# Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 6.4.1

- id: `upanishads/brihadaranyaka.6.4.1`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.6.4.1/
- speaker: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad
- source edition: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “बृहदारण्यक उपनिषद् 6p” (revision 300812) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> चतुर्थं ब्राह्मणम् (पुत्रमन्थकर्मब्राह्मणम्)
> एषां वै भूतानां पृथिवी रसः ।
> पृथिव्या आपः ।
> अपामोषधयः ।
> ओषधीनां पुष्पाणि ।
> पुष्पाणां फलानि ।
> फलानां पुरुषः ।
> पुरुषस्य रेतः ॥ ६.४.१ ॥

## Transliteration (IAST)

> caturthaṃ brāhmaṇam (putramanthakarmabrāhmaṇam)
> eṣāṃ vai bhūtānāṃ pṛthivī rasaḥ |
> pṛthivyā āpaḥ |
> apāmoṣadhayaḥ |
> oṣadhīnāṃ puṣpāṇi |
> puṣpāṇāṃ phalāni |
> phalānāṃ puruṣaḥ |
> puruṣasya retaḥ || 6.4.1 ||

## Word by word

- *eṣām*: of these
- *vai*: indeed
- *bhūtānām*: of beings
- *pṛthivī*: earth
- *rasaḥ*: essence
- *pṛthivyāḥ*: of the earth
- *āpaḥ*: waters
- *apām*: of waters
- *oṣadhayaḥ*: plants
- *oṣadhīnām*: of plants
- *puṣpāṇi*: flowers
- *puṣpāṇām*: of flowers
- *phalāni*: fruits
- *phalānām*: of fruits
- *puruṣaḥ*: person
- *puruṣasya*: of a person
- *retaḥ*: seed

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

इन सब प्राणियों का रस पृथ्वी है। पृथ्वी का रस जल है। जल का रस औषधियाँ हैं। औषधियों का रस पुष्प हैं। पुष्पों का रस फल हैं। फलों का रस पुरुष है। पुरुष का रस रेतस् (वीर्य) है।

### Tamil (ta) · Machine draft

இந்த உயிரினங்களின் சாரம் பூமி. பூமியின் சாரம் நீர். நீரின் சாரம் மூலிகைகள். மூலிகைகளின் சாரம் மலர்கள். மலர்களின் சாரம் கனிகள். கனிகளின் சாரம் புருஷன். புருஷனின் சாரம் விந்து.

### Telugu (te) · Machine draft

ఈ జీవుల రసం భూమి. భూమి రసం జలం. జలం రసం ఓషధులు. ఓషధుల రసం పుష్పాలు. పుష్పాల రసం ఫలాలు. ఫలాల రసం పురుషుడు. పురుషుని రసం రేతస్సు.

### Kannada (kn) · Machine draft

ಈ ಭೂತಗಳ ರಸ ಭೂಮಿ. ಭೂಮಿಯ ರಸ ಜಲ. ಜಲದ ರಸ ಓಷಧಿಗಳು. ಓಷಧಿಗಳ ರಸ ಪುಷ್ಪಗಳು. ಪುಷ್ಪಗಳ ರಸ ಫಲಗಳು. ಫಲಗಳ ರಸ ಪುರುಷ. ಪುರುಷನ ರಸ ರೇತಸ್ಸು.

### Malayalam (ml) · Machine draft

ഈ ഭൂതങ്ങളുടെ രസം ഭൂമിയാണ്. ഭൂമിയുടെ രസം ജലമാണ്. ജലത്തിന്റെ രസം ഔഷധികളാണ്. ഔഷധികളുടെ രസം പുഷ്പങ്ങളാണ്. പുഷ്പങ്ങളുടെ രസം ഫലങ്ങളാണ്. ഫലങ്ങളുടെ രസം പുരുഷനാണ്. പുരുഷന്റെ രസം രേതസ്സാണ്.

### Bengali (bn) · Machine draft

এই সমস্ত ভূতের রস হল পৃথিবী। পৃথিবীর রস জল। জলের রস ওষধি। ওষধির রস পুষ্প। পুষ্পের রস ফল। ফলের রস পুরুষ। পুরুষের রস রেতঃ (বীর্য)।

### Marathi (mr) · Machine draft

या सर्व भूतांचा रस पृथ्वी आहे. पृथ्वीचा रस आप (जल) आहे. जलाचा रस ओषधी आहेत. ओषधींचा रस पुष्पे आहेत. पुष्पांचा रस फळे आहेत. फळांचा रस पुरुष आहे. पुरुषाचा रस रेतस् (वीर्य) आहे.

