Vedyatra वेदयात्रा
Search

Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 1.3.25

Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad

तस्य हैतस्य साम्नो यः स्वं वेद भवति हास्य स्वम् ।
तस्य वै स्वर एव स्वम् ।
तस्मादार्त्विज्यं करिष्यन् वाचि स्वरमिच्छेत ।
तया वाचा स्वरसम्पन्नयार्त्विज्यं कुर्यात् ।
तस्माद्यज्ञे स्वरवन्तं दिदृक्षन्त एव ।
अथो यस्य स्वं भवति ।
भवति हास्य स्वं य एवमेतत्साम्नः स्वं वेद ॥ १.३.२५ ॥

tasya haitasya sāmno yaḥ svaṃ veda bhavati hāsya svam |
tasya vai svara eva svam |
tasmādārtvijyaṃ kariṣyan vāci svaramiccheta |
tayā vācā svarasampannayārtvijyaṃ kuryāt |
tasmādyajñe svaravantaṃ didṛkṣanta eva |
atho yasya svaṃ bhavati |
bhavati hāsya svaṃ ya evametatsāmnaḥ svaṃ veda || 1.3.25 ||

Word by word

tasya
of this
ha
indeed
etasya
of this
sāmnaḥ
of the sāman chant
yaḥ
who
svam
its own/essence
veda
knows
bhavati
becomes
ha
indeed
asya
his
svam
own/property
tasya
of that
vai
indeed
svaraḥ
tone, svara
eva
only
svam
own/essence
tasmāt
therefore
ārtvijyam
priestly office
kariṣyan
about to perform
vāci
in speech
svaram
tone
icchet
should desire
tayā
by that
vācā
speech
svara-sampannayā
endowed with good tone
ārtvijyam
priestly office
kuryāt
should perform
tasmāt
therefore
yajñe
in the sacrifice
svara-vantam
one with good tone
didṛkṣantaḥ
wishing to see
eva
indeed
atho
moreover
yasya
whose
svam
own/property
bhavati
is
bhavati
becomes
ha
indeed
asya
his
svam
own/property
yaḥ
who
evam
thus
etat
this
sāmnaḥ
of the sāman
svam
own/essence
veda
knows

Translations

हिन्दी (Hindi)

जो इस साम का 'स्व' जानता है, उसका 'स्व' होता है। उसका 'स्व' निश्चय ही स्वर ही है। इसलिए, ऋत्विज का कर्म करने वाला वाणी में स्वर की इच्छा करे। उस स्वरसम्पन्न वाणी से ऋत्विज का कर्म करे। इसलिए यज्ञ में स्वरवान को देखने की इच्छा करते हैं। और जिसका 'स्व' होता है, उसका 'स्व' होता है। जो इस प्रकार साम के 'स्व' को जानता है, उसका 'स्व' होता है।

தமிழ் (Tamil)

இந்த சாமத்தின் 'ஸ்வ'த்தை அறிபவனுக்கு அதன் 'ஸ்வ'ம் உண்டாகும். அதன் 'ஸ்வ'மே ஸ்வரம்தான். ஆகையால் ஆர்த்விஜ்யம் செய்ய விரும்புபவன் வாக்கில் ஸ்வரத்தை விரும்பவேண்டும். அந்த ஸ்வரம் நிறைந்த வாக்கினால் ஆர்த்விஜ்யம் செய்யவேண்டும். ஆகையால் யாகத்தில் ஸ்வரம் உள்ளவனைக் காண விரும்புகிறார்கள். இவ்வாறு சாமத்தின் 'ஸ்வ'த்தை அறிபவனுக்கு அதன் 'ஸ்வ'ம் உண்டாகும்.

తెలుగు (Telugu)

ఈ సామం యొక్క 'స్వ'ాన్ని ఎవరు తెలుసుకుంటారో, వారికి 'స్వ'ం లభిస్తుంది. దాని 'స్వ'మే స్వరం. కాబట్టి ఋత్విక్కర్మ చేయాలనుకునేవాడు వాక్కులో స్వరాన్ని కోరాలి. ఆ స్వరసంపన్నమైన వాక్కుతో ఋత్విక్కర్మ చేయాలి. అందుకే యజ్ఞంలో స్వరవంతుడిని చూడాలని కోరుకుంటారు. ఇలా సామ 'స్వ'ాన్ని తెలిసినవానికి 'స్వ'ం లభిస్తుంది.

ಕನ್ನಡ (Kannada)

ಈ ಸಾಮದ 'ಸ್ವ'ವನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ 'ಸ್ವ'ವಿದೆ. ಅದರ 'ಸ್ವ'ವೇ ಸ್ವರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಋತ್ವಿಜ್ಯ ಮಾಡಬಯಸುವವನು ವಾಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವರವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು. ಸ್ವರಸಂಪನ್ನವಾದ ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ ಋತ್ವಿಜ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸ್ವರವಂತನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸಾಮದ 'ಸ್ವ'ವನ್ನು ತಿಳಿದವನಿಗೆ 'ಸ್ವ'ವಿದೆ.

