Ṛgveda Saṃhitā 1.141.3
Addressed to Agni
निर्यदीं॑ बु॒ध्नान्म॑हि॒षस्य॒ वर्प॑स ईशा॒नासः॒ शव॑सा॒ क्रन्त॑ सू॒रयः॑ ।
यदी॒मनु॑ प्र॒दिवो॒ मध्व॑ आध॒वे गुहा॒ सन्तं॑ मात॒रिश्वा॑ मथा॒यति॑ ॥
nír yád īm budhnā́n mahiṣásya várpasa īśānā́saḥ śávasā kránta sūráyaḥ |
yád īm ánu pradívo mádhva ādhavé gúhā sántam mātaríśvā mathāyáti ||
Word by word
- nis
- out, forth
- yat
- when, as
- īm
- indeed, verily
- budhnāt
- from the base, from the foundation
- mahiṣasya
- of the buffalo (bull)
- varpasaḥ
- of the form, of the splendor
- īśānāsaḥ
- lords, having power
- śavasā
- by strength
- kranta
- have stepped forth, have moved
- sūrayaḥ
- the impellers, the rushing ones
- yat
- when
- īm
- indeed, verily
- anu
- along, after
- pradivaḥ
- from the day, from the sky
- madhvaḥ
- of sweetness, of honey
- ādhave
- in the churning, in the stirring
- guhā
- in the hidden place
- santam
- existing
- mātariśvā
- Mātariśvan
- mathāyati
- churns, stirs
Translations
हिन्दी (Hindi)
जब वे इस महिष के रूप के तल से बाहर निकले, शक्ति से समर्थ सूर्य-किरणें आगे बढ़ीं; जब दिन से मधुर आहुति के मंथन में गुहा में विद्यमान उसे मातरिश्वा मथ रहा है।
தமிழ் (Tamil)
அந்த எருமையின் வடிவத்தின் அடியிலிருந்து அவர்கள் வெளியேறியபோது, வலிமையால் ஆற்றல் பெற்ற கதிர்கள் முன்னேறின; பகலிலிருந்து இனிய தேனின் கலக்கலில், மறைவான இடத்தில் இருப்பவனை மாதரிஸ்வன் கலக்குகிறான்.
తెలుగు (Telugu)
ఆ మహిషం రూపం యొక్క మూలం నుండి వారు బయటకు వచ్చినప్పుడు, బలంతో సమర్థులైన సూర్యకిరణాలు ముందుకు సాగాయి; పగలు నుండి మధుర ఆహుతి మథనంలో, గుహలో ఉన్నవానిని మాతరిశ్వ కలియబెడుతున్నాడు.
ಕನ್ನಡ (Kannada)
ಆ ಎಮ್ಮೆಯ ರೂಪದ ಬುಡದಿಂದ ಅವರು ಹೊರಬಂದಾಗ, ಬಲದಿಂದ ಸಮರ್ಥರಾದ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದವು; ಹಗಲಿನಿಂದ ಸಿಹಿ ಜೇನಿನ ಮಥನದಲ್ಲಿ, ಗುಹೆಯಲ್ಲಿರುವವನನ್ನು ಮಾತರಿಶ್ವನು ಕಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
മലയാളം (Malayalam)
ആ എരുമയുടെ രൂപത്തിന്റെ അടിയിൽ നിന്ന് അവർ പുറത്തുവന്നപ്പോൾ, ശക്തിയാൽ സമർഥരായ രശ്മികൾ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; പകലിൽ നിന്ന് മധുരമായ തേനിന്റെ മഥനത്തിൽ, ഗുഹയിലുള്ളവനെ മാതരിശ്വാവ് കടയുന്നു.
বাংলা (Bengali)
সেই মহিষের রূপের গোড়া থেকে তারা বেরিয়ে এলে, শক্তিতে সমর্থ সূর্যরশ্মি অগ্রসর হলো; দিন থেকে মধুর আহুতির মন্থনে গুহায় অবস্থিতকে মাতরিশ্বা মন্থন করছেন।
मराठी (Marathi)
त्या महिषाच्या रूपाच्या पायथ्यातून ते बाहेर आले, तेव्हा बलाने समर्थ असलेले किरण पुढे सरकले; दिवसापासून मधुर आहुतीच्या मंथनात, गुहेत असलेल्याला मातरिश्वा मंथन करतो.
