# Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 2.3.2

- id: `upanishads/brihadaranyaka.2.3.2`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.2.3.2/
- speaker: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad
- source edition: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 2p” (revision 308061) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> तदेतन्मूर्तं यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्च ।
> एतन्मर्त्यम् ।
> एतत्स्थितम् ।
> एतत्सत् ।
> तस्यैतस्य मूर्तस्यैतस्य मर्त्यस्यैतस्य स्थितस्यैतस्य सत एष रसो य एष तपति ।
> सतो ह्येष रसः ॥ २.३.२ ॥

## Transliteration (IAST)

> tadetanmūrtaṃ yadanyadvāyoścāntarikṣācca |
> etanmartyam |
> etatsthitam |
> etatsat |
> tasyaitasya mūrtasyaitasya martyasyaitasya sthitasyaitasya sata eṣa raso ya eṣa tapati |
> sato hyeṣa rasaḥ || 2.3.2 ||

## Word by word

- *tat*: that
- *etat*: this
- *mūrtam*: formed, with shape
- *yat*: that which
- *anyat*: other than
- *vāyoḥ*: of wind, air
- *ca*: and
- *antarikṣāt*: from the sky, space
- *ca*: and
- *etat*: this
- *martyam*: mortal
- *etat*: this
- *sthitam*: abiding
- *etat*: this
- *sat*: being
- *tasya*: of that
- *etasya*: of this
- *mūrtasya*: of the formed
- *etasya*: of this
- *martyasya*: of the mortal
- *etasya*: of this
- *sthitasya*: of the abiding
- *etasya*: of this
- *satas*: of the being
- *eṣaḥ*: this
- *rasaḥ*: essence, juice
- *yaḥ*: which
- *eṣaḥ*: this
- *tapati*: shines, gives heat
- *sataḥ*: of being
- *hi*: indeed
- *eṣaḥ*: this
- *rasaḥ*: essence

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

वह यह मूर्त है, जो वायु और अंतरिक्ष से अन्य है। यह मर्त्य है, यह स्थित है, यह सत् है। इस मूर्त, मर्त्य, स्थित और सत् का यही रस है, जो तपता है। निश्चय ही यह सत् का रस है।

### Tamil (ta) · Machine draft

வாயுவிலிருந்தும் ஆகாயத்திலிருந்தும் வேறான அது உருவமுள்ளது. இது மரணமுள்ளது; இது நிலைத்தது; இது சத்து. இந்த உருவமுள்ள, மரணமுள்ள, நிலைத்த, சத்தான அதன் சாரம் எதுவோ, அதுவே வெப்பம் தருவது. சத்தின் சாரம் இதுவே.

### Telugu (te) · Machine draft

వాయువు, అంతరిక్షం నుండి భిన్నమైనది మూర్తం. ఇది మర్త్యం, ఇది స్థితం, ఇది సత్. ఈ మూర్త, మర్త్య, స్థిత, సత్‌ల రసం ఇది; ఇది తపిస్తుంది. సత్తుకు రసం ఇదే.

### Kannada (kn) · Machine draft

ವಾಯು ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷದಿಂದ ಬೇರೆಯಾದದ್ದು ಮೂರ್ತ. ಇದು ಮರ್ತ್ಯ, ಇದು ಸ್ಥಿತ, ಇದು ಸತ್. ಈ ಮೂರ್ತ, ಮರ್ತ್ಯ, ಸ್ಥಿತ, ಸತ್ತಿನ ರಸ ಇದೇ; ಇದು ತಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸತ್ತಿನ ರಸ ಇದೇ.

### Malayalam (ml) · Machine draft

വായുവിൽ നിന്നും അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്നും വേറായതാണ് മൂർത്തം. ഇതാണ് മർത്യം, ഇതാണ് സ്ഥിതം, ഇതാണ് സത്. ഈ മൂർത്ത, മർത്യ, സ്ഥിത, സത്തിന്റെ രസം ഇതാണ്; ഇത് ചൂടേകുന്നു. സത്തിന്റെ രസം ഇതുതന്നെ.

### Bengali (bn) · Machine draft

বায়ু ও আকাশ থেকে ভিন্ন যা, তা মূর্ত। এটি মর্ত্য, এটি স্থিত, এটি সৎ। এই মূর্ত, মর্ত্য, স্থিত ও সতের রস এটিই, যা তাপ দেয়। সতের রস নিশ্চয় এটিই।

### Marathi (mr) · Machine draft

वायू आणि अंतरिक्षाहून भिन्न जे आहे ते मूर्त होय. हे मर्त्य, हे स्थित, हे सत् होय. या मूर्त, मर्त्य, स्थित, सताचा रस हाच आहे, जो तापतो. सताचा रस खरोखर हाच आहे.

