# Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 3.9.24

- id: `upanishads/brihadaranyaka.3.9.24`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.3.9.24/
- speaker: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad · Yājñavalkya to Śākalya
- source edition: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 3p” (revision 311982) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> किंदेवतोऽस्यां ध्रुवायां दिश्यसीति ।
> अग्निदेवत इति ।
> सोऽग्निः कस्मिन् प्रतिष्ठित इति ।
> वाचीति ।
> कस्मिन्नु वाक्प्रतिष्ठितेति ।
> हृदय इति ।
> कस्मिन्नु हृदयं प्रतिष्ठितमिति ॥ ३.९.२४ ॥

## Transliteration (IAST)

> kiṃdevato'syāṃ dhruvāyāṃ diśyasīti |
> agnidevata iti |
> so'gniḥ kasmin pratiṣṭhita iti |
> vācīti |
> kasminnu vākpratiṣṭhiteti |
> hṛdaya iti |
> kasminnu hṛdayaṃ pratiṣṭhitamiti || 3.9.24 ||

## Word by word

- *kiṃ-devataḥ*: which deity
- *asyām*: in this
- *dhruvāyām*: fixed
- *diśi*: direction
- *asi*: you are
- *iti*: thus
- *agni-devataḥ*: whose deity is Agni
- *iti*: thus
- *saḥ*: he
- *agniḥ*: Agni
- *kasmin*: in what
- *pratiṣṭhitaḥ*: established
- *iti*: thus
- *vāci*: in speech
- *iti*: thus
- *kasmin*: in what
- *nu*: then
- *vāk*: speech
- *pratiṣṭhitā*: established
- *iti*: thus
- *hṛdaye*: in the heart
- *iti*: thus
- *kasmin*: in what
- *nu*: then
- *hṛdayam*: heart
- *pratiṣṭhitam*: established
- *iti*: thus

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

इस स्थिर दिशा में तुम किस देवता वाले हो? अग्नि देवता वाले। वह अग्नि किसमें प्रतिष्ठित है? वाणी में। वाणी किसमें प्रतिष्ठित है? हृदय में। हृदय किसमें प्रतिष्ठित है?

### Tamil (ta) · Machine draft

இந்த நிலையான திசையில் எந்த தேவதையுடன் நீ இருக்கிறாய்? அக்னி தேவதையுடன். அந்த அக்னி எதில் நிலைபெற்றவன்? வாக்கில். வாக் எதில் நிலைபெற்றது? இதயத்தில். இதயம் எதில் நிலைபெற்றது?

### Telugu (te) · Machine draft

ఈ స్థిర దిశలో ఏ దేవతతో నీవు ఉన్నావు? అగ్ని దేవతతో. ఆ అగ్ని దేనిలో ప్రతిష్ఠితుడు? వాక్కులో. వాక్కు దేనిలో ప్రతిష్ఠితమైంది? హృదయంలో. హృదయం దేనిలో ప్రతిష్ఠితమైంది?

### Kannada (kn) · Machine draft

ಈ ಸ್ಥಿರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾವ ದೇವತೆಯೊಂದಿಗಿದ್ದೀಯೆ? ಅಗ್ನಿದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ. ಆ ಅಗ್ನಿ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ? ವಾಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ. ವಾಕ್ಕು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ? ಹೃದಯದಲ್ಲಿ. ಹೃದಯ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ?

### Malayalam (ml) · Machine draft

ഈ സ്ഥിരദിശയിൽ നീ ഏത് ദേവതയോടുകൂടിയവനാണ്? അഗ്നിദേവതയോടുകൂടി. ആ അഗ്നി എന്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനാണ്? വാക്കിൽ. വാക്ക് എന്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്? ഹൃദയത്തിൽ. ഹൃദയം എന്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്?

### Bengali (bn) · Machine draft

এই স্থির দিকে তুমি কোন দেবতার সঙ্গে আছ? অগ্নি দেবতার সঙ্গে। সেই অগ্নি কিসে প্রতিষ্ঠিত? বাক্যে। বাক্ কিসে প্রতিষ্ঠিত? হৃদয়ে। হৃদয় কিসে প্রতিষ্ঠিত?

### Marathi (mr) · Machine draft

या स्थिर दिशेत तू कोणत्या देवतेसह आहेस? अग्नी देवतेसह. तो अग्नी कशात प्रतिष्ठित आहे? वाणीत. वाणी कशात प्रतिष्ठित आहे? हृदयात. हृदय कशात प्रतिष्ठित आहे?

