Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 3.6.1
Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad · Yājñavalkya to Gārgī Vācaknavī
(गार्गीब्राह्मणम्)
अथ हैनं गार्गी वाचक्नवी पप्रच्छ याज्ञवल्क्येति होवाच ।
यदिदं सर्वमप्स्वोतं च प्रोतं च कस्मिन्नु खल्वाप ओताश्च प्रोताश्चेति ।
वायौ गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु वायुरोतश्च प्रोतश्चेति ।
अन्तरिक्षलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खल्वन्तरिक्षलोका ओतश्च प्रोतश्चेति ।
गन्धर्वलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु गन्धर्वलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
अदित्यलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खल्वादित्यलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
चन्द्रलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु चन्द्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
नक्षत्रलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु नक्षत्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
देवलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु देवलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
इन्द्रलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खल्विन्द्रलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
प्रजापतिलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु प्रजापतिलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
ब्रह्मलोकेषु गार्गीति ।
कस्मिन्नु खलु ब्रह्मलोका ओताश्च प्रोताश्चेति ।
स होवाच गार्गि मातिप्राक्षीः ।
मा ते मूर्धा व्यपप्तत् ।
अनतिप्रश्न्यां वै देवतामतिपृच्छसि ।
गार्गि मातिप्राक्षीरिति ।
ततो ह गार्गी वाचक्नव्युपरराम ॥ ३.६.१ ॥
(gārgībrāhmaṇam)
atha hainaṃ gārgī vācaknavī papraccha yājñavalkyeti hovāca |
yadidaṃ sarvamapsvotaṃ ca protaṃ ca kasminnu khalvāpa otāśca protāśceti |
vāyau gārgīti |
kasminnu khalu vāyurotaśca protaśceti |
antarikṣalokeṣu gārgīti |
kasminnu khalvantarikṣalokā otaśca protaśceti |
gandharvalokeṣu gārgīti |
kasminnu khalu gandharvalokā otāśca protāśceti |
adityalokeṣu gārgīti |
kasminnu khalvādityalokā otāśca protāśceti |
candralokeṣu gārgīti |
kasminnu khalu candralokā otāśca protāśceti |
nakṣatralokeṣu gārgīti |
kasminnu khalu nakṣatralokā otāśca protāśceti |
devalokeṣu gārgīti |
kasminnu khalu devalokā otāśca protāśceti |
indralokeṣu gārgīti |
kasminnu khalvindralokā otāśca protāśceti |
prajāpatilokeṣu gārgīti |
kasminnu khalu prajāpatilokā otāśca protāśceti |
brahmalokeṣu gārgīti |
kasminnu khalu brahmalokā otāśca protāśceti |
sa hovāca gārgi mātiprākṣīḥ |
mā te mūrdhā vyapaptat |
anatipraśnyāṃ vai devatāmatipṛcchasi |
gārgi mātiprākṣīriti |
tato ha gārgī vācaknavyupararāma || 3.6.1 ||
Word by word
- atha
- then
- ha
- indeed (particle)
- enam
- him
- gārgī
- Gārgī
- vācaknavī
