્ર માટે મધ પકાવાય છે. ઓજની જેમ, વેગની જેમ, વૃષભની જેમ, તેજની જેમ, વનસ્પતિ અમને ઇન્દ્રિયો આપો. ધનપ્રાપ્તિ માટે, ધન આપનારી આહુતિનો ભાગ ભોગવે; યજ્ઞ કરો.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਹਿਤ ਦੇਵ ਵਨਸਪਤੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਪਿੱਪਲ-ਫਲ ਵਾਲਾ; ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਮਧੂ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਓਜ ਵਾਂਗ, ਵੇਗ ਵਾਂਗ, ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ ਵਾਂਗ, ਵਨਸਪਤੀ ਸਾਨੂੰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇਵੇ। ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਆਹੂਤੀ ਦਾ ਭਾਗ ਭੋਗੋ; ਯਜ੍ਞ ਕਰੋ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଦେବ ବନସ୍ପତି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପତ୍ରଧାରୀ, ସୁନ୍ଦର ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଫଳଯୁକ୍ତ; ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁ ପକ୍ୱ ହୁଏ। ଓଜ ପରି, ବେଗ ପରି, ବୃଷଭ ପରି, ତେଜ ପରି, ବନସ୍ପତି ଆମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଧନ ଲାଭ ପାଇଁ, ଧନଦାୟୀ ଆହୁତିର ଭାଗ ଭୋଗ କରନ୍ତୁ; ଯଜ୍ଞ କର।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "دیوتاؤں کے ساتھ دیوتا، ویناسپتی، سنہری پتوں والا، اچھے پیپل کے پھل والا؛ اشوِنوں، سرسوتی اور اندر کے لیے شہد پکایا جاتا ہے۔ اوج کی طرح، تیزی کی طرح، بیل کی طرح، چمک کی طرح، ویناسپتی ہمیں حواس عطا کرے۔ دولت کے حصول کے لیے، دولت دینے والی آہوتی کا حصہ قبول کریں؛ یجن کرو۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "The god Vanaspati, together with the gods, golden-leaved and well-fruited, is cooked as honey for the Aśvins, for Sarasvatī and for Indra. Like vigour, like swiftness, like a bull, like radiance, may Vanaspati place in us the powers. For the winning of wealth, may they enjoy the share of the wealth-giving offering; offer the sacrifice.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "El dios Vanaspati, junto con los dioses, de hojas doradas y buen fruto de pipal, se cocina como miel para los Aśvin, para Sarasvatī y para Indra. Como el vigor, como la rapidez, como un toro, como el resplandor, que Vanaspati nos conceda las facultades. Para ganar riqueza, que disfruten de la porción de la ofrenda que da riqueza; ofrece el sacrificio.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Le dieu Vanaspati, avec les dieux, aux feuilles d'or et au beau fruit de pippala, est cuit comme miel pour les Aśvin, pour Sarasvatī et pour Indra. Comme la vigueur, comme la rapidité, comme le taureau, comme l'éclat, que Vanaspati nous donne les facultés. Pour gagner la richesse, qu'ils jouissent de la part de l'offrande qui donne la richesse ; offrez le sacrifice.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Der Gott Vanaspati, zusammen mit den Göttern, goldblättrig und mit schöner Pippala-Frucht, wird als Honig für die Aśvin, für Sarasvatī und für Indra gekocht. Wie Kraft, wie Schnelligkeit, wie ein Stier, wie Glanz, möge Vanaspati uns die Sinneskräfte verleihen. Zur Gewinnung von Reichtum mögen sie den Anteil des reichtumspendenden Opfers genießen; bringe das Opfer dar.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "O deus Vanaspati, junto com os deuses, de folhas douradas e bom fruto de pipal, é cozido como mel para os Aśvin, para Sarasvatī e para Indra. Como o vigor, como a rapidez, como um touro, como o brilho, que Vanaspati nos conceda as faculdades. Para ganhar riqueza, que desfrutem da porção da oferenda que concede riqueza; oferecei o sacrifício.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Бог Ванаспати вместе с богами, золотолистный, с прекрасным плодом пиппалы, варится как мёд для Ашвинов, для Сарасвати и для Индры. Как сила, как быстрота, как бык, как сияние, пусть Ванаспати даст нам силы чувств. Ради обретения богатства пусть они вкусят долю жертвы, дающей богатство; совершайте жертвоприношение.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "神祇毗那斯帕蒂与诸神同在，金叶，美好的菩提果，为双马童、萨罗室伐蒂和因陀罗煮蜜。愿毗那斯帕蒂如活力、如迅捷、如公牛、如光辉，赐予我们诸根。为获得财富，愿他们享用施予财富的供品之分；行祭祀吧。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "神ヴァナスパティは神々とともに、金の葉を持ち、美しいピッパラの実をもつ者であり、アシュヴィン神、サラスヴァティー、インドラのために蜜として煮られる。活力のように、速さのように、雄牛のように、輝きのように、ヴァナスパティが我らに諸感覚を授けますように。富を得るために、富を与える供物の分け前を享受させよ；供犠を捧げよ。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "الإله فانَسباتي مع الآلهة، ذو أوراق ذهبية وثمرة بيبالا جميلة، يُطبخ عسلًا للأشفينين ولسرسواتي ولإندرا. كالقوة، وكالسرعة، وكالثور، وكالبهاء، فليضع فانَسباتي فينا القوى الحسية. ولكسب الثروة، ليتمتعوا بنصيب القربان المانح للثروة؛ قدّموا القربان.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Dewa Vanaspati bersama para dewa, berdaun emas dan berbuah pippala yang indah, dimasak menjadi madu bagi Aśvin, Sarasvatī, dan Indra. Seperti kekuatan, seperti kecepatan, seperti banteng, seperti cahaya, semoga Vanaspati menempatkan indriya dalam diri kami. Demi memperoleh kekayaan, semoga mereka menikmati bagian persembahan pemberi kekayaan; persembahkanlah korban.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "เทพวนัสปติ ผู้มีใบทองและผลดี ถูกหุงเป็นน้ำผึ้งแด่พระอัศวิน พระสรัสวตี และพระอินทร์พร้อมกับเทพทั้งหลาย เหมือนพลัง เหมือนความว่องไว เหมือนโคผู้ เหมือนความเรืองรอง ขอให้วนัสปติประทานพลังชีวิตแก่เรา เพื่อการได้มาซึ่งทรัพย์ ขอให้พวกเขาได้รับส่วนของเครื่องบูชาที่ให้ทรัพย์ บูชาเถิด",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Śukla Yajurveda, Vājasaneyi Saṃhitā, Mādhyandina recension (unaccented, as on Wikisource), Sanskrit Wikisource, page “शुक्लयजुर्वेदः/अध्यायः २१” (revision 305209)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%AF%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%A8%E0%A5%A7&oldid=305209"
  },
  "topics": [
    "sautramani",
    "soma",
    "offering",
    "vanaspati"
  ],
  "citation": "Yajurveda Saṃhitā 21.56. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/yajurveda/21.56/"
}