# Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 3.8.8

- id: `upanishads/brihadaranyaka.3.8.8`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.3.8.8/
- speaker: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad · Yājñavalkya to Gārgī
- source edition: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 3p” (revision 311982) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> स होवाच एतद्वै तदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्त्यस्थूलमनण्वह्रस्वमदीर्घमलोहितमस्नेहमच्छायमतमोऽवाय्वनाकाशमसङ्गमरसमगन्धमचक्षुष्कमश्रोत्रमवागमनोऽतेजस्कमप्राणममुखमगात्रमनन्तरमबाह्यम् ।
> न तदश्नाति किं चन ।
> न तदश्नाति कश्चन ॥ ३.८.८ ॥

## Transliteration (IAST)

> sa hovāca etadvai tadakṣaraṃ gārgi brāhmaṇā abhivadantyasthūlamanaṇvahrasvamadīrghamalohitamasnehamacchāyamatamo'vāyvanākāśamasaṅgamarasamagandhamacakṣuṣkamaśrotramavāgamano'tejaskamaprāṇamamukhamagātramanantaramabāhyam |
> na tadaśnāti kiṃ cana |
> na tadaśnāti kaścana || 3.8.8 ||

## Word by word

- *saḥ*: he
- *ha*: indeed
- *uvāca*: said
- *etat*: this
- *vai*: indeed
- *tat*: that
- *akṣaram*: the imperishable
- *gārgi*: Gārgī (vocative)
- *brāhmaṇāḥ*: brahmins
- *abhivadanti*: they declare
- *asthūlam*: not gross
- *aṇu*: not minute
- *ahrasvam*: not short
- *adīrgham*: not long
- *alohitam*: not red
- *asneham*: not oily
- *acchāyam*: not shadowy
- *atamaḥ*: not dark
- *avāyu*: not airy
- *anākāśam*: not spacious
- *asaṅgam*: unattached
- *arasam*: tasteless
- *agandham*: odourless
- *acakṣuṣkam*: without eye
- *aśrotram*: without ear
- *avāk*: without speech
- *amanaḥ*: without mind
- *atejaskam*: without fire
- *aprāṇam*: without breath
- *amukham*: without mouth
- *agātram*: without body
- *anantaram*: without interior
- *abāhyam*: without exterior
- *na*: not
- *tat*: that
- *aśnāti*: eats
- *kiñcana*: anything
- *na*: not
- *tat*: that
- *aśnāti*: eats
- *kaścana*: anyone

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

उसने कहा: गार्गी, इस अक्षर को ब्राह्मण ऐसा कहते हैं: न स्थूल, न सूक्ष्म, न छोटा, न लंबा, न लाल, न चिकना, न छायायुक्त, न अंधकारयुक्त, न वायुयुक्त, न आकाशयुक्त, असंग, रसहीन, गंधहीन, नेत्रहीन, कर्णहीन, वाणीहीन, मनहीन, तेजहीन, प्राणहीन, मुखहीन, शरीरहीन, न भीतर, न बाहर। वह कुछ नहीं खाता, उसे कोई नहीं खाता।

### Tamil (ta) · Machine draft

அவர் கூறினார்: கார்கியே, இந்த அழியாததை பிராமணர்கள் இவ்வாறு விவரிக்கிறார்கள்: பருமனற்றது, நுண்மையற்றது, குறுகியதல்லாதது, நீளமற்றது, சிவப்பற்றது, பசையற்றது, நிழலற்றது, இருளற்றது, காற்றற்றது, ஆகாயமற்றது, பற்றற்றது, சுவையற்றது, மணமற்றது, கண்ணற்றது, செவியற்றது, வாக்கற்றது, மனமற்றது, ஒளியற்றது, பிராணனற்றது, வாயற்றது, உடலற்றது, உள்ளற்றது, வெளியற்றது. அது எதையும் உண்பதில்லை; அதை எவரும் உண்பதில்லை.

### Telugu (te) · Machine draft

అతడు అన్నాడు: గార్గీ, ఈ అక్షరాన్ని బ్రాహ్మణులు ఇలా వర్ణిస్తారు: స్థూలం కాదు, సూక్ష్మం కాదు, పొట్టిది కాదు, పొడవైనది కాదు, ఎరుపు కాదు, జిడ్డు కాదు, నీడ కాదు, చీకటి కాదు, వాయువు కాదు, ఆకాశం కాదు, అసంగం, రుచిలేనిది, వాసనలేనిది, కంటిలేనిది, చెవిలేనిది, వాక్కులేనిది, మనస్సులేనిది, తేజస్సులేనిది, ప్రాణంలేనిది, ముఖంలేనిది, శరీరంలేనిది, లోపలిది కాదు, బయటిది కాదు. అది దేనినీ తినదు; దానిని ఎవరూ తినరు.