- daughter of Vacaknu
- papraccha
- asked
- yājñavalkya
- Yājñavalkya
- iti
- thus (quotation marker)
- ha uvāca
- said
- yat
- that which
- idam
- this
- sarvam
- all
- apsu
- in the waters
- otam
- woven
- ca
- and
- protam
- interwoven
- ca
- and
- kasmin
- in what
- nu
- then
- khalu
- indeed
- āpaḥ
- the waters
- otāḥ
- woven
- ca
- and
- protāḥ
- interwoven
- ca
- and
- iti
- thus (question marker)
- vāyau
- in the wind
- gārgi
- O Gārgī
- iti
- thus (answer marker)
- kasmin
- in what
- nu
- then
- khalu
- indeed
- vāyuḥ
- the wind
- otaḥ
- woven
- ca
- and
- protaḥ
- interwoven
- ca
- and
- iti
- thus (question marker)
- antarikṣa-lokeṣu
- in the worlds of the atmosphere
- gārgi
- O Gārgī
- iti
- thus (answer marker)
- kasmin
- in what
- nu
- then
- khalu
- indeed
- antarikṣa-lokāḥ
- the worlds of the atmosphere
- otāḥ
- woven
- ca
- and
- protāḥ
- interwoven
- ca
- and
- iti
- thus (question marker)
- gandharva-lokeṣu
- in the worlds of the gandharvas
- gārgi
- O Gārgī
- iti
- thus (answer marker)
- kasmin
- in what
- nu
- then
- khalu
- indeed
- gandharva-lokāḥ
- the worlds of the gandharvas
- otāḥ
- woven
- ca
- and
- protāḥ
- interwoven
- ca
- and
- iti
- thus (question marker)
- āditya-lokeṣu
- in the worlds of the sun
- gārgi
- O Gārgī
- iti
- thus (answer marker)
- kasmin
- in what
- nu
- then
- khalu
- indeed
- āditya-lokāḥ
- the worlds of the sun
- otāḥ
- woven
- ca
- and
- protāḥ
- interwoven
- ca
- and
- iti
- thus (question marker)
- candra-lokeṣu
- in the worlds of the moon
- gārgi
- O Gārgī
- iti
- thus (answer marker)
- kasmin
- in what
- nu
- then
- khalu
- indeed
- candra-lokāḥ
- the worlds of the moon
- otāḥ
- woven
- ca
- and
- protāḥ
- interwoven
- ca
- and
- iti
- thus (question marker)
- nakṣatra-lokeṣu
- in the worlds of the stars
- gārgi
- O Gārgī
- iti
- thus (answer marker)
- kasmin
- in what
- nu
- then
- khalu
- indeed
- nakṣatra-lokāḥ
- the worlds of the stars
- otāḥ
- woven
- ca
- and
- protāḥ
- interwoven
- ca
- and
- iti
- thus (question marker)
- deva-lokeṣu
- in the worlds of the gods
- gārgi
- O Gārgī
- iti
- thus (answer marker)
- kasmin
- in what
- nu
- then
- khalu
- indeed
- deva-lokāḥ
- the worlds of the gods
- otāḥ
- woven
- ca
- and
- protāḥ
- interwoven
- ca
- and
- iti
- thus (question marker)
- indra-lokeṣu
- in the worlds of Indra
- gārgi
- O Gārgī
- iti
- thus (answer marker)
- kasmin
- in what
- nu
- then
- khalu
- indeed
- indra-lokāḥ
- the worlds of Indra
- otāḥ
- woven
- ca
- and
- protāḥ
- interwoven
- ca
- and
- iti
- thus (question marker)
- prajāpati-lokeṣu
- in the worlds of Prajāpati
- gārgi
- O Gārgī
- iti
- thus (answer marker)
- kasmin
- in what