ગુજરાતી (Gujarati)
તે મહિષના રૂપના મૂળમાંથી તેઓ બહાર આવ્યા ત્યારે, બળથી સમર્થ સૂર્યકિરણો આગળ વધ્યાં; દિવસથી મધુર આહુતિના મંથનમાં, ગુફામાં રહેલાને માતરિશ્વા મંથે છે.
ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)
ਉਸ ਮਹਿਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਹਰ ਆਏ, ਤਾਂ ਬਲ ਨਾਲ ਸਮਰੱਥ ਕਿਰਨਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧੀਆਂ; ਦਿਨ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਮੰਥਨ ਵਿੱਚ, ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ ਮਥਦਾ ਹੈ।
ଓଡ଼ିଆ (Odia)
ସେହି ମହିଷ ରୂପର ମୂଳରୁ ସେମାନେ ବାହାରିଲେ ବେଳେ, ବଳରେ ସମର୍ଥ କିରଣମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ଦିନରୁ ମଧୁର ଆହୁତିର ମନ୍ଥନରେ, ଗୁହାରେ ଥିବାକୁ ମାତରିଶ୍ୱା ମନ୍ଥନ କରନ୍ତି।
اردو (Urdu)
اُس بھینسے کی صورت کی بنیاد سے جب وہ نکلے تو طاقت سے قادر شعاعیں آگے بڑھیں؛ دن سے شیریں شہد کی آہوتی کے منتھن میں، جو غار میں ہے اسے ماترشوا منتھن کرتا ہے۔
English (English)
When they came forth from the base of the buffalo's form, the rays, mighty by strength, advanced; and when Mātariśvan churns the hidden one along the sweet mixture from the day.
Español (Spanish)
Cuando salieron de la base de la forma del búfalo, avanzaron los rayos poderosos por su fuerza; y cuando Mātariśvan agita al que está oculto en la cueva, a lo largo de la dulce mezcla del día.
Français (French)
Lorsqu'ils sortirent de la base de la forme du buffle, les rayons, puissants par leur force, avancèrent ; et lorsque Mātariśvan agite celui qui est caché dans la caverne, le long du doux mélange du jour.
Deutsch (German)
Als sie aus dem Grund der Gestalt des Büffels hervortraten, schritten die Strahlen voran, mächtig durch ihre Kraft; und wenn Mātariśvan den in der Höhle Verborgenen rührt, entlang der süßen Mischung vom Tage.
Português (Portuguese)
Quando saíram da base da forma do búfalo, os raios, poderosos pela força, avançaram; e quando Mātariśvan agita o oculto na caverna, ao longo da doce mistura do dia.
Русский (Russian)
Когда они вышли из основания облика буйвола, лучи, могучие силой, двинулись вперёд; и когда Матаришван взбалтывает скрытого в пещере вдоль сладкой смеси дня.
中文 (Chinese)
当他们从水牛形体的根基中出来时,凭力量而强盛的光线前进;当摩多利什湾在洞中以白昼的甘甜混合物搅动那隐藏者时。
日本語 (Japanese)
彼らが水牛の姿の根元から現れたとき、力に強い光線は進んだ。そして日の甘い混合物に沿って、マータリシュヴァンが洞窟に隠れた者をかき混ぜるとき。
العربية (Arabic)
حين خرجوا من أصل صورة الجاموس، تقدمت الأشعة القوية بقوتها؛ وحين يُحرّك مَاتَرِشْوَان المختبئ في الكهف على طول الخليط الحلو من النهار.
Bahasa Indonesia (Indonesian)
Ketika mereka keluar dari dasar wujud kerbau, sinar-sinar yang kuat oleh kekuatan maju; dan ketika Mātariśvan mengaduk yang tersembunyi di gua sepanjang campuran manis dari siang hari.
ไทย (Thai)
เมื่อรัศมีทั้งหลายพุ่งออกจากโคนร่างของควาย ผู้เป็นใหญ่ด้วยพละกำลังได้ก้าวไปข้างหน้า และเมื่อมาตริศวันกวนผู้ซ่อนเร้นอยู่ตามน้ำหวานแห่งวันนั้น
Source and review
- Source edition
- Ṛgveda Saṃhitā, accented text and word analysis of the University of Zurich, via VedaWeb (University of Cologne)
- Text licence
- CC BY 4.0
- Translator
- Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- Review status
- Machine draft