### Kannada (kn) · Machine draft

ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ಗಾರ್ಗಿ, ಈ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ: ಸ್ಥೂಲವಲ್ಲ, ಅಣುವಲ್ಲ, ಹ್ರಸ್ವವಲ್ಲ, ದೀರ್ಘವಲ್ಲ, ಕೆಂಪಲ್ಲ, ಎಣ್ಣೆಯಂತಲ್ಲ, ನೆರಳಲ್ಲ, ಕತ್ತಲಲ್ಲ, ವಾಯುವಲ್ಲ, ಆಕಾಶವಲ್ಲ, ಅಸಂಗ, ರಸವಿಲ್ಲದ, ಗಂಧವಿಲ್ಲದ, ಕಣ್ಣಿಲ್ಲದ, ಕಿವಿಯಿಲ್ಲದ, ವಾಕ್ಕಿಲ್ಲದ, ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ, ತೇಜಸ್ಸಿಲ್ಲದ, ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದ, ಮುಖವಿಲ್ಲದ, ದೇಹವಿಲ್ಲದ, ಒಳಗಿಲ್ಲದ, ಹೊರಗಿಲ್ಲದ. ಅದು ಏನನ್ನೂ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ.

### Malayalam (ml) · Machine draft

അവൻ പറഞ്ഞു: ഗാർഗീ, ഈ അക്ഷരത്തെ ബ്രാഹ്മണർ ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു: സ്ഥൂലമല്ല, സൂക്ഷ്മമല്ല, ഹ്രസ്വമല്ല, ദീർഘമല്ല, ചുവപ്പല്ല, സ്നേഹമില്ല, നിഴലില്ല, ഇരുട്ടില്ല, വായുവില്ല, ആകാശമില്ല, സംഗമില്ലാത്തത്, രസമില്ലാത്തത്, ഗന്ധമില്ലാത്തത്, കണ്ണില്ലാത്തത്, ചെവിയില്ലാത്തത്, വാക്കില്ലാത്തത്, മനസ്സില്ലാത്തത്, തേജസ്സില്ലാത്തത്, പ്രാണനില്ലാത്തത്, വായില്ലാത്തത്, ശരീരമില്ലാത്തത്, അകമില്ലാത്തത്, പുറമില്ലാത്തത്. അത് ഒന്നും ഭക്ഷിക്കുന്നില്ല; അതിനെ ആരും ഭക്ഷിക്കുന്നില്ല.

### Bengali (bn) · Machine draft

তিনি বললেন: গার্গী, এই অক্ষরকে ব্রাহ্মণেরা এভাবে বর্ণনা করেন: স্থূল নয়, সূক্ষ্মও নয়, হ্রস্ব নয়, দীর্ঘও নয়, লোহিত নয়, স্নেহহীন, ছায়াহীন, অন্ধকারহীন, বায়ুহীন, আকাশহীন, অসঙ্গ, রসহীন, গন্ধহীন, চক্ষুহীন, শ্রোত্রহীন, বাক্যহীন, মনহীন, তেজহীন, প্রাণহীন, মুখহীন, শরীরহীন, ভিতরহীন, বাহিরহীন। তা কিছুই ভক্ষণ করে না; কেউ তা ভক্ষণ করে না।

### Marathi (mr) · Machine draft

तो म्हणाला: गार्गी, या अक्षराला ब्राह्मण असे वर्णन करतात: स्थूल नाही, सूक्ष्म नाही, लहान नाही, लांब नाही, तांबडे नाही, स्निग्ध नाही, छाया नाही, अंधार नाही, वायू नाही, आकाश नाही, असंग, रसहीन, गंधहीन, डोळ्यांविना, कानांविना, वाणीविना, मनाविना, तेजाविना, प्राणाविना, मुखाविना, शरीराविना, आतबाहेर नसलेले. ते काहीही खात नाही; त्याला कोणीही खात नाही.

