# Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 2.4.11

- id: `upanishads/brihadaranyaka.2.4.11`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.2.4.11/
- speaker: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad · Yājñavalkya to Maitreyī
- source edition: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 2p” (revision 308061) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> स यथा सर्वासामपां समुद्र एकायनम् ।
> एवं सर्वेषां स्पर्शानां त्वगेकायनम् ।
> एवं सर्वेषां गन्धानां नासिके एकायनम् ।
> एवं सर्वेषां रसानां जिह्वैकायनम् ।
> एवं सर्वेषां रूपाणां चक्षुरेकायनम् ।
> एवं सर्वेषं शब्दानां श्रोत्रमेकायनम् ।
> एवं सर्वेषां संकल्पानां मन एकायनम् ।
> एवं सर्वासां विद्यानां हृदयमेकायनम् ।
> एवं सर्वेषां कर्मणां हस्तावेकायनम् ।
> एवं सर्वेषामानन्दानामुपस्थ एकायनम् ।
> एवं सर्वेषां विसर्गाणां पायुरेकायनम् ।
> एवं सर्वेषामध्वनां पादावेकायनम् ।
> एवं सर्वेषां वेदानां वागेकायनम् ॥ २.४.११ ॥

## Transliteration (IAST)

> sa yathā sarvāsāmapāṃ samudra ekāyanam |
> evaṃ sarveṣāṃ sparśānāṃ tvagekāyanam |
> evaṃ sarveṣāṃ gandhānāṃ nāsike ekāyanam |
> evaṃ sarveṣāṃ rasānāṃ jihvaikāyanam |
> evaṃ sarveṣāṃ rūpāṇāṃ cakṣurekāyanam |
> evaṃ sarveṣaṃ śabdānāṃ śrotramekāyanam |
> evaṃ sarveṣāṃ saṃkalpānāṃ mana ekāyanam |
> evaṃ sarvāsāṃ vidyānāṃ hṛdayamekāyanam |
> evaṃ sarveṣāṃ karmaṇāṃ hastāvekāyanam |
> evaṃ sarveṣāmānandānāmupastha ekāyanam |
> evaṃ sarveṣāṃ visargāṇāṃ pāyurekāyanam |
> evaṃ sarveṣāmadhvanāṃ pādāvekāyanam |
> evaṃ sarveṣāṃ vedānāṃ vāgekāyanam || 2.4.11 ||

## Word by word

- *sa*: he, that
- *yathā*: as, just as
- *sarvāsām*: of all
- *apām*: of waters
- *samudraḥ*: the ocean
- *eka-ayanam*: single goal, final resort
- *evam*: so, likewise
- *sarveṣām*: of all
- *sparśānām*: of touches
- *tvak*: skin
- *eka-ayanam*: single goal
- *evam*: so
- *sarveṣām*: of all
- *gandhānām*: of smells
- *nāsike*: the two nostrils
- *eka-ayanam*: single goal
- *evam*: so
- *sarveṣām*: of all
- *rasānām*: of tastes
- *jihvā*: tongue
- *eka-ayanam*: single goal
- *evam*: so
- *sarveṣām*: of all
- *rūpāṇām*: of forms
- *cakṣuḥ*: eye
- *eka-ayanam*: single goal
- *evam*: so
- *sarveṣām*: of all
- *śabdānām*: of sounds
- *śrotram*: ear
- *eka-ayanam*: single goal
- *evam*: so
- *sarveṣām*: of all
- *saṅkalpānām*: of intentions
- *manaḥ*: mind
- *eka-ayanam*: single goal
- *evam*: so
- *sarvāsām*: of all
- *vidyānām*: of sciences
- *hṛdayam*: heart
- *eka-ayanam*: single goal
- *evam*: so
- *sarveṣām*: of all
- *karmaṇām*: of actions
- *hastau*: the two hands
- *eka-ayanam*: single goal
- *evam*: so
- *sarveṣām*: of all
- *ānandānām*: of joys
- *upasthaḥ*: genitals
- *eka-ayanam*: single goal
- *evam*: so
- *sarveṣām*: of all
- *visargāṇām*: of excretions
- *pāyuḥ*: anus
- *eka-ayanam*: single goal
- *evam*: so
- *sarveṣām*: of all
- *adhvanām*: of paths
- *pādau*: the two feet
- *eka-ayanam*: single goal
- *evam*: so
- *sarveṣām*: of all
- *vedānām*: of Vedas
- *vāk*: speech
- *eka-ayanam*: single goal