### Gujarati (gu) · Machine draft

આ બધા ભૂતોનો રસ પૃથ્વી છે. પૃથ્વીનો રસ જળ છે. જળનો રસ ઔષધિઓ છે. ઔષધિઓનો રસ પુષ્પો છે. પુષ્પોનો રસ ફળો છે. ફળોનો રસ પુરુષ છે. પુરુષનો રસ રેતસ્ (વીર્ય) છે.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਸ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਸ ਜਲ ਹੈ। ਜਲ ਦਾ ਰਸ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਹਨ। ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਰਸ ਫੁੱਲ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਫਲ ਹਨ। ਫਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ। ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਰਸ ਰੇਤਸ (ਵੀਰਜ) ਹੈ।

### Odia (or) · Machine draft

ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂତର ରସ ପୃଥିବୀ। ପୃଥିବୀର ରସ ଜଳ। ଜଳର ରସ ଔଷଧି। ଔଷଧିର ରସ ପୁଷ୍ପ। ପୁଷ୍ପର ରସ ଫଳ। ଫଳର ରସ ପୁରୁଷ। ପୁରୁଷର ରସ ରେତସ୍ (ବୀର୍ଯ୍ୟ)।

### Urdu (ur) · Machine draft

ان تمام مخلوقات کا رس زمین ہے۔ زمین کا رس پانی ہے۔ پانی کا رس جڑی بوٹیاں ہیں۔ جڑی بوٹیوں کا رس پھول ہیں۔ پھولوں کا رس پھل ہیں۔ پھلوں کا رس پुरुष ہے۔ پुरुष کا رس رेतस (منی) ہے۔

### English (en) · Machine draft

The essence of these beings is the earth. The essence of the earth is water. The essence of water is plants. The essence of plants is flowers. The essence of flowers is fruits. The essence of fruits is the person. The essence of the person is seed (retas).

### Spanish (es) · Machine draft

La esencia de estos seres es la tierra. La esencia de la tierra es el agua. La esencia del agua son las plantas. La esencia de las plantas son las flores. La esencia de las flores son los frutos. La esencia de los frutos es el puruṣa. La esencia del puruṣa es el semen (retas).

### French (fr) · Machine draft

L'essence de ces êtres est la terre. L'essence de la terre est l'eau. L'essence de l'eau sont les plantes. L'essence des plantes sont les fleurs. L'essence des fleurs sont les fruits. L'essence des fruits est le puruṣa. L'essence du puruṣa est la semence (retas).

### German (de) · Machine draft

Das Wesen dieser Wesen ist die Erde. Das Wesen der Erde ist das Wasser. Das Wesen des Wassers sind die Pflanzen. Das Wesen der Pflanzen sind die Blüten. Das Wesen der Blüten sind die Früchte. Das Wesen der Früchte ist der Puruṣa. Das Wesen des Puruṣa ist der Same (retas).

### Portuguese (pt) · Machine draft

A essência destes seres é a terra. A essência da terra é a água. A essência da água são as plantas. A essência das plantas são as flores. A essência das flores são os frutos. A essência dos frutos é o puruṣa. A essência do puruṣa é a semente (retas).

### Russian (ru) · Machine draft

Сущностью этих существ является земля. Сущностью земли является вода. Сущностью воды являются растения. Сущностью растений являются цветы. Сущностью цветов являются плоды. Сущностью плодов является пуруша. Сущностью пуруши является семя (ретас).

### Chinese (zh) · Machine draft

这些存在者的精华是地。地的精华是水。水的精华是草木。草木的精华是花。花的精华是果。果的精华是人（puruṣa）。人的精华是精液（retas）。

### Japanese (ja) · Machine draft

これら存在物の精髄は大地である。大地の精髄は水である。水の精髄は植物である。植物の精髄は花である。花の精髄は果実である。果実の精髄はプルシャ（人）である。人の精髄は精液（レータス）である。

### Arabic (ar) · Machine draft

جوهر هذه الكائنات هو الأرض. وجوهر الأرض هو الماء. وجوهر الماء هو النباتات. وجوهر النباتات هو الأزهار. وجوهر الأزهار هو الثمار. وجوهر الثمار هو البورُشا (الإنسان). وجوهر البورُشا هو المني (retas).

### Indonesian (id) · Machine draft

Sari dari makhluk-makhluk ini adalah bumi. Sari bumi adalah air. Sari air adalah tumbuhan. Sari tumbuhan adalah bunga. Sari bunga adalah buah. Sari buah adalah puruṣa (manusia). Sari puruṣa adalah benih (retas).

### Thai (th) · Machine draft

สาระของสรรพสัตว์เหล่านี้คือแผ่นดิน สาระของแผ่นดินคือน้ำ สาระของน้ำคือพืชสมุนไพร สาระของพืชคือดอก สาระของดอกคือผล สาระของผลคือบุรุษ สาระของบุรุษคือเรตัส (น้ำอสุจิ)

Cite as: Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 6.4.1. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/brihadaranyaka.6.4.1/