- nu
- then
- khalu
- indeed
- prajāpati-lokāḥ
- the worlds of Prajāpati
- otāḥ
- woven
- ca
- and
- protāḥ
- interwoven
- ca
- and
- iti
- thus (question marker)
- brahma-lokeṣu
- in the worlds of Brahmā
- gārgi
- O Gārgī
- iti
- thus (answer marker)
- kasmin
- in what
- nu
- then
- khalu
- indeed
- brahma-lokāḥ
- the worlds of Brahmā
- otāḥ
- woven
- ca
- and
- protāḥ
- interwoven
- ca
- and
- iti
- thus (question marker)
- saḥ
- he
- ha uvāca
- said
- gārgi
- O Gārgī
- mā
- do not
- atiprākṣīḥ
- ask too far
- mā
- lest
- te
- your
- mūrdhā
- head
- vyapaptat
- fall apart / burst
- anatiprašnyām
- about what should not be over-questioned
- vai
- indeed
- devatām
- deity
- atipṛcchasi
- you question too far
- gārgi
- O Gārgī
- mā atiprākṣīḥ
- do not ask too far
- iti
- thus
- tataḥ
- then
- ha
- indeed
- gārgī
- Gārgī
- vācaknavī
- Vācaknavī
- upararāma
- fell silent
Translations
हिन्दी (Hindi)
तब वाचक्नवी गार्गी ने याज्ञवल्क्य से पूछा: "यह सब जो जल में ओतप्रोत है, वह किसमें ओतप्रोत है?" "गार्गी, वायु में।" "वायु किसमें ओतप्रोत है?" "गार्गी, अंतरिक्षलोकों में।" इसी प्रकार गंधर्वलोक, आदित्यलोक, चंद्रलोक, नक्षत्रलोक, देवलोक, इंद्रलोक, प्रजापतिलोक और अंततः ब्रह्मलोक तक प्रश्न चलते रहे। तब उन्होंने कहा: "गार्गी, अति प्रश्न मत करो, कहीं तुम्हारा सिर न गिर पड़े। जिस देवता के विषय में प्रश्न नहीं करना चाहिए, उसके विषय में तुम अति प्रश्न कर रही हो। गार्गी, अति प्रश्न मत करो।" तब वाचक्नवी गार्गी चुप हो गई।
தமிழ் (Tamil)
அப்போது வாசக்னவியின் மகள் கார்கி யாஜ்ஞவல்க்யரிடம் கேட்டாள்: "இவை அனைத்தும் நீரில் நெய்யப்பட்டும் ஊடுருவப்பட்டும் உள்ளனவே, அந்த நீர் எதில் நெய்யப்பட்டும் ஊடுருவப்பட்டும் உள்ளது?" "கார்கி, காற்றில்." "காற்று எதில் நெய்யப்பட்டும் ஊடுருவப்பட்டும் உள்ளது?" "கார்கி, அந்தரிக்ஷ லோகங்களில்." இவ்வாறே கந்தர்வ லோகம், ஆதித்ய லோகம், சந்திர லோகம், நட்சத்திர லோகம், தேவ லோகம், இந்திர லோகம், பிரஜாபதி லோகம், இறுதியாக பிரம்ம லோகம் வரை வினாக்கள் தொடர்ந்தன. அப்போது அவர் கூறினார்: "கார்கி, மிக அதிகமாக வினவாதே; உன் தலை வெடித்துவிடக்கூடும். வினவக்கூடாத தெய்வத்தைப் பற்றி நீ மிக அதிகமாக வினவுகிறாய். கார்கி, மிக அதிகமாக வினவாதே." அதன்பின் வாசக்னவியின் மகள் கார்கி அமைதியானாள்.
తెలుగు (Telugu)
అప్పుడు వాచక్నవి కుమార్తె గార్గి యాజ్ఞవల్క్యుడిని అడిగింది: "ఇదంతా నీటిలో నేయబడి, ఓతప్రోతంగా ఉంది; ఆ నీరు దేనిలో ఓతప్రోతంగా ఉంది?" "గార్గీ, వాయువులో." "వాయువు దేనిలో ఓతప్రోతంగా ఉంది?" "గార్గీ, అంతరిక్ష లోకాలలో." ఇలా గంధర్వ లోకం, ఆదిత్య లోకం, చంద్ర లోకం, నక్షత్ర లోకం, దేవ లోకం, ఇంద్ర లోకం, ప్రజాపతి లోకం, చివరకు బ్రహ్మ లోకం వరకు ప్రశ్నలు సాగాయి. అప్పుడు ఆయన అన్నాడు: "గార్గీ, అతిగా ప్రశ్నించకు; నీ తల పగిలిపోవచ్చు. ప్రశ్నించకూడని దేవత గురించి నీవు అతిగా ప్రశ్నిస్తున్నావు. గార్గీ, అతిగా ప్రశ్నించకు." అప్పుడు వాచక్నవి కుమార్తె గార్గి మౌనం వహించింది.
