{
  "id": "yajurveda/3.60",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/yajurveda/3.60/",
  "work": {
    "key": "yajurveda",
    "title": "Yajurveda Saṃhitā"
  },
  "ref": "3.60",
  "speaker": "Tryambaka invocation · to Tryambaka",
  "sanskrit": {
    "text": "त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् ।\nउर्वारुकम् इव बन्धनान् मृत्योर् मुक्षीय माऽमृतात् ।\nत्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पतिवेदनम् ।\nउर्वारुकम् इव बन्धनाद् इतो मुक्षीय मामुतः ॥ ३.६० ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "tryambakaṃ yajāmahe sugandhiṃ puṣṭivardhanam |\nurvārukam iva bandhanān mṛtyor mukṣīya mā'mṛtāt |\ntryambakaṃ yajāmahe sugandhiṃ pativedanam |\nurvārukam iva bandhanād ito mukṣīya māmutaḥ || 3.60 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "tryambakam",
      "meaning": "three-eyed one (Rudra)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yajāmahe",
      "meaning": "we worship",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sugandhim",
      "meaning": "fragrant one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "puṣṭi-vardhanam",
      "meaning": "increaser of nourishment",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "urvārukam",
      "meaning": "cucumber",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iva",
      "meaning": "like",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bandhanāt",
      "meaning": "from the stem",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mṛtyoḥ",
      "meaning": "from death",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mukṣīya",
      "meaning": "may we be freed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mā",
      "meaning": "not",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "amṛtāt",
      "meaning": "from immortality",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "tryambakam",
      "meaning": "three-eyed one (Rudra)",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "yajāmahe",
      "meaning": "we worship",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "sugandhim",
      "meaning": "fragrant one",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "pati-vedanam",
      "meaning": "bestower of a husband",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "urvārukam",
      "meaning": "cucumber",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iva",
      "meaning": "like",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "bandhanāt",
      "meaning": "from the stem",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "itas",
      "meaning": "from here",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mukṣīya",
      "meaning": "may we be freed",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mā",
      "meaning": "me",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "amutas",
      "meaning": "from there",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "हम त्र्यम्बक की पूजा करते हैं, जो सुगंधित और पोषण बढ़ाने वाला है। जैसे खीरा अपनी डंडी से छूट जाता है, वैसे ही हम मृत्यु से मुक्त हों, अमरता से दूर न हों। हम त्र्यम्बक की पूजा करते हैं, जो सुगंधित और पति प्रदान करने वाला है। जैसे खीरा डंडी से छूट जाता है, वैसे ही मुझे यहाँ से और वहाँ से मुक्ति मिले।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "நறுமணமுள்ள, ஊட்டத்தைப் பெருக்கும் த்ர்யம்பகரை வணங்குகிறோம். வெள்ளரிக்காய் காம்பிலிருந்து விடுபடுவது போல், மரணத்திலிருந்து விடுபடுவோமாக; அமிர்தத்திலிருந்து நாம் பிரியாதிருப்போமாக. நறுமணமுள்ள, கணவனை அளிக்கும் த்ர்யம்பகரை வணங்குகிறோம். வெள்ளரிக்காய் காம்பிலிருந்து விடுபடுவது போல், இங்கிருந்தும் அங்கிருந்தும் நான் விடுபடுவேனாக.