മലയാളം (Malayalam)

ഈ സാമത്തിന്റെ 'സ്വ'ത്തെ അറിയുന്നവനു അവന്റെ 'സ്വ'മുണ്ടാകുന്നു. അതിന്റെ 'സ്വ'മേ സ്വരമാകുന്നു. അതിനാൽ ഋത്വിജ്യം ചെയ്യാനിരിക്കുന്നവൻ വാക്കിൽ സ്വരം ആഗ്രഹിക്കണം. ആ സ്വരസമ്പന്നമായ വാക്കിനാൽ ഋത്വിജ്യം ചെയ്യണം. അതിനാൽ യജ്ഞത്തിൽ സ്വരവാനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം സാമത്തിന്റെ 'സ്വ'ത്തെ അറിയുന്നവനു 'സ്വ'മുണ്ടാകുന്നു.

বাংলা (Bengali)

এই সামের 'স্ব' যিনি জানেন, তাঁর 'স্ব' হয়। তার 'স্ব'-ই স্বর। সুতরাং ঋত্বিক্কর্ম করতে ইচ্ছুক ব্যক্তি বাকে স্বর কামনা করবে। সেই স্বরসম্পন্ন বাক্যের দ্বারা ঋত্বিক্কর্ম করবে। সেজন্য যজ্ঞে স্বরবানকে দেখতে ইচ্ছা করে। এইভাবে যিনি সামের 'স্ব' জানেন, তাঁর 'স্ব' হয়।

मराठी (Marathi)

या सामाचे 'स्व' जो जाणतो, त्याला 'स्व' प्राप्त होते. त्याचे 'स्व'च स्वर आहे. म्हणून ऋत्विज्य करू इच्छिणाऱ्याने वाणीत स्वर इच्छावा. त्या स्वरसंपन्न वाणीने ऋत्विज्य करावे. म्हणूनच यज्ञात स्वरवानाला पाहू इच्छितात. असे जो साम-स्व जाणतो, त्याला 'स्व' प्राप्त होते.

ગુજરાતી (Gujarati)

આ સામનું 'સ્વ' જે જાણે છે, તેને 'સ્વ' પ્રાપ્ત થાય છે. તેનું 'સ્વ' જ સ્વર છે. તેથી ઋત્વિજ્ય કરવા ઇચ્છનારે વાણીમાં સ્વર ઇચ્છવો. તે સ્વરસંપન્ન વાણી વડે ઋત્વિજ્ય કરવું. તેથી યજ્ઞમાં સ્વરવાન જોવા ઇચ્છે છે. આ રીતે જે સામનું 'સ્વ' જાણે છે, તેને 'સ્વ' પ્રાપ્ત થાય છે.

ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)

ਜੋ ਇਸ ਸਾਮ ਦਾ 'ਸ੍ਵ' ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ 'ਸ੍ਵ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸ੍ਵ ਹੀ ਸ੍ਵਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਰਿਤਵਿਜ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ। ਉਸ ਸ੍ਵਰ-ਸੰਪੰਨ ਵਾਣੀ ਨਾਲ ਰਿਤਵਿਜ ਕਰਮ ਕਰੇ। ਇਸੇ ਲਈ ਯਜ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਰਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਮ ਦਾ 'ਸ੍ਵ' ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ 'ਸ੍ਵ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ଓଡ଼ିଆ (Odia)

ଏହି ସାମର 'ସ୍ୱ' ଯିଏ ଜାଣେ, ତା'ର 'ସ୍ୱ' ହୁଏ। ତା'ର ସ୍ୱ ହିଁ ସ୍ୱର। ତେଣୁ ଋତ୍ୱିଜ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ବ୍ୟକ୍ତି ବାକ୍‌ରେ ସ୍ୱର ଇଚ୍ଛା କରିବ। ସେହି ସ୍ୱରସମ୍ପନ୍ନ ବାକ୍ ଦ୍ୱାରା ଋତ୍ୱିଜ୍ୟ କରିବ। ସେଥିପାଇଁ ଯଜ୍ଞରେ ସ୍ୱରବାନକୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଯିଏ ସାମର 'ସ୍ୱ' ଜାଣେ, ତା'ର 'ସ୍ୱ' ହୁଏ।

اردو (Urdu)

جو اس ساما کے 'سوَ' کو جانتا ہے، اس کا 'سوَ' ہوتا ہے۔ اس کا سوَ ہی سُر ہے۔ اس لیے ارتوِج کا کام کرنے والا گفتار میں سُر کی خواہش کرے۔ اسی سُر سے بھرپور گفتار کے ساتھ ارتوِج کا کام کرے۔ اسی لیے یجّ میں سُر والے کو دیکھنے کی خواہش کی جاتی ہے۔ اسی طرح جو ساما کا 'سوَ' جانتا ہے، اس کا 'سوَ' ہوتا ہے۔

English (English)

Whoever knows the 'own' (svam) of this sāman comes to have his own. Its own is indeed the svara (tone). Therefore one who is about to perform the priestly office should desire tone in speech, and with that tone-endowed speech should perform the office. For this reason people in a sacrifice wish to see one who has tone. And whoever knows the 'own' of the sāman in this way comes to have his own.

