{
  "id": "yajurveda/28.32",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/yajurveda/28.32/",
  "work": {
    "key": "yajurveda",
    "title": "Yajurveda Saṃhitā"
  },
  "ref": "28.32",
  "speaker": "Sautrāmaṇī · to Tvaṣṭṛ and Indra",
  "sanskrit": {
    "text": "होता यक्षत् सुरेतसं त्वष्टारं पुष्टिवर्धनꣳ रूपाणि बिभ्रतं पृथक् पुष्टिम् इन्द्रं वयोधसम् ।\nद्विपदं छन्द ऽ इन्द्रियम् उक्षाणं गां न वयो दधद् वेत्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २८.३२ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "hotā yakṣat suretasaṃ tvaṣṭāraṃ puṣṭivardhanaṃ rūpāṇi bibhrataṃ pṛthak puṣṭim indraṃ vayodhasam |\ndvipadaṃ chanda ' indriyam ukṣāṇaṃ gāṃ na vayo dadhad vetv ājyasya hotar yaja || 28.32 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "hotā",
      "meaning": "the offering priest",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yakṣat",
      "meaning": "let him worship",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "suretasam",
      "meaning": "of good seed, fertile",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tvaṣṭāram",
      "meaning": "Tvaṣṭṛ",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "puṣṭivardhanam",
      "meaning": "increaser of nourishment",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "rūpāṇi",
      "meaning": "forms",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bibhratam",
      "meaning": "bearing",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pṛthak",
      "meaning": "separately, variously",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "puṣṭim",
      "meaning": "nourishment",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "indram",
      "meaning": "Indra",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vayodhasam",
      "meaning": "giver of vigor",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dvipadam",
      "meaning": "two-footed (metre)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "chandaḥ",
      "meaning": "metre",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "indriyam",
      "meaning": "vigor, power",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ukṣāṇam",
      "meaning": "bull",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "gām",
      "meaning": "cow",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "na",
      "meaning": "like",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vayaḥ",
      "meaning": "vigor",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dadhat",
      "meaning": "bestowing",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vetu",
      "meaning": "may he be pleased",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "ājyasya",
      "meaning": "of the clarified butter",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hotaḥ",
      "meaning": "O offering priest",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yaja",
