# Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 3.9.2

- id: `upanishads/brihadaranyaka.3.9.2`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.3.9.2/
- speaker: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad · Yājñavalkya to Śākalya
- source edition: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 3p” (revision 311982) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> स होवाच महिमान एवैषामेते ।
> त्रयस्त्रिंशत्त्वेव देवा इति ।
> कतमे ते त्रयस्त्रिंशदिति ।
> अष्टौ वसव एकादश रुद्रा द्वादशादित्याः त एकत्रिंशदैन्द्रश्चैव प्रजापतिश्च त्रयस्त्रिंशाविति ॥ ३.९.२ ॥

## Transliteration (IAST)

> sa hovāca mahimāna evaiṣāmete |
> trayastriṃśattveva devā iti |
> katame te trayastriṃśaditi |
> aṣṭau vasava ekādaśa rudrā dvādaśādityāḥ ta ekatriṃśadaindraścaiva prajāpatiśca trayastriṃśāviti || 3.9.2 ||

## Word by word

- *saḥ*: he
- *ha uvāca*: said
- *mahimānaḥ*: glories, manifestations
- *eva*: indeed
- *eṣām*: of these
- *ete*: these
- *trayastriṃśat*: thirty-three
- *tu*: indeed
- *eva*: just
- *devāḥ*: gods
- *iti*: thus
- *katame*: which
- *te*: those
- *trayastriṃśat*: thirty-three
- *iti*: thus
- *aṣṭau*: eight
- *vasavaḥ*: Vasus
- *ekādaśa*: eleven
- *rudrāḥ*: Rudras
- *dvādaśa*: twelve
- *ādityāḥ*: Ādityas
- *te*: they
- *ekatriṃśat*: thirty-one
- *aindraḥ*: Indra
- *ca*: and
- *eva*: also
- *prajāpatiḥ*: Prajāpati
- *ca*: and
- *trayastriṃśau*: the thirty-three
- *iti*: thus

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

उन्होंने कहा, "ये उनकी महिमाएँ ही हैं। देवता तो वास्तव में तैंतीस ही हैं।" "कौन से हैं वे तैंतीस?" "आठ वसु, ग्यारह रुद्र, बारह आदित्य — वे इकतीस — और इंद्र तथा प्रजापति; ये तैंतीस हैं।"

### Tamil (ta) · Machine draft

அவர் கூறினார்: "இவையெல்லாம் அவர்களின் மகிமைகளே. தேவர்கள் உண்மையில் முப்பத்து மூவர்தான்." "அந்த முப்பத்து மூவர் யார்?" "எட்டு வசுக்கள், பதினொரு ருத்திரர்கள், பன்னிரண்டு ஆதித்தியர்கள் — அவர்கள் முப்பத்தொருவர் — இந்திரனும் பிரஜாபதியும்; இவர்களே முப்பத்து மூவர்."

### Telugu (te) · Machine draft

ఆయన అన్నాడు, "ఇవన్నీ వారి మహిమలే. దేవతలు నిజానికి ముప్పై మూడు మాత్రమే." "ఆ ముప్పై మూడు ఎవరు?" "ఎనిమిది వసువులు, పదకొండు రుద్రులు, పన్నెండు ఆదిత్యులు — వారు ముప్పై ఒకరు — ఇంద్రుడు, ప్రజాపతి; ఇవే ముప్పై మూడు."

### Kannada (kn) · Machine draft

ಅವನು ಹೇಳಿದನು, "ಇವು ಅವರ ಮಹಿಮೆಗಳೇ. ದೇವತೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಮೂವತ್ತಮೂವರೇ." "ಆ ಮೂವತ್ತಮೂವರು ಯಾರು?" "ಎಂಟು ವಸುಗಳು, ಹನ್ನೊಂದು ರುದ್ರರು, ಹನ್ನೆರಡು ಆದಿತ್ಯರು — ಅವರು ಮೂವತ್ತೊಂದು — ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿ; ಇವರೇ ಮೂವತ್ತಮೂವರು."

### Malayalam (ml) · Machine draft

അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, "ഇവയെല്ലാം അവരുടെ മഹിമകളാണ്. ദേവന്മാർ യഥാർത്ഥത്തിൽ മുപ്പത്തിമൂന്ന് മാത്രമാണ്." "ആ മുപ്പത്തിമൂന്ന് ആരെല്ലാം?" "എട്ട് വസുക്കൾ, പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ, പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാർ — അവർ മുപ്പത്തൊന്ന് — ഇന്ദ്രനും പ്രജാപതിയും; ഇവരാണ് മുപ്പത്തിമൂന്ന്."

### Bengali (bn) · Machine draft

তিনি বললেন, "এগুলি তাঁদেরই মহিমা। দেবতা প্রকৃতপক্ষে তেত্রিশজনই।" "সেই তেত্রিশজন কারা?" "আট বসু, এগারো রুদ্র, বারো আদিত্য — তাঁরা একত্রিশ — আর ইন্দ্র ও প্রজাপতি; এঁরাই তেত্রিশ।"

### Marathi (mr) · Machine draft

ते म्हणाले, "ही त्यांचीच महिमा आहे. देव खरोखर तेहतीसच आहेत." "ते तेहतीस कोण?" "आठ वसू, अकरा रुद्र, बारा आदित्य — ते एकतीस — आणि इंद्र व प्रजापती; हेच तेहतीस."