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

जैसे सभी जलों का एकायन समुद्र है, वैसे ही सभी स्पर्शों का एकायन त्वचा है; सभी गंधों का एकायन दोनों नासिकाएँ हैं; सभी रसों का एकायन जिह्वा है; सभी रूपों का एकायन नेत्र है; सभी शब्दों का एकायन श्रोत्र है; सभी संकल्पों का एकायन मन है; सभी विद्याओं का एकायन हृदय है; सभी कर्मों का एकायन दोनों हाथ हैं; सभी आनंदों का एकायन उपस्थ है; सभी विसर्गों का एकायन पायु है; सभी मार्गों का एकायन दोनों पैर हैं; सभी वेदों का एकायन वाणी है।

### Tamil (ta) · Machine draft

எல்லா நீர்களுக்கும் கடல் ஒன்றே புகலிடமாவது போல, எல்லா தொடுதல்களுக்கும் தோல் புகலிடம்; எல்லா மணங்களுக்கும் இரு மூக்குத் துளைகள்; எல்லா சுவைகளுக்கும் நாக்கு; எல்லா வடிவங்களுக்கும் கண்; எல்லா ஒலிகளுக்கும் காது; எல்லா சங்கல்பங்களுக்கும் மனம்; எல்லா வித்யைகளுக்கும் இதயம்; எல்லா செயல்களுக்கும் இரு கைகள்; எல்லா இன்பங்களுக்கும் உபஸ்தம்; எல்லா கழிவுகளுக்கும் குதம்; எல்லா வழிகளுக்கும் இரு கால்கள்; எல்லா வேதங்களுக்கும் வாக்கு புகலிடம்.

### Telugu (te) · Machine draft

అన్ని జలాలకు సముద్రమే ఏకాయనం అయినట్లు, అన్ని స్పర్శలకు చర్మం ఏకాయనం; అన్ని గంధాలకు రెండు ముక్కు రంధ్రాలు; అన్ని రసాలకు నాలుక; అన్ని రూపాలకు కన్ను; అన్ని శబ్దాలకు చెవి; అన్ని సంకల్పాలకు మనస్సు; అన్ని విద్యలకు హృదయం; అన్ని కర్మలకు రెండు చేతులు; అన్ని ఆనందాలకు ఉపస్థ; అన్ని విసర్గాలకు పాయువు; అన్ని మార్గాలకు రెండు పాదాలు; అన్ని వేదాలకు వాక్కు ఏకాయనం.

### Kannada (kn) · Machine draft

ಎಲ್ಲ ನೀರುಗಳಿಗೆ ಸಮುದ್ರವೇ ಏಕಾಯನವಾಗಿರುವಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಸ್ಪರ್ಶಗಳಿಗೆ ಚರ್ಮವು ಏಕಾಯನ; ಎಲ್ಲ ಗಂಧಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು; ಎಲ್ಲ ರಸಗಳಿಗೆ ನಾಲಿಗೆ; ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಕಣ್ಣು; ಎಲ್ಲ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಕಿವಿ; ಎಲ್ಲ ಸಂಕಲ್ಪಗಳಿಗೆ ಮನಸ್ಸು; ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಹೃದಯ; ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಕೈಗಳು; ಎಲ್ಲ ಆನಂದಗಳಿಗೆ ಉಪಸ್ಥ; ಎಲ್ಲ ವಿಸರ್ಗಗಳಿಗೆ ಪಾಯು; ಎಲ್ಲ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಪಾದಗಳು; ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳಿಗೆ ವಾಕ್ಕು ಏಕಾಯನ.

