# Ṛgveda Saṃhitā 3.39.3

- id: `rigveda/3.39.3`
- url: https://vedyatra.org/verses/rigveda/3.39.3/
- speaker: Addressed to Indra
- source edition: Ṛgveda Saṃhitā, accented text and word analysis of the University of Zurich, via VedaWeb (University of Cologne) (CC BY 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> य॒मा चि॒दत्र॑ यम॒सूर॑सूत जि॒ह्वाया॒ अग्रं॒ पत॒दा ह्यस्था॑त् ।
> वपूं॑षि जा॒ता मि॑थु॒ना स॑चेते तमो॒हना॒ तपु॑षो बु॒ध्न एता॑ ॥

## Transliteration (IAST)

> yamā́ cid átra yamasū́r asūta jihvā́yā ágram pátad ā́ hy ásthāt |
> vápūṃṣi jātā́ mithunā́ sacete tamohánā tápuṣo budhná étā ||

## Word by word

- *yamā*: both (acc. dual)
- *cit*: indeed, even
- *atra*: here, in this place
- *yamasūḥ*: Yama's mother, twin-begetter
- *asūta*: gave birth (3rd sg.)
- *jihvāyāḥ*: of the tongue
- *agram*: tip, front
- *patat*: fell, dropped
- *ā*: forth, out
- *hi*: indeed, verily
- *asthāt*: stood, arose
- *vapūṃṣi*: forms, bodies (acc.)
- *jātā*: born (nom. dual)
- *mithunā*: paired, twin (nom. dual)
- *sacete*: cling together, unite
- *tamohanā*: darkness-dispelling (nom. dual)
- *tapuṣaḥ*: of the heat (of the heavenly fire)
- *budhne*: at the base, at the root
- *etā*: these two, having gone

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

यहाँ यमी की माता यमी को, जैसे इस यमी के साथ, जिह्वा का अग्र भाग गिरा, और वह उठकर खड़ा हुआ। जन्मे हुए जोड़े रूप धारण कर साथ मिलते हैं, अंधकार हरने वाले, तपन के मूल में ये दोनों पहुँचते हैं।

### Tamil (ta) · Machine draft

இங்கே யமியின் தாய் யமியைப் பெற்றாள்; நாவின் நுனி விழுந்தது, அது எழுந்து நின்றது. பிறந்த இரட்டைகள் வடிவங்களில் ஒன்றாகச் சேர்கின்றன; இருளை நீக்கும் அவ்விருவரும் வெப்பத்தின் அடியை அடைகின்றனர்.

### Telugu (te) · Machine draft

ఇక్కడ యముని తల్లి యమిని కన్నది; నాలుక అగ్రభాగం పడింది, అది లేచి నిలిచింది. పుట్టిన జంటలు రూపాలతో కలసి ఉంటాయి, చీకటిని తొలగించే ఆ ఇద్దరు వేడి మూలానికి చేరుకుంటారు.

### Kannada (kn) · Machine draft

ಇಲ್ಲಿ ಯಮನ ತಾಯಿ ಯಮಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ನಾಲಗೆಯ ತುದಿ ಬಿದ್ದಿತು, ಅದು ಎದ್ದು ನಿಂತಿತು. ಹುಟ್ಟಿದ ಜೋಡಿಗಳು ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ; ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಿಸಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

### Malayalam (ml) · Machine draft

ഇവിടെ യമന്റെ അമ്മ യമിയെ പ്രസവിച്ചു; നാവിന്റെ അഗ്രം വീണു, അത് ഉയർന്നുനിന്നു. ജനിച്ച ഇരട്ടകൾ രൂപങ്ങളോടെ ഒന്നിച്ചുചേരുന്നു; ഇരുട്ടകറ്റുന്ന അവർ ചൂടിന്റെ അടിത്തട്ടിലെത്തുന്നു.

### Bengali (bn) · Machine draft

এখানে যমের মাতা যমীকে জন্ম দিলেন; জিহ্বার অগ্রভাগ পড়ল, তা উঠে দাঁড়াল। জাত যুগল রূপ ধারণ করে একত্রে মিলিত হয়; অন্ধকার দূরকারী সেই দু'জন তাপের মূলে পৌঁছায়।

### Marathi (mr) · Machine draft

येथे यमाची माता यमीला जन्म देते; जिभेचे टोक पडले, ते उभे राहिले. जन्मलेले जोडपे रूपांसह एकत्र राहते; अंधार दूर करणारे हे दोघे उष्णतेच्या मुळाशी पोहोचतात.

