{
  "id": "yajurveda/30.7",
  "url": "https://vedyatra.org/verses/yajurveda/30.7/",
  "work": {
    "key": "yajurveda",
    "title": "Yajurveda Saṃhitā"
  },
  "ref": "30.7",
  "speaker": "Puruṣamedha · to the artisans and craftsmen",
  "sanskrit": {
    "text": "तपसे कौलालं मायायै कर्मारꣳ रूपाय मणिकारꣳ शुभे वपꣳ शरव्याया ऽ इषुकारꣳ हेत्यै धनुष्कारं कर्मणे ज्याकारं दिष्टाय रज्जुसर्जं मृत्यवे मृगयुम् अन्तकाय श्वनिनम् ॥ ३०.७ ॥",
    "script": "Deva",
    "accented": false
  },
  "transliteration": {
    "text": "tapase kaulālaṃ māyāyai karmāraṃ rūpāya maṇikāraṃ śubhe vapaṃ śaravyāyā ' iṣukāraṃ hetyai dhanuṣkāraṃ karmaṇe jyākāraṃ diṣṭāya rajjusarjaṃ mṛtyave mṛgayum antakāya śvaninam || 30.7 ||",
    "scheme": "IAST"
  },
  "words": [
    {
      "word": "tapase",
      "meaning": "for austerity",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "kaulālam",
      "meaning": "the potter",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "māyāyai",
      "meaning": "for illusion, skill",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "karmāram",
      "meaning": "the smith",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "rūpāya",
      "meaning": "for form",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "maṇi-kāram",
      "meaning": "the jeweller",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śubhe",
      "meaning": "for beauty",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "vapam",
      "meaning": "the barber",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śaravyāyai",
      "meaning": "for the arrow-target",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "iṣu-kāram",
      "meaning": "the arrow-maker",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "hetyai",
      "meaning": "for the weapon",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "dhanuṣ-kāram",
      "meaning": "the bow-maker",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "karmaṇe",
      "meaning": "for action",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "jyā-kāram",
      "meaning": "the bowstring-maker",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "diṣṭāya",
      "meaning": "for fate",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "rajju-sarjam",
      "meaning": "the rope-maker",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mṛtyave",
      "meaning": "for death",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "mṛgayum",
      "meaning": "the hunter",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "antakāya",
      "meaning": "for the ender",
      "lang": "en"
    },
    {
      "word": "śvaninam",
      "meaning": "the dog-keeper",
      "lang": "en"
    }
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "hi",
      "text": "तप के लिए कुम्हार, माया के लिए कर्मार, रूप के लिए मणिकार, शुभ के लिए नाई, शरव्या के लिए इषुकार, हेति के लिए धनुष्कार, कर्म के लिए ज्याकार, दिष्ट के लिए रज्जुसर्ज, मृत्यु के लिए मृगयु और अन्त के लिए श्वनि।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ta",
      "text": "தவத்திற்கு குயவனை, மாயைக்கு கொல்லனை, ரூபத்திற்கு மணிக்காரனை, சுபத்திற்கு முடிதிருத்துபவனை, சரவ்யைக்கு அம்புகாரனை, ஹேதிக்கு வில்காரனை, கர்மத்திற்கு நாண்காரனை, திஷ்டத்திற்கு கயிறுசெய்பவனை, மிருத்யுவுக்கு வேட்டைக்காரனை, அந்தகனுக்கு நாய்க்காரனை.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "te",
      "text": "తపస్సుకు కుమ్మరిని, మాయకు కమ్మరిని, రూపానికి మణికారుడిని, శుభానికి క్షురకుడిని, శరవ్యకు బాణకారుడిని, హేతికి ధనుష్కారుడిని, కర్మకు జ్యాకారుడిని, దిష్టానికి త్రాడుపేనేవాడిని, మృత్యువుకు వేటగాడిని, అంతకునికి కుక్కలను పోషించేవాడిని.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "kn",