Español (Spanish)

Quien conoce lo 'propio' (svam) de este sāman llega a tener lo suyo. Lo propio del sāman es, en verdad, el svara (tono). Por eso, quien va a desempeñar el oficio sacerdotal debe desear el tono en la palabra, y con esa palabra dotada de tono debe oficiar. Por ello, en el sacrificio, la gente desea ver a quien tiene tono. Y quien conoce así lo propio del sāman llega a tener lo suyo.

Français (French)

Celui qui connaît le « propre » (svam) de ce sāman obtient le sien. Son propre est en vérité le svara (ton). C'est pourquoi celui qui va exercer la fonction de prêtre doit désirer le ton dans la parole, et avec cette parole pourvue de ton il doit officier. C'est pour cela que, dans le sacrifice, on désire voir celui qui a du ton. Et celui qui connaît ainsi le propre du sāman obtient le sien.

Deutsch (German)

Wer das 'Eigene' (svam) dieses sāman kennt, dem wird das Seine zuteil. Sein Eigenes ist fürwahr der svara (Ton). Deshalb soll, wer das priesterliche Amt ausüben will, in der Rede nach dem Ton verlangen und mit dieser tonreichen Rede das Amt ausüben. Darum wünscht man in dem Opfer, den Tonreichen zu sehen. Und wer so das Eigene des sāman kennt, dem wird das Seine zuteil.

Português (Portuguese)

Quem conhece o 'próprio' (svam) deste sāman passa a ter o seu. Seu próprio é, de fato, o svara (tom). Portanto, quem vai exercer o ofício sacerdotal deve desejar o tom na fala, e com essa fala dotada de tom deve oficiar. Por isso, no sacrifício, deseja-se ver quem tem tom. E quem assim conhece o próprio do sāman passa a ter o seu.

Русский (Russian)

Тот, кто знает «своё» (svam) этой саман, обретает своё. Своё саман есть свара (тон). Поэтому тот, кто собирается совершать жреческое служение, должен желать тона в речи и этой речью, наделённой тоном, совершать служение. Поэтому в жертвоприношении желают видеть того, у кого есть тон. И тот, кто так знает «своё» саман, обретает своё.

中文 (Chinese)

知晓此娑摩之

日本語 (Japanese)

この娑摩の「自己」(svam)を知る者は、自らのものを得る。その「自己」はまさに音調(svara)である。ゆえに祭官の職を行おうとする者は、言葉の中に音調を求めるべきである。音調に満ちた言葉によって祭官の務めを行うべきである。それゆえ祭儀において人々は音調を具えた者を見たいと願う。このように娑摩の「自己」を知る者は、自らのものを得る。

العربية (Arabic)

من يعرف "ذات" (svam) هذا السامان يصير له ما هو له. وذاته هي بالحقيقة السوارا (النبرة). لذلك ينبغي لمن سيؤدي وظيفة الكاهن أن يرغب في النبرة في الكلام، وبذلك الكلام المتصف بالنبرة يؤدي الوظيفة. ولهذا في الذبيحة يرغب الناس في رؤية صاحب النبرة. ومن يعرف على هذا النحو "ذات" السامان يصير له ما هو له.

Bahasa Indonesia (Indonesian)

Siapa yang mengetahui 'milik' (svam) sāman ini, miliknya pun menjadi miliknya. Milik sāman itu sesungguhnya adalah svara (nada). Karena itu, orang yang hendak melaksanakan tugas imam hendaknya menginginkan nada dalam wicara, dan dengan wicara yang berbekal nada itu ia melaksanakan tugasnya. Oleh sebab itu, dalam persembahan orang ingin melihat orang yang memiliki nada. Dan siapa yang mengetahui milik sāman dengan cara demikian, miliknya pun menjadi miliknya.

ไทย (Thai)

ผู้ใดรู้ “สิ่งของตน” ของสามเพลงนี้ ผู้นั้นย่อมมีสิ่งของตน “สิ่งของตน” ของสามเพลงนั้นคือเสียงสูงต่ำ เพราะเหตุนั้น ผู้ที่กำลังจะทำหน้าที่นักบวชควรปรารถนาเสียงสูงต่ำในวาจา และควรทำหน้าที่ด้วยวาจาที่เปี่ยมไปด้วยเสียงสูงต่ำนั้น เพราะเหตุนั้นในการบูชายัญ ผู้คนจึงปรารถนาจะเห็นผู้ที่มีเสียงสูงต่ำ ผู้ใดรู้ “สิ่งของตน” ของสามเพลงอย่างนี้ ผู้นั้นย่อมมีสิ่งของตน

Source and review

Source edition
Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 1a” (revision 308886)
Text licence
Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0
Translator
Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
Review status
Machine draft

Open in the interactive reader · Markdown · JSON