# Chāndogya Upaniṣad 4.13.1

- id: `upanishads/chandogya.4.13.1`
- url: https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.4.13.1/
- speaker: Chāndogya Upaniṣad
- source edition: Chāndogya Upaniṣad, Sanskrit Wikisource, page “छान्दोग्योपनिषद्/अध्यायः ४” (revision 334286) (Public domain text; Wikisource page CC BY-SA 4.0)
- translator: Vedyatra working draft (AI) (CC BY-SA 4.0)
- review status: Machine draft

## Sanskrit

> अथ हैनमनुशशास प्राण आकाशो द्यौर्विद्युदिति य एष विद्युति पुरुषो दृश्यते सोऽहमस्मि स एवाहमस्मीति ॥ ४.१३.१ ॥

## Transliteration (IAST)

> atha hainamanuśaśāsa prāṇa ākāśo dyaurvidyuditi ya eṣa vidyuti puruṣo dṛśyate so'hamasmi sa evāhamasmīti || 4.13.1 ||

## Word by word

- *atha*: then, now
- *ha*: indeed
- *enam*: him
- *anuśaśāsa*: instructed
- *prāṇaḥ*: breath
- *ākāśaḥ*: space
- *dyauḥ*: sky
- *vidyut*: lightning
- *iti*: thus
- *yaḥ*: who
- *eṣaḥ*: this
- *vidyuti*: in lightning
- *puruṣaḥ*: person
- *dṛśyate*: is seen
- *saḥ*: that
- *aham*: I
- *asmi*: am
- *saḥ*: that
- *eva*: indeed
- *aham*: I
- *asmi*: am
- *iti*: thus

## Translations

### Hindi (hi) · Machine draft

तब उसे उसने उपदेश दिया: प्राण, आकाश, द्युलोक और विद्युत्; जो यह पुरुष विद्युत् में दिखाई देता है, वह मैं हूँ; वही मैं हूँ।

### Tamil (ta) · Machine draft

பின்னர் அவனுக்கு அவர் உபதேசித்தார்: பிராணன், ஆகாசம், வானம், மின்னல் — மின்னலில் காணப்படும் இந்தப் புருஷன் நானே; அதுவே நான் ஆவேன்.

### Telugu (te) · Machine draft

అప్పుడు అతనికి ఆయన ఉపదేశించాడు: ప్రాణం, ఆకాశం, ద్యులోకం, విద్యుత్తు — విద్యుత్తులో కనిపించే ఈ పురుషుడు నేనే; అతడే నేను.

### Kannada (kn) · Machine draft

ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಅವರು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು: ಪ್ರಾಣ, ಆಕಾಶ, ದ್ಯುಲೋಕ, ಮಿಂಚು — ಮಿಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಈ ಪುರುಷನು ನಾನೇ; ಅದೇ ನಾನು.

### Malayalam (ml) · Machine draft

അനന്തരം അവനോട് അദ്ദേഹം ഉപദേശിച്ചു: പ്രാണൻ, ആകാശം, ദ്യുലോകം, മിന്നൽ — മിന്നലിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ പുരുഷൻ ഞാനാണ്; അതുതന്നെയാണ് ഞാൻ.

### Bengali (bn) · Machine draft

তখন তাঁকে তিনি উপদেশ দিলেন: প্রাণ, আকাশ, দ্যুলোক, বিদ্যুৎ — বিদ্যুতে যে পুরুষ দৃশ্যমান, তিনিই আমি; সেই আমিই।

### Marathi (mr) · Machine draft

नंतर त्याला त्यांनी उपदेश केला: प्राण, आकाश, द्युलोक, वीज — विजेत दिसणारा जो हा पुरुष, तो मीच आहे; तोच मी आहे.

### Gujarati (gu) · Machine draft

પછી તેને તેમણે ઉપદેશ્યું: પ્રાણ, આકાશ, દ્યુલોક, વીજળી — વીજળીમાં દેખાતો જે આ પુરુષ છે, તે હું છું; તે જ હું છું.

### Punjabi (pa) · Machine draft

ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: ਪ੍ਰਾਣ, ਆਕਾਸ਼, ਦਿਊਲੋਕ, ਬਿਜਲੀ — ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਜੋ ਇਹ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਹਾਂ; ਉਹੀ ਮੈਂ ਹਾਂ।

### Odia (or) · Machine draft

ଏଥର ତାହାକୁ ସେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ: ପ୍ରାଣ, ଆକାଶ, ଦ୍ୟୁଲୋକ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ — ବିଦ୍ୟୁତରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏହି ପୁରୁଷ ମୁଁ; ସେହି ମୁଁ।

### Urdu (ur) · Machine draft

پھر اس سے انہوں نے فرمایا: پران، آکاش، دیولوک، بجلی — بجلی میں جو یہ پرش دکھائی دیتا ہے، وہ میں ہوں؛ وہی میں ہوں۔

### English (en) · Machine draft

Then he instructed him: breath, space, the sky, lightning — the person seen in lightning, that I am; that very I am.

### Spanish (es) · Machine draft

Entonces le instruyó: el prāṇa, el ākāśa, el cielo, el relámpago — el puruṣa que se ve en el relámpago, ese soy yo; ese mismo soy yo.

### French (fr) · Machine draft

Puis il l'instruisit : le prāṇa, l'ākāśa, le ciel, l'éclair — le puruṣa qui apparaît dans l'éclair, c'est moi ; ce même moi je suis.

### German (de) · Machine draft

Dann unterwies er ihn: der prāṇa, der ākāśa, der Himmel, der Blitz — der Puruṣa, der im Blitz gesehen wird, der bin ich; eben dieser bin ich.

### Portuguese (pt) · Machine draft

Então ele o instruiu: o prāṇa, o ākāśa, o céu, o relâmpago — o puruṣa visto no relâmpago, esse sou eu; esse mesmo eu sou.

### Russian (ru) · Machine draft

Затем он наставил его: прана, акаша, небо, молния — пуруша, видимый в молнии, это я; именно этот я есмь.

### Chinese (zh) · Machine draft

然后他教导他：气息（prāṇa）、虚空（ākāśa）、天空、闪电——在闪电中所见的这位补卢沙，那就是我；那正是我。

### Japanese (ja) · Machine draft

そして彼はこう教えた。気息（プラーナ）、虚空（アーカーシャ）、天、稲妻――稲妻の中に見えるこのプルシャ、それが私である。まさにそれが私である。

### Arabic (ar) · Machine draft

ثم علّمه: النَّفَس (prāṇa) والفضاء (ākāśa) والسماء والبرق — الپورشا الذي يُرى في البرق، فذلك أنا؛ ذلك بعينه أنا.

### Indonesian (id) · Machine draft

Lalu ia mengajarkan kepadanya: prāṇa, ākāśa, langit, kilat — puruṣa yang terlihat di kilat itu adalah aku; itulah aku.

### Thai (th) · Machine draft

ครั้งนั้น พระองค์ตรัสสอนแก่เขาว่า ปราณ อากาศ ท้องฟ้า สายฟ้า ผู้ปรากฏอยู่ในสายฟ้านั้น คือเรา นั่นคือเรา และเรานั่นเอง

Cite as: Chāndogya Upaniṣad 4.13.1. Vedyatra, https://vedyatra.org/verses/upanishads/chandogya.4.13.1/