      "text": "ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕುಂಬಾರನನ್ನು, ಮಾಯೆಗೆ ಕಮ್ಮಾರನನ್ನು, ರೂಪಕ್ಕೆ ಮಣಿಕಾರನನ್ನು, ಶುಭಕ್ಕೆ ಕ್ಷೌರಿಕನನ್ನು, ಶರವ್ಯೆಗೆ ಬಾಣಕಾರನನ್ನು, ಹೇತಿಗೆ ಧನುಷ್ಕಾರನನ್ನು, ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಜ್ಯಾಕಾರನನ್ನು, ದಿಷ್ಟಕ್ಕೆ ಹಗ್ಗ ಮಾಡುವವನನ್ನು, ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಬೇಟೆಗಾರನನ್ನು, ಅಂತಕನಿಗೆ ನಾಯಿಗಾರನನ್ನು.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ml",
      "text": "തപസ്സിന് കുശവനെയും മായയ്ക്ക് കൊല്ലനെയും രൂപത്തിന് മണിക്കാരനെയും ശുഭത്തിന് ക്ഷുരകനെയും ശരവ്യയ്ക്ക് അമ്പുകാരനെയും ഹേതിക്ക് വില്ലുകാരനെയും കർമ്മത്തിന് ഞാണുകാരനെയും ദിഷ്ടത്തിന് കയറുകാരനെയും മൃത്യുവിന് വേട്ടക്കാരനെയും അന്തകന് നായ്ക്കാരനെയും.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "bn",
      "text": "তপস্যার জন্য কুমোরকে, মায়ার জন্য কর্মারকে, রূপের জন্য মণিকারকে, শুভের জন্য নাপিতকে, শরব্যার জন্য ইষুকারকে, হেতির জন্য ধনুষ্কারকে, কর্মের জন্য জ্যাকারকে, দিষ্টের জন্য রজ্জুসর্জকে, মৃত্যুর জন্য মৃগয়ুকে এবং অন্তকের জন্য শ্বনিকে।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "mr",
      "text": "तपासाठी कुंभार, मायेसाठी कर्मार, रूपासाठी मणिकार, शुभासाठी न्हावी, शरव्येसाठी बाणकार, हेतीसाठी धनुष्कार, कर्मासाठी ज्याकार, दिष्टासाठी दोरखंड करणारा, मृत्यूसाठी शिकारी आणि अंतकासाठी श्वनि.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "gu",
      "text": "તપ માટે કુંભાર, માયા માટે લુહાર, રૂપ માટે મણિકાર, શુભ માટે વાળંદ, શરવ્યા માટે ઇષુકાર, હેતિ માટે ધનુષ્કાર, કર્મ માટે જ્યાકાર, દિષ્ટ માટે રજ્જુસર્જ, મૃત્યુ માટે મૃગયુ અને અંતક માટે શ્વનિ.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pa",
      "text": "ਤਪ ਲਈ ਕੁਮ੍ਹਾਰ, ਮਾਇਆ ਲਈ ਲੁਹਾਰ, ਰੂਪ ਲਈ ਮਣੀਕਾਰ, ਸ਼ੁਭ ਲਈ ਨਾਈ, ਸ਼ਰਵਿਆ ਲਈ ਤੀਰਕਾਰ, ਹੇਤੀ ਲਈ ਧਨੁਸ਼ਕਾਰ, ਕਰਮ ਲਈ ਜਿਆਕਾਰ, ਦਿਸ਼ਟ ਲਈ ਰੱਸੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮ੍ਰਿਤੂ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਕ ਲਈ ਸ਼ਵਨੀ।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "or",
      "text": "ତପ ପାଇଁ କୁମ୍ଭାର, ମାୟା ପାଇଁ କର୍ମାର, ରୂପ ପାଇଁ ମଣିକାର, ଶୁଭ ପାଇଁ କ୍ଷୌରକାର, ଶରବ୍ୟା ପାଇଁ ଶରକାର, ହେତି ପାଇଁ ଧନୁଷ୍କାର, କର୍ମ ପାଇଁ ଜ୍ୟାକାର, ଦିଷ୍ଟ ପାଇଁ ରଜ୍ଜୁସର୍ଜ, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ମୃଗୟୁ ଓ ଅନ୍ତକ ପାଇଁ ଶ୍ଵନି।",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ur",
      "text": "تپس کے لیے کمہار، مایا کے لیے لوہار، روپ کے لیے جوہری، شبھ کے لیے نائی، شرویا کے لیے تیر ساز، ہیتی کے لیے کمان ساز، کرم کے لیے تانت ساز، دشٹ کے لیے رسی ساز، موت کے لیے شکاری اور انتک کے لیے کتّے کا رکھوالا۔",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "en",
      "text": "For austerity, the potter; for illusion, the smith; for form, the jeweller; for auspiciousness, the barber; for the arrow-target, the arrow-maker; for the weapon, the bow-maker; for action, the bowstring-maker; for fate, the rope-maker; for death, the hunter; for the ender, the dog-keeper.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "es",
      "text": "Para la austeridad, el alfarero; para la ilusión, el herrero; para la forma, el joyero; para lo auspicioso, el barbero; para el blanco de la flecha, el fabricante de flechas; para el arma, el fabricante de arcos; para la acción, el fabricante de cuerdas de arco; para el destino, el fabricante de sogas; para la muerte, el cazador; para el ender, el cuidador de perros.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "fr",
      "text": "Pour l'ascèse, le potier; pour l'illusion, le forgeron; pour la forme, le joaillier; pour le bonheur, le barbier; pour la cible de la flèche, le fabricant de flèches; pour l'arme, le fabricant d'arcs; pour l'action, le fabricant de cordes d'arc; pour le destin, le fabricant de cordes; pour la mort, le chasseur; pour la fin, le gardien de chiens.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "de",
