Chāndogya Upaniṣad 3.17.6
Chāndogya Upaniṣad · Ghora Āṅgirasa to Kṛṣṇa Devakīputra
तद्धैतद्घोर् आङ्गिरसः कृष्णाय देवकीपुत्रायोक्त्वोवाचापिपास एव स बभूव सोऽन्तवेलायामेतत्त्रयं प्रतिपद्येताक्षितमस्यच्युतमसि प्राणसꣳशितमसीति तत्रैते द्वे ऋचौ भवतः ॥ ३.१७.६ ॥
taddhaitadghor āṅgirasaḥ kṛṣṇāya devakīputrāyoktvovācāpipāsa eva sa babhūva so'ntavelāyāmetattrayaṃ pratipadyetākṣitamasyacyutamasi prāṇasaṃśitamasīti tatraite dve ṛcau bhavataḥ || 3.17.6 ||
Word by word
- tat
- that
- ha
- indeed
- etat
- this
- ghoraḥ
- Ghora
- āṅgirasaḥ
- of the Āṅgirasa lineage
- kṛṣṇāya
- to Kṛṣṇa
- devakī-putrāya
- son of Devakī
- uktvā
- having told
- uvāca
- said
- apipāsaḥ
- free from thirst
- eva
- indeed
- saḥ
- he
- babhūva
- became
- saḥ
- he
- antavelāyām
- at the time of the end
- etat
- this
- trayam
- triad
- pratipadyeta
- should take refuge in
- akṣitam-asi
- you are imperishable
- acyutam-asi
- you are unfailing
- prāṇa-saṃśitam-asi
- you are sharpened by breath
- iti
- thus
- tatra
- there
- ete
- these
- dve
- two
- ṛcau
- verses
- bhavataḥ
- are
Translations
हिन्दी (Hindi)
यह बात घोर आङ्गिरस ने देवकी के पुत्र कृष्ण से कहकर बताई, और वह स्वयं तृष्णा से मुक्त हो गया। अंतिम समय में उसे इन तीनों को आश्रय बनाना चाहिए: 'तुम अक्षय हो, तुम अच्युत हो, तुम प्राण से तीक्ष्ण किए गए हो।' इस विषय में ये दो ऋचाएँ हैं।
தமிழ் (Tamil)
இதை ஆங்கிரச கோரர் தேவகியின் மகன் கிருஷ்ணனிடம் சொன்னார்; அவரே தாகமற்றவராக ஆனார். இறுதி நேரத்தில் இம்மூன்றையும் பற்றிக்கொள்ள வேண்டும்: 'நீ அழியாதவன், நீ தவறாதவன், நீ பிராணனால் கூர்மையாக்கப்பட்டவன்.' இதில் இரண்டு ருக்குகள் உள்ளன.
తెలుగు (Telugu)
ఈ విషయాన్ని ఆంగిరస గోరుడు దేవకీ పుత్రుడు కృష్ణునికి చెప్పాడు; అతడు స్వయంగా దాహరహితుడయ్యాడు. అంతిమ సమయంలో ఈ మూడింటిని ఆశ్రయించాలి: 'నీవు నాశనం లేనివాడవు, నీవు తప్పనివాడవు, నీవు ప్రాణంతో పదును పెట్టబడినవాడవు.' ఇందులో రెండు ఋక్కులు ఉన్నాయి.
ಕನ್ನಡ (Kannada)
ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಘೋರ ಆಂಗಿರಸನು ದೇವಕಿಯ ಮಗ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಅವನೇ ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಲ್ಲದವನಾದನು. ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು: 'ನೀನು ಅಕ್ಷಯನು, ನೀನು ಅಚ್ಯುತನು, ನೀನು ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಹರಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು.' ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಋಕ್ಕುಗಳಿವೆ.
മലയാളം (Malayalam)
ഈ വിദ്യ ഘോര ആങ്കിരസൻ ദേവകീപുത്രനായ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹം തന്നെ ദാഹമില്ലാത്തവനായി. അന്ത്യനേരത്ത് ഈ മൂന്നിനെയും ആശ്രയിക്കണം: 'നീ അക്ഷയനാണ്, നീ അച്യുതനാണ്, നീ പ്രാണനാൽ മൂർച്ച കൂട്ടപ്പെട്ടവനാണ്.' ഇതിൽ രണ്ട് ഋക്കുകളുണ്ട്.
বাংলা (Bengali)
এই কথা ঘোর আঙ্গিরস দেবকীপুত্র কৃষ্ণকে বলেছিলেন; তিনি নিজেও তৃষ্ণাহীন হয়েছিলেন। অন্তিম সময়ে এই তিনটিকে আশ্রয় করা উচিত: 'তুমি অক্ষয়, তুমি অচ্যুত, তুমি প্রাণের দ্বারা তীক্ষ্ণীকৃত।' এ বিষয়ে দুটি ঋক্ আছে।
मराठी (Marathi)
ही गोष्ट घोर आङ्गिरसाने देवकीपुत्र कृष्णाला सांगितली, आणि तो स्वतः तृष्णारहित झाला. अंतिम समयी या तिन्हींचा आश्रय घ्यावा: 'तू अक्षय आहेस, तू अच्युत आहेस, तू प्राणाने धारदार केलेला आहेस.' यावर दोन ऋचा आहेत.
ગુજરાતી (Gujarati)
આ વાત ઘોર આંગિરસે દેવકીના પુત્ર કૃષ્ણને કહીને જણાવી, અને તે પોતે તૃષ્ણારહિત બન્યો. અંતકાળે આ ત્રણનો આશ્રય લેવો જોઈએ: 'તું અક્ષય છે, તું અચ્યુત છે, તું પ્રાણથી તીક્ષ્ણ કરાયેલો છે.' આમાં બે ઋચાઓ છે.