### Malayalam (ml) · Machine draft

എല്ലാ ജലങ്ങൾക്കും സമുദ്രം ഏകായനമായിരിക്കുന്നതുപോലെ, എല്ലാ സ്പർശങ്ങൾക്കും ത്വക്ക് ഏകായനം; എല്ലാ ഗന്ധങ്ങൾക്കും മൂക്കിന്റെ ഇരു ദ്വാരങ്ങൾ; എല്ലാ രസങ്ങൾക്കും നാവ്; എല്ലാ രൂപങ്ങൾക്കും കണ്ണ്; എല്ലാ ശബ്ദങ്ങൾക്കും ശ്രോത്രം; എല്ലാ സങ്കൽപങ്ങൾക്കും മനസ്സ്; എല്ലാ വിദ്യകൾക്കും ഹൃദയം; എല്ലാ കർമങ്ങൾക്കും ഇരു കൈകൾ; എല്ലാ ആനന്ദങ്ങൾക്കും ഉപസ്ഥം; എല്ലാ വിസർഗങ്ങൾക്കും പായു; എല്ലാ വഴികൾക്കും ഇരു കാലുകൾ; എല്ലാ വേദങ്ങൾക്കും വാക്ക് ഏകായനം.

### Bengali (bn) · Machine draft

সকল জলের যেমন সমুদ্র একায়ন, তেমনই সকল স্পর্শের একায়ন ত্বক; সকল গন্ধের একায়ন দুই নাসিকা; সকল রসের একায়ন জিহ্বা; সকল রূপের একায়ন চক্ষু; সকল শব্দের একায়ন শ্রোত্র; সকল সংকল্পের একায়ন মন; সকল বিদ্যার একায়ন হৃদয়; সকল কর্মের একায়ন দুই হাত; সকল আনন্দের একায়ন উপস্থ; সকল বিসর্গের একায়ন পায়ু; সকল পথের একায়ন দুই পা; সকল বেদের একায়ন বাক্।

### Marathi (mr) · Machine draft

सर्व पाण्यांचे समुद्र जसे एकायन आहे, तसेच सर्व स्पर्शांचे एकायन त्वचा; सर्व गंधांचे दोन नाकपुड्या; सर्व रसांचे जिभ; सर्व रूपांचे डोळे; सर्व शब्दांचे कान; सर्व संकल्पांचे मन; सर्व विद्यांचे हृदय; सर्व कर्मांचे दोन हात; सर्व आनंदांचे उपस्थ; सर्व विसर्गांचे पायु; सर्व मार्गांचे दोन पाय; सर्व वेदांचे वाणी एकायन आहे.

### Gujarati (gu) · Machine draft

જેમ બધાં પાણીનો એકાયન સમુદ્ર છે, તેમ બધા સ્પર્શોનો એકાયન ત્વચા છે; બધી ગંધોનો એકાયન બે નસકોરાં; બધા રસોનો એકાયન જીભ; બધા રૂપોનો એકાયન આંખ; બધા શબ્દોનો એકાયન કાન; બધા સંકલ્પોનો એકાયન મન; બધી વિદ્યાઓનો એકાયન હૃદય; બધાં કર્મોનો એકાયન બે હાથ; બધા આનંદોનો એકાયન ઉપસ્થ; બધા વિસર્ગોનો એકાયન પાયુ; બધા માર્ગોનો એકાયન બે પગ; બધા વેદોનો એકાયન વાણી.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਸਪਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਚਮੜੀ; ਸਾਰੀਆਂ ਗੰਧਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਦੋ ਨਾਸਾਂ; ਸਾਰੇ ਰਸਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਜੀਭ; ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਅੱਖ; ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਕੰਨ; ਸਾਰੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਮਨ; ਸਾਰੀਆਂ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਹਿਰਦਾ; ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਦੋ ਹੱਥ; ਸਾਰੇ ਆਨੰਦਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਉਪਸਥ; ਸਾਰੇ ਵਿਸਰਗਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਗੁਦਾ; ਸਾਰੇ ਮਾਰਗਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਦੋ ਪੈਰ; ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਇਕਾਇਨ ਵਾਣੀ।

