Vedyatra वेदयात्रा
Search

Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 1.3.27

Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad

तस्य हैतस्य साम्नो यः प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठति ।
तस्य वै वागेव प्रतिष्ठा ।
वाचि हि खल्वेष एतत्प्राणः प्रतिष्ठितो गीयते ।
अन्न इत्यु हैक आहुः ॥ १.३.२७ ॥

tasya haitasya sāmno yaḥ pratiṣṭhāṃ veda prati ha tiṣṭhati |
tasya vai vāgeva pratiṣṭhā |
vāci hi khalveṣa etatprāṇaḥ pratiṣṭhito gīyate |
anna ityu haika āhuḥ || 1.3.27 ||

Word by word

tasya
of this
ha
indeed
etasya
of this
sāmnaḥ
of the sāman
yaḥ
who
pratiṣṭhām
foundation, support
veda
knows
prati
upon
ha
indeed
tiṣṭhati
stands firm
tasya
of that
vai
indeed
vāk
speech
eva
only
pratiṣṭhā
foundation
vāci
in speech
hi
indeed
khalu
verily
eṣaḥ
this
etat
this
prāṇaḥ
breath
pratiṣṭhitaḥ
established
gīyate
is sung
anne
in food
iti
thus
u
indeed
ha
indeed
eka
some
āhuḥ
say

Translations

हिन्दी (Hindi)

जो इस साम की 'प्रतिष्ठा' जानता है, वह दृढ़ता से स्थित होता है। उसकी प्रतिष्ठा निश्चय ही वाणी है। क्योंकि इस वाणी में ही यह प्राण प्रतिष्ठित होकर गाया जाता है। 'अन्न में' — ऐसा कुछ लोग कहते हैं।

தமிழ் (Tamil)

இந்த சாமத்தின் 'பிரதிஷ்டை'யை அறிபவன் உறுதியாக நிலைபெறுகிறான். அதன் பிரதிஷ்டை வாக்கே ஆகும். ஏனெனில் இந்த பிராணன் வாக்கிலேயே நிலைநிறுத்தப்பட்டு பாடப்படுகிறது. 'உணவில்' என்று சிலர் கூறுவர்.

తెలుగు (Telugu)

ఈ సామం యొక్క 'ప్రతిష్ఠ'ను ఎవరు తెలుసుకుంటారో, అతడు దృఢంగా నిలబడతాడు. దాని ప్రతిష్ఠ వాక్కే. ఎందుకంటే ఈ ప్రాణమే వాక్కులో ప్రతిష్ఠితమై గానం చేయబడుతుంది. 'అన్నంలో' అని కొందరు అంటారు.

ಕನ್ನಡ (Kannada)

ಈ ಸಾಮದ 'ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ'ಯನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ವಾಕ್ಕೇ ಆಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಪ್ರಾಣವೇ ವಾಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. 'ಅನ್ನದಲ್ಲಿ' ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

മലയാളം (Malayalam)

ഈ സാമത്തിന്റെ 'പ്രതിഷ്ഠ'യെ അറിയുന്നവൻ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നു. അതിന്റെ പ്രതിഷ്ഠ വാക്കുതന്നെയാണ്. എന്തെന്നാൽ ഈ പ്രാണൻ വാക്കിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമായി ഗാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. 'അന്നത്തിൽ' എന്ന് ചിലർ പറയുന്നു.

বাংলা (Bengali)

এই সামের 'প্রতিষ্ঠা' যিনি জানেন, তিনি দৃঢ়ভাবে প্রতিষ্ঠিত হন। তার প্রতিষ্ঠা বাক্-ই। কারণ এই প্রাণ বাক্যেই প্রতিষ্ঠিত হয়ে গীত হয়। 'অন্নে' — এমন কেউ কেউ বলেন।

मराठी (Marathi)

या सामाची 'प्रतिष्ठा' जो जाणतो, तो दृढ प्रतिष्ठित होतो. त्याची प्रतिष्ठा वाणीच आहे. कारण या वाणीतच हा प्राण प्रतिष्ठित होऊन गायला जातो. 'अन्नात' असे काही लोक म्हणतात.

