Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 1.3.19
Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad
सोऽयास्य आङ्गिरसोऽङ्गानां हि रसः ।
प्राणो वा अङ्गानां रसः ।
प्राणो हि वा अङ्गानां रसः ।
तस्माद्यस्मात्कस्माच्चाङ्गात्प्राण उत्क्रामति तदेव तच्छुष्यति ।
एष हि वा अङ्गानां रसः ॥ १.३.१९ ॥
so'yāsya āṅgiraso'ṅgānāṃ hi rasaḥ |
prāṇo vā aṅgānāṃ rasaḥ |
prāṇo hi vā aṅgānāṃ rasaḥ |
tasmādyasmātkasmāccāṅgātprāṇa utkrāmati tadeva tacchuṣyati |
eṣa hi vā aṅgānāṃ rasaḥ || 1.3.19 ||
Word by word
- saḥ
- he
- ayāsyaḥ
- Ayāsya
- āṅgirasaḥ
- Āṅgirasa
- aṅgānām
- of the limbs
- hi
- indeed
- rasaḥ
- essence
- prāṇaḥ
- breath
- vā
- indeed
- aṅgānām
- of the limbs
- rasaḥ
- essence
- prāṇaḥ
- breath
- hi
- indeed
- vā
- indeed
- aṅgānām
- of the limbs
- rasaḥ
- essence
- tasmāt
- therefore
- yasmāt
- from which
- kasmāt
- whatever
- ca
- and
- aṅgāt
- from a limb
- prāṇaḥ
- breath
- utkrāmati
- departs
- tat
- that
- eva
- indeed
- tat
- that
- śuṣyati
- withers
- eṣaḥ
- this
- hi
- indeed
- vā
- indeed
- aṅgānām
- of the limbs
- rasaḥ
- essence
Translations
हिन्दी (Hindi)
वह आङ्गिरस अयास्य है, क्योंकि अंगों का रस (सार) है। प्राण ही अंगों का रस है। प्राण ही निश्चय से अंगों का रस है। इसलिए जिस किसी अंग से प्राण निकल जाता है, वही सूख जाता है। यही निश्चय से अंगों का रस है।
தமிழ் (Tamil)
அவன் ஆங்கிரஸ வம்சத்து அயாஸ்யன், ஏனெனில் அவன் அங்கங்களின் சாரம். பிராணனே அங்கங்களின் சாரம். பிராணனே உண்மையாக அங்கங்களின் சாரம். ஆகையால் எந்த அங்கத்திலிருந்து பிராணன் வெளியேறுகிறதோ, அதுவே உலர்ந்து போகிறது. இதுவே அங்கங்களின் சாரம்.
తెలుగు (Telugu)
అతడు ఆంగిరస వంశీయుడు అయాస్యుడు, ఎందుకంటే అతడు అంగాల రసం. ప్రాణమే అంగాల రసం. నిజంగా ప్రాణమే అంగాల రసం. కాబట్టి ఏ అంగం నుండి ప్రాణం నిష్క్రమిస్తుందో, అదే ఎండిపోతుంది. ఇదే నిజంగా అంగాల రసం.
ಕನ್ನಡ (Kannada)
ಅವನು ಆಂಗಿರಸ ವಂಶದ ಅಯಾಸ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅಂಗಗಳ ರಸ. ಪ್ರಾಣವೇ ಅಂಗಗಳ ರಸ. ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಾಣವೇ ಅಂಗಗಳ ರಸ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ಅಂಗದಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅದೇ ಒಣಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ನಿಜವಾಗಿ ಅಂಗಗಳ ರಸ.
മലയാളം (Malayalam)
അവൻ ആംഗിരസ വംശത്തിലെ അയാസ്യനാണ്, കാരണം അവൻ അംഗങ്ങളുടെ സാരമാണ്. പ്രാണൻ തന്നെയാണ് അംഗങ്ങളുടെ സാരം. പ്രാണൻ തന്നെ അംഗങ്ങളുടെ സാരം. അതിനാൽ ഏത് അംഗത്തിൽ നിന്നാണ് പ്രാണൻ പുറത്തുപോകുന്നത്, അതുതന്നെ ഉണങ്ങിപ്പോകുന്നു. ഇതാണ് അംഗങ്ങളുടെ സാരം.
বাংলা (Bengali)
সে আঙ্গিরস বংশীয় অয়াস্য, কারণ সে অঙ্গগুলির রস। প্রাণই অঙ্গগুলির রস। প্রাণই নিশ্চয়ই অঙ্গগুলির রস। সুতরাং যে অঙ্গ থেকেই প্রাণ নির্গত হয়, সেই অঙ্গই শুকিয়ে যায়। এটিই নিশ্চয় অঙ্গগুলির রস।
मराठी (Marathi)
तो आंगिरस वंशाचा अयास्य आहे, कारण तो अवयवांचा रस आहे. प्राणच अवयवांचा रस आहे. प्राणच खरोखर अवयवांचा रस आहे. म्हणून ज्या कोणत्याही अवयवातून प्राण निघून जातो, तोच सुकतो. हाच खरोखर अवयवांचा रस आहे.
ગુજરાતી (Gujarati)
તે આંગિરસ વંશનો અયાસ્ય છે, કારણ કે તે અંગોનો રસ છે. પ્રાણ જ અંગોનો રસ છે. ખરેખર પ્રાણ જ અંગોનો રસ છે. તેથી જે કોઈ અંગમાંથી પ્રાણ નીકળી જાય છે, તે જ સુકાઈ જાય છે. આ જ ખરેખર અંગોનો રસ છે.
ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)
ਉਹ ਆਂਗਿਰਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਅਯਾਸਯ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਰਸ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਰਸ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਰਸ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਿਸ ਵੀ ਅੰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਰਸ ਹੈ।
ଓଡ଼ିଆ (Odia)
ସେ ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶୀୟ ଅୟାସ୍ୟ, କାରଣ ସେ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କର ରସ। ପ୍ରାଣ ହିଁ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କର ରସ। ପ୍ରାଣ ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କର ରସ। ତେଣୁ ଯେଉଁ ଅଙ୍ଗରୁ ପ୍ରାଣ ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ, ତାହା ହିଁ ଶୁଷ୍କ ହୁଏ। ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କର ରସ।
اردو (Urdu)
وہ آنگرس نسل کا ایاسیہ ہے، کیونکہ وہ اعضاء کا رس ہے۔ پران ہی اعضاء کا رس ہے۔ پران ہی یقیناً اعضاء کا رس ہے۔ اس لیے جس کسی عضو سے پران نکل جاتا ہے، وہی سوکھ جاتا ہے۔ یہی یقیناً اعضاء کا رس ہے۔
English (English)
He is Ayāsya of the Āṅgirasas, for he is the essence of the limbs. Breath is indeed the essence of the limbs. Breath, truly, is the essence of the limbs. Therefore, from whichever limb the breath departs, that very limb withers. This indeed is the essence of the limbs.
Español (Spanish)
Él es Ayāsya de los Āṅgirasas, pues es la esencia de los miembros. El aliento es ciertamente la esencia de los miembros. El aliento, en verdad, es la esencia de los miembros. Por eso, del miembro del que el aliento se va, ese mismo miembro se seca. Esta es ciertamente la esencia de los miembros.
Français (French)
Il est Ayāsya des Āṅgirasa, car il est la sève des membres. Le souffle est en effet la sève des membres. Le souffle, en vérité, est la sève des membres. C'est pourquoi, de quelque membre que le souffle s'échappe, ce même membre se dessèche. Ceci est bien la sève des membres.
Deutsch (German)
Er ist Ayāsya aus dem Geschlecht der Āṅgiraser, denn er ist der Saft der Glieder. Der Atem ist ja der Saft der Glieder. Der Atem ist wahrlich der Saft der Glieder. Darum verdorrt, aus welchem Glied auch immer der Atem entweicht, eben dieses Glied. Dies ist wahrlich der Saft der Glieder.
Português (Portuguese)
Ele é Ayāsya dos Āṅgirasas, pois é a essência dos membros. O sopro é de fato a essência dos membros. O sopro, em verdade, é a essência dos membros. Portanto, de qualquer membro de que o sopro se retira, esse mesmo membro seca. Esta é certamente a essência dos membros.
Русский (Russian)
Он — Аяся из рода Ангирасов, ибо он — сок членов. Дыхание и есть сок членов. Дыхание, воистину, есть сок членов. Поэтому из какого бы члена ни уходило дыхание, именно этот член и иссыхает. Это и есть воистину сок членов.
中文 (Chinese)
他是安吉罗家族的阿耶斯亚，因为他是肢体的精华。气息确实是肢体的精华。气息，实在是肢体的精华。因此，气息从哪一支肢体离去，那支肢体便枯萎。这确实是肢体的精华。
日本語 (Japanese)
彼はアンギラスのアヤースヤである。なぜなら、それは四肢の精髄だからである。気息こそ四肢の精髄である。まことに気息こそ四肢の精髄である。それゆえ、どの肢体から気息が去っても、まさにその肢体が萎える。これこそまことに四肢の精髄である。
العربية (Arabic)
هو أياسيا من آل أنغيراس، لأنه لُبّ الأعضاء. النَّفَس هو لُبّ الأعضاء حقًّا. النَّفَس حقًّا هو لُبّ الأعضاء. فلذلك، من أي عضو يخرج النَّفَس، ذلك العضو نفسه ييبس. وهذا حقًّا هو لُبّ الأعضاء.
Bahasa Indonesia (Indonesian)
Ia adalah Ayāsya dari keturunan Āṅgirasa, karena ia adalah sari pati anggota tubuh. Napas memang sari pati anggota tubuh. Napas sesungguhnya adalah sari pati anggota tubuh. Oleh karena itu, dari anggota mana pun napas itu keluar, anggota itu juga yang mengering. Inilah sesungguhnya sari pati anggota tubuh.
ไทย (Thai)
ผู้นี้คืออยาสยะแห่งอังคิรัส เพราะเป็นรสแห่งอวัยวะทั้งหลาย ลมปราณนั้นแลเป็นรสแห่งอวัยวะทั้งหลาย ลมปราณนั้นแลเป็นรสแห่งอวัยวะทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น เมื่อลมปราณออกจากอวัยวะใดก็ตาม อวัยวะนั้นย่อมเหี่ยวแห้งไป ทั้งนี้เพราะนี่แลคือรสแห่งอวัยวะทั้งหลาย
Source and review
- Source edition
- Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 1a” (revision 308886)
- Text licence
- Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0
- Translator
- Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- Review status
- Machine draft