      "meaning": "offer",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "होता यज्ञ करे; सुरेता, पुष्टिवर्धक, विविध रूप धारण करने वाले त्वष्टा तथा वयोधा इन्द्र (पोषण) की पूजा करे। द्विपदा छन्द, इस लोक की इन्द्रिय-शक्ति, वृषभ और गौ के समान वयस् देने वाले (देवता) प्रसन्न हों। हे होता, घृत की आहुति से यजन करो।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "ஹோதா யாகம் செய்யட்டும்; நல்ல வீர்யமுள்ள, ஊட்டம் பெருக்கும், பல்வேறு உருவங்களைத் தாங்கும் த்வஷ்டாவையும், வயோதாவான இந்திரனையும் வழிபடட்டும். த்விபதா சந்தஸ், இவ்வுலக இந்திரியம், காளை மற்றும் பசு போல வயசை அளிப்பவர் மகிழட்டும். ஹோதாவே, நெய்யால் யஜி.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "హోత యజించుగాక; సురేతుడు, పుష్టిని పెంచువాడు, వివిధ రూపాలు ధరించే త్వష్టను, వయోధుడైన ఇంద్రుని పూజించుగాక. ద్విపదా ఛందస్సు, ఇహలోక ఇంద్రియ శక్తి, వృషభం మరియు గోవు వలె వయస్సు ఇచ్చువారు ప్రసన్నులగుదురుగాక. ఓ హోతా, ఆజ్యంతో యజించు.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಹೋತೃ ಯಜಿಸಲಿ; ಸುರೇತಸ, ಪುಷ್ಟಿ ವರ್ಧಕ, ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ತ್ವಷ್ಟೃ ಹಾಗೂ ವಯೋಧನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಿ. ದ್ವಿಪದಾ ಛಂದಸ್ಸು, ಇಲ್ಲಿನ ಇಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ, ಉಕ್ಷ ಮತ್ತು ಗೋವಿನಂತೆ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನೀಡುವವರು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಲಿ. ಹೋತೃವೇ, ಆಜ್ಯದಿಂದ ಯಜಿಸು.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "ഹോതാവ് യജിക്കട്ടെ; സുരേതസ്സായ, പുഷ്ടി വർധിപ്പിക്കുന്ന, വിവിധ രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന ത്വഷ്ടാവിനെയും, വയോധസായ ഇന്ദ്രനെയും ആരാധിക്കട്ടെ. ദ്വിപദാ ഛന്ദസ്സ്, ഇവിടത്തെ ഇന്ദ്രിയശക്തി, ഉക്ഷാവും പശുവും പോലെ വയസ്സ് നൽകുന്നവർ പ്രസാദിക്കട്ടെ. ഹോതാവേ, ആജ്യംകൊണ്ട് യജിക്കൂ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "হোতা যজন করুন; সুরেতা, পুষ্টিবর্ধক, বিবিধ রূপধারী ত্বষ্টা ও বয়োধা ইন্দ্রকে পূজা করুন। দ্বিপদা ছন্দ, এখানকার ইন্দ্রিয়শক্তি, বৃষ ও গোর ন্যায় আয়ুদাতারা প্রসন্ন হোন। হে হোতা, ঘৃতাহুতিতে যজন কর।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "होत्याने यजन करावे; सुरेता, पुष्टिवर्धक, विविध रूप धारण करणारा त्वष्टा आणि वयोधा इंद्र यांचे पूजन करावे. द्विपदा छंद, येथील इंद्रियशक्ती, वृषभ व गाईप्रमाणे आयुष्य देणारे प्रसन्न होवोत. हे होत्या, आज्याने यजन कर.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "હોતા યજન કરે; સુરેતા, પુષ્ટિવર્ધક, વિવિધ રૂપ ધારણ કરનાર ત્વષ્ટા અને વયોધા ઇન્દ્રનું પૂજન કરે. દ્વિપદા છંદ, અહીંની ઇન્દ્રિયશક્તિ, ઉક્ષા અને ગાયની જેમ આયુ આપનારા પ્રસન્ન થાઓ. હે હોતા, આજ્યથી યજન કર.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਹੋਤਾ ਯਜਨ ਕਰੇ; ਸੁਰੇਤਾ, ਪੁਸ਼ਟੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤ੍ਵਸ਼੍ਟਾ ਅਤੇ ਵਯੋਧਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਦ੍ਵਿਪਦਾ ਛੰਦ, ਇਥੋਂ ਦੀ ਇੰਦ੍ਰਿਯ ਸ਼ਕਤੀ, ਬਲਦ ਅਤੇ ਗਊ ਵਾਂਗ ਆਯੂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਹੇ ਹੋਤਾ, ਆਜ੍ਯ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ହୋତା ଯଜନ କରନ୍ତୁ; ସୁରେତା, ପୁଷ୍ଟିବର୍ଧକ, ବିବିଧ ରୂପଧାରୀ ତ୍ୱଷ୍ଟା ଓ ବୟୋଧା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଦ୍ୱିପଦା ଛନ୍ଦ, ଏଠାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶକ୍ତି, ବୃଷ ଓ ଗାଈ ପରି ଆୟୁ ଦେଉଥିବା ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ। ହେ ହୋତା, ଆଜ୍ୟରେ ଯଜନ କର।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "ہوتا یجن کرے؛ سُرتیس، پشٹی بڑھانے والے، مختلف روپ دھارنے والے توشٹا اور وینودھا اندر کی پوجا کرے۔ دوِپدا چھند، یہاں کی اندریہ شکتی، بیل اور گائے کی مانند عمر دینے والے (دیوتا) خوش ہوں۔ اے ہوتا، گھی سے یجن کرو۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "Let the offering priest worship Tvaṣṭṛ, of good seed, increaser of nourishment, bearing many forms, and Indra, giver of vigor. May the two-footed metre, the vigor here, and those who grant life like the bull and the cow be pleased. O offering priest, sacrifice with the clarified butter.