### Gujarati (gu) · Machine draft

આ સ્થિર દિશામાં તું કયા દેવતા સાથે છે? અગ્નિદેવતા સાથે. તે અગ્નિ કોનામાં પ્રતિષ્ઠિત છે? વાણીમાં. વાણી કોનામાં પ્રતિષ્ઠિત છે? હૃદયમાં. હૃદય કોનામાં પ્રતિષ્ઠિત છે?

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਇਸ ਸਥਿਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਹੈਂ? ਅਗਨੀ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ। ਉਹ ਅਗਨੀ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈ? ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ। ਵਾਣੀ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈ? ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ। ਹਿਰਦਾ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈ?

### Odia (or) · Machine draft

ଏହି ସ୍ଥିର ଦିଗରେ ତୁମେ କେଉଁ ଦେବତା ସହିତ ଅଛ? ଅଗ୍ନି ଦେବତା ସହିତ। ସେ ଅଗ୍ନି କିସରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ? ବାକ୍‌ରେ। ବାକ୍ କିସରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ? ହୃଦୟରେ। ହୃଦୟ କିସରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ?

### Urdu (ur) · Machine draft

اس ثابت سمت میں تم کس دیوتا کے ساتھ ہو؟ اگنی دیوتا کے ساتھ۔ وہ اگنی کس میں قائم ہے؟ واک میں۔ واک کس میں قائم ہے؟ دل میں۔ دل کس میں قائم ہے؟

### English (en) · Machine draft

In this fixed quarter, with which deity are you? With Agni as deity. In what is that Agni established? In speech (vāc). In what is speech established? In the heart. In what is the heart established?

### Spanish (es) · Machine draft

En esta región fija, ¿con qué deidad estás? Con la deidad Agni. ¿En qué está establecido ese Agni? En el habla (vāc). ¿En qué está establecida el habla? En el corazón. ¿En qué está establecido el corazón?

### French (fr) · Machine draft

Dans cette région fixe, avec quelle divinité te trouves-tu ? Avec la divinité Agni. En quoi cet Agni est-il établi ? Dans la parole (vāc). En quoi la parole est-elle établie ? Dans le cœur. En quoi le cœur est-il établi ?

### German (de) · Machine draft

In dieser festen Richtung, mit welcher Gottheit bist du? Mit der Gottheit Agni. Worin ist dieser Agni gegründet? In der Rede (vāc). Worin ist die Rede gegründet? Im Herzen. Worin ist das Herz gegründet?

### Portuguese (pt) · Machine draft

Nesta região fixa, com qual divindade estás? Com a divindade Agni. Em que está estabelecido esse Agni? Na fala (vāc). Em que está estabelecida a fala? No coração. Em que está estabelecido o coração?

### Russian (ru) · Machine draft

В этой неподвижной стороне, с каким божеством ты пребываешь? С божеством Агни. На чём утверждён этот Агни? На речи (вач). На чём утверждена речь? В сердце. На чём утверждено сердце?

### Chinese (zh) · Machine draft

在此恒定方位，你与哪位神明同在？与火神阿耆尼同在。那阿耆尼立足于何处？立足于言语（婆克）。言语立足于何处？立足于心。心立足于何处？

### Japanese (ja) · Machine draft

この不動の方位で、あなたはどの神と共にいるのか。アグニ神と共に。そのアグニは何に確立されているのか。言葉（ヴァーク）に。言葉は何に確立されているのか。心に。心は何に確立されているのか。

### Arabic (ar) · Machine draft

في هذا الاتجاه الثابت، مع أي إله أنت؟ مع الإله أغني. فيمَ استقرّ ذلك أغني؟ في الكلام (vāc). فيمَ استقرّ الكلام؟ في القلب. فيمَ استقرّ القلب؟

### Indonesian (id) · Machine draft

Di arah tetap ini, engkau bersama dewa apa? Bersama dewa Agni. Di mana Agni itu berdiam? Dalam ucapan (vāc). Di mana ucapan berdiam? Dalam hati. Di mana hati berdiam?

### Thai (th) · Machine draft

ท่านอยู่ในทิศที่มั่นคงนี้ มีเทพองค์ใดเป็นเจ้า ตอบว่า มีพระอัคนีเป็นเทพ ถามว่า พระอัคนีนั้นตั้งอยู่ที่ใด ตอบว่า ตั้งอยู่ในวาจา ถามว่า วาจาตั้งอยู่ที่ใด ตอบว่า ตั้งอยู่ที่หทัย ถามว่า หทัยตั้งอยู่ที่ใด

Cite as: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 3.9.24. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.3.9.24/