### Gujarati (gu) · Machine draft

તે બોલ્યા: ગાર્ગી, આ અક્ષરને બ્રાહ્મણો આ રીતે વર્ણવે છે: સ્થૂલ નથી, સૂક્ષ્મ નથી, ટૂંકું નથી, લાંબું નથી, લાલ નથી, સ્નેહ વિનાનું, છાયા વિનાનું, અંધકાર વિનાનું, વાયુ વિનાનું, આકાશ વિનાનું, અસંગ, રસહીન, ગંધહીન, આંખ વિનાનું, કાન વિનાનું, વાણી વિનાનું, મન વિનાનું, તેજ વિનાનું, પ્રાણ વિનાનું, મુખ વિનાનું, શરીર વિનાનું, અંદર કે બહાર નહીં. તે કંઈ ખાતું નથી; તેને કોઈ ખાતું નથી.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗਾਰਗੀ, ਇਸ ਅਕਸ਼ਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਨਾ ਸਥੂਲ, ਨਾ ਸੂਖਮ, ਨਾ ਛੋਟਾ, ਨਾ ਲੰਮਾ, ਨਾ ਲਾਲ, ਨਾ ਚਿਕਨਾ, ਨਾ ਛਾਂ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਹਨੇਰਾ, ਨਾ ਹਵਾ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਲਾ, ਅਸੰਗ, ਰਸਹੀਣ, ਗੰਧਹੀਣ, ਅੱਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਕੰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਬੋਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਮਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਤੇਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਪ੍ਰਾਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਮੁੱਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ। ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ; ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।

### Odia (or) · Machine draft

ସେ କହିଲେ: ଗାର୍ଗୀ, ଏହି ଅକ୍ଷରକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି: ସ୍ଥୂଳ ନୁହେଁ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ନୁହେଁ, ହ୍ରସ୍ୱ ନୁହେଁ, ଦୀର୍ଘ ନୁହେଁ, ଲୋହିତ ନୁହେଁ, ସ୍ନେହହୀନ, ଛାୟାହୀନ, ଅନ୍ଧକାରହୀନ, ବାୟୁହୀନ, ଆକାଶହୀନ, ଅସଙ୍ଗ, ରସହୀନ, ଗନ୍ଧହୀନ, ଚକ୍ଷୁହୀନ, କର୍ଣ୍ଣହୀନ, ବାକ୍‌ହୀନ, ମନହୀନ, ତେଜହୀନ, ପ୍ରାଣହୀନ, ମୁଖହୀନ, ଶରୀରହୀନ, ଭିତରହୀନ, ବାହାରହୀନ। ତାହା କିଛି ଭୋଜନ କରେ ନାହିଁ; କେହି ତାହାକୁ ଭୋଜନ କରେ ନାହିଁ।

### Urdu (ur) · Machine draft

اس نے کہا: گارگی، اس لافانی کو برہمن یوں بیان کرتے ہیں: نہ موٹا، نہ باریک، نہ چھوٹا، نہ لمبا، نہ سرخ، نہ چکنا، نہ سایہ دار، نہ تاریک، نہ ہوا والا، نہ آکاش والا، بے تعلق، بے ذائقہ، بے بو، بے چشم، بے گوش، بے زبان، بے ذہن، بے تیج، بے پران، بے دہن، بے جسم، نہ اندر نہ باہر۔ وہ کچھ نہیں کھاتا، اسے کوئی نہیں کھاتا۔

### English (en) · Machine draft

He said: Gārgī, this imperishable (akṣara) is what the brahmins declare: not gross, not minute, not short, not long, not red, not oily, not shadowy, not dark, not airy, not spacious, unattached, tasteless, odourless, without eye, without ear, without speech, without mind, without fire, without breath, without mouth, without body, without inside, without outside. It eats nothing, and nothing eats it.

### Spanish (es) · Machine draft

Él dijo: Gārgī, este imperecedero (akṣara) es lo que proclaman los brāhmaṇas: no grueso, no sutil, no corto, no largo, no rojo, no untuoso, no sombrío, no oscuro, no aéreo, no espacioso, sin apego, sin sabor, sin olor, sin ojo, sin oído, sin habla, sin mente, sin fuego, sin aliento, sin boca, sin cuerpo, sin interior, sin exterior. No come nada, y nada lo come.

### French (fr) · Machine draft

Il dit : Gārgī, cet impérissable (akṣara) est ce que proclament les brahmanes : ni grossier, ni subtil, ni court, ni long, ni rouge, ni gras, ni ombreux, ni obscur, ni aérien, ni spacieux, sans attache, sans saveur, sans odeur, sans œil, sans oreille, sans parole, sans esprit, sans feu, sans souffle, sans bouche, sans corps, sans intérieur, sans extérieur. Il ne mange rien, et rien ne le mange.