### Gujarati (gu) · Machine draft

અહીં યમની માતાએ યમીને જન્મ આપ્યો; જીભનો અગ્રભાગ પડ્યો, તે ઊભો થયો. જન્મેલાં જોડાં રૂપો સાથે એકસાથે રહે છે; અંધકાર દૂર કરનારાં એ બંને તાપના મૂળે પહોંચે છે.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਇੱਥੇ ਯਮ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਯਮੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਜੀਭ ਦਾ ਸਿਰਾ ਡਿੱਗਿਆ, ਉਹ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ। ਜਨਮੇ ਜੋੜੇ ਰੂਪਾਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਪਸ਼ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

### Odia (or) · Machine draft

ଏଠାରେ ଯମଙ୍କ ମାତା ଯମୀଙ୍କୁ ପ୍ରସବ କଲେ; ଜିଭର ଅଗ୍ରଭାଗ ପଡ଼ିଲା, ତାହା ଉଠି ଠିଆ ହେଲା। ଜନ୍ମିତ ଯୁଗଳ ରୂପ ସହିତ ଏକତ୍ର ରହନ୍ତି; ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିବା ସେ ଦୁଇଜଣ ଉତ୍ତାପର ମୂଳରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।

### Urdu (ur) · Machine draft

یہاں یم کی ماں نے یمی کو جنم دیا؛ زبان کا سرا گرا، وہ اٹھ کھڑا ہوا۔ جنم لینے والے جوڑے صورتوں کے ساتھ ایک ساتھ رہتے ہیں؛ اندھیرا دور کرنے والے یہ دونوں حرارت کی جڑ تک پہنچتے ہیں۔

### English (en) · Machine draft

Here Yama's mother bore Yamī; the tip of the tongue fell, and it stood up. The born twins cling together in forms; the two, dispellers of darkness, reach the root of the heat.

### Spanish (es) · Machine draft

Aquí la madre de Yama dio a luz a Yamī; la punta de la lengua cayó y se levantó. Los gemelos nacidos se unen en sus formas; los dos, disipadores de la oscuridad, llegan a la raíz del calor.

### French (fr) · Machine draft

Ici la mère de Yama enfanta Yamī ; la pointe de la langue tomba, et elle se dressa. Les jumeaux nés se tiennent unis en leurs formes ; les deux, dissipateurs des ténèbres, atteignent la racine de la chaleur.

### German (de) · Machine draft

Hier gebar Yamas Mutter Yamī; die Spitze der Zunge fiel, und sie stand auf. Die geborenen Zwillinge hängen in ihren Gestalten aneinander; die beiden, Vertreiber der Finsternis, gelangen zur Wurzel der Hitze.

### Portuguese (pt) · Machine draft

Aqui a mãe de Yama deu à luz Yamī; a ponta da língua caiu, e ela se ergueu. Os gêmeos nascidos se unem em suas formas; os dois, dissipadores das trevas, alcançam a raiz do calor.

### Russian (ru) · Machine draft

Здесь мать Ямы родила Ямî; кончик языка упал, и он встал. Рождённые близнецы соединяются в обликах; двое, рассеивающие тьму, достигают корня жара.

### Chinese (zh) · Machine draft

此处阎摩之母生下了阎密；舌尖落下，它便竖立起来。出生的孪生者以形体相依相聚；这两位驱散黑暗者，抵达热力的根基。

### Japanese (ja) · Machine draft

ここでヤマの母はヤミーを産んだ。舌の先が落ち、それが立ち上がった。生まれた双子は姿を伴って寄り添い、闇を払う二者は熱の根底に至る。

### Arabic (ar) · Machine draft

هنا ولدت أم يama يamī؛ سقط طرف اللسان فقام منتصباً. يتعانق التوأمان المولودان في صورتيهما؛ وهما، مبددا الظلام، يبلغان أصل الحرارة.

### Indonesian (id) · Machine draft

Di sini ibu Yama melahirkan Yamī; ujung lidah jatuh, lalu ia berdiri. Kembar yang lahir itu melekat bersama dalam bentuk mereka; keduanya, penghalau kegelapan, mencapai akar panas.

### Thai (th) · Machine draft

ที่นี่มารดาของยมได้ให้กำเนิดยมี ปลายลิ้นตกลงแล้วก็ยืนขึ้น ฝาแฝดที่เกิดมาต่างยึดเกาะกันในร่างกาย ทั้งสองผู้ขจัดความมืด ไปถึงรากของความร้อน

Cite as: Ṛgveda Saṃhitā 3.39.3. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/rigveda/3.39.3/
