# Chāndogya Upaniṣad 2.9.7

- id: `upanishads/chandogya.2.9.7`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.2.9.7/
- speaker: Chāndogya Upaniṣad
- source edition: Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः २” (revision 311182) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> अथ यदूर्ध्वमपराह्णात्प्रागस्तमयात्स उपद्रवस्तदस्यारण्या अन्वायत्तास्तस्मात्ते पुरुषं दृष्ट्वा कक्षꣳ श्वभ्रमित्युपद्रवन्त्युपद्रवभाजिनो ह्येतस्य साम्नः ॥ २.९.७ ॥

## Transliteration (IAST)

> atha yadūrdhvamaparāhṇātprāgastamayātsa upadravastadasyāraṇyā anvāyattāstasmātte puruṣaṃ dṛṣṭvā kakṣaṃ śvabhramityupadravantyupadravabhājino hyetasya sāmnaḥ || 2.9.7 ||

## Word by word

- *atha*: now, then
- *yat*: which
- *ūrdhvam*: after
- *aparāhṇāt*: from afternoon
- *prāk*: until
- *astamayāt*: sunset
- *saḥ*: that
- *upadravaḥ*: the upadrava (the rushing forth)
- *tat*: that
- *asya*: of this
- *āraṇyāḥ*: forest creatures
- *anvāyattāḥ*: dependent upon
- *tasmāt*: therefore
- *te*: they
- *puruṣam*: a man
- *dṛṣṭvā*: having seen
- *kakṣam*: thicket, cover
- *śvabhram*: pit, hole
- *iti*: saying
- *upadravanti*: they run away in fear
- *upadrava-bhājinaḥ*: sharers in the upadrava
- *hi*: indeed
- *etasya*: of this
- *sāmnaḥ*: of the sāman

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

अब जो अपराह्न के बाद और सूर्यास्त से पहले है, वह उपद्रव है; उस पर वन के प्राणी आश्रित हैं। इसलिए वे किसी मनुष्य को देखकर 'झाड़ी' या 'गड्ढा' कहकर भाग जाते हैं, क्योंकि वे इस साम के उपद्रव के भागी हैं।

### Tamil (ta) · Machine draft

பிற்பகலுக்குப் பின்னும் சூரியன் மறைவதற்கு முன்னும் இருப்பது உபத்திரவம்; அதனைச் சார்ந்தவை காட்டு உயிரினங்கள். ஆகவே அவை ஒரு மனிதனைக் கண்டு 'புதர்' 'குழி' என்று கூறி ஓடுகின்றன; ஏனெனில் அவை இந்த சாமத்தின் உபத்திரவத்தில் பங்குகொள்பவை.

### Telugu (te) · Machine draft

అపరాహ్నం తర్వాత, సూర్యాస్తమయానికి ముందు ఉన్నది ఉపద్రవం; దానికి అధీనమైనవి అడవి జంతువులు. కాబట్టి అవి మనిషిని చూసి 'పొద' 'గొయ్యి' అంటూ పారిపోతాయి; ఎందుకంటే అవి ఈ సామ ఉపద్రవానికి భాగస్థులు.

### Kannada (kn) · Machine draft

ಅಪರಾಹ್ಣದ ನಂತರ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಇರುವುದು ಉಪದ್ರವ; ಅದಕ್ಕೆ ಅಧೀನವಾದವು ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕಂಡು 'ಪೊದೆ' 'ಗುಂಡಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಓಡುತ್ತವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಈ ಸಾಮದ ಉಪದ್ರವದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗಾರರು.

### Malayalam (ml) · Machine draft

അപരാഹ്നത്തിനു ശേഷവും സൂര്യാസ്തമയത്തിന് മുമ്പും ഉള്ളതാണ് ഉപദ്രവം; അതിന് വിധേയമായത് വനജീവികളാണ്. അതിനാൽ അവ ഒരു മനുഷ്യനെ കണ്ട് 'കുറ്റിക്കാട്' 'കുഴി' എന്നു പറഞ്ഞ് ഓടുന്നു; ഈ സാമത്തിന്റെ ഉപദ്രവത്തിൽ അവ പങ്കാളികളാണ്.

### Bengali (bn) · Machine draft

অপরাহ্নের পর ও সূর্যাস্তের আগে যা, তা উপদ্রব; তার উপর বনের প্রাণীরা নির্ভরশীল। তাই তারা মানুষ দেখে 'ঝোপ' 'গর্ত' বলে পালিয়ে যায়, কারণ তারা এই সামের উপদ্রবের অংশভাগী।

### Marathi (mr) · Machine draft

अपराह्नानंतर आणि सूर्यास्तापूर्वी जे आहे ते उपद्रव; त्यावर अरण्यातील प्राणी अवलंबून आहेत. म्हणून ते माणसाला पाहून 'झुडूप' 'खड्डा' म्हणत पळून जातात, कारण ते या सामाच्या उपद्रवाचे भागीदार आहेत.