ગુજરાતી (Gujarati)

આ સામની 'પ્રતિષ્ઠા' જે જાણે છે, તે દૃઢ રીતે સ્થિર થાય છે. તેની પ્રતિષ્ઠા વાણી જ છે. કારણ કે આ પ્રાણ જ વાણીમાં પ્રતિષ્ઠિત થઈને ગવાય છે. 'અન્નમાં' એમ કેટલાક કહે છે.

ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)

ਜੋ ਇਸ ਸਾਮ ਦੀ 'ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ' ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਵਾਣੀ ਹੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੋ ਕੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਅੰਨ ਵਿੱਚ' ਇਹ ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ଓଡ଼ିଆ (Odia)

ଏହି ସାମର 'ପ୍ରତିଷ୍ଠା' ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ତା'ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବାକ୍ ହିଁ। କାରଣ ଏହି ପ୍ରାଣ ବାକ୍‌ରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଗାନ କରାଯାଏ। 'ଅନ୍ନରେ' ବୋଲି କେହି କେହି କହନ୍ତି।

اردو (Urdu)

جو اس ساما کی 'پرتِشٹھا' کو جانتا ہے، وہ مضبوطی سے قائم رہتا ہے۔ اس کی پرتِشٹھا گفتار ہی ہے۔ کیونکہ یہ پران گفتار ہی میں قائم ہوکر گایا جاتا ہے۔ 'انّ میں' ایسا کچھ لوگ کہتے ہیں۔

English (English)

Whoever knows the foundation (pratiṣṭhā) of this sāman stands firm. Its foundation is indeed speech. For this breath, established in speech, is sung. Some say: in food.

Español (Spanish)

Quien conoce el fundamento (pratiṣṭhā) de este sāman se mantiene firme. Su fundamento es, en verdad, la palabra. Pues este prāṇa, establecido en la palabra, es cantado. Algunos dicen: en el alimento.

Français (French)

Celui qui connaît le fondement (pratiṣṭhā) de ce sāman tient ferme. Son fondement est en vérité la parole. Car ce souffle, établi dans la parole, est chanté. Certains disent : dans la nourriture.

Deutsch (German)

Wer die Grundlage (pratiṣṭhā) dieses sāman kennt, steht fest. Seine Grundlage ist fürwahr die Rede. Denn dieses prāṇa wird, in der Rede gegründet, gesungen. Manche sagen: im Speisen.

Português (Portuguese)

Quem conhece o fundamento (pratiṣṭhā) deste sāman mantém-se firme. Seu fundamento é, de fato, a fala. Pois este prāṇa, estabelecido na fala, é cantado. Alguns dizem: no alimento.

Русский (Russian)

Тот, кто знает опору (pratiṣṭhā) этой саман, стоит твёрдо. Её опора есть речь. Ибо это дыхание (прана), установленное в речи, и поётся. Некоторые говорят: в пище.

中文 (Chinese)

知晓此娑摩之

日本語 (Japanese)

この娑摩の依り所(pratiṣṭhā)を知る者は堅固に立つ。その依り所はまさに言葉である。なぜならこの気息(prāṇa)は言葉に据えられて歌われるからである。「食物においてだ」と言う者もいる。

العربية (Arabic)

من يعرف قاعدة (pratiṣṭhā) هذا السامان يثبت ثباتا. وقاعدته هي بالحقيقة الكلام. فهذا النفس (البرانا) المستقر في الكلام هو الذي يُغنّى. ويقول بعضهم: في الطعام.

Bahasa Indonesia (Indonesian)

Siapa yang mengetahui landasan (pratiṣṭhā) sāman ini, ia berdiri teguh. Landasannya sesungguhnya adalah wicara. Sebab prāṇa ini, yang berdiri di dalam wicara, dinyanyikan. Sebagian orang berkata: di dalam makanan.

ไทย (Thai)

ผู้ใดรู้ “ที่ตั้งมั่น” ของสามเพลงนี้ ผู้นั้นย่อมตั้งมั่น ที่ตั้งมั่นของสามเพลงนั้นคือวาจา เพราะลมปราณนี้ตั้งมั่นอยู่ในวาจาจึงถูกขับร้อง บางท่านกล่าวว่า ที่ตั้งมั่นนั้นคืออาหาร

Source and review

Source edition
Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 1a” (revision 308886)
Text licence
Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0
Translator
Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
Review status
Machine draft

Open in the interactive reader · Markdown · JSON