### Odia (or) · Machine draft

ସବୁ ଜଳର ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ଏକାୟନ, ସେପରି ସବୁ ସ୍ପର୍ଶର ଏକାୟନ ତ୍ୱଚା; ସବୁ ଗନ୍ଧର ଏକାୟନ ନାସିକା ଦୁଇଟି; ସବୁ ରସର ଏକାୟନ ଜିଭ; ସବୁ ରୂପର ଏକାୟନ ଆଖି; ସବୁ ଶବ୍ଦର ଏକାୟନ କାନ; ସବୁ ସଂକଳ୍ପର ଏକାୟନ ମନ; ସବୁ ବିଦ୍ୟାର ଏକାୟନ ହୃଦୟ; ସବୁ କର୍ମର ଏକାୟନ ଦୁଇ ହାତ; ସବୁ ଆନନ୍ଦର ଏକାୟନ ଉପସ୍ଥ; ସବୁ ବିସର୍ଗର ଏକାୟନ ପାୟୁ; ସବୁ ପଥର ଏକାୟନ ଦୁଇ ପାଦ; ସବୁ ବେଦର ଏକାୟନ ବାକ୍।

### Urdu (ur) · Machine draft

جیسے تمام پانیوں کا ایک ہی ٹھکانا سمندر ہے، اسی طرح تمام لمس کا ٹھکانا جلد ہے؛ تمام خوشبوؤں کا ٹھکانا دونوں نتھنے ہیں؛ تمام ذائقوں کا ٹھکانا زبان ہے؛ تمام صورتوں کا ٹھکانا آنکھ ہے؛ تمام آوازوں کا ٹھکانا کان ہے؛ تمام ارادوں کا ٹھکانا من ہے؛ تمام علوم کا ٹھکانا دل ہے؛ تمام کاموں کا ٹھکانا دونوں ہاتھ ہیں؛ تمام لذتوں کا ٹھکانا جننیندریاں ہیں؛ تمام اخراج کا ٹھکانا مقعد ہے؛ تمام راستوں کا ٹھکانا دونوں پاؤں ہیں؛ تمام وedas کا ٹھکانا وانی (کلام) ہے۔

### English (en) · Machine draft

Just as the ocean is the single goal of all waters, so the skin is the single goal of all touches; the two nostrils are the single goal of all smells; the tongue is the single goal of all tastes; the eye is the single goal of all forms; the ear is the single goal of all sounds; the mind is the single goal of all intentions; the heart is the single goal of all sciences; the two hands are the single goal of all actions; the genital organ is the single goal of all joys; the anus is the single goal of all excretions; the two feet are the single goal of all paths; speech is the single goal of all the Vedas.

### Spanish (es) · Machine draft

Así como el océano es el único destino de todas las aguas, así la piel es el único destino de todos los contactos; las dos fosas nasales, de todos los olores; la lengua, de todos los sabores; el ojo, de todas las formas; el oído, de todos los sonidos; la mente, de todos los deseos; el corazón, de todos los conocimientos; las dos manos, de todas las acciones; el órgano genital, de todos los placeres; el ano, de todas las excreciones; los dos pies, de todos los caminos; y el habla, de todos los Vedas.

### French (fr) · Machine draft

De même que l'océan est le lieu d'arrivée unique de toutes les eaux, ainsi la peau est le lieu d'arrivée unique de tous les contacts; les deux narines, de tous les parfums; la langue, de toutes les saveurs; l'œil, de toutes les formes; l'oreille, de tous les sons; le mental, de toutes les intentions; le cœur, de toutes les sciences; les deux mains, de toutes les actions; l'organe génital, de toutes les joies; l'anus, de toutes les excrétions; les deux pieds, de tous les chemins; la parole, de tous les Veda.

### German (de) · Machine draft

So wie das Meer das einzige Ziel aller Gewässer ist, so ist die Haut das einzige Ziel aller Berührungen; die beiden Nasenlöcher das aller Gerüche; die Zunge das aller Geschmäcke; das Auge das aller Gestalten; das Ohr das aller Laute; der Geist das aller Vorstellungen; das Herz das aller Wissenschaften; die beiden Hände das aller Handlungen; das Geschlechtsorgan das aller Freuden; der After das aller Ausscheidungen; die beiden Füße das aller Wege; die Rede das aller Veda.

### Portuguese (pt) · Machine draft

Assim como o oceano é o destino único de todas as águas, a pele é o destino único de todos os toques; as duas narinas, de todos os odores; a língua, de todos os sabores; o olho, de todas as formas; o ouvido, de todos os sons; a mente, de todas as intenções; o coração, de todas as ciências; as duas mãos, de todas as ações; o órgão genital, de todas as alegrias; o ânus, de todas as excreções; os dois pés, de todos os caminhos; e a fala, de todos os Vedas.