ਪੰਜਾਬੀ (Punjabi)
ਇਹ ਗੱਲ ਘੋਰ ਆਂਗਿਰਸ ਨੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੱਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: 'ਤੂੰ ਅਕਸ਼ਯ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਅੱਚੁਤ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਨਾਲ ਤਿੱਖਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈਂ।' ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੋ ਰਿਚਾਵਾਂ ਹਨ।
ଓଡ଼ିଆ (Odia)
ଏହି କଥା ଘୋର ଆଙ୍ଗିରସ ଦେବକୀପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଥିଲେ; ସେ ନିଜେ ତୃଷ୍ଣାରହିତ ହୋଇଗଲେ। ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ ଏହି ତିନିଟିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ: 'ତୁମେ ଅକ୍ଷୟ, ତୁମେ ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମେ ପ୍ରାଣ ଦ୍ୱାରା ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା।' ଏଥିରେ ଦୁଇଟି ଋକ୍ ଅଛି।
اردو (Urdu)
یہ بات گھورِ آنگرس نے دیوکی کے بیٹے کرشن کو بتا کر کہی، اور وہ خود پیاس سے آزاد ہو گیا۔ آخری وقت میں ان تینوں کا سہارا لینا چاہیے: 'تو اکشے ہے، تو اچیوت ہے، تو پران سے تیز کیا گیا ہے۔' اس بارے میں دو رچائیں ہیں۔
English (English)
Ghora Āṅgirasa told this to Kṛṣṇa, son of Devakī, and became free from thirst himself. At the end of life one should take refuge in these three: 'You are imperishable, you are unfailing, you are sharpened by breath.' On this there are two verses.
Español (Spanish)
Ghora Āṅgirasa dijo esto a Kṛṣṇa, hijo de Devakī, y él mismo llegó a estar libre de sed. En el momento final uno debe refugiarse en estos tres: «Tú eres imperecedero, tú eres infalible, tú eres afilado por el prāṇa». Sobre esto hay dos versos.
Français (French)
Ghora Āṅgirasa dit cela à Kṛṣṇa, fils de Devakī, et lui-même devint exempt de soif. À la fin, il faut se réfugier dans ces trois : « Tu es impérissable, tu es infaillible, tu es affûté par le souffle vital ». À ce sujet, il y a deux versets.
Deutsch (German)
Ghora Āṅgirasa sagte dies Kṛṣṇa, dem Sohn der Devakī, und er selbst wurde frei von Durst. In der Todesstunde soll man bei diesen dreien Zuflucht nehmen: »Du bist unvergänglich, du bist unfehlbar, du bist durch prāṇa geschärft.« Dazu gibt es zwei Verse.
Português (Portuguese)
Ghora Āṅgirasa disse isto a Kṛṣṇa, filho de Devakī, e ele mesmo tornou-se livre da sede. No momento final deve-se refugiar-se nestes três: «Tu és imperecível, tu és infalível, tu és afiado pelo prāṇa». Sobre isso há dois versos.
Русский (Russian)
Гхора Ангираса сказал это Кришне, сыну Деваки, и сам стал свободным от жажды. В конце жизни следует прибегать к этим трём: «Ты неувядаем, ты непогрешим, ты заострён дыханием жизни». Об этом есть два стиха.
中文 (Chinese)
高罗·安吉罗娑把这话告诉了提婆基之子黑天，他自己也因此不再有渴望。在临终时，应当依止这三者：'你是不灭的，你是不失的，你被生气磨砺。'关于此有两首颂。
日本語 (Japanese)
ゴーラ・アーンギラサはこれをデーヴァキーの子クリシュナに語り、彼自身も渇きのない者となった。臨終の時には次の三つに帰依すべきである。「汝は不滅なり、汝は不変なり、汝は気息によって研ぎ澄まされたり」。これについて二つのリチャーがある。
العربية (Arabic)
قال غورا آنغيراسا هذا لكريشنا ابن ديفاكي، فصار هو نفسه خاليًا من العطش. وفي لحظة النهاية ينبغي أن يلجأ المرء إلى هذه الثلاثة: «أنت لا تفنى، أنت لا تزل، أنت مشحوذ بالبرانا». وفي ذلك بيتان.
Bahasa Indonesia (Indonesian)
Ghora Āṅgirasa menyampaikan ini kepada Kṛṣṇa, putra Devakī, dan ia sendiri menjadi bebas dari dahaga. Pada saat akhir hidup, seseorang hendaknya berlindung pada ketiga ini: 'Engkau tidak binasa, engkau tidak gagal, engkau diasah oleh prāṇa.' Mengenai ini ada dua ayat.
ไทย (Thai)
ฆೋระ อาṅคิรสะ ได้กล่าวเรื่องนี้แก่พระกฤษณะ บุตรของเทวกี และตัวเขาเองก็พ้นจากความกระหาย เมื่อถึงเวลาสุดท้ายของชีวิต ควรพึ่งพาสามสิ่งนี้ว่า ‘พระองค์ไม่มีวันเสื่อมสลาย พระองค์ไม่มีวันผิดพลาด พระองค์ถูกลับคมด้วยลมปราณ’ ในเรื่องนี้มีบทสวดสองบท
Source and review
- Source edition
- Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः ३” (revision 369805)
- Text licence
- Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0
- Translator
- Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- Review status
- Machine draft