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "సుగంధమైన, పోషణను పెంచే త్ర్యంబకుని ఆరాధిస్తున్నాము. దోసకాయ తొడిమ నుండి విడిపడినట్లు, మృత్యువు నుండి విముక్తులమవుదుము గాక; అమృతత్వం నుండి దూరం కాకుండుగాక. సుగంధమైన, పతిని ప్రసాదించే త్ర్యంబకుని ఆరాధిస్తున్నాము. దోసకాయ తొడిమ నుండి విడిపడినట్లు, ఇక్కడినుండి అక్కడినుండి నేను విముక్తుడనగుదును గాక.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ಸುಗಂಧಿಯೂ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವವನೂ ಆದ ತ್ರ್ಯಂಬಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ. ಸೌತೆಕಾಯಿ ತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ನಾವು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿ; ಅಮೃತತ್ವದಿಂದ ನಾವು ದೂರವಾಗದಿರಲಿ. ಸುಗಂಧಿಯೂ ಪತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನೂ ಆದ ತ್ರ್ಯಂಬಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ. ಸೌತೆಕಾಯಿ ತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಾನು ಮುಕ್ತನಾಗಲಿ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "സുഗന്ധമുള്ളവനും പോഷണം വർധിപ്പിക്കുന്നവനുമായ ത്ര്യംബകനെ ഞങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നു. വെള്ളരിക്ക തണ്ടിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്നതുപോലെ ഞങ്ങൾ മൃത്യുവിൽ നിന്ന് മുക്തരാകട്ടെ; അമൃതത്വത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾ വേർപെടാതിരിക്കട്ടെ. സുഗന്ധമുള്ളവനും ഭർത്താവിനെ നൽകുന്നവനുമായ ത്ര്യംബകനെ ഞങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നു. വെള്ളരിക്ക തണ്ടിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്നതുപോലെ ഇവിടെ നിന്നും അവിടെ നിന്നും ഞാൻ മുക്തയാകട്ടെ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "সুগন্ধি ও পুষ্টিবর্ধক ত্র্যম্বককে আমরা পূজা করি। শসা যেমন বৃন্ত থেকে মুক্ত হয়, তেমনি আমরা মৃত্যু থেকে মুক্ত হই; অমৃত থেকে যেন বিচ্যুত না হই। সুগন্ধি ও পতিলাভদাতা ত্র্যম্বককে আমরা পূজা করি। শসা যেমন বৃন্ত থেকে মুক্ত হয়, তেমনি এখান থেকে ও ওখান থেকে আমি যেন মুক্ত হই।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "सुगंधी आणि पोषण वाढवणाऱ्या त्र्यंबकाची आम्ही पूजा करतो. काकडी देठातून सुटते तसे आम्ही मृत्यूपासून मुक्त होवो; अमृतापासून आम्ही दूर न होवो. सुगंधी आणि पतिप्राप्ती देणाऱ्या त्र्यंबकाची आम्ही पूजा करतो. काकडी देठातून सुटते तसे येथून आणि तेथून मी मुक्त होवो.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "સુગંધિત અને પોષણ વધારનાર ત્ર્યંબકની અમે પૂજા કરીએ છીએ. કાકડી દાંડીથી છૂટે તેમ અમે મૃત્યુથી મુક્ત થઈએ; અમૃતથી અમે દૂર ન થઈએ. સુગંધિત અને પતિ આપનાર ત્ર્યંબકની અમે પૂજા કરીએ છીએ. કાકડી દાંડીથી છૂટે તેમ અહીંથી અને ત્યાંથી હું મુક્ત થાઉં.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਅਸੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਖੀਰਾ ਜਿਵੇਂ ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਈਏ; ਅਮਰਤਾ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋਈਏ। ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਅਸੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਖੀਰਾ ਜਿਵੇਂ ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇੱਥੋਂ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਮੈਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵਾਂ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ପୋଷଣ ବର୍ଦ୍ଧକ ତ୍ର୍ୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଆମେ ପୂଜା କରୁ। କାକୁଡ଼ି ବୃନ୍ତରୁ ଛୁଟିଯିବା ପରି ଆମେ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉ; ଅମୃତରୁ ଆମେ ଦୂରେଇ ନ ଯାଉ। ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ପତି ପ୍ରଦାନକାରୀ ତ୍ର୍ୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଆମେ ପୂଜା କରୁ। କାକୁଡ଼ି ବୃନ୍ତରୁ ଛୁଟିଯିବା ପରି ଏଠାରୁ ଓ ସେଠାରୁ ମୁଁ ମୁକ୍ତ ହେଉ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "خوشبودار اور غذا بڑھانے والے تryambaka کی ہم عبادت کرتے ہیں۔ جیسے کھیرا ڈنڈی سے چھوٹ جاتا ہے، ویسے ہی ہم موت سے آزاد ہوں؛ امرت سے ہم دور نہ ہوں۔ خوشبودار اور شوہر عطا کرنے والے تryambaka کی ہم عبادت کرتے ہیں۔ جیسے کھیرا ڈنڈی سے چھوٹ جاتا ہے، ویسے ہی میں یہاں سے اور وہاں سے آزاد ہوں۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "We worship Tryambaka, fragrant, increaser of nourishment. Like a cucumber freed from its stem, may we be freed from death; may we not be cut off from immortality. We worship Tryambaka, fragrant, bestower of a husband. Like a cucumber freed from its stem, may I be freed from here and from there.