# Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 3.7.19

- id: `upanishads/brihadaranyaka.3.7.19`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.3.7.19/
- speaker: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad · Yājñavalkya to Uddālaka
- source edition: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 3p” (revision 311982) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> यः श्रोत्रे तिष्ठञ्छ्रोत्रादन्तरो यं श्रोत्रं न वेद यस्य श्रोत्रं शरीरं यः श्रोत्रमन्तरो यमयत्येष त आत्मान्तर्याम्यमृतः ॥ ३.७.१९ ॥

## Transliteration (IAST)

> yaḥ śrotre tiṣṭhañchrotrādantaro yaṃ śrotraṃ na veda yasya śrotraṃ śarīraṃ yaḥ śrotramantaro yamayatyeṣa ta ātmāntaryāmyamṛtaḥ || 3.7.19 ||

## Word by word

- *yaḥ*: who
- *śrotre*: in the ear
- *tiṣṭhan*: abiding
- *śrotrād*: from the ear
- *antaraḥ*: inner
- *yam*: whom
- *śrotram*: ear
- *na*: not
- *veda*: knows
- *yasya*: whose
- *śrotram*: ear
- *śarīram*: body
- *yaḥ*: who
- *śrotram*: ear
- *antaraḥ*: inner
- *yamayati*: controls
- *eṣaḥ*: this
- *te*: your
- *ātmā*: self
- *antaryāmī*: inner controller
- *amṛtaḥ*: immortal

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

जो कान में स्थित है, जो कान से भिन्न और भीतर है, जिसे कान नहीं जानता, जिसका शरीर कान है, और जो कान के भीतर रहकर उसका नियमन करता है — वही तुम्हारा आत्मा है, अंतर्यामी, अमृत।

### Tamil (ta) · Machine draft

காதில் நிலைத்திருப்பவன், காதுக்குள்ளும் அதைவிட உள்ளானவன், காது யாரை அறியாதோ, யாருக்கு காது உடலாக இருக்கிறதோ, காதுக்குள் இருந்து அதை நியமிப்பவன் — அவனே உன் ஆத்மா, உள்ளுறையும் நியாமகன், அமிர்தன்.

### Telugu (te) · Machine draft

చెవిలో నిలిచి ఉన్నవాడు, చెవి కంటే లోపలివాడు, చెవి ఎవరిని తెలుసుకోదో, ఎవరికి చెవి శరీరమో, చెవి లోపల ఉండి దాన్ని నియమించేవాడు — అతడే నీ ఆత్మ, అంతర్యామి, అమృతుడు.

### Kannada (kn) · Machine draft

ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು, ಕಿವಿಗಿಂತ ಒಳಗಿರುವವನು, ಕಿವಿ ಯಾರನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಯಾರಿಗೆ ಕಿವಿ ಶರೀರವೋ, ಕಿವಿಯೊಳಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ನಿಯಮಿಸುವವನು — ಅವನೇ ನಿನ್ನ ಆತ್ಮ, ಅಂತರ್ಯಾಮಿ, ಅಮೃತ.

### Malayalam (ml) · Machine draft

ചെവിയിൽ സ്ഥിതനായവൻ, ചെവിയേക്കാൾ ഉള്ളിലുള്ളവൻ, ചെവി ആരെ അറിയുന്നില്ലയോ, ആർക്ക് ചെവി ശരീരമോ, ചെവിക്കുള്ളിൽ നിന്ന് അതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ — അവനാണ് നിന്റെ ആത്മാവ്, അന്തര്യാമി, അമൃതൻ.

### Bengali (bn) · Machine draft

যিনি কানে অবস্থিত, কানের চেয়ে অন্তরতর, যাঁকে কান জানে না, যাঁর শরীর কান, যিনি কানের অভ্যন্তরে থেকে তাকে নিয়ন্ত্রণ করেন — তিনিই তোমার আত্মা, অন্তর্যামী, অমৃত।

### Marathi (mr) · Machine draft

जो कानात स्थित आहे, कानापेक्षा आतील आहे, ज्याला कान जाणत नाही, ज्याचे शरीर कान आहे, जो कानाच्या आत राहून त्याचे नियमन करतो — तोच तुझा आत्मा, अंतर्यामी, अमृत आहे.