ಕನ್ನಡ (Kannada)
ಆಗ ವಾಚಕ್ನವಿಯ ಮಗಳು ಗಾರ್ಗಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನನ್ನು ಕೇಳಿದಳು: "ಇದೆಲ್ಲವೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೇಯಲ್ಪಟ್ಟು ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ; ಆ ನೀರು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ?" "ಗಾರ್ಗಿ, ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ." "ವಾಯು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ?" "ಗಾರ್ಗಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ." ಹೀಗೆ ಗಂಧರ್ವ ಲೋಕ, ಆದಿತ್ಯ ಲೋಕ, ಚಂದ್ರ ಲೋಕ, ನಕ್ಷತ್ರ ಲೋಕ, ದೇವ ಲೋಕ, ಇಂದ್ರ ಲೋಕ, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಲೋಕ, ಕೊನೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಲೋಕದವರೆಗೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದವು. ಆಗ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: "ಗಾರ್ಗಿ, ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಡ; ನಿನ್ನ ತಲೆ ಸಿಡಿದೀತು. ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದ ದೇವತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೀನು ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಗಾರ್ಗಿ, ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಡ." ಆಗ ವಾಚಕ್ನವಿಯ ಮಗಳು ಗಾರ್ಗಿ ಮೌನವಾದಳು.
മലയാളം (Malayalam)
അപ്പോൾ വാചക്നവിയുടെ പുത്രി ഗാർഗി യാജ്ഞവല്ക്യനോട് ചോദിച്ചു: "ഇതെല്ലാം ജലത്തിൽ ഓതപ്രോതമായിരിക്കുന്നുവല്ലോ; ആ ജലം എന്തിൽ ഓതപ്രോതമായിരിക്കുന്നു?" "ഗാർഗി, വായുവിൽ." "വായു എന്തിൽ ഓതപ്രോതമായിരിക്കുന്നു?" "ഗാർഗി, അന്തരിക്ഷലോകങ്ങളിൽ." ഇങ്ങനെ ഗന്ധർവലോകം, ആദിത്യലോകം, ചന്ദ്രലോകം, നക്ഷത്രലോകം, ദേവലോകം, ഇന്ദ്രലോകം, പ്രജാപതിലോകം, ഒടുവിൽ ബ്രഹ്മലോകം വരെ ചോദ്യങ്ങൾ തുടർന്നു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ഗാർഗി, അധികം ചോദിക്കരുത്; നിന്റെ തല പൊട്ടിപ്പോയേക്കാം. ചോദിക്കരുതാത്ത ദേവതയെക്കുറിച്ച് നീ അധികം ചോദിക്കുന്നു. ഗാർഗി, അധികം ചോദിക്കരുത്." അതോടെ വാചക്നവിയുടെ പുത്രി ഗാർഗി മൗനമായി.
বাংলা (Bengali)
তখন বাচক্নবীর কন্যা গার্গী যাজ্ঞবল্ক্যকে জিজ্ঞেস করলেন: "এই সমস্ত যা জলে ওতপ্রোত, সেই জল কিসে ওতপ্রোত?" "গার্গী, বায়ুতে।" "বায়ু কিসে ওতপ্রোত?" "গার্গী, অন্তরিক্ষলোকে।" এভাবে গন্ধর্বলোক, আদিত্যলোক, চন্দ্রলোক, নক্ষত্রলোক, দেবলোক, ইন্দ্রলোক, প্রজাপতিলোক, অবশেষে ব্রহ্মলোক পর্যন্ত প্রশ্ন চলল। তখন তিনি বললেন: "গার্গী, অতিরিক্ত প্রশ্ন করো না; তোমার মাথা ফেটে পড়তে পারে। যে দেবতা সম্পর্কে প্রশ্ন করা উচিত নয়, তুমি তাঁর সম্পর্কে অতিরিক্ত প্রশ্ন করছ। গার্গী, অতিরিক্ত প্রশ্ন করো না।" তারপর বাচক্নবীর কন্যা গার্গী নীরব হলেন।
मराठी (Marathi)
तेव्हा वाचक्नवीची कन्या गार्गी हिने याज्ञवल्क्याला विचारले: "हे सर्व जे पाण्यात ओतप्रोत आहे, ते पाणी कशात ओतप्रोत आहे?" "गार्गी, वायूत." "वायू कशात ओतप्रोत आहे?" "गार्गी, अंतरिक्षलोकांत." असेच गंधर्वलोक, आदित्यलोक, चंद्रलोक, नक्षत्रलोक, देवलोक, इंद्रलोक, प्रजापतिलोक आणि शेवटी ब्रह्मलोकापर्यंत प्रश्न चालू राहिले. तेव्हा ते म्हणाले: "गार्गी, फार प्रश्न विचारू नकोस; नाहीतर तुझे मस्तक फुटेल. ज्या देवतेविषयी प्रश्न विचारू नये, तिच्याविषयी तू फार प्रश्न विचारत आहेस. गार्गी, फार प्रश्न विचारू नकोस." मग वाचक्नवीची कन्या गार्गी गप्प बसली.