### Russian (ru) · Machine draft

Как океан — единственное пристанище всех вод, так кожа — единственное пристанище всех прикосновений; две ноздри — всех запахов; язык — всех вкусов; глаз — всех форм; ухо — всех звуков; ум — всех намерений; сердце — всех знаний; две руки — всех действий; половой орган — всех наслаждений; анус — всех выделений; две стопы — всех путей; речь — всех Вед.

### Chinese (zh) · Machine draft

正如大海是一切水的唯一归宿，皮肤是一切触觉的唯一归宿；两个鼻孔是一切气味的唯一归宿；舌是一切味道的唯一归宿；眼是一切色相的唯一归宿；耳是一切声音的唯一归宿；意是一切思念的唯一归宿；心是一切知识的唯一归宿；两手是一切行为的唯一归宿；生殖器是一切欢乐的唯一归宿；肛门是一切排泄的唯一归宿；两足是一切道路的唯一归宿；言语是一切吠陀的唯一归宿。

### Japanese (ja) · Machine draft

あらゆる水の唯一の帰着点が大海であるように、あらゆる触覚の唯一の帰着点は皮膚である。あらゆる香りの唯一の帰着点は二つの鼻孔であり、あらゆる味の帰着点は舌、あらゆる形の帰着点は眼、あらゆる音の帰着点は耳、あらゆる意図の帰着点は意、あらゆる知識の帰着点は心臓、あらゆる行為の帰着点は両手、あらゆる喜びの帰着点は生殖器、あらゆる排泄の帰着点は肛門、あらゆる道の帰着点は両足、あらゆるヴェーダの帰着点は言葉である。

### Arabic (ar) · Machine draft

كما أن البحر هو المستقر الواحد لكل المياه، كذلك الجلد هو المستقر الواحد لكل اللمسات؛ والمنخران هما المستقر الواحد لكل الروائح؛ واللسان لكل الطعوم؛ والعين لكل الصور؛ والأذن لكل الأصوات؛ والعقل لكل الإرادات؛ والقلب لكل العلوم؛ واليدان لكل الأعمال؛ والعضو التناسلي لكل اللذات؛ والشرج لكل الإخراجات؛ والقدمان لكل الطرق؛ والكلام لكل الفيدات.

### Indonesian (id) · Machine draft

Seperti samudra adalah tujuan tunggal dari semua air, demikian pula kulit adalah tujuan tunggal dari semua sentuhan; kedua lubang hidung adalah tujuan tunggal dari semua bau; lidah tujuan tunggal dari semua rasa; mata tujuan tunggal dari semua rupa; telinga tujuan tunggal dari semua suara; pikiran tujuan tunggal dari semua kehendak; hati tujuan tunggal dari semua ilmu; kedua tangan tujuan tunggal dari semua perbuatan; alat kelamin tujuan tunggal dari semua kenikmatan; anus tujuan tunggal dari semua pembuangan; kedua kaki tujuan tunggal dari semua jalan; dan ucapan tujuan tunggal dari semua Veda.

### Thai (th) · Machine draft

เปรียบเหมือนมหาสมุทรเป็นที่สุดท้ายของน้ำทั้งปวง ฉันใด ผิวหนังก็เป็นที่สุดท้ายของการสัมผัสทั้งปวงฉันนั้น รูจมูกทั้งสองเป็นที่สุดท้ายของกลิ่นทั้งปวง ลิ้นเป็นที่สุดท้ายของรสทั้งปวง ดวงตาเป็นที่สุดท้ายของรูปทั้งปวง หูเป็นที่สุดท้ายของเสียงทั้งปวง ใจเป็นที่สุดท้ายของความดำริทั้งปวง หัวใจเป็นที่สุดท้ายของวิชาทั้งปวง มือทั้งสองเป็นที่สุดท้ายของกรรมทั้งปวง อวัยวะเพศเป็นที่สุดท้ายของความสุขทั้งปวง ทวารหนักเป็นที่สุดท้ายของการขับถ่ายทั้งปวง เท้าทั้งสองเป็นที่สุดท้ายของทางทั้งปวง วาจาเป็นที่สุดท้ายของพระเวททั้งปวง

Cite as: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 2.4.11. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.2.4.11/