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Veneramos a Tryambaka, fragante, aumentador del sustento. Como el pepino se libera de su tallo, que seamos liberados de la muerte; que no nos apartemos de la inmortalidad. Veneramos a Tryambaka, fragante, dador de esposo. Como el pepino se libera de su tallo, que yo sea liberada de aquí y de allá.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Nous vénérons Tryambaka, parfumé, accroissant la nourriture. Comme le concombre se détache de sa tige, puissions-nous être délivrés de la mort ; ne soyons pas séparés de l'immortalité. Nous vénérons Tryambaka, parfumé, qui donne un époux. Comme le concombre se détache de sa tige, puissé-je être délivrée d'ici et de là.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Wir verehren Tryambaka, den Duftenden, Mehrer der Nahrung. Wie die Gurke von ihrem Stiel gelöst wird, mögen wir vom Tod befreit werden; mögen wir von der Unsterblichkeit nicht getrennt sein. Wir verehren Tryambaka, den Duftenden, Geber des Gatten. Wie die Gurke von ihrem Stiel gelöst wird, möge ich von hier und von dort befreit werden.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Veneramos Tryambaka, perfumado, aumentador do sustento. Como o pepino se solta da haste, sejamos libertados da morte; não nos afastemos da imortalidade. Veneramos Tryambaka, perfumado, doador de marido. Como o pepino se solta da haste, seja eu libertada daqui e de lá.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Мы почитаем Трьямбаку, благоуханного, умножающего пищу. Как огурец освобождается от плети, да освободимся мы от смерти; да не будем отделены от бессмертия. Мы почитаем Трьямбаку, благоуханного, дающего мужа. Как огурец освобождается от плети, да освобожусь я отсюда и оттуда.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "我们崇敬三眼神（Tryambaka），他芬芳，增益滋养。如黄瓜脱离瓜蒂，愿我们脱离死亡；愿我们不离不死。我们崇敬三眼神，他芬芳，赐予丈夫。如黄瓜脱离瓜蒂，愿我从此处与彼处得解脱。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "芳しく栄養を増すトリャンバカを我らは供養する。胡瓜が蔓から離れるように、我らが死から解かれんことを。不死から離れざらんことを。芳しく夫を授けるトリャンバカを我らは供養する。胡瓜が蔓から離れるように、ここからもかしこからも私が解かれんことを。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "نعبد تريامبَكا، العَطِر، المُنمّي للغذاء. كما يُفصل الخيار عن ساقه، لنُفصل نحن عن الموت؛ ولا ننفصل عن الخلود. نعبد تريامبَكا، العَطِر، واهب الزوج. كما يُفصل الخيار عن ساقه، لأُفصل أنا من هنا ومن هناك.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Kami memuja Tryambaka, yang harum, penambah nutrisi. Seperti mentimun yang terlepas dari tangkainya, semoga kami terbebas dari kematian; semoga kami tidak terpisah dari keabadian. Kami memuja Tryambaka, yang harum, pemberi suami. Seperti mentimun yang terlepas dari tangkainya, semoga aku terbebas dari sini dan dari sana.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "เราบูชาพระตรยัมพกะ ผู้มีกลิ่นหอม ผู้เพิ่มพูนความอุดมสมบูรณ์ เหมือนแตงกวาที่หลุดจากขั้วของมัน ขอให้เราหลุดพ้นจากความตาย อย่าให้เราถูกตัดขาดจากความเป็นอมตะ เราบูชาพระตรยัมพกะ ผู้มีกลิ่นหอม ผู้ประทานสามี เหมือนแตงกวาที่หลุดจากขั้วของมัน ขอให้ข้าพเจ้าหลุดพ้นจากที่นี่และจากที่โน้น",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Śukla Yajurveda, Vājasaneyi Saṃhitā, Mādhyandina recension (unaccented, as on Wikisource), Sanskrit Wikisource, page “शुक्लयजुर्वेदः/अध्यायः ३” (revision 415465)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%AF%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%A9&oldid=415465"
  },
  "topics": [
    "prosperity",
    "release",
    "deliverance"
  ],
  "citation": "Yajurveda Saṃhitā 3.60. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/yajurveda/3.60/"
}