ગુજરાતી (Gujarati)
ત્યારે વાચક્નવીની પુત્રી ગાર્ગીએ યાજ્ઞવલ્ક્યને પૂછ્યું: "આ બધું જળમાં ઓતપ્રોત છે, તો તે જળ શેમાં ઓતપ્રોત છે?" "ગાર્ગી, વાયુમાં." "વાયુ શેમાં ઓતપ્રોત છે?" "ગાર્ગી, અંતરિક્ષલોકોમાં." એ જ રીતે ગંધર્વલોક, આદિત્યલોક, ચંદ્રલોક, નક્ષત્રલોક, દેવલોક, ઇન્દ્રલોક, પ્રજાપતિલોક અને અંતે બ્રહ્મલોક સુધી પ્રશ્નો ચાલ્યા. ત્યારે તેમણે કહ્યું: "ગાર્ગી, અતિ પ્રશ્ન ન કર; નહીંતર તારું માથું ફાટી પડશે. જે દેવતા વિશે પ્રશ્ન ન કરવો જોઈએ, તેના વિશે તું અતિ પ્રશ્ન કરી રહી છે. ગાર્ગી, અતિ પ્રશ્ન ન કર." પછી વાચક્નવીની પુત્રી ગાર્ગી મૌન રહી.
ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)
ਤਦ ਵਾਚਕ੍ਨਵੀ ਦੀ ਧੀ ਗਾਰਗੀ ਨੇ ਯਾਜ੍ਞਵਲਕ੍ਯ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਇਹ ਸਭ ਜਲ ਵਿੱਚ ਓਤਪ੍ਰੋਤ ਹੈ; ਉਹ ਜਲ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪ੍ਰੋਤ ਹੈ?" "ਗਾਰਗੀ, ਵਾਯੂ ਵਿੱਚ।" "ਵਾਯੂ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਓਤਪ੍ਰੋਤ ਹੈ?" "ਗਾਰਗੀ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ।" ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਧਰਵ ਲੋਕ, ਆਦਿੱਤਯ ਲੋਕ, ਚੰਦਰ ਲੋਕ, ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ ਲੋਕ, ਦੇਵ ਲੋਕ, ਇੰਦ੍ਰ ਲੋਕ, ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਲੋਕ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਤੱਕ ਸਵਾਲ ਚੱਲੇ। ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ: "ਗਾਰਗੀ, ਬਹੁਤਾ ਸਵਾਲ ਨਾ ਕਰ; ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਫਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇਵਤਾ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਤੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਵਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਗਾਰਗੀ, ਬਹੁਤਾ ਸਵਾਲ ਨਾ ਕਰ।" ਫਿਰ ਵਾਚਕ੍ਨਵੀ ਦੀ ਧੀ ਗਾਰਗੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ।
ଓଡ଼ିଆ (Odia)
ଏଥର ବାଚକ୍ନବୀଙ୍କ କନ୍ୟା ଗାର୍ଗୀ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ଏ ସମସ୍ତ ଜଳରେ ଓତପ୍ରୋତ; ସେ ଜଳ କାହାଁରେ ଓତପ୍ରୋତ?" "ଗାର୍ଗୀ, ବାୟୁରେ।" "ବାୟୁ କାହାଁରେ ଓତପ୍ରୋତ?" "ଗାର୍ଗୀ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଲୋକରେ।" ଏହିପରି ଗନ୍ଧର୍ବ ଲୋକ, ଆଦିତ୍ୟ ଲୋକ, ଚନ୍ଦ୍ର ଲୋକ, ନକ୍ଷତ୍ର ଲୋକ, ଦେବ ଲୋକ, ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକ, ପ୍ରଜାପତି ଲୋକ ଓ ଶେଷରେ ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ ଚାଲିଲା। ତେବେ ସେ କହିଲେ: "ଗାର୍ଗୀ, ଅତି ପ୍ରଶ୍ନ କର ନାହିଁ; ନହେଲେ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଫାଟି ଯିବ। ଯେଉଁ ଦେବତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ତୁମେ ଅତି ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ। ଗାର୍ଗୀ, ଅତି ପ୍ରଶ୍ନ କର ନାହିଁ।" ତା'ପରେ ବାଚକ୍ନବୀଙ୍କ କନ୍ୟା ଗାର୍ଗୀ ନୀରବ ହେଲେ।