      "text": "Für die Askese den Töpfer, für die Täuschung den Schmied, für die Gestalt den Juwelier, für das Glück den Barbier, für das Pfeilziel den Pfeilmacher, für die Waffe den Bogenmacher, für die Tat den Sehnenmacher, für das Schicksal den Seilmacher, für den Tod den Jäger, für den Vollender den Hundehalter.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "pt",
      "text": "Para a austeridade, o oleiro; para a ilusão, o ferreiro; para a forma, o joalheiro; para o auspicioso, o barbeiro; para o alvo da flecha, o fabricante de flechas; para a arma, o fabricante de arcos; para a ação, o fabricante de cordas de arco; para o destino, o fabricante de cordas; para a morte, o caçador; para o finalizador, o tratador de cães.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ru",
      "text": "Для аскезы — гончара, для майи — кузнеца, для формы — ювелира, для благоприятного — цирюльника, для мишени стрелы — стрелочника, для оружия — лучника, для деяния — мастера тетивы, для судьбы — верёвочника, для смерти — охотника, для Конечного — собачника.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "zh",
      "text": "为苦行，献给陶匠；为幻术（māyā），献给铁匠；为形相，献给珠宝匠；为吉祥，献给理发匠；为箭靶，献给制箭者；为兵器，献给制弓者；为行动，献给制弦者；为命运，献给制绳者；为死亡，献给猎人；为终结者，献给养狗人。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ja",
      "text": "苦行のために陶工、幻力のために鍛冶師、姿のために宝石職人、吉祥のために床屋、的のために矢作り、武器のために弓作り、行為のために弦作り、運命のために縄作り、死のために猟師、終末者のために犬飼い。",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "ar",
      "text": "للتقشف الفخّار، وللمايا الحدّاد، وللصورة الصائغ، وللمبارك الحلّاق، ولهدف السهم صانع السهام، وللسلاح صانع القوس، وللفعل صانع الوتر، وللقدر صانع الحبال، وللموت الصيّاد، وللمُنهِي حارس الكلاب.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "id",
      "text": "Untuk tapas, pembuat tembikar; untuk māyā, pandai besi; untuk rupa, pengrajin permata; untuk keberuntungan, tukang cukur; untuk sasaran panah, pembuat anak panah; untuk senjata, pembuat busur; untuk perbuatan, pembuat tali busur; untuk takdir, pembuat tali; untuk kematian, pemburu; untuk Sang Pengakhir, penjaga anjing.",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    },
    {
      "lang": "th",
      "text": "ช่างปั้นหม้อแด่ตบะ ช่างโลหะแด่มายา ช่างอัญมณีแด่รูปร่าง ช่างตัดผมแด่ความเป็นมงคล ช่างทำลูกศรแด่เป้าของลูกศร ช่างทำธนูแด่อาวุธ ช่างทำสายธนูแด่การกระทำ ช่างทำเชือกแด่โชคชะตา นายพรานแด่ความตาย ผู้เลี้ยงสุนัขแด่ผู้ทำให้สิ้นสุด",
      "translator": "Vedyatra working draft (AI)",
      "license": "CC BY-SA 4.0",
      "status": "machine",
      "statusLabel": "Machine draft"
    }
  ],
  "commentary": [],
  "source": {
    "edition": "Śukla Yajurveda, Vājasaneyi Saṃhitā, Mādhyandina recension (unaccented, as on Wikisource), Sanskrit Wikisource, page “शुक्लयजुर्वेदः/अध्यायः ३०” (revision 321120)",
    "license": "Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0",
    "url": "https://sa.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%81%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%AF%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83%2F%E0%A4%85%E0%A4%A7%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%83_%E0%A5%A9%E0%A5%A6&oldid=321120"
  },
  "topics": [
    "purusamedha",
    "human-sacrifice",
    "craft",
    "dedication"
  ],
  "citation": "Yajurveda Saṃhitā 30.7. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/yajurveda/30.7/"
}