### Gujarati (gu) · Machine draft

તેમણે કહ્યું, "આ બધા તેમની મહિમા છે. દેવતાઓ ખરેખર તેત્રીસ જ છે." "એ તેત્રીસ કોણ?" "આઠ વસુ, અગિયાર રુદ્ર, બાર આદિત્ય — તેઓ એકત્રીસ — ઇન્દ્ર અને પ્રજાપતિ; એ જ તેત્રીસ."

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਹੀ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਤਿੰਨ ਹੀ ਹਨ।" "ਉਹ ਤੀਹ ਤਿੰਨ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?" "ਅੱਠ ਵਸੂ, ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿੱਤ — ਉਹ ਇਕਤੀਸ — ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ; ਇਹੀ ਤੀਹ ਤਿੰਨ ਹਨ।"

### Odia (or) · Machine draft

ସେ କହିଲେ, "ଏଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ମହିମା। ଦେବତା ପ୍ରକୃତରେ ତେତିଶ ଜଣ।" "ସେହି ତେତିଶ କିଏ?" "ଆଠ ବସୁ, ଏଗାର ରୁଦ୍ର, ବାର ଆଦିତ୍ୟ — ସେମାନେ ଏକତିରିଶ — ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି; ଏମାନେ ହିଁ ତେତିଶ।"

### Urdu (ur) · Machine draft

انہوں نے کہا، "یہ سب ان کی عظمتیں ہی ہیں۔ دیوتا درحقیقت تینتیس ہی ہیں۔" "وہ تینتیس کون ہیں؟" "آٹھ وسو، گیارہ رودر، بارہ آدتیہ — وہ اکتیس — اور اندر اور پرجاپتی؛ یہی تینتیس ہیں۔"

### English (en) · Machine draft

He said: "These are only their glories. The gods are truly thirty-three." "Which are those thirty-three?" "The eight Vasus, the eleven Rudras, the twelve Ādityas — that makes thirty-one — and Indra and Prajāpati; these are the thirty-three."

### Spanish (es) · Machine draft

Él dijo: "Estas son solo sus glorias. Los dioses son verdaderamente treinta y tres." "¿Cuáles son esos treinta y tres?" "Los ocho Vasus, los once Rudras, los doce Ādityas —eso hace treinta y uno— e Indra y Prajāpati; estos son los treinta y tres."

### French (fr) · Machine draft

Il dit : « Ce ne sont là que leurs gloires. Les dieux sont en vérité trente-trois. » « Quels sont ces trente-trois ? » « Les huit Vasus, les onze Rudras, les douze Ādityas — cela fait trente et un — ainsi qu'Indra et Prajāpati ; ce sont les trente-trois. »

### German (de) · Machine draft

Er sagte: "Das sind nur ihre Herrlichkeiten. Die Götter sind in Wahrheit dreiunddreißig." "Welche sind diese dreiunddreißig?" "Die acht Vasus, die elf Rudras, die zwölf Ādityas — das sind einunddreißig — und Indra und Prajāpati; dies sind die dreiunddreißig."

### Portuguese (pt) · Machine draft

Ele disse: "Estas são apenas as suas glórias. Os deuses são, na verdade, trinta e três." "Quais são esses trinta e três?" "Os oito Vasus, os onze Rudras, os doze Ādityas — são trinta e um — e Indra e Prajāpati; estes são os trinta e três."

### Russian (ru) · Machine draft

Он сказал: «Это лишь их величия. Богов на самом деле тридцать три». «Кто же эти тридцать три?» «Восемь Васу, одиннадцать Рудр, двенадцать Адитьев — это тридцать один — и Индра с Праджапати; вот эти тридцать три».

### Chinese (zh) · Machine draft

他说：“这些只是他们的显现。神实际上是三十三位。”“那三十三位是谁？”“八位婆薮（Vasu）、十一位楼陀罗（Rudra）、十二位阿迪提耶（Āditya）——共三十一位——加上因陀罗与生主（Prajāpati）；这便是三十三位。”

### Japanese (ja) · Machine draft

彼は言った。「これらは神々の栄光にすぎない。神々は実に三十三である。」「その三十三とは何か。」「八人のヴァス神、十一人のルドラ神、十二人のアーディティヤ神——これで三十一——そしてインドラとプラジャーパティ、これが三十三である。」

### Arabic (ar) · Machine draft

قال: «هذه مجرد عظمات لهم. والآلهة في الحقيقة ثلاثة وثلاثون». «وما هؤلاء الثلاثة والثلاثون؟» «الفاسو الثمانية، والرودرا الأحد عشر، والأديتيا الاثنا عشر — وهذا واحد وثلاثون — مع إندرا وبراجاباتي؛ هؤلاء هم الثلاثة والثلاثون».

### Indonesian (id) · Machine draft

Ia berkata: "Ini hanyalah kemuliaan mereka. Dewa sebenarnya berjumlah tiga puluh tiga." "Siapakah ketiga puluh tiga itu?" "Delapan Vasu, sebelas Rudra, dua belas Āditya — itu tiga puluh satu — serta Indra dan Prajāpati; inilah ketiga puluh tiga."

### Thai (th) · Machine draft

ท่านกล่าวว่า นั่นเป็นเพียงความยิ่งใหญ่ของเทพเหล่านี้ เทพนั้นมีสามสิบสามองค์จริง ศากัลยะถามว่า สามสิบสามองค์นั้นคือใครบ้าง ท่านตอบว่า คือวสุแปดองค์ รุทระสิบเอ็ดองค์ อาทิตย์สิบสององค์ รวมเป็นสามสิบเอ็ด พร้อมด้วยอินทร์และประชาบดี เป็นสามสิบสามองค์

Cite as: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 3.9.2. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.3.9.2/