اردو (Urdu)
تب واچکنوی کی بیٹی گارگی نے یاجنوالکیہ سے پوچھا: "یہ سب جو پانی میں اوت پروت ہے، وہ پانی کس میں اوت پروت ہے؟" "گارگی، ہوا میں۔" "ہوا کس میں اوت پروت ہے؟" "گارگی، فضائی عالموں میں۔" اسی طرح گندھرو عالم، آدتیہ عالم، چندر عالم، نچھتر عالم، دیو عالم، اندر عالم، پرجاپتی عالم اور آخر میں برہما عالم تک سوال جاری رہے۔ تب انہوں نے کہا: "گارگی، حد سے زیادہ سوال نہ کر، ایسا نہ ہو کہ تیرا سر پھٹ جائے۔ جس دیوتا کے بارے میں سوال نہیں کرنا چاہیے، تو اس کے بارے میں حد سے زیادہ سوال کر رہی ہے۔ گارگی، حد سے زیادہ سوال نہ کر۔" پھر واچکنوی کی بیٹی گارگی خاموش ہو گئی۔
English (English)
Then Gārgī Vācaknavī asked: "Since all this is woven and interwoven in the waters, in what are the waters woven and interwoven?" "In the wind, Gārgī." "In what is the wind woven and interwoven?" "In the worlds of the atmosphere, Gārgī." "In what are the worlds of the atmosphere woven and interwoven?" "In the worlds of the gandharvas, Gārgī." The questions continued through the worlds of the sun, the moon, the stars, the gods, Indra, Prajāpati, and finally the world of Brahmā. Then he said: "Gārgī, do not question too far, lest your head fall apart. You are questioning too far about a deity about whom one should not ask so much. Gārgī, do not question too far." Then Gārgī Vācaknavī fell silent.
Español (Spanish)
Entonces Gārgī Vācaknavī preguntó: "Puesto que todo esto está tejido e entretejido en las aguas, ¿en qué están tejidas e entretejidas las aguas?" "En el viento, Gārgī." "¿En qué está tejido e entretejido el viento?" "En los mundos del espacio intermedio, Gārgī." "¿En qué están tejidos e entretejidos los mundos del espacio intermedio?" "En los mundos de los gandharvas, Gārgī." Las preguntas continuaron por los mundos del sol, la luna, las estrellas, los dioses, Indra, Prajāpati y, finalmente, el mundo de Brahmā. Entonces él dijo: "Gārgī, no preguntes demasiado lejos, no sea que tu cabeza se rompa. Estás preguntando demasiado sobre una deidad sobre la que no se debe preguntar tanto. Gārgī, no preguntes demasiado lejos." Entonces Gārgī Vācaknavī guardó silencio.