### Gujarati (gu) · Machine draft

જે કાનમાં સ્થિત છે, કાનથી અંદરનો છે, જેને કાન જાણતો નથી, જેનું શરીર કાન છે, જે કાનની અંદર રહીને તેનું નિયમન કરે છે — તે જ તારો આત્મા, અંતર્યામી, અમૃત છે.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਜੋ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਕੰਨ ਤੋਂ ਅੰਦਰਲਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੰਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਕੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਉਹੀ ਤੇਰਾ ਆਤਮਾ, ਅੰਤਰਯਾਮੀ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਹੈ।

### Odia (or) · Machine draft

ଯିଏ କର୍ଣ୍ଣରେ ସ୍ଥିତ, କର୍ଣ୍ଣଠାରୁ ଭିତରର, ଯାହାକୁ କର୍ଣ୍ଣ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଯାହାର ଶରୀର କର୍ଣ୍ଣ, ଯିଏ କର୍ଣ୍ଣ ଭିତରେ ରହି ତାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ — ସେ ହିଁ ତୁମ୍ଭର ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଅମୃତ।

### Urdu (ur) · Machine draft

جو کان میں قائم ہے، کان سے اندرونی ہے، جسے کان نہیں جانتا، جس کا جسم کان ہے، جو کان کے اندر رہ کر اسے قابو میں رکھتا ہے — وہی تمہارا آتمن ہے، اندرونی مختار، امرت۔

### English (en) · Machine draft

He who abides in the ear, who is within the ear, whom the ear does not know, whose body the ear is, who controls the ear from within — he is your ātman, the inner controller, the immortal.

### Spanish (es) · Machine draft

Aquel que reside en el oído, que está dentro del oído, a quien el oído no conoce, cuyo cuerpo es el oído, que gobierna el oído desde dentro — ese es tu ātman, el controlador interno, el inmortal.

### French (fr) · Machine draft

Celui qui demeure dans l'oreille, qui est plus intérieur que l'oreille, que l'oreille ne connaît pas, dont le corps est l'oreille, qui dirige l'oreille de l'intérieur — celui-là est ton ātman, le contrôleur intérieur, l'immortel.

### German (de) · Machine draft

Der im Ohr weilt, der innerer ist als das Ohr, den das Ohr nicht kennt, dessen Leib das Ohr ist, der das Ohr von innen lenkt — das ist dein ātman, der innere Lenker, der Unsterbliche.

### Portuguese (pt) · Machine draft

Aquele que habita o ouvido, que está dentro do ouvido, a quem o ouvido não conhece, cujo corpo é o ouvido, que governa o ouvido por dentro — esse é o teu ātman, o controlador interno, o imortal.

### Russian (ru) · Machine draft

Тот, кто пребывает в слухе, внутренний слуха, которого слух не знает, чьё тело — слух, кто управляет слухом изнутри, — это твой ātman, внутренний управитель, бессмертный.

### Chinese (zh) · Machine draft

安住于耳之中、比耳更内在、耳所不知的、以耳为身体、从内部驾驭耳者——这便是你的我（ātman），内在的主宰，不朽者。

### Japanese (ja) · Machine draft

耳に宿り、耳より内にあり、耳が知らず、耳を身体とし、内から耳を制御する者——それがあなたのアートマン、内なる統御者、不死なるものである。

### Arabic (ar) · Machine draft

الذي يقيم في السمع، وهو أدنى من السمع من الداخل، الذي لا يعرفه السمع، الذي جسده السمع، الذي يوجّه السمع من داخله — هذا هو ātman، المرشد الباطن، الخالد.

### Indonesian (id) · Machine draft

Dia yang berdiam dalam telinga, yang berada lebih dalam daripada telinga, yang tidak diketahui oleh telinga, yang tubuhnya adalah telinga, yang mengendalikan telinga dari dalam — dialah ātman-mu, pengendali batin, yang abadi.

### Thai (th) · Machine draft

ผู้ที่ประทับอยู่ในหู ผู้อยู่ภายในหูแต่แตกต่างจากหู ผู้ที่หูไม่รู้จัก ผู้ที่หูเป็นร่างกาย ผู้ควบคุมหูจากภายใน นั่นคืออาตมันของท่าน ผู้ควบคุมภายใน ผู้เป็นอมตะ

Cite as: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 3.7.19. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.3.7.19/
