Vedyatra वेदयात्रा
Search

Ṛgveda Saṃhitā 3.56.5

Addressed to All the Gods

त्री ष॒धस्था॑ सिन्धव॒स्त्रिः क॑वी॒नामु॒त त्रि॑मा॒ता वि॒दथे॑षु स॒म्राट् ।
ऋ॒ताव॑री॒र्योष॑णास्ति॒स्रो अप्या॒स्त्रिरा दि॒वो वि॒दथे॒ पत्य॑मानाः ॥

trī́ ṣadhásthā sindhavas tríḥ kavīnā́m utá trimātā́ vidátheṣu samrā́ṭ |
ṛtā́varīr yóṣaṇās tisró ápyās trír ā́ divó vidáthe pátyamānāḥ ||

Word by word

trī
three
sadhasthā
seats / dwelling-places
sindhavaḥ
O rivers / streams
tris
thrice
kavīnām
of the seers / of the poets
uta
and
trimātā
three-mothered
vidatheṣu
in the assemblies / in the rites
samrāṭ
sovereign / universal ruler
ṛtāvarīḥ
possessing ṛta / true
yoṣaṇāḥ
women / wives
tisraḥ
three
apyāḥ
watery / of the waters
tris
from / out of
ā
thrice
divaḥ
of heaven
vidathe
at the rite / in the assembly
patyamānāḥ
moving / striving

Translations

हिन्दी (Hindi)

तीन स्थान हैं, हे नदियों; कवियों के भी तीन, और तीन माताओं वाले सम्राट यज्ञों में (हैं)। सत्यवती, तीन जलीय नारियाँ, द्यौ की ओर से तीन (मार्ग) से यज्ञ में गतिशील होती हैं।

தமிழ் (Tamil)

மூன்று இருப்பிடங்கள், ஓ நதிகளே; கவிஞர்களுக்கும் மூன்று; மூன்று தாய்களுடைய சக்கரவர்த்தி யாகங்களில் (உள்ளான்). ரு-வைக் கொண்ட மூன்று நீர்ப் பெண்கள் வானத்திலிருந்து மூன்று முறை யாகத்தில் முயன்று செல்கிறார்கள்.

తెలుగు (Telugu)

మూడు నివాసాలు, ఓ నదులారా; కవులకు కూడా మూడు; మూడు తల్లులు కలవాడైన సామ్రాట్ యజ్ఞాలలో (ఉన్నాడు). ఋతవతులైన మూడు జలదేవతలైన స్త్రీలు ద్యులోకం నుండి యజ్ఞంలో మూడుసార్లు కదులుతారు.

ಕನ್ನಡ (Kannada)

ಮೂರು ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು, ಓ ನದಿಗಳೇ; ಕವಿಗಳಿಗೂ ಮೂರು; ಮೂರು ತಾಯಿಗಳುಳ್ಳ ಸಾಮ್ರಾಟನು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ (ಇದ್ದಾನೆ). ಋತವತಿಯರಾದ ಮೂರು ಜಲ-ಸ್ತ್ರೀಯರು ದ್ಯುಲೋಕದಿಂದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸಲ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

മലയാളം (Malayalam)

മൂന്നു വാസസ്ഥാനങ്ങൾ, ഹേ നദികളേ; കവികൾക്കും മൂന്ന്; മൂന്നു മാതാക്കളുള്ള സമ്രാട്ട് യജ്ഞങ്ങളിൽ (ഉണ്ട്). ഋതവതികളായ മൂന്നു ജലസ്ത്രീകൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽനിന്ന് മൂന്നു വഴികളിൽ യജ്ഞത്തിൽ ചലിക്കുന്നു.

বাংলা (Bengali)

তিনটি আবাস, হে নদীরা; কবিদেরও তিনটি; তিন মাতাবিশিষ্ট সম্রাট যজ্ঞে (আছেন)। ঋতবতী তিন জলনারী দ্যুলোক থেকে তিনবার যজ্ঞে গতিশীল হন।

मराठी (Marathi)

तीन निवास, हे नद्यांनो; कवींचेही तीन; तीन मातांचा सम्राट यज्ञांत (आहे). ऋतवती तीन जलस्त्रिया द्युलोकातून यज्ञात तीन वेळा हालचाल करतात.

ગુજરાતી (Gujarati)

ત્રણ નિવાસ, હે નદીઓ; કવિઓના પણ ત્રણ; ત્રણ માતાવાળો સમ્રાટ યજ્ઞોમાં (છે). ઋતવતી ત્રણ જળસ્ત્રીઓ દ્યુલોકમાંથી ત્રણ વાર યજ્ઞમાં ગતિ કરે છે.

ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)

ਤਿੰਨ ਨਿਵਾਸ, ਹੇ ਨਦੀਓ; ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਵੀ ਤਿੰਨ; ਤਿੰਨ ਮਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਰਾਟ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ (ਹੈ)। ਰਿਤਵਤੀ ਤਿੰਨ ਜਲ-ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਿਊਲੋਕ ਤੋਂ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ଓଡ଼ିଆ (Odia)

ତିନୋଟି ବାସସ୍ଥାନ, ହେ ନଦୀଗଣ; କବିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ତିନୋଟି; ତିନି ମାତାଙ୍କ ସମ୍ରାଟ ଯଜ୍ଞରେ (ଅଛନ୍ତି)। ଋତବତୀ ତିନି ଜଳନାରୀ ଦ୍ୟୁଲୋକରୁ ଯଜ୍ଞରେ ତିନିଥର ଗତି କରନ୍ତି।

اردو (Urdu)

تین مسکن ہیں، اے دریاؤ؛ شاعروں کے بھی تین؛ تین ماؤں والا بادشاہ یجنوں میں ہے۔ ردتوان تین پانی کی عورتیں آسمان سے یجن میں تین بار حرکت کرتی ہیں۔

English (English)

Three are your seats, O rivers, and three belong to the seers; the sovereign with three mothers is in the rites. The three watery women, possessed of ṛta, move thrice from heaven toward the sacrifice.

Español (Spanish)

Tres son vuestras moradas, oh ríos, y tres pertenecen a los videntes; el soberano de tres madres está en los ritos. Las tres mujeres acuáticas, poseedoras del ṛta, se mueven tres veces desde el cielo hacia el sacrificio.

Français (French)

Trois sont vos demeures, ô fleuves, et trois appartiennent aux voyants; le souverain aux trois mères est dans les rites. Les trois femmes des eaux, dotées de ṛta, se meuvent trois fois du ciel vers le sacrifice.

Deutsch (German)

Drei sind eure Wohnsitze, ihr Flüsse, und drei gehören den Sehern; der Herrscher mit drei Müttern ist in den Riten. Die drei wasserhaften Frauen, mit ṛta begabt, bewegen sich dreimal vom Himmel zum Opfer.

Português (Portuguese)

Três são as vossas moradas, ó rios, e três pertencem aos videntes; o soberano de três mães está nos ritos. As três mulheres aquáticas, dotadas de ṛta, movem-se três vezes do céu para o sacrifício.

Русский (Russian)

Три ваши обители, о реки, и три — у провидцев; властитель с тремя матерями — в обрядах. Три водные женщины, обладающие ṛta, трижды движутся с небес к жертве.

中文 (Chinese)

河流啊,你们有三处居所;诗人也有三处。三母之主宰在祭礼之中。具有真理(ṛta)的三位水中女子,自天界三次走向祭祀。

日本語 (Japanese)

川よ、おまえたちには三つの住処があり、詩人たちにも三つある。三人の母を持つ覇王は祭儀の中にいる。リタを備えた三人の水の女たちは、天から三度、祭祀へと動く。

العربية (Arabic)

ثلاثة هي مساكنكم أيتها الأنهار، وثلاثة للشعراء؛ والسيد ذو الأمهات الثلاث في الطقوس. ثلاث نساء مائيات، ذوات الرتا، يتحركن ثلاث مرات من السماء نحو القربان.

Bahasa Indonesia (Indonesian)

Tiga tempat tinggalmu, wahai sungai-sungai, dan tiga bagi para pemuda-bijak; sang raja bertiga ibu ada dalam upacara. Tiga perempuan air, yang memiliki ṛta, bergerak tiga kali dari langit menuju persembahan.

ไทย (Thai)

โอ้แม่น้ำทั้งหลาย ที่นั่งของท่านมีสามแห่ง และเป็นของเหล่าผู้มีปัญญาสามส่วน จักรพรรดิผู้มีมารดาสามองค์อยู่ในพิธีกรรม เหล่าสตรีแห่งน้ำผู้ทรงไว้ซึ่งฤตะ สามองค์เคลื่อนมาจากสวรรค์สู่การบูชายัญสามครั้ง

Source and review

Source edition
Ṛgveda Saṃhitā, accented text and word analysis of the University of Zurich, via VedaWeb (University of Cologne)
Text licence
CC BY 4.0
Translator
Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
Review status
Machine draft

Open in the interactive reader · Markdown · JSON