Français (French)
Alors Gārgī Vācaknavī demanda : « Puisque tout cela est tissé et entrelacé dans les eaux, dans quoi les eaux sont-elles tissées et entrelacées ? » « Dans le vent, Gārgī. » « Dans quoi le vent est-il tissé et entrelacé ? » « Dans les mondes de l'atmosphère, Gārgī. » « Dans quoi les mondes de l'atmosphère sont-ils tissés et entrelacés ? » « Dans les mondes des gandharvas, Gārgī. » Les questions se poursuivirent à travers les mondes du soleil, de la lune, des étoiles, des dieux, d'Indra, de Prajāpati, et enfin le monde de Brahmā. Alors il dit : « Gārgī, ne pose pas de questions trop loin, de peur que ta tête ne se brise. Tu interroges trop loin au sujet d'une divinité sur laquelle il ne faut pas tant interroger. Gārgī, ne pose pas de questions trop loin. » Alors Gārgī Vācaknavī garda le silence.
Deutsch (German)
Darauf fragte Gārgī Vācaknavī: "Da all dies in den Wassern gewoben und durchwirkt ist, worin sind die Wasser gewoben und durchwirkt?" "Im Wind, Gārgī." "Worin ist der Wind gewoben und durchwirkt?" "In den Welten des Luftraums, Gārgī." "Worin sind die Welten des Luftraums gewoben und durchwirkt?" "In den Welten der Gandharvas, Gārgī." Die Fragen setzten sich fort durch die Welten der Sonne, des Mondes, der Sterne, der Götter, Indras, Prajāpatis und schließlich die Welt Brahmās. Da sprach er: "Gārgī, frage nicht zu weit, damit dir nicht der Kopf zerspringt. Du fragst zu weit nach einer Gottheit, nach der man nicht so sehr fragen soll. Gārgī, frage nicht zu weit." Da schwieg Gārgī Vācaknavī.
Português (Portuguese)
Então Gārgī Vācaknavī perguntou: "Visto que tudo isto está tecido e entretecido nas águas, em que estão tecidas e entretecidas as águas?" "No vento, Gārgī." "Em que está tecido e entretecido o vento?" "Nos mundos da atmosfera, Gārgī." "Em que estão tecidos e entretecidos os mundos da atmosfera?" "Nos mundos dos gandharvas, Gārgī." As perguntas prosseguiram pelos mundos do sol, da lua, das estrelas, dos deuses, de Indra, de Prajāpati e, por fim, o mundo de Brahmā. Então ele disse: "Gārgī, não perguntes longe demais, para que a tua cabeça não se parta. Estás a perguntar longe demais acerca de uma divindade sobre a qual não se deve perguntar tanto. Gārgī, não perguntes longe demais." Então Gārgī Vācaknavī calou-se.
Русский (Russian)
Тогда Гарги Вачакнави спросила: "Раз всё это соткано и переплетено в водах, в чём же соткани и переплетены воды?" "В ветре, Гарги." "В чём соткан и переплетён ветер?" "В мирах атмосферы, Гарги." "В чём соткани и переплетены миры атмосферы?" "В мирах гандхарвов, Гарги." Вопросы продолжались через миры солнца, луны, звёзд, богов, Индры, Праджапати и, наконец, мир Брахмы. Тогда он сказал: "Гарги, не спрашивай слишком далеко, а то голова твоя расколется. Ты спрашиваешь слишком далеко о божестве, о котором не следует так много спрашивать. Гарги, не спрашивай слишком далеко." Тогда Гарги Вачакнави умолкла.