### Gujarati (gu) · Machine draft

વાયુ અને અંતરિક્ષથી ભિન્ન જે છે તે મૂર્ત છે. આ મર્ત્ય છે, આ સ્થિત છે, આ સત્ છે. આ મૂર્ત, મર્ત્ય, સ્થિત, સતનો રસ આ જ છે જે તપે છે. સતનો રસ આ જ છે.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਹੋਰ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਰਤ੍ਯ ਹੈ, ਇਹ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਸਤ ਹੈ। ਇਸ ਮੂਰਤ, ਮਰਤ੍ਯ, ਸਥਿਤ, ਸਤ ਦਾ ਰਸ ਇਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤਪਦਾ ਹੈ। ਸਤ ਦਾ ਰਸ ਇਹੀ ਹੈ।

### Odia (or) · Machine draft

ବାୟୁ ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଯାହା, ତାହା ମୂର୍ତ୍ତ। ଏହା ମର୍ତ୍ୟ, ଏହା ସ୍ଥିତ, ଏହା ସତ୍। ଏହି ମୂର୍ତ୍ତ, ମର୍ତ୍ୟ, ସ୍ଥିତ ଓ ସତ୍‌ର ରସ ଏହା, ଯାହା ତପାଏ। ସତ୍‌ର ରସ ଏହା।

### Urdu (ur) · Machine draft

وہ جو ہوا اور فضا سے الگ ہے، وہی مورت ہے۔ یہ فانی ہے، یہ قائم ہے، یہ سَت ہے۔ اس مورت، فانی، قائم اور سَت کا رس یہی ہے جو تپاتا ہے۔ سَت کا رس یقیناً یہی ہے۔

### English (en) · Machine draft

That which is other than wind and space is the formed. This is mortal, this is abiding, this is being. The essence of this formed, mortal, abiding, and being is that which shines and gives heat. Indeed this is the essence of being.

### Spanish (es) · Machine draft

Lo que es distinto del viento y del espacio es lo formado. Esto es mortal, esto es estable, esto es el ser. La esencia de esto formado, mortal, estable y del ser es lo que resplandece y calienta. Ciertamente esta es la esencia del ser.

### French (fr) · Machine draft

Ce qui est autre que le vent et l'espace est le formé. Ceci est mortel, ceci est stable, ceci est l'être. L'essence de ce formé, mortel, stable et être est ce qui brille et chauffe. En vérité, ceci est la quintessence de l'être.

### German (de) · Machine draft

Was anders ist als Wind und Raum, das ist das Geformte. Dies ist das Sterbliche, dies ist das Verweilende, dies ist das Seiende. Der Saft dieses Geformten, Sterblichen, Verweilenden und Seienden ist das, was leuchtet und wärmt. Wahrlich, dies ist der Saft des Seienden.

### Portuguese (pt) · Machine draft

O que é outro que o vento e o espaço é o formado. Isto é mortal, isto é estável, isto é o ser. A essência deste formado, mortal, estável e ser é aquilo que brilha e aquece. Certamente esta é a essência do ser.

### Russian (ru) · Machine draft

То, что отлично от воздуха и пространства, — это оформленное. Это смертно, это пребывает, это сущее. Сок этого оформленного, смертного, пребывающего и сущего — то, что сияет и греет. Воистину, это сок сущего.

### Chinese (zh) · Machine draft

异于风与虚空者，即是有形者。这是有死的，这是常住的，这是存在的。此有形、有死、常住、存在者的精华，便是那照耀发热者。的确，这是存在的精华。

### Japanese (ja) · Machine draft

風と虚空とは異なるもの、それが形あるものである。これは死すべきもの、これは留まるもの、これは有るものである。この形あるもの、死すべきもの、留まるもの、有るものの精髄は、輝き熱を放つものである。まことにこれは有るものの精髄である。

### Arabic (ar) · Machine draft

ما هو غير الريح والفضاء هو المتشكل. هذا فانٍ، وهذا ثابت، وهذا الموجود. وخلاصة هذا المتشكل والفاني والثابت والموجود هي ما يُشرق ويُدفئ. حقاً إن هذه خلاصة الموجود.

### Indonesian (id) · Machine draft

Yang lain dari angin dan angkasa adalah yang berbentuk. Ini yang fana, ini yang tetap, ini yang ada. Sari dari yang berbentuk, fana, tetap, dan ada ini adalah yang bersinar dan memancarkan panas. Sesungguhnya inilah sari dari yang ada.

### Thai (th) · Machine draft

สิ่งที่มีตัวตนคือสิ่งอื่นนอกจากลมและอากาศว่าง สิ่งนี้เป็นมรรตยะ สิ่งนี้ดำรงอยู่ สิ่งนี้เป็นอยู่ แก่นสารของสิ่งที่มีตัวตน มรรตยะ ดำรงอยู่ และเป็นอยู่นี้คือสิ่งที่ส่องแสงและให้ความร้อน แท้จริงแล้วนี่คือแก่นสารของสิ่งที่เป็นอยู่

Cite as: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 2.3.2. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.2.3.2/