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Que el sacerdote oferente adore a Tvaṣṭṛ, de buena simiente, aumentador del sustento, que porta formas diversas, y a Indra, dador de vigor. Que el metro bípede, el vigor de aquí, y los que otorgan vida como el toro y la vaca queden complacidos. Oh sacerdote oferente, sacrifica con la mantequilla clarificada.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Que le prêtre officiant honore Tvaṣṭṛ, de bonne semence, accroissant la nourriture, portant des formes variées, et Indra, donneur de force vitale. Que le mètre bipède, la vigueur d'ici, et ceux qui donnent la vie comme le taureau et la vache soient satisfaits. Ô prêtre officiant, sacrifie avec le beurre clarifié.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Der Opferpriester soll Tvaṣṭṛ verehren, den Spender guten Samens, den Mehrer der Nahrung, der vielerlei Gestalten trägt, und Indra, den Geber der Lebenskraft. Mögen das zweifüßige Metrum, die Kraft hier und jene, die Leben schenken wie der Stier und die Kuh, zufrieden sein. O Opferpriester, opfere mit dem geklärten Butter.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Que o sacerdote oficiante adore Tvaṣṭṛ, de boa semente, aumentador do sustento, que porta formas diversas, e Indra, doador de vigor. Que o metro bípede, o vigor aqui, e os que concedem vida como o touro e a vaca se agradem. Ó sacerdote oficiante, sacrifica com a manteiga clarificada.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Пусть жрец-хотар почтит Твашту, благого семени, умножителя пищи, принимающего многие образы, и Индру, дарующего силу жизни. Да будут довольны двуногий размер, сила здесь и дающие жизнь, подобно быку и корове. О хотар, приноси жертву топлёным маслом.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "愿祭司礼拜善种者、增益养料、变化多样形相的特瓦什特里，以及赐予活力的因陀罗。愿双足韵律、此处的生命力，以及如公牛与牛般赐予寿命者欢喜。祭司啊，以酥油献祭。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "ホートリは、善き種を持ち、栄養を増す、さまざまな姿をとるトヴァシュトリと、生気を与えるインドラを礼拝せよ。二脚の韻律、ここの活力、そして牡牛や牛のように命を与える者たちが喜ばれますように。ホートリよ、澄ましバターで供物を捧げよ。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "ليعبد الهوتا تفشتري ذا البذر الطيب، المُنمّي للغذاء، الحامل أشكالاً شتى، وإندرا واهب القوة. لترضَ وزن ثنائي القوائم والقوة هنا، والذين يمنحون الحياة كالثور والبقرة. أيها الهوتا، قدّم القربان بالسمن المصفّى.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Hotā hendaknya memuja Tvaṣṭṛ, pemilik benih yang baik, penambah nutrisi, yang membawa berbagai rupa, dan Indra, pemberi daya hidup. Semoga irama dwipada, kekuatan indriya di sini, dan mereka yang memberi hidup seperti lembu jantan dan sapi berkenan. Wahai Hotā, persembahkanlah dengan mentega jernih.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "ขอให้โหตฤผู้บูชาบูชาตวัษฏฤ ผู้มีเมล็ดพันธุ์ดี ผู้เพิ่มพูนอาหาร ทรงรูปต่างๆ และพระอินทร์ผู้ประทานพลังชีวิต ขอให้ฉันทลักษณ์สองบาท พลังชีวิตที่นี่ และผู้ประทานชีวิตดุจวัวตัวผู้และโคพึงพอใจ ข้าแต่โหตฤผู้บูชา จงบูชาด้วยเนยใส",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Śukla Yajurveda, Vājasaneyi Saṃhitā, Mādhyandina recension (unaccented, as on Wikisource), Sanskrit Wikisource, page “शुक्लयजुर्वेदः/अध्यायः २८” (revision 371681)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%AF%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%A8%E0%A5%AE&oldid=371681"
  },
  "topics": [
    "sautrāmaṇī",
    "animal-offering",
    "tvaṣṭṛ",
    "sacrifice"
  ],
  "citation": "Yajurveda Saṃhitā 28.32. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/yajurveda/28.32/"
}