中文 (Chinese)
于是婆磔那之女伽尔伽问道:"既然这一切都织入水中,交织于水,那么水又织入何处、交织于何处?""伽尔伽,在风中。""风又织入何处、交织于何处?""伽尔伽,在虚空诸界中。""虚空诸界又织入何处、交织于何处?""伽尔伽,在乾达婆界中。"问题接续经过日界、月界、星界、诸天界、因陀罗界、生主界,最后到梵界。于是他说:"伽尔伽,不要问得太过分,免得你的头颅碎裂。你所问的是一位不该如此追问的神。伽尔伽,不要问得太过分。"于是婆磔那之女伽尔伽便沉默了。
日本語 (Japanese)
そこでヴァーチャクナヴィーの娘ガールギーは問うた。「これら全てが水に織り込まれ、交差して織られているならば、その水は何に織り込まれ、交差しているのですか。」「ガールギーよ、風においてです。」「風は何に織り込まれ、交差しているのですか。」「ガールギーよ、虚空の諸世界においてです。」「虚空の諸世界は何に織り込まれ、交差しているのですか。」「ガールギーよ、ガンダルヴァの世界においてです。」問いは太陽界、月界、星界、神々の界、インドラ界、プラジャーパティ界と続き、ついにブラフマー界に至った。そこで彼は言った。「ガールギーよ、問いすぎてはならない。さもなくば頭が砕けるだろう。問うべきでない神について、あなたは問いすぎている。ガールギーよ、問いすぎてはならない。」するとヴァーチャクナヴィーの娘ガールギーは黙した。
العربية (Arabic)
ثم سألت غارغي فاكناڤي: "بما أن هذا كله منسوج ومحبوك في الماء، ففي ماذا يكون الماء منسوجا ومحبوكا؟" "في الريح، يا غارغي." "وفي ماذا تكون الريح منسوجة ومحبوكة؟" "في عوالم الفضاء، يا غارغي." "وفي ماذا تكون عوالم الفضاء منسوجة ومحبوكة؟" "في عوالم الغاندهاروا، يا غارغي." واستمرت الأسئلة عبر عوالم الشمس والقمر والنجوم والآلهة وإندرا وبراجاباتي، وأخيرا عالم براهما. فقال: "يا غارغي، لا تسألي إلى أبعد من ذلك، لئلا ينشق رأسك. إنك تسألين إلى أبعد مما ينبغي عن إله لا ينبغي أن يُسأل عنه كثيرا. يا غارغي، لا تسألي إلى أبعد من ذلك." فصمتت غارغي فاكناڤي.
Bahasa Indonesia (Indonesian)
Lalu Gārgī Vācaknavī bertanya: "Karena segala ini ditenun dan dijalin di dalam air, di dalam apakah air itu ditenun dan dijalin?" "Di dalam angin, Gārgī." "Di dalam apakah angin itu ditenun dan dijalin?" "Di dalam dunia-dunia antariksa, Gārgī." "Di dalam apakah dunia-dunia antariksa itu ditenun dan dijalin?" "Di dalam dunia para gandharva, Gārgī." Pertanyaan berlanjut melalui dunia matahari, bulan, bintang, para dewa, Indra, Prajāpati, dan akhirnya dunia Brahmā. Lalu ia berkata: "Gārgī, jangan bertanya terlalu jauh, agar kepalamu tidak pecah. Engkau bertanya terlalu jauh tentang seorang dewata yang tidak sepatutnya ditanyai sebanyak itu. Gārgī, jangan bertanya terlalu jauh." Maka Gārgī Vācaknavī pun terdiam.
ไทย (Thai)
ครั้งนั้น คารคี วาจักนวี ถามว่า ในเมื่อสิ่งทั้งปวงนี้ถูกทอและถักอยู่ในน้ำ น้ำถูกทอและถักอยู่ในสิ่งใดเล่า ยาชญวัลกยะตอบว่า ในลม คารคี คารคีถามต่อว่า ลมถูกทอและถักอยู่ในสิ่งใดเล่า ตอบว่า ในโลกแห่งอากาศ คารคี ถามต่อว่า โลกแห่งอากาศถูกทอและถักอยู่ในสิ่งใดเล่า ตอบว่า ในโลกของคันธรรพ์ คารคี การถามดำเนินต่อไปผ่านโลกของพระอาทิตย์ พระจันทร์ ดวงดาว เหล่าเทพ พระอินทร์ พระประชาบดี และในที่สุดโลกของพระพรหม แล้วท่านตรัสว่า คารคี อย่าถามเกินขอบเขตนัก มิฉะนั้นศีรษะของเจ้าจะแตกกระจาย เจ้ากำลังถามเกินขอบเขตเรื่องเทพองค์หนึ่งซึ่งไม่ควรถามมากนัก คารคี อย่าถามเกินขอบเขตเลย ครั้งนั้น คารคี วาจักนวี จึงเงียบไป
Source and review
- Source edition
- Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 3p” (revision 311982)
- Text licence
- Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0
- Translator
- Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- Review status
- Machine draft