### German (de) · Machine draft

Er sprach: Gārgī, dieses Unvergängliche (akṣara) ist es, was die Brahmanen verkünden: nicht grob, nicht fein, nicht kurz, nicht lang, nicht rot, nicht fettig, nicht schattig, nicht finster, nicht luftig, nicht räumlich, ungebunden, geschmacklos, geruchlos, ohne Auge, ohne Ohr, ohne Rede, ohne Geist, ohne Feuer, ohne Atem, ohne Mund, ohne Leib, ohne Inneres, ohne Äußeres. Es isst nichts, und nichts isst es.

### Portuguese (pt) · Machine draft

Ele disse: Gārgī, este imperecível (akṣara) é o que os brāhmaṇas declaram: não grosso, não sutil, não curto, não longo, não vermelho, não oleoso, não sombrio, não escuro, não aéreo, não espaçoso, sem apego, sem sabor, sem odor, sem olho, sem ouvido, sem fala, sem mente, sem fogo, sem respiração, sem boca, sem corpo, sem interior, sem exterior. Não come nada, e nada o come.

### Russian (ru) · Machine draft

Он сказал: Гарги, эту нетленную (akṣara) брахманы описывают так: не грубая, не тонкая, не короткая, не длинная, не красная, не маслянистая, не тенистая, не тёмная, не воздушная, не пространственная, без привязанности, без вкуса, без запаха, без глаза, без уха, без речи, без ума, без огня, без дыхания, без рта, без тела, без внутреннего, без внешнего. Оно ничего не ест, и его никто не ест.

### Chinese (zh) · Machine draft

他说：迦吉，婆罗门们这样描述这不灭者（akṣara）：不粗，不细，不短，不长，不红，不油腻，无影，无暗，无风，无空，无执著，无味，无香，无眼，无耳，无言，无意，无火，无息，无口，无身，无内，无外。它不食任何东西，也无人食它。

### Japanese (ja) · Machine draft

彼は言った。ガルギーよ、この不滅者（akṣara）をバラモンたちはこう説く。粗大ではなく、微細ではなく、短くなく、長くなく、赤くなく、油性でなく、影なく、暗くなく、風なく、虚空なく、執着なく、味なく、香なく、眼なく、耳なく、言葉なく、意なく、火なく、息なく、口なく、身体なく、内なく、外なし。それは何も食べず、それを食べる者もいない。

### Arabic (ar) · Machine draft

قال: يا غارغي، هذا الذي لا يفنى (الأكشرة) هو ما يُعلنه البراهمة: ليس غليظًا ولا دقيقًا، ليس قصيرًا ولا طويلًا، ليس أحمر، ولا دهنيًّا، ولا ذا ظل، ولا مظلمًا، ولا هوائيًّا، ولا فضائيًّا، لا تعلق فيه، لا طعم له، لا رائحة له، لا عين له، لا أذن له، لا كلام له، لا عقل له، لا نور له، لا نفس له، لا فم له، لا جسد له، لا داخل له ولا خارج له. لا يأكل شيئًا، ولا يأكله أحد.

### Indonesian (id) · Machine draft

Ia berkata: Gārgī, yang tak musnah (akṣara) ini adalah yang diuraikan oleh para brāhmaṇa: tidak kasar, tidak halus, tidak pendek, tidak panjang, tidak merah, tidak berminyak, tidak berbayang, tidak gelap, tidak berangin, tidak beruang, tanpa keterikatan, tanpa rasa, tanpa bau, tanpa mata, tanpa telinga, tanpa ucapan, tanpa pikiran, tanpa api, tanpa napas, tanpa mulut, tanpa tubuh, tanpa dalam, tanpa luar. Ia tidak memakan apa pun, dan tidak ada yang memakannya.

### Thai (th) · Machine draft

ยาชญวัลกยะกล่าวว่า คารคี นี่คืออักษร (อักขระ) ที่พวกพราหมณ์กล่าวถึง มิใช่หยาบ มิใช่ละเอียด มิใช่สั้น มิใช่ยาว มิใช่สีแดง มิใช่มีความมัน มิใช่เป็นเงา มิใช่มืด มิใช่เป็นลม มิใช่กว้างขวางเหมือนอากาศ ไม่ติดข้อง ไม่มีรส ไม่มีกลิ่น ไม่มีตา ไม่มีหู ไม่มีวาจา ไม่มีใจ ไม่มีไฟ ไม่มีลมหายใจ ไม่มีปาก ไม่มีร่าง ไม่มีภายใน ไม่มีภายนอก มันไม่กินสิ่งใด และไม่มีสิ่งใดกินมัน

Cite as: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 3.8.8. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.3.8.8/