### Gujarati (gu) · Machine draft

અપરાહ્ન પછી અને સૂર્યાસ્ત પહેલાં જે છે તે ઉપદ્રવ છે; તેના પર વન્ય પ્રાણીઓ આધારિત છે. તેથી તેઓ માણસને જોઈને 'ઝાડી' 'ખાડો' કહીને ભાગે છે, કારણ કે તેઓ આ સામના ઉપદ્રવના ભાગીદાર છે.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਤੀਜੇ ਪਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਹੈ ਉਹ ਉਪਦ੍ਰਵ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ 'ਝਾੜੀ' 'ਟੋਇਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਾਮ ਦੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹਨ।

### Odia (or) · Machine draft

ଅପରାହ୍ନ ପରେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରେ ଯାହା ତାହା ଉପଦ୍ରବ; ତାହାର ଅଧୀନ ଅରଣ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ। ଅତଏବ ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଦେଖି 'ଝୋପ' 'ଗର୍ତ୍ତ' କହି ପଳାନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନେ ଏହି ସାମର ଉପଦ୍ରବର ଭାଗୀଦାର।

### Urdu (ur) · Machine draft

سہ پہر کے بعد اور غروبِ آفتاب سے پہلے جو ہے وہ اُپدرَو ہے؛ اس کے تابع جنگل کے جانور ہیں۔ اس لیے وہ کسی آدمی کو دیکھ کر 'جھاڑی' 'گڑھا' کہتے ہوئے بھاگ جاتے ہیں، کیونکہ وہ اس ساما کے اُپدرَو میں حصہ دار ہیں۔

### English (en) · Machine draft

Now, what is after afternoon and before sunset: that is the upadrava, and upon it depend the forest creatures. Therefore, seeing a man, they run away crying 'a thicket!' or 'a pit!', for they are sharers in the upadrava of this sāman.

### Spanish (es) · Machine draft

Ahora bien, lo que está después de la tarde y antes de la puesta del sol es el upadrava; de él dependen las criaturas del bosque. Por eso, al ver a un hombre, huyen gritando '¡un matorral!' o '¡un hoyo!', pues son partícipes del upadrava de este sāman.

### French (fr) · Machine draft

Or, ce qui est après l'après-midi et avant le coucher du soleil, c'est l'upadrava ; de lui dépendent les créatures de la forêt. C'est pourquoi, voyant un homme, elles s'enfuient en criant « un fourré ! » ou « une fosse ! », car elles participent à l'upadrava de ce sāman.

### German (de) · Machine draft

Was nach dem Nachmittag und vor Sonnenuntergang ist, das ist der upadrava; von ihm hängen die Waldwesen ab. Darum fliehen sie beim Anblick eines Mannes und rufen: »Ein Dickicht!« oder »Eine Grube!«, denn sie haben Anteil am upadrava dieses sāman.

### Portuguese (pt) · Machine draft

Agora, o que está depois da tarde e antes do pôr do sol é o upadrava; dele dependem as criaturas da floresta. Por isso, ao ver um homem, fogem gritando 'um matagal!' ou 'um buraco!', pois são partícipes do upadrava deste sāman.

### Russian (ru) · Machine draft

То, что после послеполуденного времени и до заката, есть упадрава; от неё зависят лесные существа. Поэтому, увидев человека, они убегают, крича: «заросли!» или «яма!», ибо они участвуют в упадраве этого самана.

### Chinese (zh) · Machine draft

此后午后至日落之前的，即是乌帕德拉瓦；林中之物依赖于它。因此它们见到人时便喊着“灌木丛”“坑穴”而逃走，因为它们是此娑摩乌帕德拉瓦的分享者。

### Japanese (ja) · Machine draft

さて、午後の後で日没より前にあるもの、それがウパドラヴァである。それに依存するのが森の生き物である。それゆえ、人を見ると「茂み！」「穴！」と叫んで逃げる。彼らはこの娑摩のウパドラヴァに与るからである。

### Arabic (ar) · Machine draft

أما ما بعد العصر وقبل غروب الشمس فهو الأوبادرافا؛ وعليه يعتمد كائنات الغابة. لذلك إذا رأت إنسانا هربت صائحة: «أدغال!» أو «حفرة!»، لأنها شريكة في أوبادرافا هذا السامان.

### Indonesian (id) · Machine draft

Adapun yang setelah sore dan sebelum matahari terbenam adalah upadrava; padanya bergantung makhluk hutan. Oleh sebab itu mereka lari ketika melihat seorang manusia sambil berseru 'semak!' atau 'lubang!', karena mereka pembagi upadrava sāman ini.

### Thai (th) · Machine draft

ต่อไป สิ่งที่อยู่หลังบ่ายและก่อนอาทิตย์ตกคืออุปทรวะ และสัตว์ป่าทั้งหลายขึ้นอยู่กับส่วนนั้น เพราะเหตุนั้น เมื่อเห็นมนุษย์ สัตว์เหล่านั้นจึงวิ่งหนีร้องว่า 'พุ่มไม้!' หรือ 'หลุม!' เพราะเป็นผู้มีส่วนในอุปทรวะของสามเวทนี้

Cite as: Chāndogya Upaniṣad 2.9.7. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.2.9.7/
